Архив рубрики: Ақпарат

ТҮРКІСТАНДА ЗАМАНАУИ ЖЫЛЫЖАЙ КЕШЕНІН САЛУ ЖОБАСЫ БОЙЫНША МЕМОРАНДУМҒА ҚОЛ ҚОЙЫЛДЫ

«Turkistan Invest» өңірлік инвестицияларды тарту және экспортты дамыту агенттігінің» ұйымдастыруымен Қытай Халық Республикасына жүзеге асырылған іссапар нақты нәтижесін беруде. Іскерлік келіссөздердің жалғасы ретінде Қытайдың Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. компаниясының өкілі Луань Бинь Түркістан облысына ресми сапармен келіп, «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ басқарма төрағасы Бекжан Бисенбаевпен кездесті.

Кездесу барысында тараптар Түркістан облысында гүлдер мен сәндік ағаштарды өсіруге арналған заманауи жылыжай кешенін салу жобасын іске асыру мәселелерін талқылады. Нәтижесінде «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ мен Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды.

Меморандум аясында компания Түркістан облысында заманауи жылыжай кешенін салу жобасын жүзеге асыруға ниетті. Жобаның болжамды инвестиция көлемі 13 млрд теңгені құрайды. Жоспар бойынша 50 гектар аумақта көшет өсіру кешені салынып, 100-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Жобаны іске асыру мерзімі 2026-2027 жылдарға жоспарланған.

Сонымен қатар, жоба аясында гүл өсіру кешені, көшеттер көрмесі, сауда аймағы, өндірістік кешен және автокөліктерге арналған экологиялық талаптарға сай автотұрақ салу көзделген.

Айта кетейік, Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. – құрылыс, инженерлік инфрақұрылым, металл конструкциялары, экологиялық инжиниринг және өндірістік нысандар саласында халықаралық тәжірибесі бар компания.

Аталған инвестициялық жобаны жүзеге асыру Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттырып, өңірде жаңа өндірістердің ашылуына, жұмыс орындарының құрылуына және әлеуметтік-экономикалық дамуына оң серпін береді.

Тимур Турлов: Провёл прекрасное воскресенье в Алматы по дороге из Японии в Бельгию.

После хорошей прогулки вдоль речки в выходной всегда заряжаешься позитивом.
В такой момент хочется напомнить себе и всем окружающим, почему нам повезло жить именно в нашей стране и именно в эти непростые времена!

1. Казахстан – молодая страна. Здесь все еще сравнительно рано выходят замуж, семьи большие, очень много детей. И много детей иметь круто. Такого в самых богатых странах и в странах нашего благосостояния уже почти не встретить. Это круто, потому что у нас много энергии, желания что-то менять, строить бизнес, работать, осваивать новые профессии и технологии. Это супер крутой актив, на самом деле. И нужно много попутешествовать, чтобы это четко увидеть.

2. Казахстан – богатый. По ППС ВВП на душу населения мы уже богаче, чем Турция, Греция, Китай. В 2025 году мы обогнали Россию по ВВП. Впервые. Еще мы растем сильно быстрее, чем большинство соседей по «среднему доходу». Сильно быстрее, до 5-6%, когда мир, скорее, 2-3%. А это значит, что мы и наши дети получают доступ к современным технологиям, знаниями и партнерствам уже быстрее, чем большинство стран мира. Я вижу, что спрос на высшее образование, на доступ к ИИ в моей стране остается структурно очень высоким, государство сейчас тоже вливает в образование рекордную долю расходов с момента независимости. Человеческий капитал реально растет, каждое следующее поколение будет создавать ценность эффективнее, а значит мы продолжим богатеть.

3. Мы – нация технооптимистов и предпринимателей. Мы не боимся брать на себя ответственность и рисковать. Мы уже понимаем, что возможно и часто не согласны на меньшее. И мы – воины, которые умеют преодолевать все сложности, которые неизбежно появляются на нехоженых тропах. Когда ты даешь людям конструктивную свободу и честные правила игры, возможность хорошо заработать, создав что-то большое, люди творят магию и вне всякого Хогвартса, да. И я нигде еще не встречал такой концентрации крутых технопредпринимателей, как появилось в Казахстане буквально за последние годы. Думаю, это часть среды, приоритетов с самого верха, и культуры, которая есть в нашем степном воздухе. И всегда была.

