Түркістан облысында туризм саласын дамыту мақсатында 174 туристік нысан бірыңғай жүйеге енгізілді. Бұл туралы баспасөз жиынында “Open Turkistan” туристік ақпараттық орталығының бас директоры Асқар Абубакиров мәлімдеді.

“Өңірде туризмді дамыту бойынша табиғи және тарихи-мәдени нысандарын біртұтас туристік өнімге айналдыруға басымдық берілуде. Түркістан қаласымен қатар Ақсу-Жабағылы, Сайрам-Өгем, Қаратау аумағы, таулы шатқалдар мен каньондар, көне қалашықтар, киелі орындар, ауылдық және гастрономиялық бағыттар қамтылуда. Туристік сервисті цифрландыру және ақпараттың қолжетімділігін арттыру мақсатында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. Соның ішінде “Turkistan Travel Guide”, “Turkistan Weekend”, “Turkistan Brand”, “Amazing Turkistan”, “AuylTourism”, “Turkistan Vibe” жобалары бар. Бірыңғай жүйеде нысандардың орналасқан жері, байланыс деректері, инфрақұрылымы, көрсететін қызметтері және жету жолдары қамтылған. Сонымен қатар, QR-навигация, цифрлық маршруттар, көптілді ақпараттық каталогтар, туристерге арналған чат-боттар және гидтердің цифрлық профильдерін енгізу бағытында жұмыстар жүргізілуде”-деп мәлімдеді орталық басшысы.

Сонымен қатар, өңірдің туристік әлеуетін халықаралық деңгейде таныту жұмыстары Өзбекстан, Қытай, Түркия және Орталық Азия елдерінде жүргізілуде. Сондай-ақ, туристердің Түркістан қаласында ғана шоғырланбай, облыстың басқа аудандарына баруын қамтамасыз ету мақсатында бірнеше күндік дайын туристік маршруттар әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Негізгі бағыттардың қатарында Түркістан–Отырар–Арыстанбаб, Түркістан–Кентау–Қаратау, Түркістан–Сайрам-Өгем бағыттары, сондай-ақ Түлкібас пен Төлеби аудандарының табиғи маршруттары, гастрономиялық және қолөнер бағыттары бар.

 

Түркістан облысы тарихын, табиғатын жәнеөңір энергиясын заманауи туристік өнімдергеқалай айналдырып жатыр?

 

«Open Turkistan» туристік ақпараттықорталығы» ЖШС бас директоры Асқар Абубакировпен сұхбат

 

Бүгінде Түркістан – тек ежелгі руханиятастанасы әрі зиярат ету орны ғана емес. Бұл – заманауи бағыттар, цифрлық сервистер, халықаралық әріптестік, жаңа демалыс нысандарыжәне өңірдің өзіндік бірегей болмысынқалыптастыру арқылы Орталық Азиядағы еңтанымал туристік орталықтардың біріне айналуғаұмтылып отырған аймақ.

 

2025 жылы облыста ресми статистика бойыншашамамен 304 мың турист орналастырылған. Ал біркүндік келушілер мен зияратшыларды қосаесептегендегі ішкі бағалаулар нақты туристікағынның бұдан әлдеқайда жоғары екенін көрсетеді.

 

2026 жылдың қаңтар–мамыр айлары аралығындаөңірге 143 мыңнан астам турист келген. Бұл өткенжылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен15,6 пайызға көп. Туристердің басым бөлігінқазақстандықтар құрайды. Сонымен қатар шетелдікқонақтардың саны да артып келеді. Олардыңқатарында Өзбекстан, Қытай, Түркия, Ресей, Қырғызстан, Еуропа елдері, Жапония жәнеОңтүстік Корея азаматтары бар.

 

«Біздің міндетіміз – Түркістан туралы жай ғанаақпарат тарату емес. Адам өңірге келмей тұрып-ақ саяхатты ыңғайлы, түсінікті, әсерлі әріқолжетімді етуіміз керек».

 

Статистикадан жаңа туристік шынайылыққа

 

— Асқар, 2025 жыл мен 2026 жылдың алғашқыайларындағы нәтижелердің қайсысын еңмаңызды деп санайсыз?

— Бір ғана көрсеткішке емес, жалпы динамикағақарау маңызды. Ресми статистика бойынша, 2025 жылы Түркістан облысының орналастыруорындарында шамамен 304 мың турист тоқтаған. Сонымен қатар біз нақты туристік ағынның бұданәлдеқайда жоғары екенін түсінеміз. Себебі біркүндік келушілер, зияратшылар, транзиттіктуристер, ұлттық парктер мен табиғи нысандарғабаратын адамдар, туыстарына келіп, өз бетіншесаяхаттайтын азаматтар да бар. 2026 жылдыңалғашқы бес айында туристік ағын 143 мыңадамнан асып, өсім шамамен 15,6 пайызды құрады. Бұл біз үшін жақсы белгі. Өңірге дегенқызығушылықтың тұрақты түрде артып кележатқанын және Түркістанның туристік бағытретінде танымалдығы өсіп жатқанын көрсетеді.

Әсіресе Түркістан облысының тек ішкі туристерүшін ғана емес, шетелдік қонақтар үшін де қызықты болуы маңызды. 2026 жылдың алғашқыайларында шетелдік туристер арасында Өзбекстан, Қытай, Түркия, Ресей және Қырғызстан азаматтарыбасым болды. Сонымен қатар Франция, Германия, Ұлыбритания, Жапония және Оңтүстік Кореяданкелген қонақтар да бар. Бұл өңірдің шын мәніндехалықаралық туристік әлеуетке ие екенін көрсетеді. Алайда цифрлардың өзі бізді тоқмейілсітпеуі керек. Туристік ағынның өсуі бізден қызмет көрсетусапасын, ақпараттық жүйені, көлікті, навигацияныжәне жаңа туристік өнімдерді одан әрі жетілдірудіталап етеді.

— Неліктен бүгінгі таңда туризмді тек демалыссаласы деп қарауға болмайды деп ойлайсыз?

— Өйткені туризм ұзақ экономикалық тізбектіқалыптастырады. Турист билетке, трансферге, қонақүйге, тамақтануға, экскурсияға, кәдесыйға, гид қызметіне, мұражайға немесе табиғи аумаққабаруға ақша жұмсайды. Ал оның сапарыныңартында кәсіпкерлер, қолөнершілер, дизайнерлер, фермерлер, тасымалдаушылар, маркетологтар, фотографтар, IT-мамандар және басқа да ондағанмамандық иелері тұр. Түркістан облысы үшінтуризмнің маңызы ерекше. Бізде жасанды түрдежасау мүмкін емес дүниелер бар: мыңдағанжылдық тарих, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, ежелгіқалашықтар, киелі нысандар, таулар, шатқалдар, қорықтар, далалар, ұлттық тағамдар, қолөнердәстүрлері және өңірге тән ерекше энергия. Біздіңміндетіміз – осы мұраны заманауи басқару мен сервисті ұштастыру. Сонда туризм жай ғана«көрікті сала» емес, шағын бизнестің, жұмыспенқамтудың және инвестициялық тартымдылықтыңнақты драйверіне айналады.

