Қоғамдағы тұрақтылық пен азаматтардың әл-ауқаты ең алдымен заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуына байланысты. Әрбір тұрғын өзін қауіпсіз сезінетін, өз құқығы мен заңды мүддесі қорғалатынына сенімді болатын орта қалыптастыру – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы бағытта Төлеби ауданында құқық бұзушылықтың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және тұрғындарға қажетті көмек түрлерін қолжетімді ету бойынша кешенді жұмыстар жүргізіліп келеді. Бұл бағыттағы шаралар «Заң және тәртіп» қағидатын қоғам өміріне берік орнықтырып, «Қауіпсіз қоғам» идеясын нақты істермен жүзеге асыруға бағытталған. Себебі қауіпсіздік тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Заң талаптарын құрметтеу, өзгенің құқығына қол сұқпау, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамау – қоғамдық мәдениеттің маңызды көрсеткіштері.
Осы ретте «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында Отбасын қолдау орталығында тұрғындарға арналған Ашық есік күні ұйымдастырылды. Іс-шараның негізгі мақсаты – азаматтарға құқықтық, психологиялық және әлеуметтік көмек көрсету, отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу және тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу. Ашық есік күні барысында тұрғындарға қажетті кеңес беру үшін полиция қызметкерлері, психологтар және әлеуметтік сала мамандары арнайы қабылдау жүргізді. Әр азаматтың мәселесіне жеке назар аударылып, туындаған сұрақтарына нақты жауаптар берілді. Мамандар отбасылық жанжалдардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғау, қиын өмірлік жағдайға тап болған адамдарға көрсетілетін әлеуметтік қолдау шаралары туралы жан-жақты түсіндірді.
Мұндай кездесулердің маңызы зор. Өйткені отбасындағы мәселелердің барлығы бірдей сыртқа шыға бермейді. Кей жағдайда азаматтар өз құқықтарын білмегендіктен немесе тиісті органдарға жүгінуге қысылғандықтан, қиын жағдайды ұзақ уақыт бойы өз бетінше шешуге тырысады. Ал бұл мәселенің күрделене түсуіне алып келуі мүмкін. Сондықтан тұрғындарға құқықтық және әлеуметтік көмектің қайдан және қалай көрсетілетінін түсіндіру – құқық бұзушылықтың алдын алудың тиімді жолдарының бірі. Іс-шара барысында қолданыстағы заңнама талаптары, қорғау нұсқамасын шығару, құқық бұзушыға ерекше талаптар белгілеу тәртібі және дағдарыс жағдайында көмек алу жолдары түсіндірілді. Тұрғындар өздерін толғандырған мәселелер бойынша мамандардан кеңес алып, қажет болған жағдайда жеке қабылдаудан өтті.
Бұл ретте заңның үстемдігін қамтамасыз ету тек құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданумен шектелмеуі тиіс. Ең маңыздысы – құқық бұзушылықтың алдын алу, оның себептері мен салдарын ерте кезеңде анықтау. Әсіресе отбасы ішіндегі жанжалдар мен тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесінде профилактикалық жұмыстардың орны ерекше. Отбасы – қоғамның негізгі тірегі. Отбасындағы береке мен өзара сыйластық қоғамдағы тұрақтылыққа тікелей әсер етеді. Сондықтан отбасы құндылықтарын сақтау, ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты нығайту, жанжалдарды бейбіт жолмен шешу мәдениетін қалыптастыру – қауіпсіз қоғам құрудың маңызды алғышарты.
«Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі идеяларының бірі де – азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ғана емес, құқық бұзушылыққа бейжай қарамайтын қоғамдық орта қалыптастыру. Қоғамда кез келген заң бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидаты орныққан кезде ғана құқықтық тәртіп нығая түседі. Ұсақ құқық бұзушылықтарға көз жұма қарау кейіннен күрделі мәселелерге ұласуы мүмкін. Сондықтан қоғамдық орындардағы тәртіпсіздікке, агрессияға, зорлық-зомбылыққа, заңсыз әрекеттерге немқұрайлы қарамау – әр азаматтың азаматтық жауапкершілігі.
