Киелі орындардың қасиетін, тарихи орындардың маңыздылығын және тарих беттерінде сақталған құнды мұраларды дәріптеу, жас ұрпақтың туған жерінің мәдени мұралары мен киелі, тарихи орындарын танып-білуіне ықпал ету мақсатында Қазығұрт аудандық мәдениет сарайына қарасты Қызылқия ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен жасөспірімдердің қатысуымен тарихи орындарға тағылымды саяхат ұйымдастырылды. Саяхат барысында Тұрбат ауылдық округіне қарасты «Ысмайыл ата» кесенесіне арнайы барып, қасиетті орынның тарихы мен маңызы туралы мәліметтер берілді. Қатысушыларға Ысмайыл ата, Қошқар ата, Жәбірейіл ата туралы тарихи деректер айтылып, туған өлкенің тарихы мен рухани мұралары жөнінде пікір алмасты. Сонымен қатар, киелі орынның тазалығын сақтау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау мақсатында «Ысмайыл ата» кесенесінің аумағында тазалық жұмыстары жүргізілді Қазығұрт ауданы – Түркістан өңіріндегі табиғаты көркем, тарихы терең, аңыз-әпсаналарға бай аймақтардың бірі. Қазақ халқының дүниетанымында Қазығұрт тауы ерекше орын алады. Бұл өңірдің атауының өзі көне тарихпен, халық жадында сақталған рухани мұрамен сабақтасып жатыр. Сондықтан ауданның ішкі туризмін дамыту тек демалыс орындарын көбейтумен шектелмейді. Ол – киелі жерлерді таныту, тарихи мұраны сақтау, ұлттық құндылықтарды ұрпаққа жеткізу және өңір экономикасына жаңа серпін беру бағытындағы маңызды жұмыс.
Қазығұрт десе, ең алдымен қасиетті Қазығұрт тауы еске түседі. Халық арасында кең тараған аңыз бойынша, жер жүзін топан су басқан кезде Нұх пайғамбардың кемесі осы Қазығұртқа тоқтаған деген түсінік бар. Бұл аңыз ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып, қазақ халқының ауыз әдебиетінде де кеңінен көрініс тапқан. Қазығұрт тауы табиғи нысан ғана емес, қазақ халқының рухани дүниесі мен мәдени жадында ерекше орын алатын киелі мекен ретінде бағаланады. Таудың айналасында Ақбура, Тамшы бастау, Кеме қалған, Қазығұрт ата, Шілтер ата, Әңгір ата, Оспан ата сияқты көптеген киелі нысандардың аталуы да өңірдің тарихи-рухани маңызын айғақтайды. Ауданның ең танымал туристік нысандарының бірі – «Кеме қалған» монументі. Бұл орын Қазығұрт туралы көне аңызбен тығыз байланысты. Бүгінде монумент ауданның өзіндік туристік нышанына айналып, алыс-жақыннан келген қонақтардың назарын аударуда. Мұнда келушілер тек ескерткішті тамашалап қана қоймай, қасиетті тау туралы аңызбен танысып, өңірдің табиғи көрінісін тамашалай алады. Соңғы уақытта нысан аумағын абаттандыру, тазалық жұмыстарын жүргізу және келушілерге қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмыстар да жалғасып келеді. Қазығұрт өңіріндегі ерекше рухани орындардың бірі – Ақбура әулие кесенесі. Қазығұрт тауының оңтүстік етегіндегі бұл мекен өзінің табиғи сұлулығымен және халық арасында сақталған аңыздарымен ерекшеленеді.
Кесене маңындағы бұлақтар, тау бөктерінің көркем табиғаты және тыныш орта зиярат етушілер мен саяхатшылар үшін ерекше әсер сыйлайды. Ақбура әулие туралы аңыздар бұл орынның рухани мәнін арттыра түседі. Ресми және өлкетану деректерінде Ақбура кесенесі Қазығұрт өңіріндегі зиярат етушілер жиі баратын маңызды киелі орындардың бірі ретінде сипатталады. Қазығұрт ауданындағы тарихи орындардың қатарында Жақсығұл мерген кесенесі де ерекше маңызға ие. Жергілікті және ресми деректерде Жақсығұл Шабайұлының қазақ-жоңғар шайқастары кезеңіндегі ерлігі, соның ішінде Орбұлақ шайқасына қатысы туралы айтылады. Мұндай тарихи тұлғаларға байланысты ескерткіштер мен кесенелер өңірдің өткенін танып-білуге, жастардың отансүйгіштік сезімін қалыптастыруға қызмет етеді.