 

Жарнама жасау емес, экожүйе қалыптастыру

 

— Сіз «экожүйе» сөзін жиі қолданасыз. Open Turkistan қызметіне қатысты бұл ұғым ненібілдіреді?

— Бұған дейін өңірді ілгерілету көбіне жекебейнероликтер, көрмелер немесе жарияланымдарарқылы жүзеге асатын. Біз басқа жолды таңдадық. Туристке бір ғана жарнамалық жазба емес, саяхаттың тұтас логикасы қажет: ақпаратты қайданалады, қалай жетеді, нені көреді, қайда тоқтайды, не жейді, нені сатып алады, гидті қайдан табадыжәне демалыс күндері қайда бара алады. Сондықтан біз бір-бірімен байланысты жобалардыбіріктіріп, біртіндеп туристік экожүйеқалыптастырып келеміз.

Бірінші бағыт – Turkistan Travel Guide: цифрлықгид, маршруттар, туристік нысандар және қажеттіақпарат базасы. Екіншісі – туристердіңпрактикалық сұрақтарына жедел жауап беруге тиісTelegram-бот. Үшіншісі – Turkistan Weekend. Бұл – қала сыртындағы қонақүйлер, демалыс базалары, глэмпингтер, кемпингтер, қонақ үйлері мен экологиялық нысандардың базасы. Алғашқыкезеңде біз 174 нысан туралы ақпарат жинадық. Төртінші блок – Turkistan Brand. Бұл жергіліктішеберлерді, дизайнерлерді, өндірушілерді, шығармашылық адамдар мен кәсіпкерлердібіріктіретін қозғалыс.

Сонымен қатар Amazing Turkistan, гастрономиялықмаршруттар, турагенттер базасы, Turkistan Vibeқолөнер бағыты, AuylTourism ауыл туризміжобалары, ақпараттық стендтер, QR-навигация, көптілді каталогтар және контент бағыттары дамыпкеледі. Әр жоба жеке міндетті шешеді, ал барлығыбірге өңірді турист үшін түсінікті әрі қолайлы етеді.

 

— Turkistan Weekend жобасы қалай пайдаболды?

— Біз қарапайым, бірақ маңызды сұраныстыбайқадық. Адамдар демалыс күндерін отбасымен, достарымен, әріптестерімен немесе қонақтарыменбірге өткізгісі келеді. Бірақ облыста қандайдемалыс базалары, глэмпингтер, қонақ үйлері, қаласыртындағы және экологиялық қонақүйлер бар екенін, олардың бағасы қанша екенін және оғанқалай жетуге болатынын біле бермейді. Ақпарат әржерде шашыраңқы болды.

Біз бірыңғай база жинай бастадық: фотосуреттер, байланыс деректері, геолокация, орналасушарттары, бассейн, тамақтану, инфрақұрылымжәне жол жүру бағыты. Алғашқы кезеңде 174 нысанды қамтыдық. Бұл жай ғана каталог емес. Бұл туристік ағынды облыстың аудандарыарасында қайта бөлуге мүмкіндік беретін жәнешағын бизнеске қосымша танымалдық беретінқұрал. Алдағы уақытта базаны чат-ботпен, картамен және ақпаратты тұрақты жаңартып отыружүйесімен байланыстыруды жоспарлап отырмыз. Сонда турист қажетті ақпаратты бірнеше минуттыңішінде ала алады.

 

— Turkistan Brand жобасы өңірге не береді?

— Мықты туристік өңірді өзіндік өнімдер мен өзіндік визуалды тілсіз қалыптастыру мүмкін емес. Турист кездейсоқ кәдесый емес, өзі барған жердіңтарихы мен болмысының бір бөлігін алып қайтуыкерек.                                   Turkistan Brand – жергілікті шеберлер, қолөнершілер, дизайнерлер, экологиялық таза өнімдер, гастрономия жәнешығармашылық бастамалар төңірегіндегі қозғалыс.

Біз жергілікті брендтің заманауи мәдениетінқалыптастырғымыз келеді: сапалы қаптама, өнімнің түсінікті тарихы, заманауи дизайн, әлеуметтік желілердегі ілгерілету және тұрақтысату алаңдары. Тұжырымдама аясында TurkistanBrand, Handmade Turkistan, Eco Turkistan, GiftCenter және Show Room аймақтарын қарастырыпотырмыз. Бұл шығармашылық адамдарға туристікнарыққа шығуға, ал өңірге өзіндік танымал стилінқалыптастыруға мүмкіндік береді.

 

Цифрландыру, жасанды интеллект және жаңабуын маркетингі

 

— Сіз жасанды интеллект туралы белсендіайтып жүрсіз. Оны туризм саласында қайбағыттарда қолдануға болады?

— Іс жүзінде туристпен байланысатын барлықнүктеде қолдануға болады. Жасанды интеллект контент жасауға және аударуға, жеке туристікмаршруттар құруға, сұраныстарды өңдеуге, пікірлерді талдауға, аудиторияны сегменттеуге, жауаптарды автоматтандыруға және маркетингтіжетілдіруге көмектеседі. Бірақ біз үшін AI – сәндісөз емес. Бұл шағын команданың жылдам жұмысістеп, көбірек бағытты қамтуына мүмкіндік беретінқұрал.

Біз қазір бірнеше тілде материалдар әзірлеп, цифрлық форматтарды сынап, чат-боттар, электронды деректер базасы және визуалдынавигациялық шешімдер бойынша идеялардыжүзеге асырып жатырмыз. Болашақта адам өзініңқанша уақыты бар екенін, кіммен саяхаттайтынынжәне оған не қызық екенін көрсетеді. Ал жүйе оғандайын маршрут ұсынады: киелі орындарға, табиғинысандарға, гастрономияға, отбасылық немесешытырман оқиғалы бағыттарға арналған маршрут.

Тағы бір маңызды бағыт – Open AI Skills Tourism. Біздің ойымызша, сала қызметкерлері, гидтер, қонақүй менеджерлері, туроператорлар және ауданөкілдері AI құралдарын ілгерілету мен сервис үшінқалай қолдану керектігін түсінуі қажет. Технологияқонақжайлылықты алмастырмайды, бірақ онызаманауи әрі тиімді етуге көмектеседі.

 

— Заманауи туристік өңірдің маркетингі қандайболуы керек?

— Ол тұрақты, эмоциялық және өлшенетін болуыкерек. Турист шешімді бір ғана ресми роликтікөргеннен кейін қабылдамайды. Ол ондаған қысқабейнеролик, пікір, карта, топтама, ұсыныс жәнеадамдардың шынайы оқиғаларын көреді.Сондықтан біз тұрақты коммуникация жүйесінқалыптастырып жатырмыз.