ТҮРКІСТАНДА ҰЛТТЫҚ ДОМБЫРА КҮНІНЕ ОРАЙ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ «КҮЙ ҚҰДІРЕТІ» БАЙҚАУЫ БАСТАЛДЫ

Ұлттық домбыра күні аясында Түркістан қаласында республикалық «Күй құдіреті» күйшілер байқауы басталды.

Ұлттық күй өнерін ұлықтау, дәстүрлі орындаушылық мектептерді дәріптеу және талантты күйшілердің шығармашылығын қолдау мақсатында ұйымдастырылған байқауға еліміздің барлық өңірінен келген өнерпаздар қатысуда.


Республикалық байқау Ұлттық домбыра күні аясындағы мерекелік іс-шаралардың маңызды бөлігі ретінде дәстүрлі күй өнерін кеңінен насихаттауға, ұлттық музыкалық мұраны ұрпақтан ұрпаққа дәріптеуге және жас орындаушылардың кәсіби шеберлігін шыңдауға бағытталған.

Байқаудың алғашқы кезеңінде қатысушылар Сүгір Әлиұлы мен Төлеген Момбековтің күйлерін орындап, қазылар алқасының шешімімен келесі кезеңге өткен үздік күйшілер анықталды.

Байқауға Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры Кәрима Сүндетқызы, ҚР Мәдениет саласының үздігі, «Сүгір» атындағы қазақ ұлт-аспаптар оркестрінің бас дирижері Шыңғыс Бөріұлы және ҚР Мәдениет саласының үздігі, Күләш Байсейітова атындағы Қазақ ұлттық өнер университетінің факультет деканы Батырлан Әлкеевтен құралған қазылар алқасы төрелік етуде.

Байқаудың екінші кезеңі бүгін сағат 18:00-де Түркістан қаласындағы «Керуен сарай» туристік кешенінде жалғасады. Бұл кезеңде қатысушылар қазақ ұлт-аспаптар оркестрінің сүйемелдеуімен Сүгір Әлиұлының «Ілме» және Қаршыға Ахмедияровтың күйлерін орындайды. Сонымен қатар, кеште Қазақстанның халық әртісі Айгүл Үлкенбаева, күйші-композитор Ғаламат Бейсеқожалар өнер көрсетеді.

Айта кетейік, Түркістан өңірінде облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің қолдауымен руханият, мәдениет салаларына тұрақты қолдау көрсетіліп келеді. Өңірде айтыс, термешілер мен күйшілер байқаулары тұрақты түрде өтіп тұрады.

Мемлекеттік маңызды қадам: Құрылтай сайлауы тағайындалды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау биылғы жылдың 23 тамызына тағайындалды. Конституцияға сай қабылданған бұл шешім халық пен билік арасындағы тікелей диалогты нығайтудың басты кепілі болмақ. Осыған орай Орталық сайлау комиссиясының отырысы өтіп, онда сайлаушылар тізімі, заңнамалық жаңашылдықтар, партияларды тіркеу, халықаралық байқаушылар қызметі мен комиссия мүшелерін оқыту сияқты 7 негізгі мәселе қаралды.

Саяси науқанға еліміздің ең тығыз қоныстанған өңірлерінің бірі — Түркістан облысы да қызу дайындалуда. Бүгінде облыста 1 203 400-ден астам сайлаушы тіркелген. Бұл – республика бойынша сайлаушылардың 10%-ын құрап отыр. Өңірдегі сайлаудың ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз ету үшін 952 учаскелік комиссия жұмыс істейді.
Орталық сайлау комиссиясы бекіткен күнтізбелік жоспарға сәйкес, сайлау науқаны 1 шілдеде ресми түрде тағайындалды. Саяси партиялардың тізімдерін ұсыну 2 шілде мен 13 шілде аралығында жүргізілсе, оларды ресми тіркеу 23 шілде күні сағат 18:00-де аяқталады. Сонымен қатар 11 шілдеге дейін аумақтық комиссиялардың, ал 16 шілдеге дейін учаскелік комиссиялардың құрамы мен шекаралары жариялануы тиіс.
Ең жауапты кезең — сайлау алдындағы үгіт-насихат жұмыстары 23 шілде күні сағат 18:01-де басталып, 22 тамызға дейін жалғасады. Осы аралықта, дәлірек айтқанда 2 тамызда сайлаушылар тізімі учаскелік комиссияларға беріліп, 7 тамыздан бастап азаматтар өз деректерін тексере алады. Сайлау алдындағы 22 тамыз — тыныштық күні деп жарияланса, 23 тамыз — ресми дауыс беру күні болып белгіленді. Саяси науқан барысында халықаралық байқаушылар мен БАҚ өкілдерінің ашық жұмыс істеуіне және комиссия мүшелерін оқытуға ерекше басымдық беріледі.

