Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы аясында Қарашық өзенінің бойында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экобағы ашылды. Жаңа демалыс аймағының ашылу салтанатына орай «Жаңа Конституция – халықтың құқықтық мәдениеті» атты ауқымды іс-шара өтті. Салтанатты жиынға қатысқан Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қала тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.

– Санаулы күндерден кейін бүкіл ел болып қолдап, дауыс берген Жаңа Конституция күшіне енеді. Осы Ата Заңымызды қолдау мақсатында халықтың ұсынысымен барлық аудан, қалада түрлі іс-шаралар өткізілді. Соның қорытындысы ретінде бүгін барлығымыз ауқымды акцияға жиналып отырмыз. Түркістан жұртшылығы референдумға қатысу бойынша елімізде көшбасшылар қатарында болып, бірлік пен отаншылдықтың үлгісін көрсетті. Осы орайда, Мемлекет басшысы референдумға қолдау білдірген Түркістан халқына шынайы ризашылығын жеткізді. Президентіміз күні кеше ел болып қабылдаған жаңа Конституция туралы «Жалпыұлттық референдум кезінде халқымыз мемлекеттің келешегін айқындайтын тарихи таңдауын жасады. Конституция еліміздің саяси және идеологиялық арқауы ретінде ұзақ жыл бойы халық игілігіне қызмет етеріне сенемін» деген болатын. «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы Жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарының бірі болып орнықты. Бұл тарихи қадамды еліміздің саналы қоғамы мен білімді жастары зор ықыласпен қолдауда. Мемлекет басшысының тапсырмасымен ашылған жаңа экопарк жай ғана демалыс орны емес, бүкіл Түркістан жұртшылығы мен қонақтары бас қосып, спортпен шұғылданып, бос уақытын тиімді өткізетін заманауи демалыс орны. Жаңа Конституция – біздің болашағымыздың берік іргетасы. Ата Заңымыз еліміздің айбынын асырып, Қазақстанымыз мәңгілік жасай берсін! – деді Нұралхан Көшеров.

Түркістан облысының құрылғанына 8 жыл толды. Осы кезеңде Мемлекет басшысы мен Үкіметтің қолдауымен өңір қарқынды дамыды. 1991–2017 жылдары 8,7 млн ш.м тұрғын үй, 616 мектеп, 386 денсаулық, 21 мәдениет және 23 спорт нысаны салынса, соңғы 8 жылда оның елеулі бөлігі жүзеге асты: тұрғын үйдің 77%-ы (6,7 млн ш.м), мектептердің 35%-ы (214), денсаулық нысандарының 57%-ы (219) бой көтерді. Сонымен қатар 801 елді мекен 100% ауыз сумен қамтылып, халықтың 90%-ы газға қосылды. Өңірлік өнім көлемі 8 жылда 3 есеге артты.

Салтанатты шараға Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басшысы Сабырғали Балғалиев және жастарға қолдау көрсетіп жүрген қоғам белсендісі Ерболат Балғабаев сөз сөйлеп, жастарды заңды құрметтеуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға және ел дамуына үлес қосуға шақырды.

Жалпы, экобақ аумағында жергілікті климатқа бейімделген тұранғы, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары егілген. Бұдан бөлек экобақта 4 көпір, күн панельдерімен жұмыс істейтін 170 шам, 3 волейбол алаңы, 1 футбол алаңы, 4 мың ш.м. балалар ойын алаңы, балық аулайтын арнайы 3 жағажай, 11 от жағу алаңы, орындықтар, барбекю аймақтары, сондай-ақ тас пен ағаштан жасалған мүсіндер орнатылған. Құрылысқа экологияға зиян келтірмейтін материалдар пайдаланылды.

Мерекелік кеште қазақ эстрадасының танымал жұлдыздары өнер көрсетті. Сахна төрінде Айдана Меденова, Ұшқын Жамалбек және Alem және тағы басқа өзге де өнер жұлдыздары әннен шашу шашып, жұртшылыққа көтеріңкі көңіл күй сыйлады.

Түркістан облысында Бұхар бұғысы көбейіп келеді. Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бастамасымен «Сырдария – Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі мекемесінің ұйымдастыруымен өткен баспасөз турында журналистер Сырдария маңындағы тұқымбақта күтімге алынған бұхар бұғыларының жай-күйімен танысты.

