Бүгін Сенатта конституциялық реформа, оның саяси жүйені жаңғыртудағы және мемлекеттік құрылымның жаңа моделін қалып тастырудағы рөлі талқыланды. Мәулен Әшімбаев «Ұлттық мүдде» диалог алаңының отырысын өткізді.
«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Ұлттық құрылтайдың жуырда өткен отырысында ауқымды конституциялық реформалар туралы айтты. Мемлекет басшысы Қазақстанның мемлекеттік құрылысының жаңа кезеңі басталатынын жеткізді. Бұл саяси жүйемізге тек түзетулер мен толықтырулар енгізу деген сөз емес. Шын мәнінде, бұл әлемдегі қазіргі сын-қатерлерге бейімделу арқылы түбегейлі жаңғыруға қадам басу екені анық. Сондықтан, осындай маңызды сәтте бірлігімізді бекемдеп, Мемлекет басшысы ұсынған өзгерістерді жүзеге асыруда жұдырықтай жұмылу айрықша мәнге ие», – деді Мәулен Әшімбаев.
Спикер Сената: Конституционная реформа Главы государства – новый этап развития государственного устройства
Конституционную реформу, её роль в обновлении политической системы и формировании новой модели государственного устройства сегодня обсуждали в Сенате. Маулен Ашимбаев провел заседание диалоговой площадки «Ұлттық мүдде».
«Президент Казахстана Касым-Жомарт Кемелевич Токаев в ходе недавнего заседания Национального курултая заявил о масштабных конституционных реформах. Глава государства отметил, что в случае поддержки этих изменений со стороны народа в стране начнётся новый этап развития государственного устройства. При этом это не просто внесение точечных поправок и дополнений. Речь идёт о глубоком обновлении политической системы через адаптацию её к реалиям и вызовам современного мира. В этой связи в столь ответственный момент важно укреплять единство и совместными усилиями реализовывать преобразования, предложенные Главой государства», – сказал Спикер Сената.
В проекте нового Основного закона обозначены фундаментальные положения об устройстве Казахстана и укрепляющие его суверенитет и независимость. Об этом заявил заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов на очередном заседании Конституционной комиссии.
🔹Презентуя проект Основного закона страны, он отметил, что данные положения вошли в первый раздел под названием «Основы конституционного строя».
«В соответствии с ними Республика Казахстан является унитарным государством. Формой правления определена президентская республика. Таким образом, реализовано предложение ряда ученых и специалистов о необходимости конкретизации формы правления», – озвучил Бакыт Нурмуханов.
🔹При этом, по его словам, административно-территориальное устройство страны предлагается определять не обычным законом, а конституционным законом.
«Суверенитет и Независимость, унитарность, территориальная целостность и форма правления Республики отнесены к категории неизменных ценностей. Данная норма отражена в первых статьях Конституции», – сказал заместитель председателя Конституционного суда.
🔹Он также напомнил о предложении на прошедшем заседании Комиссии, – закрепить на конституционном уровне, что носителем суверенитета является народ.
«Эта идея нашла отражение в тексте Конституции. В статье 4 четко закреплено, что единственным источником государственной власти и носителем суверенитета является народ Казахстана», – подчеркнул Бакыт Нурмуханов.
✔️По его словам, в тексте новой Конституции понятие «республиканский референдум» изменено на «всенародный референдум».
✔️Кроме того, сформулирована норма, согласно которой народ осуществляет власть непосредственно через всенародный референдум и свободные выборы, а также делегирует осуществление своей власти государственным органам.
Заместитель председателя Конституционного Суда Республики Казахстан Бакыт Нурмуханов на очередном заседании Конституционной комиссии рассказал о ключевых новеллах в проекте новой Конституции, затрагивающих систему правосудия, местное управление и порядок внесения поправок в Основной закон.
✔️По его словам, в восьмом разделе Конституции «Правосудие. Прокуратура. Правозащитные механизмы» существенно усилены конституционные принципы правосудия.
🔹Расширены формы судопроизводства, укреплена независимость судей. Кроме того, на конституционном уровне официально закреплен правовой статус адвокатуры.
«Это важный шаг в развитии судебной системы, направленный на повышение гарантий защиты прав и свобод человека, а также на укрепление доверия общества к институтам правосудия», — отметил Бакыт Нурмуханов.
✔️Он также сообщил, что девятый раздел Конституции, посвященный вопросам местного государственного управления и самоуправления, был пересмотрен с учетом создания Курултая и проводимой административной реформы. Ряд положений был уточнен и адаптирован к новым условиям государственного управления.
«Обновление данного раздела отражает стремление к более эффективной модели взаимодействия государства и общества на местном уровне», — подчеркнул Бакыт Нурмуханов.
✔️Кроме того, он обратил внимание на появление нового, десятого раздела Конституции, который регламентирует порядок внесения изменений и дополнений в Основной закон, а также на содержание одиннадцатого раздела «Заключительные и переходные положения».
✔️В частности, изменения в Конституцию теперь могут вноситься по решению Президента и только посредством всенародного референдума, при этом в число субъектов, предлагающих его проведение, включен Халық Кеңесі.
