Түркістан облысы Сауран ауданында 2025 жылы негізгі капиталға тартылған инвестиция көлемі 71,4 млрд теңгені құрап, өткен жылмен салыстырғанда 105,7 пайызға артты. Аудан аумағында кәсіпкерлікті қолдау мақсатында «Шаға», «Жүйнек», «Қарашық», «Иассы», «Үшқайық», «Қосмезгіл» және тамақ өнімдерін өндіретін «ДәмОрда» өндірістік алаңдары құрылды. Сонымен қатар Оранғай ауылдық округінде «TURAN» арнайы экономикалық аймағы жұмыс істеп тұр. Аталған өндіріс аймақтарында 136 өндіріс ғимаратының құрылысы жүріп жатыр. Бүгінгі таңда 60 ғимараттың құрылысы толық аяқталып, іске қосу жұмыстары жүргізілуде. Бұл туралы Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өткен инвестициялық штаб отырысында айтылды.

Нұралхан Көшеров жауапты тұлғаларға инвестициялық ахуалды одан әрі жақсарту бойынша бірқатар тапсырма берді.

– Инвестиция көлемін арттыру, жаңа жобаларға қолайлы жағдай жасап, инвесторлармен тығыз жұмыс жүргізу керек. Өндірістік аймақтар мен индустриялық парктерді қажетті инфрақұрылыммен қамту мәселесі жедел шешілуі тиіс. Келісілген жобалар бойынша құрылыс жұмысы уақтылы басталмаса, қайтарылатынын да ескертемін, – деді облыс басшысы.

Штаб отырысында Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров инвестициялық аймақтар құру, инвесторлар тарту бойынша атқарылып жатқан жұмыстарды баяндады. «Шаға» өндіріс алаңында 40 нысанның құрылысы аяқталып, 16 өндірістік ғимарат іске қосылды. Нәтижесінде 700 жаңа жұмыс орны ашылды. Қалған 24 өндірістік ғимараттарға жабдықтар орнатылуда. Ал 15 ғимарат бойынша инвесторлармен келіссөздер жүргізілуде.

Оранғай ауылдық округінде орналасқан «TURAN» арнайы экономикалық аймағында құны 69,2 млрд теңгені құрайтын 4 жобаның құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Атап айтқанда, «Кентау көпсалалы зауыты» ЖШС-ның уран өндіруге пайдаланылатын қажетті құбырлар шығаратын зауытының, «Bereke plastic» ЖШС-ның бірреттік пайдалануға арналған ыдыс шығаратын зауытының құрылысы басталды. Сонымен қатар «Orzax» ЖШС-ның диеталық қоспалар мен дәрумендер шығаратын зауытының құрылысы наурыз айында басталмақ. «Diamond Steel Co Ltd» ЖШС-ның металл өндіру зауытының іргетасы қалануда.

Қарашық ауылынан өндірістік аймақ құруға 10 гектар жер бөлінді. 14 цехтың құрылыс жұмыстары басталып, 3 цехтың құрылысы аяқталды. Наурыз айында қосымша 5 цехтың құрылысы басталмақ. Аталған өндіріс алаңында жиһаз шығаратын, пластик өнімдерін өндіретін, құрылыс материалдарын шығаратын зауыттар мен тігін цехы орналасады. Жалпы 170 жаңа жұмыс орны ашылады.

Иассы ауылында 9 гектар жер учаскесіне 21 цехтың құрылысы жүргізілуде. Бүгінде 4 цехтың құрылысы аяқталып, жабдықтары орнатылуда. Мұнда жиһаз, пластик өнімдері, құрылыс материалдары шығарылып, тігін цехы орналасады. 430 жаңа жұмыс орны құрылады. Жүйнек ауылында өндірістік алаң үшін 30 гектар жер бөлінді. Қазіргі уақытта 16 цехтың құрылысы жүргізілуде. Оның ішінде 12 цехтың құрылысы аяқталып, 6 цех іске қосылды. 250 адам жұмыспен қамтылды. Бұл аймаққа 6 жиһаз шығаратын цех, 10 құрылыс материалдарын өндіретін цех орналастырылып, 550 жаңа жұмыс орны ашылады.

«Үшқайық» өндірістік алаңына 18 гектар жер учаскесі бөлініп, 16 өндірістік жиһаз шығаратын ғимараттың құрылысы жүргізілуде. Қосмезгіл ауылында 8 гектар алаңға 10 браунфилд салу жоспарланып, қазіргі таңда 3 жиһаз шығаратын өндіріс ғимаратының құрылысы жүруде. Еңбекші Дихан елді мекеніндегі 6,3 гектарға тамақ өнімдерін өндіретін «ДәмОрда» өндірістік алаңы құрылып, 18 цехтың құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Ауданға шетелдік инвесторлар тарту бойынша жұмыстар да қарқынды жүргізілуде. Бүгінде 10-ға жуық инвест-жоба қолға алынды.