Бұхар бұғыларын сақтау және көбейту мақсатында 1999 жылы Бүкіл дүниежүзілік жабайы табиғат қорының (WWF) қолдауымен Түркістан орман шаруашылығы мекемесінің Қызылшаруа орманшылығы аумағында арнайы тұқымбақ құрылды. Бүгінде тұқымбақтың аумағы 22 гектарды құрайды. Биіктігі 3 метрлік темір тормен қоршалған.

Тұқымбақ жанына қызметтік тұрғын үй салынып, бұғы бағушыларға пайдалануға берілген. Аумағын күзетуге және бақылап отыру үшін бейнебақылау камералары орнатылған. Бүгінгі таңда барлығы қалыпты жағдайда жұмыс істеп тұр.

Түркістан қаласының 1500 жылдығына сыйға тартылған Бұхар бұғысының саны бүгінде 319-ға жетті. Оның 41-і «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркіне қарасты тұқымбақта көбейіп жатыр. Қалғандарын Шөгірлі тұқымбағына жерсіндіріліп, сондай-ақ Сырдария өзенінің бойындағы тоғайға еркіндікке жіберілген. Қызыл кітапқа енген жануарлардың жыл санап көбейіп келе жатқаны бұл табиғат жанашырларының ширек ғасырлық еңбегінің нәтижесі.

Инспекторлардың айтуынша, Бұхар бұғыларының бас санының түгелділігі мекеме қызметкерлері тарапынан тұрақты қатаң қадағалануда. Өсіп-өнуіне бақылау жасау мақсатында, Бұхар бұғылардың тіршілігі, фототұтқыштар мен фотоаппараттар арқылы суреттерге түсірілуде.

Сонымен қатар мемлекет тарапынан бұғыларды күтіп-баптау, жем-шөбін жеткізу, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және тағы басқа да қежетті қолдау көрсетілуде.

Баспасөз туры аясында журналистер қырғауыл тұқымбағының тыныс-тіршілігімен де танысты.

Қызылшаруа орманшылығы аумағында Сырдария қырғауылын көбейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатт ерекше қорғалатын табиғи аумақтың №21 орамында 2017 жылы жалпы аумағы 2 гектарды құрайтын қырғауыл тұқымбағы пайдалануға берілді.

Бүгінде мұнда 1 құсшы және 2 құсшы көмекшісі жұмыс істейді. Тұқымбақта 2012 бас Сырдария қырғауыл құсы күтіп бапталуда.

Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.

Осы орайда Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының ұйымдастыруымен Сырдария өзенінің жағасында «Мөлдір бұлақ» акциясы өтті.

Тазалық шарасына Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқарма басшысының орынбасары Мұхтар Төлепов, «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің орманшылары мен «Отырар орман және жануарлар әлемін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі» КММ-нің инспекторлары және бұқаралық ақпарат құралдары қатысты. Жалпы 70-тен астам адам жұмылдырылып, Көксарай көпірінің маңы қоқыстан тазартылды.

Облыс аумағында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында бірқатар іс-шаралар тұрақты түрде жүзеге асырылуда. Биыл өңірдегі елді мекендер бойынша жалпы 7 257 іс-шара жоспары бекітіліп, күнделікті сенбіліктер мен тазалық шаралары өтуде. Атап айтқанда, «Тазару күні», «Тазалық эстафетасын», «ТазаLIKE» экофестивалі, «Халықаралық қалдықсыз күні», «Мөлдір бұлақ», «Таза қала», «Таза ауыл», «Таза аула», «Жасыл болашақ» сияқты ауқымды экологиялық акциялар ұйымдастырылды.

Сонымен қатар аудандарда «Бір адам – бір ағаш», «Талмен түлеген туған жер», «Парктер шеруі», «Жасыл белдеу» сияқты көптеген бастамалар жүзеге асырылып, тұрғындардың белсенділігі артып келеді. Аталған жұмыстарға 355 мың тұрғындар мен 1 222 арнайы техника жұмылдырылып, жалпы 379 тонна қоқыс шығарылған.

Биыл «Таза Қазақстан» бағдарламасын іске асырудың жан-жақты кешенді жоспарлары бекітіліп, орындалуы тұрақты бақылауда.

Айта кетсек, Түркістан облысында биыл 1 миллион түп ағаш отырғызу жоспарланып отыр. Қазіргі таңда 332 мыңнан астам көшет егілді.