Шымкент қалалық №7 емханасында бейінді медбикелердің кәсіби қызметі, сапалы медициналық көмектің кепілі

Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасына қарасты ШЖҚ «№7 қалалық емхана» МКК Шымкент қаласы, Еңбекші ауданы, Оңтүстік шағынауданы, 8/1 мекенжайында орналасқан.

Бейінді дәрігер мамандары медбикелерінің маңызды рөлі

Қазіргі денсаулық сақтау жүйесінде бейінді дәрігер мамандарымен бірге қызмет атқаратын медбикелердің рөлі ерекше. Олар емдеу-диагностикалық үдерістің маңызды буыны болып табылады және науқастарға сапалы медициналық көмек көрсетуде дәрігердің сенімді серіктесі саналады. Бейінді медбикелер белгілі бір сала бойынша арнайы білім мен тәжірибеге ие болып, өздерінің кәсіби міндеттерін жоғары деңгейде орындайды. Кардиология, хирургия, неврология, онкология, педиатрия, реанимация, акушерлік және гинекология сияқты әртүрлі бағыттарда жұмыс істейтін медбикелердің атқаратын қызметтері бір-бірінен ерекшеленеді, бірақ барлығының ортақ мақсаты – науқастың денсаулығын жақсарту және өмір сапасын арттыру.

Бейінді медбикелер дәрігердің тағайындауларын дәл және уақытылы орындайды. Олар дәрілік заттарды енгізеді, емдік процедураларды жүргізеді, науқастың жалпы жағдайын үнемі бақылап, өмірлік маңызды көрсеткіштерін өлшейді. Егер науқастың жағдайында өзгерістер байқалса, медбике бұл туралы дереу дәрігерге хабарлап, қажетті алғашқы көмекті көрсетеді. Мұндай жедел әрекет көптеген жағдайларда асқынулардың алдын алуға және науқастың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, бейінді медбикелердің психологиялық қолдау көрсету қызметі де өте маңызды. Науқастар көбінесе ауруға байланысты қорқыныш, алаңдаушылық немесе күйзеліс сезінеді. Осындай сәттерде медбике жылы қарым-қатынас жасап, түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, емдеу барысына сенім қалыптастырады. Науқаспен және оның туыстарымен дұрыс қарым-қатынас орнату медициналық көмектің тиімділігін арттырады және ем нәтижесіне оң әсер етеді.

Медбикелер инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде де маңызды міндет атқарады. Олар санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтайды, медициналық құралдарды залалсыздандыру жұмыстарын жүргізеді, жеке қорғаныс құралдарын дұрыс пайдаланады және ауруханаішілік инфекциялардың таралуының алдын алады. Бұл пациенттердің де, медицина қызметкерлерінің де қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Бейінді медбикелердің тағы бір маңызды қызметі – науқастарды және олардың жақындарын денсаулықты сақтау қағидаларына үйрету. Олар дәрі-дәрмектерді дұрыс қабылдау, дұрыс тамақтану, дене белсенділігі, аурудың алдын алу, оңалту шаралары және үй жағдайындағы күтім туралы кеңес береді. Мұндай ақпараттандыру созылмалы ауруларды тиімді бақылауға және асқынулардың алдын алуға көмектеседі.

Заманауи медицинада медициналық технологиялардың қарқынды дамуына байланысты медбикелер жаңа құрал-жабдықтарды меңгеріп, өз білімдері мен кәсіби дағдыларын үнемі жетілдіріп отыруы қажет. Олар біліктілікті арттыру курстарына қатысып, дәлелді медицина қағидаларын меңгереді және халықаралық тәжірибелерді қолдануға ұмтылады. Бұл медициналық көмектің сапасын арттыруға және пациенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.

Қорытындылай келе, бейінді дәрігер мамандарының медбикелері – денсаулық сақтау жүйесінің ажырамас бөлігі. Олар тек дәрігердің көмекшісі ғана емес, науқастың күтімі, қауіпсіздігі, психологиялық қолдауы және сауығу процесінің белсенді қатысушысы болып табылады. Медбикелердің кәсіби біліктілігі, жауапкершілігі, жанашырлығы мен адамгершілік қасиеттері медициналық көмектің сапасын арттырып, қоғам денсаулығын нығайтуға зор үлес қосады.

