Қазіргі таңда еңбек нарығындағы басты талаптардың бірі – жұмыс берушілердің нақты сұранысына сай білікті кадр қалыптастыру. Кәсіпорындар мен ұйымдардың дамуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және өндіріс көлемінің артуы кәсіби мамандарға деген қажеттілікті күшейтуде. Осыған байланысты Мақтаарал ауданында халықты жұмыспен қамту бағытындағы жұмыстармен қатар, әртүрлі салаларға қажетті кадрларды даярлаудың жаңа моделін қалыптастыруға ерекше мән берілуде. Бұл бағытта аудандық мансап орталығының мамандары жұмыс берушілер арасында кәсіптік оқыту мүмкіндіктері бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізіп келеді. Кездесулердің негізгі мақсаты – еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты өзара сәйкестендіріп, азаматтардың жаңа кәсіп меңгеруіне, кәсіби біліктілігін арттыруына және тұрақты жұмысқа орналасуына мүмкіндік жасау.
Кәсіптік оқыту – жұмыссыз азаматтарды еңбек нарығына бейімдеудің тиімді тетіктерінің бірі. Себебі қазіргі таңда жұмыс берушіге тек еңбек етуге дайын адам ғана емес, белгілі бір кәсіпті меңгерген, заманауи талаптарға жауап бере алатын білікті маман қажет. Сондықтан маман даярлау үдерісінде жұмыс берушілердің нақты қажеттілігін ескеру маңызды. Аудандық мансап орталығы өкілдері жұмыс берушілерге қызметкерлердің сұранысқа ие мамандықтарды меңгеруіне жағдай жасау, кәсіби біліктілігін арттыру және кәсіптік оқытудан өткен азаматтарды кейін тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндіктерін түсіндіруде. Сонымен бірге кәсіптік оқытуға қатысу тәртібі, қойылатын талаптар мен азаматтарға көрсетілетін қолдау шаралары жөнінде ақпарат берілуде. Мұндай жұмыстардың маңызы еңбек нарығындағы өзгерістермен тікелей байланысты. Бүгінде ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету, өндіріс, құрылыс, техникалық және басқа да салаларда кәсіби мамандарға сұраныс бар.
Әсіресе жұмыс берушілердің қажеттілігіне қарай қысқа мерзімді оқыту арқылы нақты кәсіпті меңгерту азаматтардың еңбек нарығына тезірек араласуына жол ашады. Жаңа кадр даярлау моделінің ерекшелігі – маман даярлау үдерісін тек оқу орнымен шектемей, жұмыс берушінің қажеттілігімен байланыстыру. Яғни қандай маман қажет екені алдын ала зерделеніп, сол сұранысқа сәйкес кадр дайындау маңызды. Бұл бір жағынан кәсіпорындардың білікті жұмысшыға деген қажеттілігін өтеуге мүмкіндік берсе, екінші жағынан азаматтардың оқуды аяқтағаннан кейін жұмыссыз қалу тәуекелін азайтады. Осы тұрғыдан алғанда, жұмыс берушілермен тұрақты байланыс орнату – жұмыспен қамту саясатының маңызды бөлігі. Кәсіпорындардағы бос жұмыс орындары мен кадр қажеттілігі туралы ақпараттың жүйелі түрде саралануы қандай мамандықтарға басымдық беру керектігін анықтауға мүмкіндік береді. Ал бұл өз кезегінде кәсіптік оқыту бағдарламаларын еңбек нарығының нақты сұранысына бейімдеуге жол ашады.
Мақтаарал ауданында жұмыспен қамтуды арттыруға бағытталған жұмыстар халықтың табысын көбейту міндетімен де сабақтас. Азаматтың тұрақты мамандық иесі болуы оның тұрақты табыс табуына, отбасының әлеуметтік жағдайын жақсартуына және экономикалық белсенділігін арттыруына ықпал етеді. Сондықтан кәсіби оқыту тек жұмысқа орналастырудың уақытша құралы емес, адамның еңбек әлеуетін арттыруға бағытталған ұзақ мерзімді инвестиция ретінде қарастырылады. Сонымен бірге еңбек нарығына қажетті кадрларды даярлау жастар үшін де маңызды мүмкіндік болып отыр. Мамандық таңдаған жас азаматтың сол кәсіп бойынша нақты жұмыс орнына орналасу мүмкіндігі жоғары болса, оның кәсіби жолын ертерек қалыптастыруға жағдай жасалады. Бұл ретте жұмыс берушілердің жастарды тәжірибеден өткізуі, кәсіби машықтануына мүмкіндік беруі және білікті маман ретінде қалыптасуына қолдау көрсетуі маңызды.
Кәсіптік оқытудың тиімділігі тек азаматтың сертификат алуымен емес, оның алған білімін іс жүзінде пайдаланып, тұрақты еңбекке араласуымен өлшенеді. Сондықтан оқыту мен жұмыспен қамту арасындағы байланысты күшейту – басты міндеттердің бірі. Осы мақсатта жұмыс берушілермен бірлескен жұмыстарды жүйелі түрде жүргізу еңбек нарығындағы кадр тапшылығын азайтуға ықпал етеді. Жалпы, Мақтаарал ауданында жұмыспен қамту саласындағы шараларды жаңа талаптарға бейімдеу арқылы еңбек нарығының сапалық көрсеткіштерін жақсартуға мүмкіндік бар. Білікті кадр – кез келген кәсіпорынның тұрақты дамуының негізгі тірегі. Ал кәсіби маман даярлау, оны жұмыс берушінің сұранысымен ұштастыру және азаматты тұрақты еңбекке бағыттау – халықтың кірісін арттыруға бастайтын нақты қадам. Сондықтан алдағы уақытта да жұмыс берушілердің қажеттілігін зерделеу, сұранысқа ие кәсіптер бойынша оқыту көлемін арттыру, кәсіби біліктілікті жетілдіру және оқудан өткен азаматтарды тұрақты жұмысқа орналастыру бағытындағы жұмыстарды жалғастыру маңызды. Бұл – ауданның еңбек әлеуетін күшейтіп қана қоймай, тұрғындардың тұрақты табысқа қол жеткізуіне және жергілікті экономиканың дамуына ықпал ететін тиімді бағыт.