Төлеби ауданында бұл бағыттағы түсіндіру және профилактикалық жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі тұрғындар мен құқық қорғау органдары арасындағы өзара байланысты нығайтуға ықпал етеді. Азаматтар өздерінің құқықтары мен міндеттерін жақсы білген сайын, құқық қорғау органдарына деген сенім де арта түседі. Ал сенім бар жерде қоғам мен мемлекеттік органдар арасында тиімді әріптестік қалыптасады. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықпен ашық әрі тығыз байланыста жүргізілгенде ғана нақты нәтижеге қол жеткізуге болады. Тұрғындардың мәселесін тыңдау, олардың өтініштеріне уақытылы жауап беру, құқықтық кеңес ұсыну және қиын жағдайға тап болған азаматтарға қолдау көрсету – осының барлығы халықтың құқықтық мәдениетін көтеріп, мемлекеттік институттарға деген сенімді арттырады. Сонымен бірге қауіпсіз қоғам қалыптастыруда әр азаматтың жауапкершілігі маңызды. Заңды білу және оны сақтау – тек құқық қорғау саласының мамандарына қойылатын талап емес. Бұл – қоғамның әр мүшесіне ортақ міндет. Адам өз құқығын білгенімен қатар, өзгенің де құқығы мен бостандығын құрметтеуі керек. Қоғамдық тәртіпті сақтау, жанжалдың алдын алу, отбасындағы мәселелерді өршітпей шешу, құқық бұзушылықтың куәсі болған жағдайда тиісті органдарға хабарлау – қауіпсіз орта қалыптастыруға қосылған үлес.
Ашық есік күні сияқты профилактикалық іс-шаралардың тағы бір маңызды қыры – тұрғындарға нақты көмек көрсетумен қатар, құқықтық сананы қалыптастыру. Мұндай кездесулер барысында азаматтар өз мәселесін шешудің заңды жолдарын үйренеді. Бұл өз кезегінде даулы жағдайлардың ушығуына жол бермей, мәселелерді құқықтық алаңда шешуге мүмкіндік береді. Бүгінде қоғамдағы қауіпсіздік ұғымы кең мағынаға ие. Ол тек көшедегі тәртіппен немесе қылмыстың азаюымен ғана өлшенбейді. Қауіпсіз қоғам – әр отбасы мүшесі өзін қорғалған сезінетін, балалардың құқығы сақталатын, әйелдер мен қарттарға құрмет көрсетілетін, азаматтар заңды жолмен өз мәселесін шеше алатын орта. Мұндай қоғамды қалыптастыру үшін мемлекеттік органдар, құқық қорғау құрылымдары, әлеуметтік қызметтер, білім беру ұйымдары және азаматтық қоғам өкілдері бірлесе жұмыс істеуі қажет.
Төлеби ауданында өткізілген «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясындағы Ашық есік күні осы өзара байланыстың нақты көрінісі болды. Полиция қызметкерлері мен әлеуметтік сала мамандарының бірлескен жұмысы тұрғындарға қажетті ақпаратты бір жерден алуға, құқықтық мәселелер бойынша кеңес алуға және қиын жағдайдан шығудың тиімді жолдарын анықтауға мүмкіндік берді. Мұндай шаралар азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімді нығайтуға да ықпал етеді. Себебі тұрғындар өз мәселесімен жүгінген кезде тиісті қолдаудың бар екенін сезінеді. Ал бұл – заң мен тәртіпке негізделген қоғам құрудағы маңызды қадам. Заң үстемдік құрған жерде әділеттілік орнығады. Әділеттілік бар жерде азаматтардың мемлекетке деген сенімі артады. Ал өзара сенім мен жауапкершілікке негізделген қоғамда қауіпсіздік те жоғары деңгейде болады. Сондықтан Төлеби ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын нығайту, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» мәдениетін қалыптастыру және «Қауіпсіз қоғам» идеясын ілгерілету бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да өз жалғасын таба береді.
Қоғамдық тәртіпті сақтау – ортақ міндет. Заңды құрметтеу – әр азаматтың жауапкершілігі. Ал қауіпсіз қоғам құру – баршамызға ортақ мақсат. Осы үш құндылық өзара сабақтасқанда ғана ел ішіндегі тұрақтылық пен қоғамдық келісім нығая түседі.