Әлеуметтік желілерде өзара байланысты сегіз жобадамып келеді: Turkistan Travel Guide, гидтерчат–боты, Turkistan Brand, Turkistan Weekend, гастротурлар, турагенттер базасы, Turkistan Vibe және Amazing Turkistan.            Әр жобаға өзініңайдары, аудиториясы және ілгерілету воронкасықажет. Біз қазақ, орыс, ағылшын, түрік және қытайтілдерінде контент жасап, тек танымал көріктіжерлерді ғана емес, жаңа нысандарды, адамдарды, қолөнерді, ұлттық тағамдарды, табиғатты жәнеқысқа саяхаттарға арналған идеяларды көрсетеміз.

Біздің философиямыз қарапайым: туристке тек «небар екенін» емес, «ол жерде не сезінетінін» декөрсету қажет. Сондықтан коммуникацияда далаэнергиясы, таулардың ұлылығы, ежелгі тарих, ұлттық тағамның дәмі, қонақжайлық және жаңалықашу сезімі маңызды. Өңірдің өзіндік үні болуыкерек.

 

— Шектеулі ресурстар жағдайында нәтижегеқалай қол жеткізесіздер?

— Басымдықтарды дұрыс белгілеу, жылдамдықжәне жобалық тәсіл арқылы. Біз бірден бәрінжасауға тырыспаймыз. Практикалық нәтижеберетін міндетті таңдаймыз, қажетті ең азкоманданы құрамыз, пилоттық жобаны іскеқосамыз, кері байланыс аламыз және өнімдіжетілдіреміз.

Екінші қағидат – әріптестік. Туризмді бір ғанаұйымның күшімен дамыту мүмкін емес. Ол үшінаудандар, бизнес өкілдері, қонақүйлер, демалысбазалары, қолөнершілер, әуе компаниялары, туроператорлар, БАҚ, блогерлер, университеттержәне халықаралық серіктестер қажет. Үшіншіқағидат – жаңа шешімдерге ашық болу. Кейдешағын Telegram-бот немесе дұрыс құрылымдалғандеректер базасы туристке қымбат әрі бір реттікжарнамалық науқаннан да көп пайда әкелуі мүмкін.

Әрине, команда да маңызды. Мен әріптестерімеүнемі айтамын: бүгінгі күні стандарттан тыс ойлайалатын, тез үйренетін және нәтиже үшінжауапкершілік ала білетін адамдар жеңіске жетеді.

 

Түркістан халықаралық картаға шығып келеді

 

— Бүгінде қандай халықаралық бағыттарбасымдыққа ие?

— Бірінші кезекте – Өзбекстан, Қытай, Түркия, Орталық Азия елдері және қазірдің өзінде туристерағыны қалыптасқан негізгі нарықтар. Өзбекстан – біздің ең жақын көршіміз әрі шетелдік туристердіңең ірі көзі. 2025 және 2026 жылдары бірлескенмаршруттар, көлік қолжетімділігі және ілгерілетумәселелері белсенді талқыланды. Түркістаноблысының делегациялары Ташкент, Самарқанд, Үргеніш және Хиуа қалаларында жұмыс істеп, үкімет, туристік ұйымдар және өңірлер өкілдеріменкездесулер өткізді.

Біз үшін көрші қалалармен бәсекелесу емес, Орталық Азияның ортақ туристік маршрутын құрумаңызды. Самарқандқа немесе Ташкентке келгентурист Түркістанға да оңай әрі ыңғайлы түрдесаяхатын жалғастыра алуы керек. Керісінше, Түркістаннан келген турист те көрші елдердіңтуристік нысандарына жол тарта алуы қажет. Бұлүшін жаңа әуе, теміржол және автобус бағыттары, бірлескен жарнама және түсінікті трансшекаралықтуристік өнімдер қажет.

 

— Қытаймен ынтымақтастыққа да үлкен көңілбөлінуде. Қандай мүмкіндіктерді көріпотырсыз?

— Қытай – орасан зор туристік әрі инвестициялықнарық. Түркістан облысының әкімі бастағанделегацияның Хубэй провинциясының Уханьқаласына сапары барысында бизнес пен ұйымдарөкілдерімен нақты байланыстар орнатылды. Қазірбіз оның практикалық жалғасын пысықтапжатырмыз: Түркістан облысына бизнес–турларұйымдастыру, маршруттар әзірлеу, инвестициялықұсыныстар дайындау, кәсіпкерлермен кездесулержәне ықтимал бірлескен жобалар.

Ухань және Shilian Group компаниясыныңсеріктестерімен байланыс жүргізіп, туризм, заманауи ауыл шаруашылығы, энергетика жәнебасқа да салалардағы бағыттарды талқылапжатырмыз. Туристік ақпараттық орталық ретіндебіздің рөліміз – өңірді тек саяхат бағыты ретіндеғана емес, іскерлік іс–шаралар, инвестициялар жәнеөңіраралық ынтымақтастық алаңы ретінде декөрсету.

Халықаралық сапардың фотосурет пен хаттамағағана айналып қалмағаны өте маңызды. Әр сапарданкейін нақты іс–қимыл жоспары: байланыстұлғалары, мерзімдер, маршруттар, бизнес–бағдарлама және жауапты тараптарқалыптасуы тиіс. Дипломатия осылайшаэкономикалық нәтижеге айналады.

 

— Тағы қандай халықаралық байланыстардыатап өтер едіңіз?

— Өзбекстанның туроператорларымен байланыстыдамытып жатырмыз, әуе компанияларыменынтымақтастық мәселелерін, соның ішінде бортжурналдары мен QR-сервистер арқылымаршруттарды ілгерілетуді талқылаудамыз. Австрия, түркиялық қонақүй бизнесініңөкілдерімен, халықаралық компаниялармен жәнедипломатиялық миссиялармен кездесулер өтті.

Сонымен қатар Euronews журналистерінің сапарынерекше атап өткім келеді. Олар Сайрам–Өгем менАқсу–Жабағылымен қоса, Түркістан облысыныңтабиғи аумақтарын түсірді. Бұл маңызды белгі. Себебі халықаралық көрерменге тек Ясауи кесенесі ғана емес, өңірдің экотуризмі де қызықты. Мұндай материалдар туристік бағытқа деген сенімді қалыптастырып, Түркістанды жан-жақты өңір ретінде көрсетеді.

Әр халықаралық байланысты біз контентке, маршрутқа, келісімге, жаңа туристік ағынға немесе инвестициялық диалогқа айналдыруға тырысамыз.

 

Табиғат, аудандар және ауыл туризмі

 

— Ұзақ уақыт бойы Түркістан ең алдымен тарихи қала ретінде қабылданды. Облыстың барлық алуантүрлілігін қалай көрсетуге болады?

— Бұл – біздің басты міндеттеріміздің бірі.Түркістан облысы бір ғана локациядан тұрмайды. Мұнда Ақсу-Жабағылы және Қаратау қорықтары, Сайрам-Өгем ұлттық паркі, таулы шатқалдар, каньондар, дала маршруттары, ежелгі қалалар, киелі орындар, ауылдық аумақтар және гастрономиялық дәстүрлер бар.