Сондықтан бейінді медбикелердің еңбегін жоғары бағалау, олардың кәсіби дамуына жағдай жасау және медицинадағы рөлін одан әрі күшейту – қазіргі заманғы денсаулық сақтау жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі. Шымкент қалалық №7 емханасында да білікті медбикелер халыққа сапалы, қолжетімді және қауіпсіз медициналық көмек көрсетіп, тұрғындардың денсаулығын нығайту жолында абыроймен қызмет атқарып келеді.

ТҮРКІСТАНДА «ТҰРАН ДАЛАСЫНЫҢ КҮЙЛЕРІ» АТТЫ КҮЙШІЛЕР БАЙҚАУЫ ӨТТІ і

1 шілде – елімізде жаңа Конституцияның күшіне енуіне орай және Ұлттық домбыра күні қарсаңында Түркістан қаласы әкімдігінің ұйымдастыруымен қазақтың көрнекті күйші-композиторы, Қазақстанның халық әртісі Дина Кенжеқызы Нұрпейісованың 165 жылдығына арналған «Тұран даласының күйлері» атты күйшілер байқауы өтті.

Ұлттық домбыра өнері мен күйшілік дәстүрді кеңінен насихаттап, ұлттық рухани құндылықтарды дәріптеу, жас күйшілердің шығармашылық әлеуетін дамыту және қазақтың күйшілік мектебінің сабақтастығын сақтау мақсатында ұйымдастырылған шараға қаламыздағы өнерлі 20 жас бақтарын сынады.

Байқаудың ашылу салтанатына арнайы Түркістан қаласы әкімінің орынбасары Әліпов Мадияр Бақтыбайұлы, облыстық мәслихат депутаты Жантөреева Қалыйма Жантөреқызы, Түркістан қалалық мәслихатының төрағасы Сәрсенбаев Ғаппар Амантайұлы қатысып, ұлттық өнердің ұлт болмысын сақтаудағы, рухани құндылықтарды кейінгі ұрпаққа жеткізудегі маңыздылығына тоқталды.

Сонымен қатар, бүгіннен бастап күшіне енген Қазақстан Республикасы Конституциясының жаңартылған нормаларының елдің құқықтық дамуы мен қоғамдық жаңғыруындағы тарихи маңызын атап өтіп, қатысушыларға сәттілік тіледі.

Байқауға 9–21 жас аралығындағы 20 жас күйші қатысып, орындаушылық шеберліктері тәжірибелі қазылар алқасының бағалауынан өтті.

Байқау нәтижесі бойынша:

Кіші топ (9–14 жас):
Бас жүлде – Әбдірахман Жомарт Абдусаламұлы («Ақжайық» музыка мектебі);
І орын – Серікбай Нұрболат Нұрланұлы (Түркістан балалар саз мектебі);
ІІ орын – Бәкір Бекнұр Өмірханұлы (Түркістан балалар саз мектебі), Байбосын Айзере («Ақжайық» музыка мектебі);
ІІІ орын – Әсілхан Айзере Мәдиқызы («Айнамкөз» өнер мектебі), Серікбай Мадияр Қанатұлы (Б.Саттарханов атындағы футбол академиясының «Домбыра» үйірмесі).

Арнайы номинациялар:
«Төлеген Момбеков атындағы» – Сәрсенбек Әділет Талғатұлы («Білім кемесі» мектеп-лицейі);
«Сүгір Әліұлы атындағы» – Момиш Алмаз Талғатұлы (Ататүрік атындағы №17 мектеп-гимназиясы);
«Дина Нұрпейісова атындағы» – Исмаилова Раян Маратовна («Айнамкөз» өнер мектебі).

Ересек топ (15–21 жас):
Бас жүлде – Маханбет Дәурен Қайратұлы;
І орын – Асқарұлы Асылжан;
ІІ орын – Рамазан Саят Қанатұлы, Оспан Аманжол Алмасханұлы;
ІІІ орын – Абдыхаил Дильназ Русланқызы (Қожа Ахмет Ясауи атындағы ХҚТУ-дің 1-курс студенті), Шынтемір Нұрдәулет Қайратұлы (Түркістан балалар саз мектебі).


