Құрметті отандастар!

 

Алдағы жексенбі күні елімізде жаңа бірпалаталы Құрылтайдың алғашқы сайлауы өтеді. Бұл – ұлт тағдырына тікелей әсер ететін тарихи оқиға.

Еліміз соңғы жылдары ауқымды реформаларды жүзеге асырып, жарқын болашаққа батыл қадам басып келеді. Біз бірлік пен келісімнің және ынтымақтың арқасында Әділетті Қазақстанды құру ісінде зор жетістікке жеттік. Халық Конституциясы күшіне енді, еліміздің даму бағдары өзгерді. Дегенмен атқаратын жұмыс әлі де көп.

Бұл сайлау халқымыздың игілігіне қызмет ететін тың реформаларға бастау болып, қазіргі Қазақстан жылнамасындағы жаңа кезеңге жол ашады.

Мен партиялардың барлығы дайындық жұмыстарын тиісті деңгейде жүргізуі үшін Құрылтай сайлауы өтетін уақытты ертерек хабарладым.

Сондықтан Құрылтайдың алғашқы сайлау науқаны мазмұнды, ашық, бәсекеге толы әрі өркениетті сипатта өтті. Ел азаматтарының сайлау туралы пікірі осындай болды.

Бұл сайлау ел тарихындағы ең тартысты науқандардың бірі ретінде есте қалатыны анық. Партиялар сайлаушылармен кездесу кезінде, сондай-ақ ақпараттағы үгіт-насихат, жалпыұлттық теледебаттар, әлеуметтік желідегі пікірталастар барысында өз бағдарламаларын кеңінен әрі дәйекті түрде таныстырды.

Бір сөзбен, азаматтарымыз партиялардың ел болашағына қатысты ұстанымын мұқият зерделеуге мүмкіндік алды. Саяси ұйымдардың экономикадан бастап мәдениет саласына дейін қамтыған бастамаларын бағалап-бағамдады.

Сайлауалды науқан еліміздегі қоғамдық күн тәртібі өзгергенін, жасампаздық пен өркендеу идеясы мемлекет саясатының арқауына айналғанын айқын көрсетті. Жұрт алдына жаңа тұлғалар шықты, ұтымды ұсыныстар айтыла бастады. Бұл – түбегейлі саяси жаңғырумен қатар, ұлтымыздың қайта жанданған пассионарлық қуатын танытатын маңызды нышан.

Қоғамдық пікірталасқа жастарымыз, кәсіби қауымдастық өкілдері мен кәсіпкерлер де белсенді қатысты. Мемлекет басшысы ретінде баршаңызға зор ризашылығымды білдіремін.

Жалпы, халқымыздың саяси мәдениеті артып, жұртымыз мемлекеттік басқару ісіне атсалыса бастады. Бұл біз бір ел болып жүргізген реформалардың тікелей нәтижесі екені сөзсіз.

Азаматтарымыз қастерлі Отанымыздың тағдырына шынайы жанашырлық танытып, еліміздің келешегіне жауапты екенін терең сезінуге тиіс. Сонда ғана Қазақстан одан әрі қарыштап дамиды.

Сайлау науқаны отандық және халықаралық байқаушылардың жіті назарында болды. Олар дауыс беру күні де учаскелерде болады.

Біз «Заң мен Тәртіп» қағидаты үстемдік құратын, халық үніне құлақ асатын, саяси және қоғамдық институттары тиімді жұмыс істейтін мемлекет құрып жатырмыз.

Жалпыхалықтық дауыс берудің қорытындысы бойынша Құрылтайға кәсіби мамандар мен отаншыл азаматтар сайланады деп кәміл сенемін.

Құрылтай әралуан көзқарас пен ұлт келешегі жолындағы ұмтылыстар тоғысатын біртұтас алаң болуға тиіс. Осылайша, Құрылтай ел жаңғыруына тың серпін беретін құрылымға айналмақ.

Біз геосаяси шиеленіс ширығып, жаһандық сын-қатерлер күшейе түскен кезеңде бет алған бағытымыздан таймай, тек алға қарай жүруіміз қажет. Қазақстанды әлемдегі нағыз озық мемлекеттердің қатарына қосу үшін ауқымды жұмыс атқаруымыз керек, яғни ұлттық стратегиямызды табысты жүзеге асыруымыз қажет.

Адамдар көп жағдайда қабылданған маңызды шешімдердің шынайы құндылығын жылдар өткен соң ғана түсінеді. Алдағы жексенбі ел тағдыры үшін дәл осындай бетбұрысты сәт болады.