Біз туристің өңірде ұзағырақ қалып, бірнеше ауданға барғанын қалаймыз. Ол үшін бір, екі, үш және бес күнге арналған дайын маршруттар қажет. Мысалы: Түркістан – Отырар – Арыстанбаб; Түркістан – Кентау – Қаратау; Түркістан – Сайрам-Өгем; Түлкібас және Төле би аудандарының табиғи маршруттары; гастрономиялық және қолөнер бағытындағы сапарлар.

Ауыл туризмінің әлеуеті ерекше жоғары.AuylTourism жобасы ауыл тұрғындарына қонақ үйлер, шағын этнонысандар, фермерлік турлар, шеберлік сабақтары, жергілікті тағамдар мен қолөнер кеңістіктерін құруға көмектесуі тиіс. Бұл үшін әрдайым ірі инвестициялар қажет емес. Стандарттар, оқыту, өнімді дұрыс ұсыну, жарнама және цифрлық платформаға қолжетімділік қажет.Егер ондаған ауыл отбасы туристерді қабылдай бастаса, бұл жаңа табыс көзіне айналып, дәстүрлердің сақталуына ықпал етеді.

 

— Аудандардағы туризмнің өсуіне бүгінде не кедергі?

— Негізгі мәселелер белгілі: көлік қолжетімділігі, жекелеген нысандарға апаратын жолдар, санитарлық орындар, навигация, қызмет көрсетусапасы, толық ақпарат пен статистиканың болмауыжәне маусымдылық. Мысалы, барлық орналастыру және демалыс нысандары өз деректерін тұрақты түрде ұсына бермейді. Соның салдарынан ресми статистикалық көрініс толық болмайды және өңірге инфрақұрылымды жоспарлау қиындай түседі.

Біз бірыңғай тәсілдер қалыптастыруымыз керек: ақпараттың ең төменгі стандарттары, өзекті байланыс деректері, геолокация, фотосуреттер, қызмет сипаттамасы және ақпаратты тұрақты жаңарту. Сонымен қатар кәсіпкерлерді пікірлермен жұмыс істеуге, брондау жүйелеріне, онлайн сатылымдарға және көптілді контентке үйрету қажет. Кейде нысан өте әдемі болады, бірақ турист ол туралы білмейді. Маркетинг – сервистің бір бөлігіне айналып отыр.

 

Сервис ақпараттан басталады

 

— Қала мен облыста туристерге қолайлы жағдай жасау үшін қандай шешімдер ұсынып отырсыздар?

— Ақпарат туристі әуежайда, вокзалда, қонақүйде, автожолда және көрікті жерлерде қарсы алуы керек.Сондықтан біз мобильді ақпараттық стендтер, карталар, каталогтар және QR-навигация форматтарын әзірлеп жатырмыз. Қонақүйлердегі стендте облыстың картасы, дайын маршруттар және ақпараттық материалдарға арналған арнайы орын болуы мүмкін. Ал әуежайлар мен көлік тораптарында Түркістанның бейнесін бірден қалыптастыратын ірі визуалды конструкциялар қажет.

Сонымен қатар Coworking Guide Center – гидтер, туристер, туроператорлар және жас мамандар ақпарат алып, жұмыс істеп, жаңа өнімдер жасай алатын кеңістік құруды ұсынып отырмыз. Turkistan Official Travel Guide ресми көптілді каталогы да маңызды. Онда қалай жетуге болады, нені көруге болады, қайда тұруға, қайда тамақтануға, нені сатып алуға болады, көлік, қауіпсіздік және QR-сілтемелер туралы ақпарат болуы тиіс.

Сервис – қызметкердің күлімсіреуі ғана емес. Сервис дегеніміз – адамның артық қоңыраулар шалмай-ақ қажетті ақпаратты тауып, маршрутын түсініп, өз сапарына сенімді болуы.

 

— Гидтердің рөлін қалай бағалайсыз?

— Гид – өңірдің дауысы. Оның біліміне, сөйлеу мәдениетіне, қонаққа деген қарым-қатынасына және әңгімелей білу қабілетіне туристің алған әсері тікелей байланысты. Сондықтан бізге кәсіби гидтер қауымдастығы, мамандар базасы, оқыту жүйесі, шет тілдері, цифрлық дағдылар және бірыңғай стандарттар қажет.

2026 жылдың 1 тамызынан бастап гидтер, экскурсоводтар және туризм нұсқаушыларының қызметіне қатысты жаңартылған ережелер күшіне енеді. Бұл нарықтағы жұмысты жүйелеуге қосымша мүмкіндік береді. Біз мамандарға қойылатын талаптар туралы ақпарат беріп қана қоймай, олардың кәсіби дамуына да көмектескіміз келеді: профильдер, маршруттар, бейневизиткалар жасау және цифрлық сервистер арқылы туристерге қолжетімділікті қамтамасыз ету.

 

Туризм – жастар мен кәсіпкерлер үшін мүмкіндік

 

— Туристік салаға кімдерді тартқыңыз келеді?

— Құндылық жасай алатын адамдардың барлығын.Туризмге гидтер, аудармашылар, дизайнерлер, фотографтар, видеографтар, сәулетшілер, IT-әзірлеушілер, маркетологтар, аналитиктер, аспаздар, аниматорлар, қолөнершілер және кәсіпкерлер қажет. Тіпті өз ауылының тарихын немесе отбасылық тағам дайындау дәстүрін жақсы білетін адам да туристік өнімнің бір бөлігіне айнала алады.

Әсіресе жастарға айтқым келеді: біреудің мінсіз жағдай жасап беруін күтудің қажеті жоқ. Белгісіз бір нысан туралы сапалы бейнеролик түсіруден, маршрут әзірлеуден, шеберлік сабағын өткізуден, заманауи кәдесый жасаудан, қонақүйдің әлеуметтік желілерін жүргізуге көмектесуден немесе шағын цифрлық сервисті іске қосудан бастауға болады. Туризм талантты кәсіпке, ал туған жерге деген сүйіспеншілікті сұранысқа ие өнімге айналдыруға мүмкіндік береді.

 

— Сіз үшін қандай басқару қағидаты негізгі?

— Нәтиже көзге көрінетін әрі пайдалы болуы керек. Маған жобалық менеджмент қағидаты жақын: әр бағыттың міндеті, мерзімі, жауапты адамы және түсінікті нәтижесі болуы тиіс. Егер біз деректер базасын жасасақ, ол туристке көмектесуі керек. Егер көрмеге қатыссақ, одан кейін нақты байланыстар мен сатылымдар пайда болуы қажет. Егер басқа елге барсақ, сапардың жалғасы бойынша нақты жоспар болуы керек. Егер бренд іске қосылса, кәсіпкерлер жаңа аудиторияға шығуы тиіс.

Екінші қағидат – батылдық. Туризм креативтілікті талап етеді. Кейде идея алғашында тым ерекше болып көрінуі мүмкін. Бірақ дәл осындай шешімдер өңірді ерекшелендіреді. Халықаралық нарықта ескірген форматтарды көшіріп, бәсекеге түсуге болмайды. Италия, Түркия, БАӘ, Қытай, Өзбекстан және басқа елдердің үздік тәжірибелерін зерттеу керек. Бірақ Түркістанның мәдениетіне негізделген өзіндік стилімізді қалыптастыруымыз қажет.

