Бәйдібек ауданы — экономикалық әлеуеті жоғары, ауыл шаруашылығы мен өндіріс салаларын дамытуға тиімді өңір.

Бәйдібек ауданы инвестиция тарту үшін тартымды аймақ болып табылады. Ауыл шаруашылығының жоғары көрсеткіштері, өндіріс орындарының өсуі, инфрақұрылымның дамуы, стратегиялық жоспарланған жобалар – инвесторлар үшін нақты мүмкіндік.

Осы бағытта аудан әкімі аппаратының басшысы Фазылбек Әуеннің төрағалығымен инвестор тарту мәселелері бойынша жиын өтті. Жиынға ауылдық округ әкімдері, кәсіпкерлер және тиісті сала мамандары қатысты. Кездесу барысында ауданның инвестициялық әлеуетін арттыру, кәсіпкерлікті дамыту, сондай-ақ экономиканың басым бағыттары бойынша инвестициялық жобаларды іске асыру мәселелері қаралды. Атап айтқанда, ауыл шаруашылығы, қайта өңдеу өнеркәсібі және шағын және орта бизнесті дамыту бағыттарында атқарылатын жұмыстар талқыланды.

Жиында инвесторлар үшін қолайлы жағдай қалыптастыру, инфрақұрылымдық мүмкіндіктерді тиімді пайдалану және мемлекеттік қолдау шараларын кеңінен қолданудың маңыздылығына айтылды. Сонымен қатар, ауылдық округ әкімдеріне өз аумақтарындағы инвестициялық жобаларды нақтылап, әлеуетті инвесторлармен жүйелі жұмыс жүргізу жөнінде тапсырмалар берілді.Аталған жиын аудан экономикасының тұрақты дамуына, жаңа жұмыс орындарын ашуға және инвестициялық белсенділікті арттыруға бағытталған.

« – Бәйдібек ауданына инвестор тарту – өңір дамуының маңызды тетігі. Ауданның кең байтақ жері, табиғи байлығы, ауыл шаруашылығына қолайлы климаты бар және туризмге әлеуеті зор өңірлердің бірі. Аталған аймақты өркендетудің, жаңа жұмыс орындарын ашудың және әлеуметтік-экономикалық жағдайды жақсартудың ең тиімді жолдарының бірі – инвестор тарту. Инвестиция – тек қаржы құю емес, жаңа технология, заманауи басқару тәжірибесі, инновациялық идеялардың келуі. Аудан жері мал және егін шаруашылығын дамытуға өте қолайлы. Сондықтан мал бордақылау алаңдары,ет және сүт өнімдерін өңдейтін кәсіпорындар,жем-шөп өндіру кешендері инвесторлар үшін тиімді бағыт бола алады. Сондай-ақ, Бәйдібек ауданы табиғатымен, тарихымен, киелі орындарымен танымал өңір. Туристік маршруттар, демалыс аймақтары, қонақ үйлер мен этноауылдар салуға үлкен мүмкіндік бар. Бұл бағыт тек табыс көзі емес, аудан беделін арттыратын маңызды жоба.Бізде табиғи ресурстар мен шикізат қоры жеткілікті. Тиімді ұйымдастырылған жағдайда кірпіш, құрылыс материалдары өндірісі, шағын өнеркәсіп нысандары іс жүзінде табысты жобаға айнала алады. Бұл бағытта ауданның мүмкіндіктерін нақты көрсететін, жобалар тізімі, бос жер телімдері, инфрақұрылым жағдайы енгізілген ақпараттық база дайын болуы керек. Жол, су, газ, электр, интернет – инвестор үшін шешуші факторлар. Инфрақұрылымы дайын аймаққа инвестиция тез келеді. Ауданның инвестициялық мүмкіндігін таныстыратын форумдар, кездесулер, бизнес-брифингтер ұйымдастыру да маңызды. Сонымен қатар әлеуметтік желі және ақпараттық алаңдарды тиімді пайдалану керек. Инвестор үшін білікті жұмыс күші керек. Сондықтан аудан жастарын кәсіптік білімге баулу да маңызды қадам. Инвестициялық жобалардың арқасында экономика өседі, бюджет күшейеді, инфрақұрылым дамиды. Халыққа жаңа жұмыс орындары ашылады, табыс артады, әлеуметтік жағдай жақсарады. Бәйдібек ауданы – мүмкіндігі мол, болашағы зор өңір деп айта аламын. Оны дамыту үшін жоспарлы жұмыс, дұрыс саясат және белсенді бастамалар қажет. Инвестор тарту – ауданның экономикалық қуатын арттырып, халықтың тұрмысын жақсартатын маңызды бағыт. Сондықтан бұл істі жүйелі түрде ұйымдастырып, нақты жобалар арқылы жүзеге асыру – басты міндет.» – деді аудан әкімі аппаратының басшысы Фазылбек Әуен.