В День города в Шымкенте состоялось торжественное открытие одного из крупнейших экологических парков, созданного на территории бывшего мусорного полигона в микрорайоне «Достык». В церемонии приняли участие аким города Габит Сыздыкбеков, жители и гости мегаполиса.

Новый Экопарк стал наглядным примером масштабного преобразования городской среды и восстановления ранее нарушенных территорий. Проект, старт которому был дан в октябре 2024 года, реализован в сжатые сроки и уже сегодня представляет собой современное общественное пространство, ориентированное на отдых, спорт и семейный досуг.

Следует отметить, проект реализован в рамках исполнения поручений Главы государства по развитию сети экопарков и расширению зелёного фонда городов, в том числе в контексте экологической акции «Таза Қазақстан».

Особую символичность объекту придаёт его название – «Экопарк», выбранное на начальном этапе реализации проекта совместно акимом города и представителями средств массовой информации.

Общая площадь нового общественного пространства составляет порядка 45 га. Здесь создана современная инфраструктура для комфортного отдыха горожан, включая искусственный водоём, смотровые площадки, пешеходные маршруты с использованием природных материалов, системы освещения, деревянные скамейки и малые архитектурные формы.

Особое внимание уделено озеленению территории. В рамках проекта высажено более 5 тыс. деревьев и кустарников, подобранных с учётом климатических условий региона. Новый парк станет частью зелёного каркаса Шымкента и будет способствовать улучшению экологической ситуации в городе.

Открытие Экопарка стало ещё одним этапом последовательной работы по развитию общественных пространств мегаполиса. Преобразование территории бывшего полигона в современную зелёную зону наглядно демонстрирует, как такие участки могут быть возвращены городу в виде комфортной и востребованной среды для жизни.

Қала күніне орай Шымкентте Достық шағынауданындағы бұрынғы қоқыс полигонының аумағынан ең ірі экологиялық саябақтардың бірі – жаңа Экопарк салтанатты түрде ашылды. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, мегаполис тұрғындары мен қонақтары қатысты.

Жаңа Экопарк қалалық ортаны ауқымды жаңғыртудың және бұрын экологиялық тұрғыдан бүлінген аумақтарды қалпына келтірудің жарқын үлгісіне айналды. Құрылысы 2024 жылдың қазан айында басталған жоба қысқа мерзімде жүзеге асырылып, бүгінде демалысқа, спортпен шұғылдануға және отбасылық уақыт өткізуге арналған заманауи қоғамдық кеңістік ретінде пайдалануға беріліп отыр.

Айта кету керек, жоба Мемлекет басшысының экопарктер желісін дамыту және қалалардағы жасыл желек қорын кеңейту жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында, сондай-ақ, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы шеңберінде жүзеге асырылды.

Нысанның ерекшелігінің бірі – оның атауында. «Экопарк» атауын жобаны іске асырудың бастапқы кезеңінде қала әкімі мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері бірлесіп таңдаған болатын.

Жаңа қоғамдық кеңістіктің жалпы аумағы шамамен 45 гектарды құрайды. Мұнда тұрғындардың жайлы демалуына арналған заманауи инфрақұрылым қалыптастырылған. Атап айтқанда, жасанды су айдыны, бақылау алаңдары, табиғи материалдар қолданылған жаяу жүргіншілер жолдары, жарықтандыру жүйесі, ағаш орындықтар және шағын сәулеттік нысандар орнатылған.

Аумақты көгалдандыруға ерекше назар аударылды. Жоба аясында өңірдің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып, 5 мыңнан астам ағаш пен бұта егілген. Осылайша жаңа саябақ Шымкенттің жасыл қаңқасының бір бөлігіне айналып, қаладағы экологиялық ахуалды жақсартуға өз үлесін қоспақ.

Экопарктің ашылуы мегаполистегі қоғамдық кеңістіктерді дамыту бағытындағы жүйелі жұмыстың тағы бір маңызды кезеңі болды. Бұрынғы қоқыс полигонының орнын заманауи жасыл аймаққа айналдыру мұндай жерлерді қала тұрғындары үшін қолайлы әрі сұранысқа ие өмір сүру ортасына айналдырудың нақты үлгісін көрсетеді.