 

Түркістан ертең қандай болады?

 

— Бірнеше жылдан кейін Түркістан облысын қалай елестетесіз?

— Мен туристер бірнеше сағатқа ғана емес, бірнеше күнге келетін өңірді елестетемін. Таңертең турист ежелгі Түркістанның тарихымен танысады, күндіз тауға немесе қорыққа барады, кешке жергілікті тағамнан дәм татып, заманауи кәдесый сатып алады және келесі сапарын жоспарлап отырады. Ол көлік, маршрут, гид пен қонақүйді бірыңғай цифрлық сервис арқылы оңай таба алады.

Мен іскерлік іс-шаралардың, халықаралық форумдардың, ақпараттық турлардың және кәсіби көрмелердің мықты күнтізбесі бар өңірді көремін.Жаңа әуе бағыттары, Өзбекстанмен, Қытаймен, Түркиямен және басқа нарықтармен белсенді ынтымақтастық дамиды. Ондаған ауылдық қонақүйлер, әр ауданда туристік жобалар және әлемдік деңгейдегі контент жасайтын жас командалар пайда болады.

Бізде ең бастысы бар – бірегей тарих, табиғат, мәдениет және қонақжай халық. Енді оған сервис, технология, жүйелі маркетинг және заманауи басқаруды қосу қажет. Алғашқы нәтижелер бар. Бірақ бұл – тек бастамасы.

 

— «Южанка» оқырмандарына айтар басты ойыңыз қандай?

— Туризм – шынымен де өте керемет сала. Ол экономиканы, мәдениетті, технологияны, білімді және адамдар арасындағы қарым-қатынасты біріктіреді. Бұл – бизнес, өзін-өзі дамыту және аумақтарды өркендету үшін орасан зор мүмкіндік.

Түркістан облысы Орталық Азиядағы ең танымал туристік өңірлердің біріне айнала алады. Бірақ мұндай нәтижеге бір ұйым немесе бір маусым ішінде қол жеткізу мүмкін емес. Ол жүздеген бастаманың нәтижесінде қалыптасады: қонақүйдегі сапалы қызмет, маршруттағы тазалық, гидтің кәсіби жұмысы, сапалы фотосурет, жаңа рейс, ауыл тұрғынының қонақжайлығы және жас кәсіпкердің батыл идеясы.

Біз осы бағытта қозғала бастадық және алғашқы нәтижелерді көріп отырмыз. Ең маңыздысы – тоқтап қалмау. Түркістан таңғалдыруы, шабыттандыруы және адамға ұлы тарихпен қауышқанын, сонымен қатар болашақтың энергиясын сезінгенін ұқтыруы керек.

 

OPEN TURKISTAN: ТАРИХ • ТАБИҒАТ • СЕРВИС • ТЕХНОЛОГИЯ • БОЛАШАҚ

 

Анықтама: Open Turkistan-ның негізгібастамалары

* Turkistan Travel Guide — маршруттар мен пайдалы ақпараттың цифрлық базасы.

* Туристер мен гидтерге арналған Telegram-бот.

* Turkistan Weekend — алғашқы кезеңде 174 демалыс және орналастыру нысанын қамтитынбаза.

* Turkistan Brand — қолөнершілерді, дизайнерлердіжәне жергілікті өнімдерді ілгерілету.

* Amazing Turkistan — өңірді эмоциялық жәнехалықаралық деңгейде ілгерілету.

* AuylTourism — қонақ үйлерді, ауылдықмаршруттарды және жергілікті ерекшеліктердідамыту.

* Гастрономиялық маршруттар және турагенттербазасы.

* Turkistan Vibe және қолөнер орталығын дамыту.

* Ақпараттық стендтер, карталар, каталогтар жәнеQR-навигация.

* Open AI Skills Tourism — туризм саласындажасанды интеллект пен цифрлық дағдылардықолдану.

 

Статистикалық көрсеткіштер 2025 жыл және2026 жылдың қаңтар–мамыр айлары бойыншақолда бар ресми және жұмыс деректеріненегізделген және қорытынды статистика жарияланғаннан кейін нақтылануы мүмкін.

 

Киелі орындардың қасиетін, тарихи орындардың маңыздылығын және тарих беттерінде сақталған құнды мұраларды дәріптеу, жас ұрпақтың туған жерінің мәдени мұралары мен киелі, тарихи орындарын танып-білуіне ықпал ету мақсатында Қазығұрт аудандық мәдениет сарайына қарасты Қызылқия ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен жасөспірімдердің қатысуымен тарихи орындарға тағылымды саяхат ұйымдастырылды. Саяхат барысында Тұрбат ауылдық округіне қарасты «Ысмайыл ата» кесенесіне арнайы барып, қасиетті орынның тарихы мен маңызы туралы мәліметтер берілді. Қатысушыларға Ысмайыл ата, Қошқар ата, Жәбірейіл ата туралы тарихи деректер айтылып, туған өлкенің тарихы мен рухани мұралары жөнінде пікір алмасты. Сонымен қатар, киелі орынның тазалығын сақтау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау мақсатында «Ысмайыл ата» кесенесінің аумағында тазалық жұмыстары жүргізілді Қазығұрт ауданы – Түркістан өңіріндегі табиғаты көркем, тарихы терең, аңыз-әпсаналарға бай аймақтардың бірі. Қазақ халқының дүниетанымында Қазығұрт тауы ерекше орын алады. Бұл өңірдің атауының өзі көне тарихпен, халық жадында сақталған рухани мұрамен сабақтасып жатыр. Сондықтан ауданның ішкі туризмін дамыту тек демалыс орындарын көбейтумен шектелмейді. Ол – киелі жерлерді таныту, тарихи мұраны сақтау, ұлттық құндылықтарды ұрпаққа жеткізу және өңір экономикасына жаңа серпін беру бағытындағы маңызды жұмыс.

Қазығұрт десе, ең алдымен қасиетті Қазығұрт тауы еске түседі. Халық арасында кең тараған аңыз бойынша, жер жүзін топан су басқан кезде Нұх пайғамбардың кемесі осы Қазығұртқа тоқтаған деген түсінік бар. Бұл аңыз ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып, қазақ халқының ауыз әдебиетінде де кеңінен көрініс тапқан. Қазығұрт тауы табиғи нысан ғана емес, қазақ халқының рухани дүниесі мен мәдени жадында ерекше орын алатын киелі мекен ретінде бағаланады. Таудың айналасында Ақбура, Тамшы бастау, Кеме қалған, Қазығұрт ата, Шілтер ата, Әңгір ата, Оспан ата сияқты көптеген киелі нысандардың аталуы да өңірдің тарихи-рухани маңызын айғақтайды. Ауданның ең танымал туристік нысандарының бірі – «Кеме қалған» монументі. Бұл орын Қазығұрт туралы көне аңызбен тығыз байланысты. Бүгінде монумент ауданның өзіндік туристік нышанына айналып, алыс-жақыннан келген қонақтардың назарын аударуда. Мұнда келушілер тек ескерткішті тамашалап қана қоймай, қасиетті тау туралы аңызбен танысып, өңірдің табиғи көрінісін тамашалай алады. Соңғы уақытта нысан аумағын абаттандыру, тазалық жұмыстарын жүргізу және келушілерге қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмыстар да жалғасып келеді. Қазығұрт өңіріндегі ерекше рухани орындардың бірі – Ақбура әулие кесенесі. Қазығұрт тауының оңтүстік етегіндегі бұл мекен өзінің табиғи сұлулығымен және халық арасында сақталған аңыздарымен ерекшеленеді.