Арнайы номинациялар:
«Көрермен көзайымы» – Момиш Назерке (Қожа Ахмет Ясауи атындағы ХҚТУ-дің 1-курс студенті);
«Шебер орындаушы» – Шалқар Арайлым Алматқызы (Ататүрік атындағы №17 мектеп-гимназиясы);
«Сүгір Әліұлы атындағы» – Ахметхан Диас Марипханұлы (Ататүрік атындағы №17 мектеп-гимназиясы);
«Дина Нұрпейісова атындағы» – Ұзақбай Ералы Ерзақұлы (Түркістан балалар саз мектебі);


«Төлеген Момбеков атындағы» – Өтебек Балнұр Ілесбекқызы (М.Мәметова атындағы №6 жалпы білім беретін мектебі).

Байқау жеңімпаздары мен жүлдегерлері арнайы дипломдармен, алғыс хаттармен және бағалы сыйлықтармен марапатталды.

ТҮРКІСТАНДА ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯНЫҢ КҮШІНЕ ЕНУІНЕ ОРАЙ «ҮКІЛІ ДОМБЫРА» РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БАЙҚАУЫ ӨТТІ

Елімізде 1 шілдеден бастап жаңа Конституцияның күшіне енуіне орай Түркістан қаласында дәстүрлі «Үкілі домбыра» республикалық байқауы өтті. Игі шараны облыстық қоғамдық даму басқармасына қарасты «Қоғамдық келісім» коммуналдық мемлекеттік мекемесі ұйымдастырып отыр.

Жыл сайын дәстүрлі түрде ұйымдастырылатын байқаудың басты мақсаты – этнос жастары арасында қазақ халқының ұлттық өнері мен мәдени мұрасын кеңінен насихаттау, қасиетті домбыраның қадір-қасиетін дәріптеу, ұлттық құндылықтарға деген құрметті арттыру, сондай-ақ дарынды жас орындаушыларды анықтап, олардың шығармашылық әлеуетін қолдау.

Ұлттық домбыра күніне орай биылғы байқауға Түркістан облысының аудан-қалаларымен қатар Ақмола, Алматы, Абай, Жамбыл, Қарағанды, Қостанай, Ұлытау облыстары және Шымкент қаласынан келген этнос өкілдері қатысты. Қатысушылар дәстүрлі ән, күй және терме орындау номинациялары бойынша бақ сынады.

Байқау барысында ұлттық өнердің түрлі жанрлары дәріптеліп, жас орындаушылардың шеберлігі кәсіби қазылар алқасының бағалауына ұсынылды. Қазылар алқасының құрамына мәдениет және өнер саласының танымал мамандары, дәстүрлі өнердің майталмандары мен жоғары оқу орындарының оқытушылары енген.

Іс-шараның салтанатты ашылу рәсіміне Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев қатысып, байқаудың ұлттық мәдениетті дәріптеудегі маңыздылығына тоқталып, қатысушыларға сәттілік тіледі. Өз сөзінде ол байқаудың 1 шілде күні өтуінің символдық мәніне назар аударып, дәл осы күннен бастап еліміздің жаңа Конституциясы заңды күшіне еніп, Әділетті Қазақстанды құру жолындағы жаңа кезең басталатынын атап өтті.

– Ел бірлігі мен қоғамдық келісім – мемлекетіміздің басты тірегі. Міне, бүгінгі іс-шара түрлі этнос өкілдерінің қазақтың қасиетті домбырасын қастерлеп, ұлттық өнерді бірге ұлықтауы – халқымыздың ынтымағы мен елдігіміздің жарқын көрінісі. Қазақстанның әр өңірінен келген жас өнерпаздардың Түркістан төрінде бас қосуы – мәдени байланыстарды нығайтудың, ұлттық құндылықтарды дәріптеудің жарқын көрінісі, – деді Ертай Кенжебекұлы.

Байқау қорытындысы бойынша әр номинация бойынша І, ІІ және ІІІ дәрежелі дипломдармен марапатталды. Сонымен қатар белсенді қатысушылар мен жетекшілерге арнайы алғыс хаттар табысталды.

Айта кетсек, Ұлттық домбыра күніне арналған «Үкілі домбыра» республикалық байқауы этнос жастары арасындағы мәдени байланысты нығайтып, қазақтың төл өнерін кеңінен насихаттауға, ұлттық бірегейлік пен қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған маңызды мәдени алаң ретінде өз жалғасын табады.