Бәйдібек ауданында биылғы 10 айдың қорытындысы бойынша экономиканың негізгі салаларында оң серпін байқалады. Әсіресе аудандағы егін шаруашылығының әлеуеті өте жоғары: облыс бойынша егілген 282 мың гектар масақты дақылдардың 23 пайызы немесе 65 мың гектары дәл осы Бәйдібек ауданына тиесілі. Биылғы жылы шаруаларды қолдау мақсатында 6 547 тонна жеңілдетілген жанар-жағармай бөлінді. 10,6 мың тонна минералды тыңайтқыш жеткізілді. 40 жоба жеңілдетілген несие арқылы қаржыландырылды.

Су үнемдеу – заман талабы. Аудан аумағындағы 105 мың гектар егістік жердің өнімділігін арттыру үшін су үнемдеу технологияларына басымдық берілуде. Су үнемдеу технологиясы енгізілген алқап биыл 2 459 гектарға жетті. Тағы бір жақсы жаңалықтың бірі – құрылысы жүріп жатқан «Бәйдібек ата» су қоймасынан тартылатын 21 шақырымдық канал 1261 гектар суармалы жердің жағдайын жақсартады. Сондай-ақ, 618 гектар жайылымдық жерді суармалы алқапқа айналдыру бағытында тиісті жұмыстар атқарылуда.

Ауданда жайылым мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. 2025 жылға жоспарланған 13 000 гектар жердің орнына, қазірдің өзінде 14 508 гектар жайылым жер мемлекетке қайтарылып отыр. Сонымен қатар аудан экономикасын дамыту мақсатында 2025–2027 жылдарға жоспарланған 16 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Бұл жобалар арқылы 481 жаңа жұмыс орны ашылуы күтілуде.  Бәйдібек ауданы бүгінде тек аграрлық аймақ емес, өндірісі мен жаңартылған энергия көздері қатар дамыған, инвестициялық тартымдылығы жоғары өңірге айналып келеді.

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА «ТАЗА ҚАЗАҚСТАН» БАҒДАРЛАМАСЫ АЯСЫНДА ЖЫЛ БАСЫНАН БЕРІ 7 МЫҢНАН АСА ТАЗАЛЫҚ ІС-ШАРАСЫ ӨТКЕН

Түркістан облысында «Таза Қазақстан» бағдарламасының орындалуы тұрақты бақылауда. Бұл туралы облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өткен аппараттың апталық мәжілісінде айтылды. Облыс әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасов осы бағыттағы жұмыстарды баяндады.

Биыл Түркістан облысында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында 7263 тазалық іс-шарасын өткізу жоспары бекітіліп, толық орындалды. Жыл басынан бері іс-шаралар мен сенбіліктерге 1 миллионнан астам тұрғын қатысып, 6998 арнайы техника жұмылдырылып, көшелерде, қоғамдық орындарда, аулалар мен саябақтарда тазалау жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде 1 миллионнан астам көшет отырғызылып, 16 624 тонна қоқыс шығарылды.

Бүгінгі күнге дейін «TazaQazBot» ақпараттық жүйесіне 3 456 өтініш түсіп, барлық өтініштер орындалды. Тәртіпті сақтау мақсатында биыл қоғамдық орындарда санитарлық талаптарды сақтамаған тұлғаларға 27 946 хаттама толтырылған. Жалпы 556,5 млн теңге айыппұл салынған.

Ауыл округ әкімдері өздеріне берілген өкілеттіктеріне сәйкес заң талаптарын бұзған тұлғаларға ескерту және айыппұл салу хаттамаларын толтыруды тұрақты жүргізіп жатыр. Осыған байланысты ауыл округі әкімдіктері тарапынан 2025 жылдың басынан бүгінгі күнге дейін 505-бап бойынша 5 016 хаттама толтырылып, нәтижесінде 42,5 млн теңге айыппұл салынған.

Облыс әкімі басты мәселе – тұрғындар арасында экологиялық сауаттылықты көтеру, қоршаған ортаны таза ұстау мәдениетін қалыптастыру екенін айтты. Осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жүргізуді тапсырды.

Мәжілісте жылыту маусымының өту барысы да баяндалды. Өңірде қазандықтар температуралық кестеге сәйкес штаттық режимде жұмыс істеп тұр. Облыс бойынша жалпы 580,4 мың тонна көмір қажет болса, 549 мың тонна көмір жеткізіліп, 95% қамтылған. Бюджеттік мекемелер көмірмен 100 пайыз қамтылып, жылыту маусымы тұрақты өтуде.

