Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2024 жылғы 2 қыркүйекте Қазақстан халқына арнаған «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты Жолдауында еліміздің экономикалық дамуына, инвестициялық ахуалды жақсартуға және өндіріс көлемін арттыруға айрықша мән берді. Президент өз Жолдауында экономиканы әртараптандыру, өңдеу өнеркәсібін дамыту, инвестиция тарту және жаңа өндірістер ашу арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру қажеттігін атап өтті. Бұл міндеттер елдің әрбір өңірі мен ауданында нақты жобалар арқылы жүзеге асуы тиіс.
Бүгінде Сайрам ауданында Мемлекет басшысының экономикалық саясаттағы басым бағыттарымен үндесетін бірқатар инвестициялық жобалар іске асырылып келеді. Аудан аумағында жаңа өндіріс орындарының ашылуы, кәсіпкерлік нысандардың көбеюі және инвестициялық жобалардың жүзеге асуы жергілікті экономиканың әлеуетін арттырып қана қоймай, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтуға, өндірістік қуатты ұлғайтуға және отандық өнім көлемін арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Қазақстан Республикасы Бас прокурорының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Invest Caravan» жобасы аясында инвесторлармен және өндірістік кәсіпорын өкілдерімен кездесу өткізу. Аталған жоба инвесторлардың құқықтық сауатын арттыруға, олардың қызметіне кедергі келтіруі мүмкін мәселелердің алдын алуға және туындаған түйткілдерді ашық диалог арқылы шешуге бағытталған.
Сайрам ауданында өткен кездесуге аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы мен аудан прокуроры Бақытжан Тастемірұлы қатысып, бірқатар өндірістік кәсіпорындардың жұмысымен танысты. Кездесу барысында кәсіпорындардың қазіргі өндірістік ахуалы, инвестициялық жобалардың іске асу барысы, жаңа жұмыс орындарын ашу, өнім көлемін ұлғайту және өндірісті одан әрі дамыту мәселелері талқыланды.
Алдымен арнайы автокөлік техникасын құрастыратын «TOKESH TECH TURKESTAN» ЖШС-ның жұмысы таныстырылды. Инвестициялық құны 3,2 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында бүгінде 35 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Өндіріс орны жылына 500 дана арнайы техникалық көлік шығаруға қауқарлы. Бұл кәсіпорынның жұмысы отандық өндірістің дамуына, арнайы техникаларға деген ішкі сұранысты қамтамасыз етуге және жаңа технологияларды өндірістік үдеріске енгізуге мүмкіндік береді.
Президент Жолдауында еліміздің экономикалық қуатын арттыру үшін өндірістің жаңа бағыттарын дамыту, жоғары қосылған құны бар өнім шығаруға басымдық беру қажеттігіне назар аударды. Бұл ретте арнайы техника құрастыратын кәсіпорындардың дамуы экономиканы әртараптандыруға және отандық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді. Мұндай өндірістердің көбеюі ішкі нарықтағы қажеттілікті өтеумен қатар, болашақта өнімді сыртқы нарықтарға шығаруға да мүмкіндік береді.
Келесі нысан – «KAZ ECO MEAT» ЖШС ет өңдеу комбинаты. Инвестициялық құны 4,5 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында 70 адам еңбек етеді. Өндіріс орны жылына 30 мың тоннаға дейін ет өнімдерін өңдеуге мүмкіндік береді. Кәсіпорын өнімінің 50 пайызы ішкі нарыққа бағытталса, қалған бөлігі экспортқа шығарылады.
Аталған жоба Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу және агроөнеркәсіптік кешеннің экспорттық әлеуетін арттыру жөніндегі міндеттерімен тікелей сабақтас. Себебі ауыл шаруашылығы саласының тиімділігі тек шикізат өндіру көлемімен өлшенбейді. Өнімді терең өңдеп, дайын тауар шығару арқылы ғана қосылған құнды арттыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және экспорттық нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті күшейтуге болады.
Сайрам ауданында осы бағытта жүзеге асырылып жатқан жобалардың бірі – Манкент ауылындағы «NURYM GROUP» ЖШС құрама жем өндіру зауыты. Инвестициялық құны 2 млрд теңгені құрайтын өндіріс орнында 12 адам жұмыспен қамтылған. Зауыт сағатына 20 тоннаға дейін құрама жем өндіруге мүмкіндік береді. Бұл кәсіпорынның жұмысы агроөнеркәсіптік кешеннің өзара байланысты салаларын дамыту тұрғысынан маңызды. Құрама жем өндірісінің жолға қойылуы мал шаруашылығы мен құс шаруашылығын дамытуға қажетті жағдай қалыптастырады. Яғни, бір өндіріс орнының іске қосылуы ауыл шаруашылығының басқа бағыттарына да оң әсер етіп, жергілікті кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
Жалпы, аталған үш кәсіпорынға салынған инвестиция көлемі 9,7 млрд теңгені құрайды. Өндіріс орындарында 117 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл көрсеткіштер инвестициялық жобалардың аудан экономикасындағы маңызын айқын көрсетеді. Инвестиция – белгілі бір кәсіпорынға салынған қаржы ғана емес. Оның артында жаңа жұмыс орындары, өндірістің өсуі, салық түсімдері, жергілікті кәсіпкерліктің дамуы және халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған нақты экономикалық нәтиже тұр.