В Сарыагашском районе последовательно реализуются проекты, направленные на развитие инженерной инфраструктуры и повышение качества жизни населения. Одним из важных направлений остается обеспечение жителей сельских населенных пунктов качественной питьевой водой и доступной медицинской помощью. С целью ознакомления с ходом строительных работ аким района Арман Абдуллаев посетил Акжарский сельский округ, где проинспектировал реализацию ряда социально значимых проектов. В ходе рабочей поездки глава района ознакомился с темпами строительства объектов водоснабжения и здравоохранения, проверил качество выполняемых работ и обсудил с ответственными специалистами дальнейшие этапы реализации проектов.

Особое внимание в настоящее время уделяется модернизации системы питьевого водоснабжения села Акжар. Населенный пункт насчитывает около 7 тысяч жителей, и обеспечение населения бесперебойным доступом к чистой питьевой воде является одной из приоритетных задач местных исполнительных органов. На сегодняшний день на объекте активно ведутся строительно-монтажные работы. Подрядной организацией осуществляется ограждение территории водонапорного резервуара, прокладка новых водопроводных труб диаметром 110 и 160 миллиметров, а также монтаж специальных водопроводных колодцев. По информации ответственных специалистов, уже проложено около 30 километров водопроводных сетей и установлено 150 колодцев, что свидетельствует о значительном объеме выполненных работ.

Реализация проекта позволит не только обеспечить жителей качественной питьевой водой, но и существенно повысить надежность всей системы водоснабжения. Кроме того, проектом предусмотрена полная замена устаревших водопроводных сетей, которые эксплуатировались на протяжении многих лет и требовали обновления. После завершения всех работ жители села смогут пользоваться современной системой водоснабжения, отвечающей действующим санитарным и техническим требованиям. Развитие инфраструктуры водоснабжения имеет большое значение для дальнейшего социально-экономического развития сельской местности. Доступ к чистой воде напрямую влияет на санитарно-эпидемиологическую ситуацию, состояние здоровья населения и уровень комфорта проживания граждан. Именно поэтому подобные проекты находятся на постоянном контроле районного акимата.

В рамках рабочей поездки Арман Абдуллаев также ознакомился с ходом строительства новых медицинских объектов в населенных пунктах Акжар и Дихан баба. В настоящее время на объектах выполняются работы по кирпичной кладке и возведению основных конструкций зданий. После завершения строительства медицинские учреждения будут оснащены необходимым оборудованием для оказания первичной медико-санитарной помощи населению. Открытие новых медицинских объектов позволит значительно повысить доступность медицинских услуг для сельских жителей, сократить необходимость выезда в районный центр для получения базовой медицинской помощи и создать более комфортные условия как для пациентов, так и для медицинских работников.

По словам акима района, реализация подобных проектов является важной частью государственной политики по развитию сельских территорий. Все работы должны быть завершены качественно и в установленные сроки, поскольку от этого напрямую зависит благополучие жителей и дальнейшее развитие населенных пунктов. Арман Абдуллаев подчеркнул, что вопросы обеспечения населения чистой питьевой водой, развития социальной инфраструктуры и повышения качества медицинского обслуживания находятся на особом контроле районного акимата. Руководителям подрядных организаций и ответственным специалистам поручено обеспечить строгое соблюдение строительных норм, требований безопасности и графиков производства работ.

После ввода объектов в эксплуатацию жители Акжара и близлежащих населенных пунктов получат улучшенные условия для жизни, доступ к качественной питьевой воде и более современным медицинским услугам. Реализация данных проектов станет важным вкладом в развитие социальной инфраструктуры Сарыагашского района и повышение уровня жизни сельского населения.

6 маусым күні Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Қазақстандағы UNICEF өкілдігімен бірлесіп аумақты санитарлық тазарту және ағаш отырғызу бойынша экологиялық акция өткізді.

Іс-шараға Экология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері, Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары, мемлекеттік органдардың қызметкерлері, халықаралық ұйымдардың өкілдері мен волонтерлер қатысты.

Акцияның негізгі мақсаты – экологиялық мәдениетті арттыру, қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне қоғам назарын аудару және табиғатқа ұқыпты қарау қағидаттарын қалыптастыру.

Іс-шара барысында қатысушылар аумақты санитарлық тазалау жұмыстарын жүргізіп, 100-ден астам ағаш көшетін отырғызды. Олардың қатарында қарағай, шырша, алмұрт және шетен ағаштары бар. Отырғызылған көшеттер елорданы көгалдандыруға және қаланың экологиялық ахуалын жақсартуға өз үлесін қосады.