Біз Қазақстан тарихындағы жаңа кезеңге қадам басамыз. Осындай тағдыршешті сәтте әр адамның дауысы маңызды екені сөзсіз.

Құрметті отандастар, еліміздің келешегі әр азаматтың саналы таңдауына байланысты болмақ. Сайлауға қатысу дегеніміз – халықтың өз ықтиярын білдіру, ел тағдырына бей-жай қарамай, азаматтық жауапкершілік таныту, ел игілігі үшін өнегелі іс жасау деген сөз. Дүние жүзінде миллиондаған адам өз сайлау құқы үшін күресуде.

Қазақта «Келісіп пішкен тон келте болмас» деген мақал бар. Азаматтарды, әсіресе, жастарды сайлауға келіп, өз таңдауын жасауға, яғни Қазақстанның табысты дамуына үлес қосуға шақырамын.

Халқымыздың дауысы қастерлі Отанымыздың тұғырын бекемдеуге, нағыз озық ел болуымызға тікелей ықпал етері анық.

Баршаңызға амандық және табыс тілеймін!

Отанымыз – Қазақстан Республикасы жасасын!

Көп жағдайда медициналық тәжірибеде жасалатын кейбір хирургиялық процедуралар «шағын операция» деп аталады. Алайда атауына қарап, мұндай ем-шараны қарапайым немесе аса жауапкершілікті қажет етпейтін жұмыс деп қабылдауға болмайды. Кез келген хирургиялық манипуляция адам денсаулығына тікелей қатысты болғандықтан, оның әр кезеңі мұқият дайындықты, дәлдікті, стерильділікті және дәрігердің кәсіби тәжірибесін талап етеді.

Бұл туралы Кентау қалалық емханасының хирург дәрігері Хабиб Хасанов айтып отыр. Оның айтуынша, хирургтің жұмысы тек операциялық процедураны орындаумен шектелмейді. Пациент дәрігердің қабылдауына келген сәттен бастап оның шағымын тыңдау, жағдайын бағалау, қажетті тексерулерді белгілеу, хирургиялық араласуға көрсеткіш бар-жоғын анықтау және процедурадан кейінгі күтім бойынша кеңес беру – маман жұмысының маңызды бөлігі.

«Шағын операция» деген сөздің өзі хирургиялық процедураның қауіпсіздік талаптары жеңілдейді дегенді білдірмейді. Керісінше, кез келген манипуляция кезінде инфекцияның алдын алу, стерильді жағдайды сақтау, медициналық құралдарды дұрыс пайдалану және пациенттің жағдайын бақылау басты назарда болуы қажет. Кентау қалалық емханасының хирургия кабинетінде пациентке қажетті медициналық көмек көрсету бірнеше кезең бойынша жүзеге асырылады. Ең алдымен дәрігер науқастың жағдайын бағалап, шағымдары мен медициналық көрсеткіштерін ескереді. Қажет болған жағдайда қосымша тексерулер тағайындалып, алдағы процедураның тәртібі түсіндіріледі.

Хирург Хабиб Хасановтың айтуынша, медициналық процедураның сәтті өтуі тек дәрігердің техникалық шеберлігіне ғана емес, пациенттің де дәрігер нұсқауларын дұрыс орындауына байланысты.

– Кез келген хирургиялық манипуляцияға жауапкершілікпен қарау керек. Процедураның көлемі шағын болғанымен, оның қауіпсіздік талаптары үлкен операциялардан бөлек емес. Сондықтан пациенттің жағдайын алдын ала бағалау, стерильділікті сақтау және процедурадан кейінгі күтімге мән беру өте маңызды. Әсіресе пациенттерге өз бетімен ем жасауға, жараны белгісіз тәсілдермен өңдеуге немесе медициналық құралдарды қолдануға болмайтынын үнемі түсіндіреміз, – дейді дәрігер.

Хирургияда дәлдік аса маңызды. Дәрігердің әрбір әрекеті пациенттің денсаулығына әсер етуі мүмкін. Сондықтан хирург мамандығы тек медициналық білімді ғана емес, жинақылықты, ұқыптылықты, сабырлылықты және жоғары жауапкершілікті талап етеді. Хабиб Хасановтың еңбек жолында мұндай жауапкершілік күнделікті тәжірибенің ажырамас бөлігіне айналған. Пациентпен дұрыс қарым-қатынас орнату да хирург еңбегінің маңызды қыры. Өйткені медициналық процедура алдында көптеген адамда қорқыныш немесе алаңдаушылық болуы мүмкін. Мұндай кезде дәрігер пациентке процедураның мәнін, оның қалай жүргізілетінін және кейін не істеу керектігін түсінікті тілмен жеткізуі қажет.