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯНЫ САПАЛЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖАНДАНАДЫ

Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын сапалы жүзеге асыру жөніндегі шаралар қаралды.

Аталған жиынға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров бейнебайланыс арқылы қатысты.

Олжас Бектенов жаңа Конституция елдің ұзақмерзімді даму бағытын айқындайтын негізгі құжат екенін айтып, оның Мемлекет басшысы жүргізіп отырған реформалардың берік негізін қалыптастыратынын атап өтті. Сондай-ақ мемлекеттік институттарды жаңғырту, қоғамдағы тұрақтылықты нығайту, азаматтардың әл-ауқатын арттыру және «Заң мен Тәртіп» қағидатын орнықтыру жұмыстары жалғасатынын жеткізді.

Айта кетейік, Түркістан облысының тұрғындары Жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі республикалық референдумға белсенді қатысып, оны қолдады.

Өңірде Ата Заңның басымдықтарын түсіндіру және елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына бағытталған жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда.

Жасанды интеллект дәуіріндегі конституциялық кепілдіктер: Қазақстан азаматтарының деректерін қорғаудың жаңа кезеңі

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы азаматтардың жеке деректерін қорғауды мемлекеттің басты басымдықтарының бірі ретінде бекітті. Енді әр адамның жеке өмірінің қолсұғылмаушылығына және жеке ақпараттың заңсыз жиналуынан, өңделуінен, пайдаланылуынан немесе сақталуынан қауіпсіздігіне құқығы Конституцияның 21-бабымен кепілдендірілген. Бұл жаңашылдық Қазақстанның озық цифрлық мемлекет ретінде қауіпсіз дамуы үшін берік құқықтық негіз қалайды.

Қабылданған өзгерістердің стратегиялық маңызын Премьер-Министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев атап өтіп: «Жасанды интеллект дәуірінде азаматтардың цифрлық құқықтарын қорғау – цифрлық мемлекетке деген сенімнің іргелі шарты. Бұл нормалардың конституциялық деңгейде бекітілуі қазақстандықтардың құқықтарын қорғауды сапалық жаңа деңгейге көтереді және жаңартылған Конституция технологиялардың тек адам игілігі үшін қызмет ететініне, ал заңның цифрлық әлемде әрбір азамат үшін сенімді қалқан болатынына кепілдік беретін қауіпсіз әрі әділ қоғам құруға жол ашады» – деді.

Жаңа конституциялық қағидаттарды кешенді іске асыру Цифрлық кодекс, Дербес деректер туралы заң және Жасанды интеллект туралы заң нормаларында көрініс табады. Атап айтқанда, жеке деректердің өзіндік ұғымын оған идентификаторларды қосу арқылы заңнамалық тұрғыдан нақтылау қарастырылған. Сонымен қатар, ақпаратты автоматтандырылған өңдеуге қатаң талаптар енгізу, сондай-ақ азаматтарға eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы деректерді өңдеуге берген келісімін кез келген уақытта қайтарып алу мүмкіндігін беру көзделеді.

Мемлекеттік және жеке платформалардың қауіпсіздігін түбегейлі арттыру үшін 100 мыңнан астам қолжетімділігі шектеулі дербес деректер жазбасын өңдейтін операторлар үшін міндетті биометриялық аутентификация енгізілді. Азаматтарға жеке ақпаратты жою, анонимдеу және өңдеуді шектеу құқықтары ресми түрде бекітілді, сондай-ақ өңдеу мақсаттарына қол жеткізілгеннен кейін оны сақтау мерзімдеріне қатаң талаптар қойылды.

Заңнаманы одан әрі дамыту дербес деректерді қорғаудың ең заманауи технологиялық құралдарын, соның ішінде жасыру және хэштеу құралдарын енгізуді көздейді. Мемлекет ақпараттық жүйелер арасындағы қауіпсіз интеграцияға басымдық бере отырып, мемлекеттік дерекқорлардан ақпарат жиынтығын тікелей жүктеп алуды шектеуге ниетті.

Бұдан бөлек, елімізде дербес деректердің ірі операторларына нақты жіктеу енгізіліп, олардың тізілімі жасақталуда. Операторлар енді деректерді өңдеу процестері басталғанға дейін мемлекетті алдын ала хабардар етуге, сондай-ақ қауіпсіздік инциденттері мен деректердің сыртқа кету фактілері туралы уәкілетті органды және азаматтарды дереу хабардар етуге міндетті.