Қазығұрттың туристік әлеуеті тек зиярат ету бағытындағы туризммен шектелмейді. Таудың табиғаты, тау бөктеріндегі бұлақтар, үңгірлер, ерекше тас бедерлері мен көркем шатқалдар экологиялық және танымдық туризмді дамытуға үлкен мүмкіндік береді. Өңірде Тесіктас, Қырық қыз тас мүсіндері, түрлі бұлақтар мен аңызға байланысты жер атаулары туралы деректер сақталған. Бұл нысандарды ғылыми тұрғыдан зерттеп, туристік бағыттарға енгізу арқылы Қазығұрттың ішкі туризмдегі тартымдылығын арттыруға болады. Ішкі туризмді дамыту үшін тарихи және киелі орындарды бір-бірімен байланыстыратын арнайы туристік маршруттар құрудың маңызы зор. Мәселен, Қазығұрт тауы – «Кеме қалған» монументі – Ақбура әулие кесенесі – тарихи кесенелер – табиғи нысандар бағытында бір немесе бірнеше күндік саяхат бағдарламаларын ұйымдастыруға болады. Мұндай маршруттар мектеп оқушыларына, студенттерге, отбасылық туристерге және өңірге келген қонақтарға қызықты болар еді. Туризм саласының дамуы ауылдық жерлердің экономикасына да оң әсер етеді. Туристер саны артқан сайын жол бойындағы қызмет көрсету орындары, қоғамдық тамақтану, қонақ үй мен шағын демалыс орындары, қолөнер бұйымдарын сату, гид қызметі сияқты кәсіп түрлеріне сұраныс көбейеді. Бұл өз кезегінде жергілікті тұрғындардың табысын арттырып, жаңа жұмыс орындарының ашылуына мүмкіндік береді. Сондықтан Қазығұрт ауданындағы туризмді дамыту мәселесіне тек мәдени немесе рухани бағыт ретінде емес, экономикалық әлеуеті жоғары сала ретінде де қарау қажет. Қазіргі уақытта Қазығұрттың тарихи және табиғи мұрасын заманауи тәсілдер арқылы насихаттаудың маңызы артып келеді. Киелі орындар туралы деректі фильмдер түсіру, әлеуметтік желілерге сапалы бейнероликтер әзірлеу, туристік карталар мен мобильді гидтер жасау, тарихи аңыздарды бірнеше тілде ұсыну – ауданның туристік танымалдығын арттыруға ықпал етеді. Ауданның тарихи келбеті мен мәдени ерекшеліктерін көрсетуге бағытталған арнайы түсірілім және медиа жобаларды дамыту мәселелері де соңғы уақытта көтеріліп келеді.
Сонымен қатар туризмді дамыту барысында киелі орындардың тазалығын сақтау мен табиғи ортаны қорғау ерекше назарда болуы тиіс. Туристер көбейген сайын экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қоқыс мәселесін реттеу, тарихи нысандарды бүлінуден қорғау маңызды. Қазығұрт ауданында «Киелі мекен» бағытындағы тазалық және абаттандыру жұмыстарының жүргізілуі осы құндылықтарға деген жауапкершіліктің маңызды екенін көрсетеді. Қазығұрт ауданының ішкі туризмді дамытуға мүмкіндігі мол. Қасиетті Қазығұрт тауы, «Кеме қалған» монументі, Ақбура әулие кесенесі, тарихи тұлғаларға арналған кесенелер мен табиғи нысандар ауданның туристік келбетін қалыптастыратын маңызды құндылықтар болып табылады. Бұл мұраны сақтау, зерттеу және кеңінен насихаттау – бүгінгі ұрпақтың басты міндеттерінің бірі. Қазығұрттың тарихы – халықтың тарихы, оның аңызы – ұлттық руханияттың бір бөлшегі. Киелі мекендерді дәріптеу арқылы біз өткенімізді танып, туған жерге деген құрметті күшейтеміз. Ал табиғи және тарихи байлықты тиімді пайдалану арқылы Қазығұрт ауданын ішкі туризмнің тартымды бағыттарының біріне айналдыруға толық мүмкіндік бар. Сондықтан киелі өлкенің тарихын жаңғыртып, туристік әлеуетін арттыру – өңірдің әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуына қызмет ететін маңызды бағыт болып қала береді.