Мемлекет басшысы өз Жолдауында инвестиция тарту мәселесіне ерекше тоқталып, ел экономикасына жаңа капитал мен озық технологияларды тартудың маңызын атап өтті. Президенттің айтуынша, инвестициялық жобаларды тиімді жүзеге асыру үшін мемлекеттік органдар мен бизнес арасында өзара түсіністік пен жауапкершілікке негізделген тұрақты байланыс болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, «Invest Caravan» жобасы инвесторлармен тікелей жұмыс істеудің тиімді тетіктерінің бірі ретінде көрінеді.
Жобаның ерекшелігі – инвесторлардың мәселесін тек қағаз жүзінде қараумен шектелмей, өндіріс орындарына барып, нақты жағдайды зерделеуге мүмкіндік беруінде. Бұл тәсіл мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлер арасындағы өзара байланысты күшейтіп, инвестициялық жобалардың іске асу барысын жедел бағалауға жол ашады. Кәсіпкерлер өздерін алаңдатқан мәселелерді ашық жеткізсе, жауапты органдар оларды заң аясында шешудің нақты жолдарын қарастырады. Сайрам ауданындағы кездесу барысында да өндіріс орындарының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету, кәсіпкерлерге қолдау көрсету және аудан экономикасының дамуына серпін беретін инвестициялық жобаларды жан-жақты сүйемелдеу бағытындағы міндеттер нақтыланды.
Бүгінде инвестиция тарту тек ірі қалалардың немесе өнеркәсіптік орталықтардың еншісінде қалмауы керек. Ауылдық аудандардың да инвестициялық әлеуетін тиімді пайдалану маңызды. Сайрам ауданы бұл тұрғыда ауыл шаруашылығы, тамақ өнеркәсібі, өндіріс, логистика және басқа да салалар бойынша жаңа жобаларды іске асыруға мүмкіндігі мол аумақтардың бірі.
Ауданның экономикалық әлеуетін арттыруда өндірісті жергілікті шикізатпен байланыстырудың да маңызы зор. Мәселен, ет өңдеу кәсіпорны ауыл шаруашылығы саласымен тікелей байланысты болса, құрама жем өндірісі мал және құс шаруашылығының дамуына ықпал етеді. Ал арнайы техника құрастыру саласы өнеркәсіптік өндірістің әлеуетін күшейтеді. Осылайша, әртүрлі бағыттағы инвестициялық жобалардың қатар дамуы аудан экономикасының ішкі байланысын нығайтып, жаңа өндірістік тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Президенттің экономикалық саясатындағы маңызды міндеттердің бірі – өңірлердің өзіндік экономикалық ерекшелігін ескере отырып, жаңа өсу нүктелерін қалыптастыру. Сайрам ауданында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар осы міндеттің жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі мұнда инвестиция нақты өндіріс орындарына бағытталып, оның нәтижесінде өнім шығарылып, жұмыс орындары құрылып отыр. Сонымен қатар, инвестициялық жобалардың табысты жүзеге асуы үшін кәсіпкерлердің заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау, әкімшілік кедергілерді азайту және мемлекеттік қолдау шараларының тиімділігін арттыру маңызды. Бұл ретте мемлекеттік органдардың міндеті – инвесторға қолайлы жағдай жасау және жобаны іске асырудың әр кезеңінде туындауы мүмкін мәселелерді уақытылы шешуге ықпал ету.
«Invest Caravan» жобасы аясындағы кездесу осы мақсатқа бағытталған өзара іс-қимылдың нақты үлгісі болды. Мұнда басты назар инвестиция көлемін ғана көрсетуге емес, оның нақты экономикалық нәтижесіне аударылды. Яғни, қанша жұмыс орны ашылды, қандай өнім өндіріледі, оның қанша бөлігі ішкі нарыққа бағытталады, экспорттық әлеуеті қандай және кәсіпорынның болашақтағы даму мүмкіндігі қандай деген мәселелер маңызды орын алды. Алдағы уақытта Сайрам ауданында инвестициялық жобаларды іске асыру, жаңа өндіріс орындарын ашу және қолданыстағы кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттыру жұмыстары жалғаса береді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар аудан экономикасын әртараптандыруға, кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға және тұрғындардың тұрақты жұмыспен қамтылуын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген экономикалық міндеттердің түпкі мақсаты – елдің орнықты дамуына жағдай жасау және халықтың әл-ауқатын арттыру. Ал бұл мақсатқа жетудің негізгі жолдарының бірі – нақты өндіріс орындарын көбейту, инвестиция тарту және жаңа жұмыс орындарын ашу.
Сайрам ауданындағы «TOKESH TECH TURKESTAN», «KAZ ECO MEAT» және «NURYM GROUP» кәсіпорындары – осы бағыттағы нақты жобалардың бірі. Жалпы құны 9,7 млрд теңгені құрайтын бұл үш жоба 117 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Ең бастысы, кәсіпорындар аудан экономикасының түрлі салаларын қамтып, өндірістік әлеуеттің артуына өз үлесін қосуда.
Сондықтан инвестиция тарту мен инвесторларға қолайлы жағдай жасау – ауданның бүгінгі экономикалық дамуы ғана емес, оның ертеңгі стратегиялық әлеуетін айқындайтын маңызды фактор. Мемлекет басшысы айқындаған экономикалық басымдықтарды жергілікті жерде жүйелі түрде жүзеге асыру арқылы Сайрам ауданы жаңа өндірістер мен жаңа жұмыс орындарының, кәсіпкерлік бастамалар мен инвестициялық жобалардың маңызды орталығына айнала алады. Бұл өз кезегінде аудан экономикасының тұрақты өсуіне, өндірістің жаңғыруына және халықтың әл-ауқатының артуына берік негіз қалыптастырады.
