Түркістан облысында экотуризм қарқынды дамып келеді. Облыстың әкімі Нұралхан Көшеров туризм саласын, оның ішінде экологиялық туризмді дамытуға да ерекше көңіл бөліп, жауапты басқарма мен аудан,қала әкімдеріне бұл бағыттағы жобаларды қарқынды түрде дамытуды тапсырған болатын.
Жалпы Түркістан облысы – Қазақстанның оңтүстігінде орналасқан ірі өңір, тұрғын саны бойынша да республикадағы көшбасшы аймақтардың бірі. 2025 жылғы дерек бойынша облыс халқы шамамен 2,147,9 мың адамды құрайды. Оның бай табиғи ресурстары мен тарихи-мәдени мұрасы аймақты экотуризм үшін перспективалы бағытқа айналдырады. Экотуризм – табиғатты сақтай отырып, тұрғындарға кіріс көзін қалыптастыруға көмектесетін тұрақты даму секторларының бірі.
Түркістан облысында экотуризмді дамыту: көрсеткіштер, мүмкіндіктер және даму болашағына тоқталар болсақ. Өңір табиғи, тарихи және мәдени байлықтарға кенде. Облыста бірнеше ерекше қорғалатын табиғи аймақтар бар, соның ішінде: «Ақсу–Жабағылы» қорығы, «Қаратау» қорығы, «Сайрам-Өгем» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі және «Сырдария-Түркістан» өңірлік табиғи паркі бар. Бұл аймақтар экологиялық туризмге арналған негізгі бағыттарды құрайды. Өзінің әр түрлі ландшафттарымен және табиғи ерекшеліктерімен олар экотуристердің қызығушылығын арттыруда.
Соңғы жылдары өңірге келетін туристер саны артқаны байқалады. Мысалы, облысқа өткен жылы 470 мың турист келсе, биылғы бұл көрсеткіш еселенеді деп бағаланған. Өңірдің табиғи көрікті орындары мен климаты экотуристер үшін тартымды таулы және жайлы серуен аймақтарын ұсынады. Сонымен қатар өңірде экотуристер саны өсуде: өткен жылғы таулы аймақтарға барған туристер саны шамамен 75 мың болса, биыл жыл соңына қарай 100 мыңнан асуы мүмкін деп болжануда.
Түркістан облысында туризмді дамыту үш негізгі бағытта жүргізілуде. Олар тарихи-танымдық туризм мен емдік-сауықтыру туризмі және экологиялық туризм кластерлері. Экотуризмнің дамуы үшін инфрақұрылымды жаңарту, абаттандыру, кіру бағаларын реттеу, қауіпсіздік және навигациялық жүйелерді енгізу сияқты іс-шаралар белсенді түрде жүргізілуде. Сонымен қатар, өңірлік билік пен туризм саласының өкілдері табиғатты қорғау, экологиялық мәдениетті көтеру және қауіпсіздік талаптарын насихаттау мақсатында арнайы іс-шаралар ұйымдастыруда. Мысалы, Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде «Түркістан таулары» атты белсенді экотуристік фестиваль өткізілді, онда қатысушылар экотуризм негіздері, қауіпсіздік ережелері, табиғатты қорғау мәселелері бойынша білім алды
Экотуризмнің дамуы Түркістан облысының табиғи қорларын сақтау мен тұрғындардың экономикалық жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, экологиялық туризи бағыты табиғатты сақтау мен тұрақты пайдалануды насихаттайды, аймақ экожүйелерін қорғауға септігін тигізеді. Әлеуметтік-экономикалық тиімділігін айтар болсақ, елімізде жаңа жұмыс орындарын ашып, ауылдық тұрғындар үшін қосымша табыс көзін қалыптастырады. Жалпы экотуризм арқылы Түркістан облысын әлемге таныстырып, халықаралық туристерді тартуға мүмкіндік туындап отыр.
Ал, жалпы Қазақстандағы экотуризм тенденциялары да оң бағытта дамып, өткен жылы шамамен 2,8 миллион адамға дейін артқан. Оның ішінде, Түркістан облысында экотуризмнің дамуын қолдау мақсатында инфрақұрылымды жетілдіру жоспарлары қарастырылуда. Яғни, туристік бағыттарды белгілеу және абаттандыру, қонақжайлар мен эко-кемпингтер салу, ұлттық парктер аймағында сервистік қызметтерді дамыту сияқты шараларды қамтиды. Өңірдегі экологиялық туризімді дамытуға қолайлы аймақтардың бірі – Төлеби ауданы болып саналады. Қазіргі таңда Төлеби ауданы және басқа да қалалар экотуризмді дамыту бойынша әріптестік қарым-қатынастарды нығайтуға, ұлттық парк аумақтарын тиімді басқаруға бағытталған жұмыстарды жалғастыруда.
Ал, Төлеби аумағында бірнеше ерекше қорғалатын табиғи аймақтар, соның ішінде «Сайрам-Өгем» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі бар. Бұл паркте жалпы 17 519 гектар жер туристік және рекреациялық аймақ болып саналады. Бұл аумақта келушілерге арнап 11 туристік соқпақ ұйымдастырылған. Қазіргі таңда парк аумағындағы жалпы ауданы 343,2 гектарды құрайтын 29 жер телімі туристік және рекреациялық мақсатта пайдалануға берілген. Ауданда экологиялық туризм жақсы дамып келеді: соңғы жылдары 100 000-нан астам адам саяхаттап келгені туралы ресми ақпараттар бар, соның ішінде табиғатқа қызығушылық танытатындар көп. Бұл бағыттағы жұмыстарды жандандыру бойынша Төлеби ауданының әкімі Еркеғали Әлімқұлов Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі өкілдерімен кездесіп, әріптестік қарым-қатынас орнату бағытында жұмыс істеу жолдарын қарастырған болатын.
Ұлттық парктың аумағы әртүрлі кіру режимдері бар үш аймаққа бөлінген. Ұлттық парктің аумағында Сайрам шыңы бар, ол теңіз деңгейінен 4236 м биіктікте орналасқан. Сонымен қатар Қырық қыз жартастары, Мақпал көлі теңіз деңгейінен 2100 м биіктікте орналасқан, Сусіңген биік таулы көлі де бар, ол теңіз деңгейінен 1700 метрде және ұлттық табиғи паркінде Грейг қызғалдақтары өседі. Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі аумағында өсімдіктердің 1635 түрі бар. Оның ішінде Қызыл кітапқа енген 62 түрі кездеседі.