Осындай экологиялық акцияларды өткізу қоршаған ортаны сақтау және орнықты даму мәселелерінде мемлекет, халықаралық ұйымдар мен азаматтық қоғам күш-жігерін біріктіруге ықпал етеді.

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі акцияға қатысқан барлық азаматтарға белсенді азаматтық ұстанымы мен табиғатты сақтауға қосқан үлесі үшін алғыс білдіреді.

2026 жылғы 19–20 мамыр күндері Түркістан облысы Созақ ауданындағы ауыл мектептерінде 2025–2026 оқу жылына арналған «Жасыл мектеп» бағдарламасының қатысушылары үшін экологиялық фестивальдер сериясы өткізілді. Қазақстан-француз бірлескен уран өндіруші кәсіпорны KATKO «Жасыл мектеп» жобасын іске асырудың бастамашысы болды. Компания ұзақ уақыттан бері бизнесті экологиялық қағидаттар негізінде жүргізіп, қоршаған ортаға ұқыпты қарауды ұстанып келеді. Жобаға келесі білім беру ұйымдары қатысты:

– Шолаққорған ауылы — Асқар Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Таукент ауылы — Исмет Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Таукент ауылы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Тасты ауылы — Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Шу ауылы — Жаппас Қаламбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп.
Жобаға жалпы саны 3500-ден астам адам қатысты.

2026 жылғы 18 мамырда «Алматыны дамыту орталығы» АҚ «Жасыл Алматы» жобалық кеңсесінің жетекшісі, ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Түркістан қаласына жұмыс сапарымен келді. Түркістан облысы әкімінің орынбасары Алтаев Ертай Кенжебекұлы Түркістан қаласындағы №32 мектеп оқушыларына арналған Эко-Трак көрме алаңына арнайы барып, ECO Network командасының жұмысымен танысты.
Аталған жоба «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясының екі жылдығы аясында іске қосылды. Жоба экологиялық іс-шараларды өткізуге және ірі іс-шараларды экологияландыруға арналған құрал болып табылады. Қатысушылар велошредерлер арқылы пластикалық қақпақтарды ұсақтап, оны сол жерде қайта өңдеу арқылы брелоктар, телефонға арналған тіреуіштер, шахмат және басқа да бұйымдар жасай алады. Сонымен қатар қатысушылар “Корнхолл” және “Ірімшік” ойындарға қатысып, экологиялық викториналар мен байқауларға қатысты.

Іс-шараға арнайы қайта өңделген пластиктен жергілікті нақыштағы брелоктар мен телефонға арналған тіреуіштер дайындалды. Көптеген балалар арнайы құрылғыларда бұйымдардың жасалу процесін көріп, өздеріне сыйлық ретінде ұтып алды.
«KATKO компаниясының өңірлерде әлеуметтік-экологиялық жобаларды енгізу бойынша көпжылдық халықаралық тәжірибесі бар. Біз «Жасыл мектеп» жобасының болашақ экологиялық саналы тұлғаларды қалыптастыруға және олардың ата-аналар мен жалпы қоғамға ықпалы зор екеніне көз жеткізіп отырмыз. Аудан әкімдігіне белсенді қолдау көрсеткені үшін және ECO Network компаниясына жобаны сәтті бастағаны үшін алғысымызды білдіреміз», — деді «КАТКО» БК ЖШС коммуникациялар және корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева.

«Біздің компания еліміздің көптеген өңірлерінде және барлық жас санаттарында экологиялық бағдарламаларды енгізіп келеді. Дұрыс жүзеге асырылған жағдайда «Жасыл мектеп» бағдарламасы әсіресе ауылдық өңірлерде аса табысты болатынын сеніммен айта аламыз. Балалар қарапайым, оларды түрлі азғырулар аз алаңдатады, ал озық бағдарламаларды енгізу мүмкіндігі оларды ересектерден де көбірек шабыттандырады. Осындай еліміз үшін маңызды жобаны тағы бір мәрте жүзеге асыруға мүмкіндік бергені үшін KATKO компаниясына алғыс айтамыз», — деді ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов.

Жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджановты Мемлекет басшысы 2024 жылғы 31 мамырда қабылдап, жобаның тиімділігіне жоғары баға беріп, оны әрі қарай кеңейту қажеттігін атап өтті.
«Жасыл мектеп» жобасын жүзеге асыру аясында ECO Network командасы әр мектепке барып, мотивациялық экологиялық дәрістер өткізді. Онда оқушыларға олардың жеке рөлінің маңыздылығы жан-жақты түсіндірілді. Әр мектепте қалдықтарды бөлек жинауға арналған инфрақұрылым — жәшіктер, плакаттар мен жапсырмалар орнатылды. Оқушылар макулатура, пластик, шыны және алюминий қалдықтарын жинады.

Бағдарлама көшбасшылары көршілес дүкендер мен емханаларда да дәрістер өткізіп, қалдықтарды бөлек жинау жүйесін енгізуге көмектесті. Бағдарлама аясында келесі жұмыстар атқарылды:
– 1321 кг макулатура, 52 кг алюминий, 102 кг пластик бөтелке және 56 кг пластик қақпақ жиналды;
– 30-дан астам білім беру дәрісі өткізілді;
– әлеуметтік желілерде 70-тен астам материал жарияланды;
– әр мектепте econetwork.green «жасыл» компаниялар порталында ашық кабинет құрылып, қатысушылар өз жаңалықтарын жариялап, атқарылған жұмыстардың нәтижелерін көре алады;
– ата-аналар арасында жобаның маңыздылығын түсіну және балаларды қолдау деңгейін бағалау мақсатында сауалнамалар жүргізілді.

2026 жылғы 19–20 мамырда әр мектепте Эко-Трактың көрсетілімімен қорытынды ЭКО-фестиваль ұйымдастырылды. Созақ ауданында өткен «Жасыл мектеп» жобасы аясындағы мектептер арасындағы байқаудың жеңімпаздарын марапаттау рәсіміне Созақ ауданы әкімінің орынбасары Ешенқұлова Алтын Күнтуқызы, Созақ аудандық білім бөлімінің әдіскері Досболов Ерік Есенұлы, Таукент кентінің әкімі Дәулетбаев Елдос Орынбасарұлы, Тасты ауылдық округінің әкімі Тлеулинов Манас Бейсенбайұлы, KATKO компаниясының коммуникациялар және КӘЖ басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева, Orano Mining компаниясының қоғаммен байланыс жөніндегі жетекшісі Гвинель Поте және ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов қатысты.

Созақ ауданындағы мектептер арасындағы байқау қорытындысы төмендегідей:

«Шикізат жинау көшбасшысы» номинациясы — А. Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған үстел);

«Экологиялық бастамалар көшбасшысы» номинациясы — Ж. Қаламбаев атындағы шағын жинақты жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған шахмат жиынтығы);

«Үлкен әлеует» номинациясы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп, И. Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп және Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — KATKO логотипі бар қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған сағаттар);

Жоба барысында ECO Network компаниясы Созақ ауданының символикасы бейнеленген қайта өңделген пластиктен бұйымдар әзірледі («Мыңжылқы» телефон тіреуіші және «Green School Sozak District» брелогы).

Бағдарламаны жүзеге асыру моделі келесідей: бастапқы кезеңде жоғары сынып оқушылары арасынан эко-рейнджерлер клубы құрылады. Кейін олар қажетті білім алып, бастауыш сынып оқушыларына түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, олардың орындалуын бақылайды. Бұл модель өзінің тиімділігін бірнеше рет дәлелдеді. Ал ECO Network тарапынан кураторлар бағдарламаны тұрақты түрде қадағалап, ай сайын ауданның барлық қатысушы мектептеріне барып, аудит жүргізіп отырды.

KATKO компаниясы жобаны жүзеге асыруда тұрақты даму қағидатын ұстанады және алдағы жылдары ECO Network компаниясымен бірлесіп, осы өңір мектептерінде жобаны жалғастыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар еліміздің өндірістік және кен өндіруші компанияларын осы табысты тәжірибені қолдануға шақырады.

Анықтама:

«KATKO» БК ЖШС — қазақстандық «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ мен Францияның мемлекеттік Orano Group компаниясы құрған бірлескен кәсіпорын. 1996 жылы құрылғаннан бері KATKO Түркістан облысы Созақ ауданындағы Мойынқұм кен орындарында уран барлау және өндіру жұмыстарымен айналысады. Компания әлеуметтік жауапкершілігімен, жоғары қауіпсіздік стандарттарымен және өңірдің дамуына қосқан елеулі үлесімен танымал. Сонымен қатар Түркістан облысындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылады.