Сондай-ақ, Түркістан облысы әкімі аппаратының апталық мәжілісінде 2025 жылдың 11 айындағы облыстың әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштерінің орындалуы және бюджеттің игерілуі мәселелері талқыланды. Өңір басшысы Нұралхан Көшеров экономикалық көрсеткіштер мен индикаторларды сапалы орындау – басты міндет екенін жеткізді.

– Аудан, қала әкімдері мен басқарма басшылары көрсеткіштерге қол жеткізу мақсатында статистика департаментіне тиісті ақпараттардың толық енгізілуін қамтамасыз етсін. 2025 жылға бекітілген индикаторлардың толық орындауды тапсырамын. Жыл қорытындысымен бекітілген индикаторларға қол жеткізбеген аудан әкімдерінің, және салалық басқарма басшыларының тәртіптік жауапкершілі тікелей қаралатынын ескертемін. Бағытымыз – белгілі, ол – өндіріс орындарын ашу, ішкі кірісті ұлғайту, – деді Нұралхан Көшеров.

Облыстық экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы Қанат Қайыпбектің айтуынша, биылғы қаңтар-қараша айларының қорытындысымен облыста әлеуметтік-экономикалық дамудың оң динамикасы сақталды. Қысқа мерзімді экономикалық өсім 114,4%-ды құрап, өңір республика бойынша 3 орынды иеленді. Өнеркәсіп өнім көлемі 1,4 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 12,5%-ға артқан.

Мәжілісте облыс бюджетінің игерілуі барысы да сараланды. Бұл туралы Облыстық қаржы және мемлекеттік активтер басқармасының басшысы Гульфари Әжіметова баяндады.

Экотуризмнің маңызы және Түркістан облысының әлеуеті (2-бөлім)

Қазіргі таңда рекреациялық аймақтарда демалыс нысандарын көбейту, экотуризмді дамыту мақсатында инфрақұрылым жүргізіліп, жол салынуы қажеттігі күн тәртібіндегі мәселелер қатарында. Бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табуда.

« – Төлеби ауданы — экотуризмді дамытуға зор әлеуеті бар өңір. Табиғи ресурстар, өсіп келе жатқан туристік көрсеткіштер, инфрақұрылымды жақсарту жұмыстары мен әлеуметтік-экономикалық пайда бұл бағыттың болашағы жарқын екендігін көрсетеді. Аудандағы экотуризм экожүйені сақтай отырып, жергілікті қоғам үшін табыс пен даму мүмкіндігін арттыра алады.  Бұл аймақ экологиялық туризмді дамытуға аса қолайлы ғана емес, Қазақстандағы экотуризм орталықтарының біріне айналу мүмкіндігі жоғары аумақ ретінде бағалануда. Соңғы жылдары ауданда табиғатты қорғау мен туризмді үйлестіре отырып дамыту бағытында нақты жұмыстар атқарылып келеді. Соңғы жылдары Төлеби ауданына келетін туристер саны тұрақты түрде өсіп келеді. Әсіресе, таулы және экологиялық бағыттағы демалысқа қызығушылық жоғары. Ауданда туризм саласынан түсетін табыс аймақ экономикасына оң ықпал етіп, жаңа жұмыс орындарының ашылуына мүмкіндік беруде.» – дейді, Төлеби ауданының әкімі Еркеғали Әлімқұлов.

Соңғы жылдар аралығында Төлеби ауданына шамамен 50 мыңға жуық турист келіп, оларға 662,4 млн теңгеге қызмет көрсетілгені белгілі. Бұл көрсеткіш туризм саласының экономикаға белсенді әсер етіп жатқанын көрсетеді.  Облыс әкімдігінің деректері бойынша туризм саласында инвестициялар да артып келеді: демалыс орындары мен туристік инфрақұрылымдар саны ұлғайып, ауданға келушілер саны өсуде. Өңірдегі таулы, қыратты алқаптар, өзен-көлдер мен тау бөктеріндегі иірімді жолдар, түрлі биіктікте орналасқан табиғи ландшафттар аудандағы табиғатты зерттеуге, серуендеуге және фотосессияларға таптырмас орындар қатарында. Бұл табиғи ресурстар экологиялық экскурсиялар мен жаяу серуен маршрутарын ұйымдастыруға өте қолайлы.