Маманның айтуынша, пациенттің медициналық сауаттылығы да асқынулардың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Әсіресе үй жағдайында жараны дұрыс күтпеу, дәрігер ұсынбаған дәрілерді пайдалану, жараны өз бетінше ашу немесе тігісті уақытынан бұрын алуға әрекет жасау сияқты әрекеттер денсаулыққа кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан хирургтің негізгі кеңестерінің бірі – кез келген күмәнді жағдайда өздігінен емделмей, медицина маманына жүгіну.

«Адамдар кейде терідегі кішкентай жараны, іріңдеген жерді немесе басқа да хирургиялық мәселелерді өз бетімен емдеуге тырысады. Бірақ сырттай қарағанда қарапайым болып көрінген мәселенің артында күрделі себеп болуы мүмкін. Сол себепті уақытты жоғалтпай, маманға қаралған дұрыс. Ерте жүгіну емді жеңілдетуге және асқынудың алдын алуға мүмкіндік береді», – дейді Хабиб Хасанов.

Дәрігердің айтуынша, халық арасында медициналық көмекті кейінге қалдыру мәселесі де кездеседі. Кейбір азаматтар ауырсыну күшейгенде немесе жағдайы нашарлағанда ғана емханаға жүгінеді. Ал кей жағдайда аурудың алғашқы белгілерінде маманға қаралу арқылы мәселені әлдеқайда жеңіл жолмен шешуге болады. Хирург жұмысының тағы бір маңызды бағыты – профилактика. Дәрігер пациентке тек бүгінгі процедураға қатысты емес, болашақта денсаулығын сақтау жөнінде де кеңес береді. Жарақаттың алдын алу, жараны дұрыс күту, жеке гигиенаны сақтау, созылмалы мәселелер кезінде дәрігер бақылауында болу – хирургиялық аурулардың алдын алуға ықпал ететін қарапайым, бірақ маңызды шаралар.

Медицинада нәтиже бір ғана процедурамен өлшенбейді. Пациенттің операцияға дейінгі жағдайы, процедураның қауіпсіз орындалуы және одан кейінгі күтімі біртұтас емдеу процесін құрайды. Осы тұрғыдан алғанда, хирургтің еңбегі көрінбейтін көптеген жауапкершіліктен тұрады. Кентау қалалық емханасының хирургия кабинетінде жүргізілетін жұмыстардың негізгі мақсаты да – тұрғындарға сапалы әрі қауіпсіз медициналық көмек көрсету. Ал бұл мақсатқа жетуде дәрігердің кәсіби білімімен қатар, медициналық тәртіп пен санитариялық талаптарды сақтау ерекше маңызға ие.

Хабиб Хасанов тұрғындарға қарапайым қағиданы есте сақтауға кеңес береді: денсаулыққа қатысты мәселе туындағанда оны елемеуге де, өз бетімен емдеуге де болмайды. Әсіресе хирургиялық сипаттағы жарақаттар мен қабыну белгілері байқалған жағдайда медициналық маманға уақытылы жүгіну қажет. Хирург үшін әр пациент – жеке жауапкершілік. Әрбір шағын процедураның артында адамның денсаулығы, сенімі және дәрігерге артқан үміті тұр. Сондықтан «шағын операция» деген атау оның маңызын төмендетпейді. Керісінше, көлемі қандай болса да, кез келген хирургиялық араласу кәсібилік пен ұқыптылықты қажет етеді.

Дәрігер Хабиб Хасановтың күнделікті еңбегі – осы қағиданың нақты көрінісі. Пациенттің жағдайын бағалаудан бастап, процедураны қауіпсіз жүргізу, кейінгі күтімді түсіндіру және қажет жағдайда бақылауға алу – хирург мамандығының үлкен жауапкершілігін көрсетеді. Денсаулық – адам өміріндегі ең басты құндылықтардың бірі. Оны сақтаудың маңызды жолы – аурудың алдын алу, дәрігер кеңесіне құлақ асу және медициналық көмекке уақытылы жүгіну. Ал хирургтің еңбегі – осы жолда пациентке кәсіби әрі қауіпсіз көмек көрсету.