Компания Созақ ауданындағы қызметі барысында өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына 8,2 млрд теңгеден астам қаражат бағыттап, 490 жобаны жүзеге асырды (2026 жылғы мәлімет бойынша). Соңғы жобалардың қатарында:

– Түркістан қаласында жедел жәрдем станциясын салу;
– Созақ ауданының Шолаққорған ауылында бұрын апатты жағдайда тұрған үйде тұрған отбасыларға арналған екі және үш бөлмелі пәтерлері бар екі қабатты тұрғын үй салу. Құрылыс құны — 386 млн теңге;
– Шолаққорған ауылындағы Әлия Молдағұлова атындағы орта мектептің қасбетін жөндеу және жылылау жұмыстары. Жоба құны — 46 млн теңгеден астам;
– Шу, Тасты және Таукент ауылдарындағы үш мектепті интерактивті жабдықтармен, жиһаздармен, физика, математика, химия, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, тарих және басқа пәндерге арналған оқу-зертханалық материалдармен қамтамасыз ету.

KATKO қызметінің тікелей экономикалық тиімділігі (кедендік төлемдер мен салықтар) 2024–2025 жылдары 134 млрд теңгеден асты. Ал осы кезеңдегі жергілікті тауарлар мен қызметтерді сатып алудың жылдық көлемі 170 млрд теңгеден асты.

ECO Network жобасы 2018 жылы Алматы қаласында құрылып, 8 жыл ішінде «Жасыл кеңсе», «Жасыл мектеп», Эко-Хаб және Эко-Трак жобалары арқылы Қазақстанның 10 қаласын қамтыды. 2022 жылы жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Мемлекет басшысының қолы қойылған «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. 2024 жылғы 31 мамырда Президент Евгений Мухамеджановты жеке қабылдап, жоба бастамаларына зор қолдау білдірді. Бүгінде компания сарапшылары түрлі министрліктерге, әкімдіктерге және ТМД елдерінің қала әкімшіліктеріне кеңес беріп, қалалық және республикалық бағдарламаларды әзірлеуге қатысуда.

16 мая 2026 года в городе Туркестан состоялась торжественная церемония запуска проекта по искусственному увеличению осадков. Казахстан стал первой страной региона, перешедшей к практическому применению технологий искусственного дождя. Проект направлен на повышение уровня наполнения водохранилищ и обеспечение водными ресурсами сельскохозяйственных территорий на юге страны. Полномасштабная реализация стартует 17 мая 2026 года.

Технология призвана снизить последствия засухи и дефицита воды для сельскохозяйственных территорий Туркестанской области общей площадью более 911 тысяч гектаров пахотных земель. Проект реализуется при международном сотрудничестве с Национальным центром метеорологии ОАЭ, обладающим многолетним опытом в сфере технологий модификации погоды и искусственного увеличения осадков с конца 1980-х годов.

В церемонии приняли участие Заместитель Премьер-министра – Министр искусственного интеллекта и цифрового развития РК Жаслан Мадиев, Президент Всемирной метеорологической организации ООН, Генеральный директор Национального центра метеорологии ОАЭ Абдулла Ахмед Аль-Мандус, Посол ОАЭ в Казахстане Мухаммад Саид Мухаммад Аль-Арики, а также аким Туркестанской области Нуралхан Кушеров.

«Казахстан делает практический шаг к формированию новой системы климатической устойчивости. Впервые в регионе запускается проект такого масштаба в сфере технологий искусственного увеличения осадков. Для нас это начало формирования современной климатической инфраструктуры, основанной на науке, международном партнерстве и цифровых технологиях. Проект реализуется совместно с ведущими мировыми экспертами и создает основу для трансфера технологий и подготовки казахстанских специалистов», – отметил заместитель Премьер-министра – министр искусственного интеллекта и цифрового развития Жаслан Мадиев.

По международным оценкам, технологии искусственного вызова дождя способны повышать количество осадков на 10–20% по сравнению с естественным фоном. Подобные технологии активно применяются в Китае, США, ОАЭ, Франции и Саудовской Аравии.

