ҚОҒАМДЫҚ КЕЛІСІМ МЕН ҚАУІПСІЗДІК – ОРТАҚ ҚҰНДЫЛЫҚ

Созақ ауданында дін саласындағы түсіндіру жұмыстары қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайтуға бағытталуда. Қоғамдағы тұрақтылық пен татулық – кез келген мемлекеттің орнықты дамуының негізгі алғышарттарының бірі. Қазақстан үшін қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті сақтау – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының қатарында. Бұл ретте діни сенім бостандығын қамтамасыз ету, конфессияаралық татулықты сақтау, азаматтардың заң талаптарын құрметтеуі және қоғам қауіпсіздігіне ортақ жауапкершілікпен қарауы өзара сабақтас ұғымдар.

Осы бағыттағы жұмыстар Созақ ауданында да жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Аудан аумағында құқық қорғау органдарының, жергілікті атқарушы органдардың және дін саласына жауапты мамандардың қатысуымен тұрғындар арасында түсіндіру және профилактикалық шаралар тұрақты ұйымдастырылады. Мұндай кездесулердің негізгі мақсаты – азаматтардың құқықтық сауатын арттырумен қатар, қоғамдағы өзара сыйластықты, бейбітшілік пен келісімді нығайту.

Жұма күні Созақ ауданындағы мешіттерде өткен кездесулер де осы ортақ мақсатқа бағытталды. Созақ аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері жұма намазына жиналған тұрғындармен кездесіп, қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Кездесу барысында интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері, жол-көлік оқиғаларының алдын алу, мотокөлік құралдарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары кеңінен түсіндірілді.

Бір қарағанда, аталған мәселелердің дін саласындағы саясатпен немесе қоғамдық келісіммен тікелей байланысы жоқ сияқты көрінуі мүмкін. Алайда олардың барлығы қоғамдағы жауапкершілік мәдениетімен тығыз байланысты. Қауіпсіздік ережесін сақтау, өзгенің құқығын құрметтеу, заң талаптарын орындау, жалған ақпаратқа ермеу, алаяқтықтан сақтану – азаматтық мәдениеттің ажырамас бөлігі. Ал азаматтық мәдениет қалыптасқан жерде қоғамдық тұрақтылықтың да берік негізі қаланады.

Қазақстан қоғамының ерекшелігі – түрлі этнос пен конфессия өкілдерінің бір шаңырақ астында бейбіт өмір сүруі. Осындай ортада әрбір азаматтың өзара құрмет пен түсіністік қағидаларын ұстануы аса маңызды. Қоғамдық келісім тек мемлекеттік органдардың немесе жекелеген әлеуметтік институттардың міндеті емес. Ол – әр азаматтың күнделікті іс-әрекетінен басталатын ортақ құндылық.

Дін саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі де – азаматтардың діни сенім бостандығына конституциялық құқықтарын қамтамасыз ете отырып, зайырлы мемлекет қағидаттарын сақтау. Қазақстанда дін мемлекеттен бөлінген. Бұл қағида әр адамның діни наным-сеніміне құрметпен қараумен қатар, қоғамның ортақ заңдары мен азаматтық тәртіптің баршаға бірдей екенін білдіреді.

Сондықтан мешіттерде өткізілетін түсіндіру кездесулерінің мәні тек діни мәселелермен шектелмейді. Мешіт – азаматтар жиналатын қоғамдық орындардың бірі. Мұнда тұрғындарға адамгершілік, жауапкершілік, өзара құрмет, отбасылық құндылықтар, бейбітшілік пен татулық секілді маңызды ұстанымдар жөнінде ой салуға мүмкіндік бар. Осындай мүмкіндікті қоғам қауіпсіздігіне қатысты профилактикалық жұмыстармен ұштастыру – азаматтарға қажетті ақпаратты дер кезінде жеткізудің тиімді жолдарының бірі.

Созақ ауданындағы кездесулер барысында тұрғындарға заң талаптарын сақтау, жол қозғалысы ережелерін бұзбау және өз қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау жөнінде ескертулер жасалды. Әсіресе мотокөлік құралдарын пайдалану кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесіне назар аударылуы маңызды. Себебі жолдағы қауіпсіздік – жүргізушінің ғана емес, жаяу жүргіншілердің, балалардың және жалпы қоғам мүшелерінің өмірі мен денсаулығына қатысты ортақ мәселе.