Бүгін Сенатта «Ұлттық мүдде» диалог алаңының «Саяси жаңғыру: Әділетті Қазақстанның конституциялық моделі» тақырыбына арналған отырысы өтті. Кездесуге қатысушылар мемлекеттілікті дамытудың жаңа кезеңіне өту кезінде конституциялық реформаның мәні мен мазмұнын, оның саяси жүйені жаңғыртудағы және мемлекеттік құрылымның жаңа моделін қалыптастырудағы рөлін талқылады.
Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев отырысқа қатысушыларға ілтипат білдіріп, Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған ауқымды конституциялық өзгерістер мемлекеттілікті дамытудың жаңа кезеңіне өту үшін жасалған қадам және қоғамның саяси жүйені жаңартуға қатысты сұранысына берілген жауап екенін атап өтті. Сондай-ақ ол бұл белгілі бір салалардағы өзгерістер емес, мемлекеттік модельдің мазмұны мен жұмыс істеу қағидаттарын түбегейлі қайта қарау екенін тілге тиек етті.
«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Ұлттық құрылтайдың жуырда өткен отырысында ауқымды конституциялық реформалар туралы айтты. Мемлекет басшысы Қазақстанның мемлекеттік құрылысының жаңа кезеңі басталатынын жеткізді. Бұл саяси жүйемізге тек түзетулер мен толықтырулар енгізу деген сөз емес. Шын мәнінде, бұл әлемдегі қазіргі сын-қатерлерге бейімделу арқылы түбегейлі жаңғыруға қадам басу екені анық.Сондықтан, осындай маңызды сәтте бірлігімізді бекемдеп, Мемлекет басшысы ұсынған өзгерістерді жүзеге асыруда жұдырықтай жұмылу айрықша мәнге ие», – деді Мәулен Әшімбаев.
Палата Спикері елімізде жүргізіліп жатқан конституциялық реформа кешенді және жүйелі сипатқа ие екенін айтты. Алдағы өзгерістер парламенттік реформалар аясынан шығып, Ата Заңымызды тұтастай қамтып отыр. Оның айтуынша, қазірдің өзінде Конституцияның 80-ге жуық нормасына өзгерістер енетіні белгілі болды. Бұл басты құқықтық құжатымыздың 84 пайызын құрайды. Мәулен Әшімбаев реформаның маңызды бағыты еліміздің жоғарғы заң шығарушы органының өкілеттіктерін кеңейтуді және рөлін күшейтуді көздейтінін де атап өтті. Сондай-ақ заңнамалық процесті оңтайландыру, депутаттардың дербестігін арттыру, партиялық жүйені дамыту және саяси бәсекелестікті күшейту бағытына да баса мән беріліп отырғанына тоқталды.
Сенат Төрағасы реформа аясында мемлекет пен қоғам арасындағы келісім және диалог институты ретінде Халық кеңесін құру ұсынылғанынаерекше назар аударды. Отырыста аталған алаңда идеология, құндылықтар мен ұлттық бірлік мәселелері талқыланатыны және Кеңеске заң шығаруға бастамашы болу құқығын беру оны мазмұнды институтқа айналдыратыны сөз болды. Ұсынылған өзгерістердің қатарында вице-президент лауазымын енгізу жәнеКонституцияның преамбуласын жаңарту туралы бастамалар да барекеніне мән берілді. Сол арқылы мемлекеттіліктің тарихи сабақтастығын көрсетіп, Әділетті Қазақстанқұруды ең жоғары мақсат ретінде белгілеу көзделіп отыр.
«Қазақстан ұлттық жаңғыру кезеңіне қадам басуда. Осы тарихи сәтте зиялы қауым өкілдері мен қоғамдық пікір көшбасшылары ерекше рөл атқарады. Қазіргі таңда Мемлекет басшысы ұсынған ауқымды өзгерістердің мәнін қоғамға дұрыс жеткізу аса маңызды. Қазіргідей жауапты кезеңде ұлттық бірлікті одан әрі бекемдеуөтеөзекті. Қоғамды ортақ мүддеге жұмылдыру ісінде де сіздерге үлкен жауапкершілік жүктеледі. Саяси жаңғыудың түпкі мақсаты – мемлекеттілік пен Тәуелсіздікті нығайту. Бұл – Әділетті Қазақстан құру жолындағы жаңа конституциялық модельге көшу кезеңі. Алдағы уақытта конституциялық реформаларды табысты іске асыруға зиялы қауым мен сарапшылар қоғамдастығы белсенді үлес қосады деп сенемін», – деді Мәулен Әшімбаев.
«Ұлттық мүдде» диалог алаңында сенаторлармен бірге белгілі филолог, қоғам қайраткері Қойшығара Салғараұлы, Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ профессоры Жамаладен Ибрагимов, «Ел тарихы» ғылыми-зерттеу орталығының директоры Ерлан Сайлаубай, «Қазақ газеттері» ЖШС-ның Бас директоры Дихан Қамзабекұлы, Парламентаризм институты орталығының басшысы Шолпан Саймова, Nazarbayev University жоғары мемлекеттік саясат мектебінің доценті Серік Оразғалиев және басқа сарапшылар сөз сөйлеп, қозғалған тақырыпқа қатысты пікірлерін білдірді.