Кесене маңындағы бұлақтар, тау бөктерінің көркем табиғаты және тыныш орта зиярат етушілер мен саяхатшылар үшін ерекше әсер сыйлайды. Ақбура әулие туралы аңыздар бұл орынның рухани мәнін арттыра түседі. Ресми және өлкетану деректерінде Ақбура кесенесі Қазығұрт өңіріндегі зиярат етушілер жиі баратын маңызды киелі орындардың бірі ретінде сипатталады. Қазығұрт ауданындағы тарихи орындардың қатарында Жақсығұл мерген кесенесі де ерекше маңызға ие. Жергілікті және ресми деректерде Жақсығұл Шабайұлының қазақ-жоңғар шайқастары кезеңіндегі ерлігі, соның ішінде Орбұлақ шайқасына қатысы туралы айтылады. Мұндай тарихи тұлғаларға байланысты ескерткіштер мен кесенелер өңірдің өткенін танып-білуге, жастардың отансүйгіштік сезімін қалыптастыруға қызмет етеді.

Қазығұрттың туристік әлеуеті тек зиярат ету бағытындағы туризммен шектелмейді. Таудың табиғаты, тау бөктеріндегі бұлақтар, үңгірлер, ерекше тас бедерлері мен көркем шатқалдар экологиялық және танымдық туризмді дамытуға үлкен мүмкіндік береді. Өңірде Тесіктас, Қырық қыз тас мүсіндері, түрлі бұлақтар мен аңызға байланысты жер атаулары туралы деректер сақталған. Бұл нысандарды ғылыми тұрғыдан зерттеп, туристік бағыттарға енгізу арқылы Қазығұрттың ішкі туризмдегі тартымдылығын арттыруға болады. Ішкі туризмді дамыту үшін тарихи және киелі орындарды бір-бірімен байланыстыратын арнайы туристік маршруттар құрудың маңызы зор. Мәселен, Қазығұрт тауы – «Кеме қалған» монументі – Ақбура әулие кесенесі – тарихи кесенелер – табиғи нысандар бағытында бір немесе бірнеше күндік саяхат бағдарламаларын ұйымдастыруға болады. Мұндай маршруттар мектеп оқушыларына, студенттерге, отбасылық туристерге және өңірге келген қонақтарға қызықты болар еді. Туризм саласының дамуы ауылдық жерлердің экономикасына да оң әсер етеді. Туристер саны артқан сайын жол бойындағы қызмет көрсету орындары, қоғамдық тамақтану, қонақ үй мен шағын демалыс орындары, қолөнер бұйымдарын сату, гид қызметі сияқты кәсіп түрлеріне сұраныс көбейеді. Бұл өз кезегінде жергілікті тұрғындардың табысын арттырып, жаңа жұмыс орындарының ашылуына мүмкіндік береді. Сондықтан Қазығұрт ауданындағы туризмді дамыту мәселесіне тек мәдени немесе рухани бағыт ретінде емес, экономикалық әлеуеті жоғары сала ретінде де қарау қажет. Қазіргі уақытта Қазығұрттың тарихи және табиғи мұрасын заманауи тәсілдер арқылы насихаттаудың маңызы артып келеді. Киелі орындар туралы деректі фильмдер түсіру, әлеуметтік желілерге сапалы бейнероликтер әзірлеу, туристік карталар мен мобильді гидтер жасау, тарихи аңыздарды бірнеше тілде ұсыну – ауданның туристік танымалдығын арттыруға ықпал етеді. Ауданның тарихи келбеті мен мәдени ерекшеліктерін көрсетуге бағытталған арнайы түсірілім және медиа жобаларды дамыту мәселелері де соңғы уақытта көтеріліп келеді.

Сонымен қатар туризмді дамыту барысында киелі орындардың тазалығын сақтау мен табиғи ортаны қорғау ерекше назарда болуы тиіс. Туристер көбейген сайын экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қоқыс мәселесін реттеу, тарихи нысандарды бүлінуден қорғау маңызды. Қазығұрт ауданында «Киелі мекен» бағытындағы тазалық және абаттандыру жұмыстарының жүргізілуі осы құндылықтарға деген жауапкершіліктің маңызды екенін көрсетеді. Қазығұрт ауданының ішкі туризмді дамытуға мүмкіндігі мол. Қасиетті Қазығұрт тауы, «Кеме қалған» монументі, Ақбура әулие кесенесі, тарихи тұлғаларға арналған кесенелер мен табиғи нысандар ауданның туристік келбетін қалыптастыратын маңызды құндылықтар болып табылады. Бұл мұраны сақтау, зерттеу және кеңінен насихаттау – бүгінгі ұрпақтың басты міндеттерінің бірі. Қазығұрттың тарихы – халықтың тарихы, оның аңызы – ұлттық руханияттың бір бөлшегі. Киелі мекендерді дәріптеу арқылы біз өткенімізді танып, туған жерге деген құрметті күшейтеміз. Ал табиғи және тарихи байлықты тиімді пайдалану арқылы Қазығұрт ауданын ішкі туризмнің тартымды бағыттарының біріне айналдыруға толық мүмкіндік бар. Сондықтан киелі өлкенің тарихын жаңғыртып, туристік әлеуетін арттыру – өңірдің әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуына қызмет ететін маңызды бағыт болып қала береді.

2026 жылдың І жартыжылдығында Түркістан облысындағы «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы» аумағында «Парктер шеруі – 2026» акциясы аясында 32 экологиялық іс-шара өткізіліп, оған жалпы 10 мыңнан астам адам қатысты. Бұл туралы өткен баспасөз мәслихатында «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығының» өкілі Ақбота Айтуғанқызы мәлімдеді.

«Туризмді дамыту бағытында да нақты нәтижелерге қол жеткізілді. 2026 жылғы 30 шілдедегі жағдай бойынша қорыққа 744 турист келіп, ақылы қызметтерден 1,14 млн теңгеден астам кіріс түсті. Сонымен қатар, Дүниежүзілік банк қолдауымен жүзеге асырылып жатқан визит-орталықтың құрылысы жалғасуда. Нысан іске қосылғаннан кейін келушілерге көрсетілетін қызмет сапасын арттырып, экологиялық туризмді жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында қорық аумағында 205 шақырым минералды жолаққа күтім жасалып, 65 қызметкер мен 12 техникадан тұратын арнайы топтар жасақталды. Сондай-ақ, шекаралас ауылдарда 106 адамнан құралған ерікті өрт сөндіру жасақтары құрылып, тұрғындар арасында кең көлемді түсіндіру жұмыстары жүргізілді»-деді спикер.