Ауыл шаруашылығы саласында 2025 жылы 19,2 млрд теңгеге инвестиция тартылды. Аудан бойынша мал шаруашылығын дамыту үшін агро кешен жобаларын іске асыру жұмыстары жүргізілуде. 12 ауылдық округтен жалпы 200 гектар жер белгіленіп, 206 мал бордақылау алаңын салу жоспарланған. Қазіргі таңда 56 алаңның құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Одан бөлек, Үшқайық ауылдық округінде 28 гектар аумаққа балық шаруашылығын дамыту мақсатында 18 жоба жүзеге асуда. Қазіргі таңда 11 жобаның құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Жобаның жалпы құны 1 млрд теңгені құрайды. Нәтижесінде 40 адам тұрақты жұмыспен қамтылмақ.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өңірде жүзеге асырылып жатқан және алдағы жылға жоспарланған құрылыс нысандары бойынша кеңейтілген жиын өтті. Мәжілісте 2026 жылға арналған құрылыс жұмыстарының барысы, қаржыландыру көлемі, салааралық мәселелер мен мердігерлердің жауапкершілігі жан-жақты талқыланды.

Облыс әкімі жауапты басқарма басшыларына, аудан және қала әкімдеріне нысандарды белгіленген мерзімде әрі сапалы аяқтауды, анықталған кемшіліктерді жедел жоюды, жобаларға тұрақты мониторинг жүргізуді тапсырды.

Түркістан облысы құрылыс басқармасының басшысы Абай Тұрхановтың айтуынша, 2026 жылы Түркістан облысында 89 нысанның құрылысын жүргізу көзделген. Оған 55,9 млрд теңге бөлінген. Оның ішінде республикалық бюджеттен – 6,6 млрд теңге, облыстық бюджеттен – 39,2 млрд теңге, бюджеттен тыс қорлар есебінен – 10,1 млрд теңге қаралған. Нысандардың 80-і бюджет қаражаты есебінен салынады, 6 нысанға 2026 жылға қаржы қаралмаған, 3 нысан қорлар есебінен жүзеге асырылады.

Білім беру саласында 13 нысанға 12 млрд теңге бөлініп, оның 9-ы 2026 жылы пайдалануға беріледі. Қалған 4 нысан қосымша қаржы бөлінген жағдайда тапсырылады. Мектептерді 1 қыркүйекке дейін аяқтау жоспарланған.

Денсаулық сақтау саласында Сарыағаш қаласы мен Темірлан ауылында екі перинаталдық орталықтың құрылысы «Арнаулы мемлекеттік қор» есебінен қаржыландырылуда. Жобалардың жалпы құны 83,2 млрд теңгені құрайды. Қазіргі таңда нысандарда жер қазу жұмыстары жүргізілуде. Құрылыс жұмыстарын мерзімінде аяқтау үшін 2026 жылы облыстық бюджеттен 34,6 млрд теңге бөлу ұсынылды. Сонымен қатар Қазығұрт ауылындағы орталық аурухананы кәріз жүйесімен қамтамасыз ету нысаны пайдалануға беріледі.

Мәдениет саласында 2025 жылдан өтпелі 13 нысанның құрылысына 5,5 млрд теңге қаралған. Мониторинг барысында Сарыағаш, Келес және Сауран аудандарындағы бірқатар мәдениет үйлерінде құрылыс талаптарының сақталмауы анықталды. Анықталған кемшіліктерді жою жөнінде мердігер мекемелерге нақты тапсырмалар берілді.

Спорт саласында 11 нысанға 3,6 млрд теңге қаралып, оның 6-ы 2026 жылы пайдалануға беріледі. Ордабасы ауданы Шұбар елді мекеніндегі спорт кешенінің құрылысында және Төлеби ауданы Зертас елді мекеніндегі спорт нысанында бірқатар техникалық мәселелер тіркелді. Бұл бағытта тиісті шаралар қабылдау қажеттігі айтылды.

Тұрғын үй құрылысы бағытында 2026 жылы кредиттік 8 тұрғын үйдің (810 пәтер) құрылысы жалғасады. Қаржы толық қаралған жағдайда нысандарды жыл соңына дейін аяқтау мүмкіндігі бар. Жетісай қаласындағы 120 пәтерлік 2 арендалық тұрғын үйдің құрылысын аяқтау үшін 620 млн теңге бөлу ұсынылды.

«Turan» арнайы экономикалық аймағында инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету бойынша екі нысанның құрылысы жүргізілуде. Электрмен жабдықтау және теміржол жобаларына қатысты техникалық-экономикалық құжаттарға түзету енгізу қажеттігі атап өтілді.

Инженерлік инфрақұрылым және абаттандыру саласында облыс аумағында 21 нысанның құрылысы жүзеге асырылуда. 2026 жылы олардың 12-сін пайдалануға беру жоспарланған. Сонымен қатар, 7 көшенің құрылысына 2,9 млрд теңге қаралып, жыл қорытындысымен 6 көше пайдалануға беріледі.