С 1 июля 2026 года вступила в силу Конституция Республики Казахстан

УВАЖАЕМЫЕ КАЗАХСТАНЦЫ!
С 1 июля 2026 года вступила в силу Конституция Республики Казахстан, принятая на республиканском референдуме 15 марта 2026 года. Волеизъявлением народа Казахстана заложены основы нового этапа конституционного развития страны.

Конституция Республики Казахстан 1995 года утратила силу.

Вступление в силу нового Основного закона является историческим этапом в развитии государства и закрепляет обновлённую конституционную модель, основанную на верховенстве Конституции, усилении гарантий прав и свобод человека, укреплении правовой определённости, повышении ответственности государственной власти и расширении участия граждан в управлении государством.

Конституция существенно обновила и расширила основополагающие принципы деятельности Республики Казахстан. Впервые к ним отнесены защита Суверенитета и Независимости, соблюдение прав и свобод человека, обеспечение верховенства закона и порядка, укрепление общенационального единства, повышение благосостояния народа, продвижение идеи ответственного, созидательного патриотизма, развитие общественного диалога, утверждение ценностей трудолюбия, прогресса, знаний, формирование высокой экологической культуры, сохранение историко-культурного наследия, поддержка национальной культуры.

Суверенитет, Независимость, унитарность, территориальная целостность, форма правления Республики Казахстан остаются неизменными.

Впервые на конституционном уровне определены стратегические ориентиры развития государства – развитие человеческого капитала, образования, науки и инноваций как основы долгосрочного развития Республики Казахстан.

Конституция закрепляет верховенство Конституции как Основного закона государства, его высшую юридическую силу и прямое действие на всей территории Республики Казахстан. Все законы и иные нормативные правовые акты подлежат принятию исключительно на основе и во исполнение Конституции и не могут ей противоречить.

Положения о действии закона во времени, которые ранее были закреплены в числе принципов правосудия,  получили конституционный статус в качестве одной из основ конституционного строя, а запрет придания обратной силы законам, вводящим новые обязанности, ухудшающим положение граждан либо устанавливающим или усиливающим ответственность, стал общеобязательным для всех государственных органов и должностных лиц.

Расширен перечень вопросов, подлежащих регулированию конституционными законами, включая правовой статус и деятельность Қазақстан Халық Кеңесі, правовой статус столицы, организацию высших органов государственной власти, Конституционный Суд, судебную систему, специальные правовые режимы и иные вопросы государственного устройства. Это обеспечивает повышенную стабильность их правового регулирования.

Учреждён Қазақстан Халық Кеңесі как высший представительный орган народа, наделённый правом законодательной инициативы, что усиливает участие общества в формировании государственной политики. Сформирована новая модель законодательной власти и перераспределены полномочия между государственными институтами.

Существенно обновлена модель защиты прав человека. Конституция изменила модель защиты прав человека, закрепив ключевые гарантии уголовного судопроизводства не как принципы деятельности суда, а как неотъемлемые права каждого человека, обязательные для соблюдения всеми государственными органами с момента фактического ограничения свободы. В их числе – право на защиту с момента фактического задержания, судебный контроль за ограничением свободы, запрет произвольного задержания, право хранить молчание и не свидетельствовать против себя и близких родственников (так называемые «правила Миранды»), а также презумпция невиновности.

Впервые на конституционном уровне закреплены обязанность государства возмещать вред, причинённый незаконными действиями государственных органов и должностных лиц, право на защиту интеллектуальной собственности, гарантии цифровых прав, включая защиту персональных данных и цифровую безопасность, а также экологическая ответственность государства и граждан.

С вступлением в силу новой Конституции Конституционный Суд Республики Казахстан продолжит осуществлять конституционный контроль, обеспечивая верховенство новой Конституции, защиту её высшей юридической силы и единообразное понимание конституционных ценностей.

Вступление в силу новой Конституции знаменует начало нового этапа конституционного развития Республики Казахстан, в котором высшей ценностью государства остаются человек, его достоинство, права и свободы, а верховенство Конституции служит прочной основой устойчивого развития, законности и справедливости.

Конституционный Суд Республики Казахстан поздравляет всех граждан Республики Казахстан с вступлением в силу новой Конституции и началом нового этапа конституционного развития нашей страны.