Ал интернет-алаяқтықтың алдын алу мәселесі қазіргі қоғам үшін айрықша өзекті. Цифрлық технологиялар адамның күнделікті өмірін жеңілдеткенімен, ақпараттық кеңістіктегі қауіптер де көбейіп келеді. Алаяқтар азаматтардың сеніміне кіріп, түрлі тәсілдер арқылы жеке мәліметтерін немесе қаражатын иемденуге тырысады. Сондықтан тұрғындарға мұндай қауіптер туралы түсіндіру, күмәнді сілтемелерді ашпау, бөгде адамдарға банк картасының деректері мен кодтарын бермеу қажеттігін ескерту – профилактиканың маңызды бағыты.

Мұндай жұмыстардың қоғамдық келісімге де қатысы бар. Өйткені қауіпсіз әрі құқықтық сауатты қоғамда адамдар бір-біріне көбірек сенеді, ортақ ережелерді құрметтейді және туындаған мәселелерді заң аясында шешуге ұмтылады. Құқықтық мәдениет пен қоғамдық келісім бір-бірін толықтырып отырады. Қазақстанның қоғамдық және ұлтаралық келісімінің қазақстандық моделі ең алдымен азаматтардың ортақ Отанға деген жауапкершілігіне, заң алдындағы теңдігіне және өзара құрметке негізделеді. Елдегі әр этностың ана тілін, мәдениеті мен дәстүрін сақтауға мүмкіндігі бар. Сонымен бірге барша азаматты біріктіретін ортақ құндылықтар – Қазақстанның тәуелсіздігі, бейбітшілік, тұрақтылық, заңға құрмет және елдің болашағына деген жауапкершілік.

Бұл ретте дін өкілдерінің де қоғамдық татулықты нығайтудағы орны ерекше. Дін адамның рухани дүниесіне әсер ететін маңызды қоғамдық институт болғандықтан, діни ортада бейбітшілік пен келісім құндылықтарын дәріптеу қоғамның тұрақтылығына оң ықпал етеді. Әртүрлі пікір мен көзқарас болған жағдайда өзара құрметті сақтау, араздыққа жол бермеу, діни немесе этностық ерекшеліктерге байланысты кемсітуге жол бермеу – өркениетті қоғамның негізгі белгілерінің бірі.

Қоғамдық келісім ұғымын тек түрлі этнос өкілдерінің татулығымен шектеуге болмайды. Оның аясы әлдеқайда кең. Ол – азамат пен мемлекет арасындағы өзара сенім, қоғамдағы түрлі әлеуметтік топтардың бір-бірін түсінуі, үлкен мен кішінің сыйластығы, көрші-қолаңның татулығы, отбасы ішіндегі береке және заңға деген құрмет. Яғни қоғамдық келісім күнделікті өмірдегі қарапайым қарым-қатынастардан қалыптасады.

 

Созақ ауданындағы профилактикалық кездесулер осы тұрғыдан алғанда маңызды қоғамдық мәнге ие. Полиция қызметкерлерінің тұрғындармен тікелей кездесіп, мәселелерді түсіндіруі – құқық қорғау органдары мен халық арасындағы байланысты нығайтады. Ал халықтың өзекті мәселелер бойынша ақпаратты тікелей мамандардан алуы жалған ақпараттың таралуына жол бермей, азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін арттыруға ықпал етеді. Түсіндіру жұмыстары кезінде тұрғындарға арнайы ақпараттық үнпарақтардың таратылуы да осы бағыттағы практикалық шаралардың бірі. Қысқа әрі нақты ақпарат азаматтардың күнделікті өмірінде сақтық шараларын ескеруге мүмкіндік береді. Ең бастысы – профилактикалық жұмыстың бір реттік акциямен шектелмей, тұрақты сипат алуы.

Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірінен бөлек қарастырылмайды. Қауіпсіздік сақталған ортада адамдар өзара еркін араласып, еңбек етіп, білім алып, қоғамдық өмірге белсенді қатыса алады. Ал өзара түсіністік пен келісім қалыптасқан қоғамда құқық бұзушылықтың, араздықтың және әлеуметтік шиеленістің алдын алуға мүмкіндік артады. Сондықтан Созақ ауданында мешіттерде жүргізілген түсіндіру жұмыстарының маңызын тек жол қауіпсіздігі немесе интернет-алаяқтықтың алдын алумен ғана бағалау жеткіліксіз. Мұндай кездесулер – тұрғындармен тікелей байланыс орнатудың, құқықтық мәдениетті қалыптастырудың, азаматтық жауапкершілікті арттырудың және қоғамдағы өзара сенімді нығайтудың бір тетігі.

Бүгінде Қазақстан үшін басты құндылықтардың бірі – бейбітшілік пен тұрақтылық. Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы да, әр азаматтың әл-ауқаты да тыныш әрі қауіпсіз қоғамдық ортаға байланысты. Осы себепті қоғам мүшелерінің барлығын ортақ мақсатқа жұмылдыру, түрлі көзқарастағы азаматтар арасында өзара түсіністік қалыптастыру және араздыққа жол бермеу – тұрақты жұмысты қажет ететін маңызды міндет.

Созақ ауданының тұрғындары арасында жүргізіліп жатқан түсіндіру шаралары да осы үлкен міндеттің бір бөлігі. Діни сенімге құрмет, заңға бағыну, өзгенің құқығын сыйлау, қоғамдық тәртіпті сақтау және ел ішіндегі татулықты бағалау – бір-бірімен сабақтас құндылықтар.

Жалпыұлттық бірлік дайын күйінде қалыптасатын құбылыс емес. Ол күн сайын әр азаматтың әрекеті арқылы нығаяды. Бір адамның заңды сақтауы, бір отбасының балаға дұрыс тәрбие беруі, бір азаматтың жалған ақпаратқа ермеуі, бір қоғам мүшесінің өзге этнос немесе дін өкіліне құрметпен қарауы – барлығы қоғамдық келісімнің берік болуына өз үлесін қосады.

Осы тұрғыдан алғанда, Созақ ауданындағы мешіттерде өткен қауіпсіздік тақырыбындағы түсіндіру кездесулері – тұрғындарға қажетті ақпарат жеткізумен қатар, қоғамдағы жауапкершілік пен өзара құрмет мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды профилактикалық жұмыс. Мұндай бастамалардың тұрақты жалғасуы қоғамдық қауіпсіздікті күшейтіп қана қоймай, ел ішіндегі татулық пен келісімнің нығаюына да қызмет етеді.

Бейбітшілік пен қоғамдық келісім – мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жетістігі. Сондықтан әр азаматтың қауіпсіздік ережелерін сақтауы, заң талаптарын орындауы, діни және этностық ерекшеліктерге құрметпен қарауы, түрлі арандатушылық пен жалған ақпаратқа ермеуі – Қазақстанның бірлігі мен тұрақтылығын нығайтуға қосылған нақты үлес. Созақ ауданында осы бағыттағы профилактикалық және түсіндіру жұмыстарының жүйелі түрде жүргізілуі – ортақ құндылықтарды күнделікті өмірде орнықтырудың маңызды көрінісі.

Түркістан облысында сайлау қарсаңында уақытша тіркеу учаскелері анықталды: Азаматтардың конституциялық құқығы қалай қамтамасыз етіледі?

Қоғамдық-саяси науқандар мен маңызды сайлаулар кезінде әрбір азаматтың өз таңдауын жасап, ел болашағына бейжай қарамауы маңызды. Осы орайда алдағы сайлауда Түркістан облысы бойынша тұрғылықты жері бойынша тіркеуі жоқ азаматтарды уақытша тіркеуге арналған арнайы учаскелер ресми түрде бекітілді.

