Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольга ФГДС зерттеуінің маңызы туралы түсіндіреді.
Адам денсаулығында ас қорыту жүйесінің алатын орны ерекше. Өңеш, асқазан және он екі елі ішек қызметінің бұзылуы адамның күнделікті өміріне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Алайда асқазан-ішек жолдарының кейбір аурулары бастапқы кезеңінде анық белгілер бермей, біртіндеп дамиды. Осындай жағдайда ауруды ерте анықтап, дер кезінде ем қабылдау үшін заманауи диагностикалық әдістердің маңызы зор. Солардың бірі – фиброгастродуоденоскопия, яғни ФГДС. Бұл зерттеу арнайы эндоскопиялық құралдың көмегімен өңештің, асқазанның және он екі елі ішектің ішкі қабатын тікелей көруге мүмкіндік береді. Зерттеу барысында дәрігер шырышты қабаттың жағдайын бағалап, қабыну белгілерін, жараларды, эрозияларды, полиптерді және басқа да өзгерістерді анықтай алады.
Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольга ФГДС-тің асқазан-ішек жолы ауруларын анықтауда маңызды диагностикалық әдістердің бірі екенін атап өтеді.
«Пациенттер кейде қыжыл, іштің жоғарғы бөлігіндегі ауырсыну немесе жайсыздық, жүрек айну сияқты белгілерді уақытша құбылыс деп қабылдап, дәрігерге баруды кейінге қалдырады. Бірақ мұндай шағымдардың себебін нақты анықтау маңызды. Белгілі бір белгілер жиі қайталанса немесе ұзақ уақыт бойы мазаласа, өздігінен ем қабылдамай, маманға қаралған дұрыс», – дейді дәрігер.
ФГДС зерттеуі дәрігердің медициналық көрсетіліміне сәйкес тағайындалады. Атап айтқанда, қыжылдың жиі мазалауы, іштің жоғарғы бөлігіндегі ауырсыну немесе ауырлық сезімі, тамақтан кейінгі жайсыздық, жүрек айну, құсу, ауызға қышқыл дәмнің келуі, тәбеттің өзгеруі, жұтынудың қиындауы сияқты шағымдар болған жағдайда дәрігер эндоскопиялық зерттеуді ұсынуы мүмкін. Сонымен қатар бұрын анықталған асқазан-ішек жолы ауруларының ағымын бақылау, емнің нәтижесін бағалау немесе белгілі бір өзгерістерге қосымша тексеру жүргізу үшін де ФГДС қажет болуы ықтимал. Ең бастысы – диагнозды тек белгілерге қарап анықтауға болмайды. Бірдей шағым әртүрлі ауруға байланысты болуы мүмкін. Сондықтан нақты себепті анықтау үшін дәрігердің тексеруі және қажет болған жағдайда қосымша диагностикалық зерттеулер жүргізіледі.
Эндоскопиялық зерттеу кезінде дәрігер өңештің, асқазанның және он екі елі ішектің шырышты қабатын мұқият қарайды. Қабыну, эрозиялық өзгерістер, ойық жараға тән белгілер, полиптер және басқа да патологиялық өзгерістер байқалса, олардың сипаты бағаланады. ФГДС-тің маңызды ерекшеліктерінің бірі – қажет болған жағдайда биопсия алуға мүмкіндік болуы. Биопсия кезінде шырышты қабаттан өте шағын тін үлгісі алынып, қосымша зертханаға жіберіледі. Бұл дәрігерге анықталған өзгерістердің табиғатын нақтылауға көмектеседі. Биопсия алу туралы ұсыныс жасалса, одан қорқудың қажеті жоқ. Оның қажеттілігін зерттеу барысында дәрігер анықтайды және пациентке түсіндіреді.
ФГДС нәтижесінің сапалы болуы үшін зерттеуге дұрыс дайындалу маңызды. Дайындық тәртібі пациенттің жағдайына, зерттеу мақсатына және дәрігердің ұсынымына байланысты болуы мүмкін. Сондықтан зерттеуге дейін емдеуші дәрігерден немесе эндоскопия кабинетінің маманынан дайындық талаптарын нақтылап алған жөн. Әдетте зерттеудің алдында асқазанның бос болуы талап етіледі. Тамақ пен сұйықтық қабылдау тәртібі туралы медициналық ұйым берген нұсқаулықты қатаң сақтау қажет. Сонымен қатар пациент қабылдап жүрген дәрі-дәрмектері, созылмалы аурулары, аллергиялық реакциялары немесе бұрын жасалған эндоскопиялық зерттеулер туралы дәрігерге алдын ала хабарлауы тиіс. Өз бетінше дәрі қабылдауды тоқтатуға немесе өзгертуге болмайды. Мұндай мәселе тек дәрігермен кеңескеннен кейін шешіледі.
Кейбір адамдар эндоскопиялық зерттеуден қорқып, қажетті тексеруді кейінге қалдырады. Әр адамның зерттеуді қабылдауы әртүрлі болғанымен, қазіргі медицинада пациенттің қауіпсіздігі мен жайлылығына ерекше көңіл бөлінеді. Зерттеу барысында дәрігер пациенттің жағдайын бақылап, процедураны медициналық талаптарға сай жүргізеді. Сондықтан пациенттің дәрігермен ашық сөйлесіп, өзінің қорқынышы немесе жайсыздыққа қатысты алаңдаушылығы болса, алдын ала айтуы маңызды.
ФГДС – тек диагноз қою үшін жасалатын тексеру ғана емес. Кей жағдайда ол аурудың нақты себебін анықтауға, қауіпті өзгерістерді ерте кезеңде байқауға және әрі қарайғы емдеу тактикасын дұрыс таңдауға мүмкіндік береді. Асқазанның қыжылы, іштің ауыруы немесе жүрек айнуы сияқты белгілер күнделікті өмірде жиі кездескенімен, оларды үнемі елемеуге болмайды. Әсіресе шағымдар қайталана берсе, күшейсе немесе жаңа белгілер қосылса, дәрігерге қаралған дұрыс. Ауруды ерте анықтау – емдеудің тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін маңызды қадамдардың бірі. Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау дегеніміз – міндетті түрде ауырған кезде ғана дәрігерге бару емес, ағзадағы өзгерістерді дер кезінде байқап, маманнан кеңес алу.
Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольганың айтуынша, ФГДС зерттеуіне қатысты ең маңызды қағида – оны өз бетінше жоспарламай, медициналық көрсетілім мен дәрігердің ұсынымына сәйкес жүргізу. Денсаулыққа қатысты шағымдарды елемей, өздігінен диагноз қоюға және ем қабылдауға болмайды. Уақытылы тексерілу – ауруды ерте анықтаудың, асқынудың алдын алудың және денсаулықты сақтаудың маңызды жолы.