Брифинг барысында «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығының» бөлім басшысы Үсен Жапаров қорық аумағындағы қауіпсіздік шаралары туралы баяндады.

«Қорық инспекторлары жыл басынан бері «Охотзоопром» ӨБ, Түркістан облыстық аумақтық инспекциясы, полиция және төтенше жағдайлар бөлімдерінің қызметкерлерімен бірлесіп рейдтер жүргізді. Нәтижесінде заңсыз аң аулау дерегі анықталып, Қаратау арқарына қатысты қылмыстық іс тіркелді. Сонымен қатар, қорық аумағына заңсыз кірген тұлғаларға қатысты әкімшілік шаралар қолданылып, салынған айыппұл толық өндірілді. Экологиялық мәдениетті қалыптастыру мақсатында өткізілген іс-шаралар барысында дәрістер, ашық сабақтар, ағаш отырғызу акциялары, сенбіліктер, шығармашылық байқаулар ұйымдастырылды. Бұл жұмыстарға мектеп оқушылары, студенттер, жергілікті тұрғындар, мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері белсенді қатысты» – деп мәлімдеді бөлім басшысы.

Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы аясында Қарашық өзенінің бойында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экобағы ашылды. Жаңа демалыс аймағының ашылу салтанатына орай «Жаңа Конституция – халықтың құқықтық мәдениеті» атты ауқымды іс-шара өтті. Салтанатты жиынға қатысқан Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қала тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.

– Санаулы күндерден кейін бүкіл ел болып қолдап, дауыс берген Жаңа Конституция күшіне енеді. Осы Ата Заңымызды қолдау мақсатында халықтың ұсынысымен барлық аудан, қалада түрлі іс-шаралар өткізілді. Соның қорытындысы ретінде бүгін барлығымыз ауқымды акцияға жиналып отырмыз. Түркістан жұртшылығы референдумға қатысу бойынша елімізде көшбасшылар қатарында болып, бірлік пен отаншылдықтың үлгісін көрсетті. Осы орайда, Мемлекет басшысы референдумға қолдау білдірген Түркістан халқына шынайы ризашылығын жеткізді. Президентіміз күні кеше ел болып қабылдаған жаңа Конституция туралы «Жалпыұлттық референдум кезінде халқымыз мемлекеттің келешегін айқындайтын тарихи таңдауын жасады. Конституция еліміздің саяси және идеологиялық арқауы ретінде ұзақ жыл бойы халық игілігіне қызмет етеріне сенемін» деген болатын. «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы Жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарының бірі болып орнықты. Бұл тарихи қадамды еліміздің саналы қоғамы мен білімді жастары зор ықыласпен қолдауда. Мемлекет басшысының тапсырмасымен ашылған жаңа экопарк жай ғана демалыс орны емес, бүкіл Түркістан жұртшылығы мен қонақтары бас қосып, спортпен шұғылданып, бос уақытын тиімді өткізетін заманауи демалыс орны. Жаңа Конституция – біздің болашағымыздың берік іргетасы. Ата Заңымыз еліміздің айбынын асырып, Қазақстанымыз мәңгілік жасай берсін! – деді Нұралхан Көшеров.

Түркістан облысының құрылғанына 8 жыл толды. Осы кезеңде Мемлекет басшысы мен Үкіметтің қолдауымен өңір қарқынды дамыды. 1991–2017 жылдары 8,7 млн ш.м тұрғын үй, 616 мектеп, 386 денсаулық, 21 мәдениет және 23 спорт нысаны салынса, соңғы 8 жылда оның елеулі бөлігі жүзеге асты: тұрғын үйдің 77%-ы (6,7 млн ш.м), мектептердің 35%-ы (214), денсаулық нысандарының 57%-ы (219) бой көтерді. Сонымен қатар 801 елді мекен 100% ауыз сумен қамтылып, халықтың 90%-ы газға қосылды. Өңірлік өнім көлемі 8 жылда 3 есеге артты.

Салтанатты шараға Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басшысы Сабырғали Балғалиев және жастарға қолдау көрсетіп жүрген қоғам белсендісі Ерболат Балғабаев сөз сөйлеп, жастарды заңды құрметтеуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға және ел дамуына үлес қосуға шақырды.

Жалпы, экобақ аумағында жергілікті климатқа бейімделген тұранғы, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары егілген. Бұдан бөлек экобақта 4 көпір, күн панельдерімен жұмыс істейтін 170 шам, 3 волейбол алаңы, 1 футбол алаңы, 4 мың ш.м. балалар ойын алаңы, балық аулайтын арнайы 3 жағажай, 11 от жағу алаңы, орындықтар, барбекю аймақтары, сондай-ақ тас пен ағаштан жасалған мүсіндер орнатылған. Құрылысқа экологияға зиян келтірмейтін материалдар пайдаланылды.

Мерекелік кеште қазақ эстрадасының танымал жұлдыздары өнер көрсетті. Сахна төрінде Айдана Меденова, Ұшқын Жамалбек және Alem және тағы басқа өзге де өнер жұлдыздары әннен шашу шашып, жұртшылыққа көтеріңкі көңіл күй сыйлады.

Түркістан облысында Бұхар бұғысы көбейіп келеді. Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бастамасымен «Сырдария – Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі мекемесінің ұйымдастыруымен өткен баспасөз турында журналистер Сырдария маңындағы тұқымбақта күтімге алынған бұхар бұғыларының жай-күйімен танысты.

Бұхар бұғыларын сақтау және көбейту мақсатында 1999 жылы Бүкіл дүниежүзілік жабайы табиғат қорының (WWF) қолдауымен Түркістан орман шаруашылығы мекемесінің Қызылшаруа орманшылығы аумағында арнайы тұқымбақ құрылды. Бүгінде тұқымбақтың аумағы 22 гектарды құрайды. Биіктігі 3 метрлік темір тормен қоршалған.

Тұқымбақ жанына қызметтік тұрғын үй салынып, бұғы бағушыларға пайдалануға берілген. Аумағын күзетуге және бақылап отыру үшін бейнебақылау камералары орнатылған. Бүгінгі таңда барлығы қалыпты жағдайда жұмыс істеп тұр.

Түркістан қаласының 1500 жылдығына сыйға тартылған Бұхар бұғысының саны бүгінде 319-ға жетті. Оның 41-і «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркіне қарасты тұқымбақта көбейіп жатыр. Қалғандарын Шөгірлі тұқымбағына жерсіндіріліп, сондай-ақ Сырдария өзенінің бойындағы тоғайға еркіндікке жіберілген. Қызыл кітапқа енген жануарлардың жыл санап көбейіп келе жатқаны бұл табиғат жанашырларының ширек ғасырлық еңбегінің нәтижесі.