Бұл қадам – еліміздегі сайлау құқығының ашықтығын, қолжетімділігін және әрбір тұрғынның дауыс беруге толық мүмкіндігі бар екенін айғақтайтын маңызды шешім.
Берілген мәліметтерге сәйкес, тұрғылықты жері бойынша тұрақты тіркеуі жоқ отандастарымыз сайлау күні осы 22 арнайы учаскенің біріне келіп, бір күнге уақытша тіркеле алады. Бұл шара азаматтардың сайлауға қатысып, өз таңдауын жасауына мүмкіндік береді.
Уақытша тіркеу жұмыстары нақты бір күнге – 23 тамыз күні жүзеге асырылады. Сондықтан тіркеуі жоқ азаматтар (прописка) азаматтар осы мүмкіндікті уақтылы пайдалануы тиіс.
Түркістан облысының аумағында осындай мақсаттағы барлығы 22 учаске жұмыс істейтін болады. Атап айтқанда, облыс орталығы – Түркістанда көші-қон ағыны мен халық тығыздығы ескеріліп, 6 уақытша тіркеу учаскелері ашылған. Арыс және Кентау қаласы мен өзге аудандарда 1 учаскеден белгіленген.
Айта кетейік, Түркістан облысының жалпы тұрғындар саны 2 146 700 адамға жетсе, оның ішінде 1 204 659 азамат (халықтың 56%-ы) дауыс беру құқығына ие.

Азаматтардың өз таңдауын емін-еркін жасауы үшін облыста 952 учаскелік сайлау комиссиясы жұмыс істейді.

Мемлекет тарапынан жасалып жатқан бұл жағдайлар әрбір тұрғынның дауысы маңызды екенін және ешбір азаматтың сайлау үдерісінен тыс қалмауы тиіс екенін айқын көрсетеді.

⤵️Аудан, қала сайлау учаскесінің № Сайлау учаскесі орналасқан объектінің (дауыс беруге арналған үй-жайлар) атауы

Түркістан 105 – Түркістан медициналық колледжі

Түркістан 113- №4 С.Сейфуллин атындағы мектеп гимназиясы

Түркістан 121 – № 12 К.Сатпаев атындағы ЖОМ

Түркістан 123- №18 Ж.Едилбаев атындағы ЖОМ

Түркістан 136- №23 Ж.Тәшенов атындағы ІТ – мектебі

Түркістан 951 – “Конгресс холл көпсалалы кешені”

Арыс 1- С.Қожанов атындағы ЖОМ

Кентау 36 – №10 Д.Қонаев атындағы ЖОМ

Бәйдібек 188 – Жалпы орта мектеп-лицей Шаян

Жетісай 197 – Ғ.Мұратбаев атындағы Жетісай гуманитарлық колледжі

Қазығұрт 285 – «№11 колледж»

Келес 327 – Ж.Баласағұн атындағы №4 ЖОМ

Мақтаарал 380 – «Мырзакент» №1 Мектеп-гимназиясы

Ордабасы 455- Ордабасы аудандық мәдениет үйі

Отырар 520 – Отырар аудандық мәдениет сарайы

Сайрам 530 – М.Мақатаев атындағы ЖОМ

Сарыағаш 639 – М.Әуезов атындағы №1 мектеп-гимназиясы

Сауран 67 – А.Байтұрсынов атындағы ЖОМ

Созақ 691 – А. Сүлейменов атындағы ЖОМ

Төлеби 726 – “№8 колледж”

Түлкібас 806 – М.Ломоносов атындағы ЖОМ

Шардара 855 – М.Горький атындағы жалпы білім беретін мектебі

Өзекті сұрақтарға түсінікті жауаптар: ОСК сайтында «SAILAU AI» ЖИ-көмекшісі қолжетімді

 

🔹«Үйден дауыс беруге қалай болады?», «Есептен шығару куәлігін қалай алуға болады?», «Егер сайлаушылар тізімінде болмасаңыз, не істеу керек?» деген және басқа да сұрақтарға Орталық сайлау комиссиясының ресми сайтында қолжетімді Sailau AI ЖИ-көмекшінің көмегімен оңай жауап алуға болады.

🔹ИИ-көмекші мемлекеттік және орыс тілдерінде тәулік бойы, аптасына 7 күн ақпарат ұсынады.
Ол AlemLLM тілдік моделі негізінде әзірленген.

🔹ИИ-көмекші Қазақстан Республикасының Конституциясы, конституциялық заңдары және өзге де нормативтік құқықтық актілер негізінде сайлауды ұйымдастыру және өткізу мәселелері бойынша ақпаратты іздеуге және ұсынуға арналған.

🔹Sailau AI көмекшісін Telegram мессенджерінен де табуға болады.
Ұсынылатын жауаптардың сапасы мен дәлдігін арттыру мақсатында қазіргі уақытта ассистентті кезең-кезеңімен қосымша жетілдіру жұмыстары қатар жүргізілуде.