Бюджеттен тыс қорлар есебінен Түркістан қаласында «Ана мен бала» орталығының құрылысы және Бәйдібек пен Келес аудандарында ангар типтес жабық спорт залдарының құрылысы жүргізілуде. Барлық аталған нысандарды биыл тапсыру жоспарланып отыр.

Тазалық мәдениетін қалыптастыру – экологияны жақсартудың негізі. Қоршаған ортаның тазалығы мен экологиялық ахуалдың жақсаруы ең алдымен қоғамдағы тазалық мәдениетінің деңгейіне тікелей байланысты. Табиғатты қорғау тек заңдар мен мемлекеттік бағдарламалар арқылы ғана емес, әр азаматтың күнделікті іс-әрекеті мен жауапкершілігінен басталады. Осы тұрғыда тазалық мәдениетін қалыптастыру – экологияны жақсартудың ең тиімді жолдарының бірі.

Келес ауданының әкімі Жәнібек Ағыбаевтың тапсырмасы негізінде өткен жылы аудан аумағында санитарлық тазалықты қамтамасыз ету, инфрақұрылымды жаңғырту және елді мекендердің көркін арттыру бағытында ауқымды абаттандыру жұмыстары атқарылған.

Жыл қорытындысы бойынша аудан аумағындағы республикалық және облыстық маңызы бар жолдар, сондай-ақ 512 ішкі көшелер тазаланып, ретке келтірілді. Тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру мақсатында 37 аялдама сырланып, жаңартылған. Сонымен қатар, 162 шақырым аяқ жол, 27 саябақ пен сквер, 45 спорт және шағын ойын алаңшалары тазаланып, абаттандырылды.

Инженерлік инфрақұрылым бағытында 58 шақырым арық-атыз және 133 шақырым ирригациялық жүйелердің арналары қоқыстан тазартылды. Бұл жұмыстар су өткізу қабілетін арттырып, тұрғындардың тұрмыстық жағдайын жақсартуға ықпал етті. Көгалдандыру жұмыстары да жоспарлы түрде жүзеге асырылған. 2025 жылдың көктемгі және күзгі маусымдарында аудан бойынша 50 600 түп ағаш көшеттері отырғызылып, олардың 85 пайызы көктеп шыққан. Бұл аудан үшін өте жақсы көрсеткіш болып тұр.

Тазалық және абаттандыру іс-шараларына 13 000-нан астам адам және 118 арнайы техника тартылып, нәтижесінде 350 тонна қоқыс шығарылған. Жалпы, тазалық мәдениеті дегеніміз – қоқысты бей-берекет тастамау, тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау, су мен энергияны үнемдеу, қоғамдық орындарды таза ұстау және табиғатқа жанашырлықпен қарау. Мұндай дағдылар ерте жастан қалыптасса, қоғамда экологиялық сана орнығып, қоршаған ортаға келетін зиян айтарлықтай азаяды.

Бүгінде елді мекендерде жүргізіліп жатқан абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары тұрғындардың тазалыққа деген көзқарасын өзгертуге ықпал етуде. Сенбіліктер, «Таза Қазақстан», «Бір тал кессең, он тал ек» сынды экологиялық акциялар халықтың белсенділігін арттырып, ортақ іске жұмылуына жол ашуда. Алайда бір реттік шаралармен шектелмей, тазалықты өмір салтына айналдыру маңызды. Экологияның жақсаруы ең алдымен қоқыс мәселесін дұрыс шешуден басталады. Қалдықтарды сұрыптап жинау, қайта өңдеуге жіберу табиғи ресурстарды үнемдеуге және полигондардағы жүктемені азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, көшелер мен аулалардың таза болуы ауа сапасына, тұрғындардың денсаулығына және жалпы өмір сүру сапасына оң әсер етеді.

Келес ауданында абаттандыру қағидаларын бұзудың алдын алу мақсатында бақылау күшейтіліп, 2025 жылы әкімдіктер мен аудандық полиция бөлімі бірлесіп 702 әкімшілік хаттама толтырып, 14,2 млн теңге айыппұл салған. Сонымен қатар, ауыл және ауылдық округ әкімдіктері тарапынан ӘҚБК-нің 505-бабы бойынша 187 хаттама рәсімделіп, 668 440 теңге айыппұл өндірілді.

Коммуналдық қызметтің материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында 2025 жылы облыстық бюджет есебінен қаржы бөлініп, оның аясында қар күрегіш және жол тазалау қондырғыларымен жабдықталған 9 дана LOVOL тракторы, 9 дана трактор тіркемесі және 3 дана погрузчик сатып алынды. Аталған жұмыстар аудан аумағында тазалықты сақтау, инфрақұрылымды күтіп ұстау және тұрғындар үшін жайлы орта қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстың нақты нәтижесі болып табылады.

Тазалық мәдениеті – бұл тек сыртқы тәртіп емес, ішкі мәдениеттің, азаматтық жауапкершіліктің көрсеткіші. Әрбір тұрғын өз ауласын, көшесін, қаласын таза ұстауға үлес қосса, экологиялық жағдай жақсарып, болашақ ұрпаққа таза әрі жайлы орта қалдырады.