Проект реализуется локально в районах с повышенной потребностью в воде, прежде всего на сельскохозяйственных территориях. Выбор зон проведения работ осуществляется совместно со специалистами метеорологических служб и профильных государственных органов с учетом погодных условий, экологической ситуации и потребностей в водообеспечении. Технология носит локальный характер воздействия, радиус которого не превышает 5 километров, и не связана с формированием масштабных погодных явлений. Для проведения работ используются реагенты на основе солей, применяемые в международной практике технологий искусственного увеличения осадков.

Ожидается, что реализация проекта позволит повысить эффективность водообеспечения сельскохозяйственных территорий, снизить ущерб от засухи и поддержать рост урожайности. Потенциальный экономический эффект оценивается до 35 млрд тенге в год.

В рамках сотрудничества специалисты Национального центра метеорологии ОАЭ проводят обучение специалистов Туркестанской области технологиям модификации погоды, включая метеорологов, пилотов, инженеров и профильных специалистов. Также рассматривается возможность масштабирования технологии в других регионах Казахстана и закладывают фундаментальную базу для создания собственных климатических технологий.

В реализации проекта принимают участие Министерство искусственного интеллекта и цифрового развития, Министерство водных ресурсов и ирригации, Министерство иностранных дел, Министерство культуры и информации, Министерство обороны, Министерство сельского хозяйства, Министерство транспорта, Министерство финансов, Министерство экологии и природных ресурсов, Министерство энергетики, Министерство по чрезвычайным ситуациям, Акимат Туркестанской области, Комитет гражданской авиации, «Казаэронавигация», «Казгидромет».

В Туркестанской области реализуется масштабный международный проект «Ecoculture-Eurasia», направленный на выведение агропромышленного комплекса региона на новый уровень. Современный тепличный комплекс, строящийся на территории Келесского района, станет одним из крупнейших закрытых агропромышленных объектов не только в Казахстане, но и в Европе. Этот мега-проект является стратегической инициативой, нацеленной на укрепление продовольственной безопасности всей страны, индустриализацию сельского хозяйства и повышение экспортного потенциала.

Основное направление проекта – производство экологически чистых томатов. Официальный запуск комплекса запланирован на август. Уже на первом этапе на площади более 51 гектара произведено 27 тысяч тонн продукции. При полной реализации проекта площадь теплиц будет расширена до 500 гектаров. Планируется, что к 2030 году комплекс выйдет на полную мощность и будет производить до 240 тысяч тонн продукции в год. Этот объем позволит не только полностью обеспечить внутренний рынок, но и значительно увеличить экспорт.

Проект реализуется в рамках поручений Главы государства по развитию АПК, снижению импортозависимости и усилению продовольственной безопасности. За счет внедрения современных технологий планируется повысить производительность сельского хозяйства и поднять его на новый индустриальный уровень.

Общая стоимость инвестиционного проекта составляет 42 млрд тенге. Финансирование обеспечивает Банк развития Казахстана. В настоящее время строительные ведутся интенсивные работы, полностью подведена необходимая инфраструктура: комплекс обеспечен электроэнергией, газом и водой.

Теплица будет оснащена современным оборудованием из Нидерландов. Производственный процесс полностью автоматизирован: регулирование температуры, полив, освещение и питание растений осуществляются через цифровые системы управления. Также внедрена технология капельного орошения, позволяющая эффективно использовать водные ресурсы.

В рамках проекта ожидается создание более 1000 рабочих мест. При выходе на полную мощность число постоянно занятых сотрудников увеличится. Особое внимание уделяется обучению и повышению квалификации местных жителей, что будет способствовать укреплению кадрового потенциала региона.

Произведенная продукция будет ориентирована как на внутренний, так и на внешний рынки. Основным экспортным направлением определены регионы Сибири и Дальнего Востока России. Это позволит Казахстану усилить свои позиции на рынке тепличной продукции и войти в число региональных лидеров.

Партнером проекта выступает агрохолдинг «ЭКО-культура» – одна из крупнейших международных компаний в сфере производства тепличных овощей. На данный момент продолжается строительство административно-бытовых корпусов, складов и объектов производственной инфраструктуры. Ряд ключевых технических объектов уже введен в эксплуатацию.

В целом, проект «Ecoculture-Eurasia» – это инициатива высокой стратегической значимости, которая придаст импульс социально-экономическому развитию Туркестанской области и выведет сельское хозяйство на новый технологический уровень. Данный проект является ярким отражением конкретных результатов по модернизации аграрного сектора Казахстана.