Инспекторлардың айтуынша, Бұхар бұғыларының бас санының түгелділігі мекеме қызметкерлері тарапынан тұрақты қатаң қадағалануда. Өсіп-өнуіне бақылау жасау мақсатында, Бұхар бұғылардың тіршілігі, фототұтқыштар мен фотоаппараттар арқылы суреттерге түсірілуде.

Сонымен қатар мемлекет тарапынан бұғыларды күтіп-баптау, жем-шөбін жеткізу, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және тағы басқа да қежетті қолдау көрсетілуде.

Баспасөз туры аясында журналистер қырғауыл тұқымбағының тыныс-тіршілігімен де танысты.

Қызылшаруа орманшылығы аумағында Сырдария қырғауылын көбейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатт ерекше қорғалатын табиғи аумақтың №21 орамында 2017 жылы жалпы аумағы 2 гектарды құрайтын қырғауыл тұқымбағы пайдалануға берілді.

Бүгінде мұнда 1 құсшы және 2 құсшы көмекшісі жұмыс істейді. Тұқымбақта 2012 бас Сырдария қырғауыл құсы күтіп бапталуда.

Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.

Осы орайда Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының ұйымдастыруымен Сырдария өзенінің жағасында «Мөлдір бұлақ» акциясы өтті.

Тазалық шарасына Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқарма басшысының орынбасары Мұхтар Төлепов, «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің орманшылары мен «Отырар орман және жануарлар әлемін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі» КММ-нің инспекторлары және бұқаралық ақпарат құралдары қатысты. Жалпы 70-тен астам адам жұмылдырылып, Көксарай көпірінің маңы қоқыстан тазартылды.

Облыс аумағында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында бірқатар іс-шаралар тұрақты түрде жүзеге асырылуда. Биыл өңірдегі елді мекендер бойынша жалпы 7 257 іс-шара жоспары бекітіліп, күнделікті сенбіліктер мен тазалық шаралары өтуде. Атап айтқанда, «Тазару күні», «Тазалық эстафетасын», «ТазаLIKE» экофестивалі, «Халықаралық қалдықсыз күні», «Мөлдір бұлақ», «Таза қала», «Таза ауыл», «Таза аула», «Жасыл болашақ» сияқты ауқымды экологиялық акциялар ұйымдастырылды.

Сонымен қатар аудандарда «Бір адам – бір ағаш», «Талмен түлеген туған жер», «Парктер шеруі», «Жасыл белдеу» сияқты көптеген бастамалар жүзеге асырылып, тұрғындардың белсенділігі артып келеді. Аталған жұмыстарға 355 мың тұрғындар мен 1 222 арнайы техника жұмылдырылып, жалпы 379 тонна қоқыс шығарылған.

Биыл «Таза Қазақстан» бағдарламасын іске асырудың жан-жақты кешенді жоспарлары бекітіліп, орындалуы тұрақты бақылауда.

Айта кетсек, Түркістан облысында биыл 1 миллион түп ағаш отырғызу жоспарланып отыр. Қазіргі таңда 332 мыңнан астам көшет егілді.

В День города в Шымкенте состоялось торжественное открытие одного из крупнейших экологических парков, созданного на территории бывшего мусорного полигона в микрорайоне «Достык». В церемонии приняли участие аким города Габит Сыздыкбеков, жители и гости мегаполиса.

Новый Экопарк стал наглядным примером масштабного преобразования городской среды и восстановления ранее нарушенных территорий. Проект, старт которому был дан в октябре 2024 года, реализован в сжатые сроки и уже сегодня представляет собой современное общественное пространство, ориентированное на отдых, спорт и семейный досуг.

Следует отметить, проект реализован в рамках исполнения поручений Главы государства по развитию сети экопарков и расширению зелёного фонда городов, в том числе в контексте экологической акции «Таза Қазақстан».

Особую символичность объекту придаёт его название – «Экопарк», выбранное на начальном этапе реализации проекта совместно акимом города и представителями средств массовой информации.

Общая площадь нового общественного пространства составляет порядка 45 га. Здесь создана современная инфраструктура для комфортного отдыха горожан, включая искусственный водоём, смотровые площадки, пешеходные маршруты с использованием природных материалов, системы освещения, деревянные скамейки и малые архитектурные формы.

Особое внимание уделено озеленению территории. В рамках проекта высажено более 5 тыс. деревьев и кустарников, подобранных с учётом климатических условий региона. Новый парк станет частью зелёного каркаса Шымкента и будет способствовать улучшению экологической ситуации в городе.

Открытие Экопарка стало ещё одним этапом последовательной работы по развитию общественных пространств мегаполиса. Преобразование территории бывшего полигона в современную зелёную зону наглядно демонстрирует, как такие участки могут быть возвращены городу в виде комфортной и востребованной среды для жизни.

Қала күніне орай Шымкентте Достық шағынауданындағы бұрынғы қоқыс полигонының аумағынан ең ірі экологиялық саябақтардың бірі – жаңа Экопарк салтанатты түрде ашылды. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, мегаполис тұрғындары мен қонақтары қатысты.

Жаңа Экопарк қалалық ортаны ауқымды жаңғыртудың және бұрын экологиялық тұрғыдан бүлінген аумақтарды қалпына келтірудің жарқын үлгісіне айналды. Құрылысы 2024 жылдың қазан айында басталған жоба қысқа мерзімде жүзеге асырылып, бүгінде демалысқа, спортпен шұғылдануға және отбасылық уақыт өткізуге арналған заманауи қоғамдық кеңістік ретінде пайдалануға беріліп отыр.

Айта кету керек, жоба Мемлекет басшысының экопарктер желісін дамыту және қалалардағы жасыл желек қорын кеңейту жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында, сондай-ақ, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы шеңберінде жүзеге асырылды.

Нысанның ерекшелігінің бірі – оның атауында. «Экопарк» атауын жобаны іске асырудың бастапқы кезеңінде қала әкімі мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері бірлесіп таңдаған болатын.

Жаңа қоғамдық кеңістіктің жалпы аумағы шамамен 45 гектарды құрайды. Мұнда тұрғындардың жайлы демалуына арналған заманауи инфрақұрылым қалыптастырылған. Атап айтқанда, жасанды су айдыны, бақылау алаңдары, табиғи материалдар қолданылған жаяу жүргіншілер жолдары, жарықтандыру жүйесі, ағаш орындықтар және шағын сәулеттік нысандар орнатылған.

Аумақты көгалдандыруға ерекше назар аударылды. Жоба аясында өңірдің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып, 5 мыңнан астам ағаш пен бұта егілген. Осылайша жаңа саябақ Шымкенттің жасыл қаңқасының бір бөлігіне айналып, қаладағы экологиялық ахуалды жақсартуға өз үлесін қоспақ.

Экопарктің ашылуы мегаполистегі қоғамдық кеңістіктерді дамыту бағытындағы жүйелі жұмыстың тағы бір маңызды кезеңі болды. Бұрынғы қоқыс полигонының орнын заманауи жасыл аймаққа айналдыру мұндай жерлерді қала тұрғындары үшін қолайлы әрі сұранысқа ие өмір сүру ортасына айналдырудың нақты үлгісін көрсетеді.