Қазіргі таңда экотуризмді дамыту үшін Төлеби ауданының әкімдігі мен туризм ұйымдары бірқатар маңызды қадамдар жасап жатыр. Атап айтар болсақ, жергілікті билік пен «Kazakh Tourism» ұлттық компаниясы ауылдық қауымдастықтарға негізделген экотуризмді дамыту бойынша бірқатар жобаларды жүзеге асырмақ. Жоспарланған жобада табиғи парк аумақтарында туристік бағыттар мен рекреациялық аймақтарды кеңейту, жол салу және инфрақұрылымды жақсарту сынды бағыттар көрсетілген. Одан бөлек ауданның басқа да ауылдық жерлерінде жолдардың жөнделуі, орналастыру орындарының санының артуы сияқты жұмыстар жүзеге асырылуда. Бұл шаралар келушілерді тартуға және қызмет көрсету деңгейін жақсартуға бағытталған. Мысалы, 2025 жылға дейінгі жоспарда туризм саласында құны 4,5 млрд теңге болатын 10 жоба іске қосылып, туристер санын 55 000-ға жеткізу көзделген. Бұл экономикалық көрсеткіштің одан әрі өсуіне мүмкіндік береді.

«-Экотуризм – тек саяхат емес, табиғатты сақтау мәдениетін қалыптастыратын, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға үйрететін маңызды бағыт. Төлеби ауданы аумағында орналасқан «Сайрам–Өгем» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі, таулы аймақтар, таза өзен-көлдер, ерекше флора мен фауна – экотуризмнің негізгі базасы болып табылады. Ұлттық парктің бір бөлігі рекреациялық және туристік мақсатта пайдалануға берілген. Туристер үшін арнайы соқпақтар, демалыс алаңдары, табиғатты бақылауға арналған алаңшалар жұмыс істейді. Бұл табиғатты бүлдірмей тамашалауға жағдай жасайды. Төлеби ауданының табиғи келбеті – оның ең үлкен артықшылығы. Мұнда тау шатқалдары мен жасыл алқаптар, мөлдір бұлақтар мен өзендер, сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар әлемі орналасқан. Бұл ресурстар тек туристерді тартумен шектелмей, ғылыми-зерттеу жұмыстары мен экологиялық білім беруге де зор мүмкіндік береді. Экотуристік бағыттарда табиғатты тану экскурсиялары, жаяу серуендеу, тау туризмі, фото-туризм, балалар мен жастарға арналған экологиялық білім беру жобаларын дамытуға болады.» – дейді, Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің өкілдері.

Экотуризмді дамыту тек табиғи ресурспен шектелмейді, оған қолайлы жағдай жасау да маңызды. Осы мақсатта ауданда туристік бағыттарды белгілеу және қауіпсіздік жүйесін жетілдіру, демалыс орындарын, қонақ үйлерді, эко-лагерьлерді көбейту мен жолдарды жақсарту, бағыттаушы ақпараттық тақталар орнату, сонымен қатар экологиялық талаптарды күшейту және табиғатты қорғауды тиімді ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде. Сонымен бірге, жергілікті тұрғындарды туризм саласына тарту, ауыл шаруашылығымен қатар сервистік қызмет түрлерін дамытуға жағдай жасалуда. Бұл ауылдардың да экономикасына қосымша табыс көзі болып саналады.

Қорыта айтқанда, Түркістан облысы экотуризмді дамытуда айтарлықтай әлеуетке ие. Табиғи байлықтар мен қорық аймақтары, өсіп отырған туристік көрсеткіштер және өңірлік билік тарапынан қолдау экотуризмнің дами түсуіне мүмкіндік береді. Ал, Төлеби ауданы экотуризмді дамытуға барлық табиғи, географиялық және әлеуметтік мүмкіндігі бар өңір. Табиғатты сақтай отырып, туризмді дамыту – аймақтың болашағына салынған инвестиция. Экотуризмнің дамуы өңір экономикасын нығайтып қана қоймай, табиғи байлықты қорғауға, жас ұрпаққа экологиялық жауапкершілік қалыптастыруға зор үлес қосады.

ШЕТ ЕЛДІК ИНВЕСТОРЛАР МЕН ЖЕРГІЛІКТІ КӘСІПКЕРЛЕР ТІКЕЛЕЙ КЕЛІССӨЗДЕР ЖҮРГІЗДІ

Бүгінгі жаһандану дәуірінде ел экономикасын дамыту үшін шетелден инвестиция тарту аса маңызды. Ал сол инвестицияны тиімді пайдалану, нақты жобаға айналдыру үшін шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей кездесіп, бетпе-бет келіссөздер жүргізуі үлкен рөл атқарады. Мұндай байланыс тек бизнес үшін ғана емес, бүкіл өңір мен елдің дамуына әсер етеді. Тікелей келіссөздер арқылы екі тарапта да сенім қалыптасады. Жеке кездесіп сөйлескен кезде екі жақ бір-бірінің мүмкіндігін, ниетін, жоспарын нақты көреді. Тікелей сөйлесу арқылы сенім артады, ұзақ мерзімді әріптестікке жол ашылады. Сонымен қатар, жобаны түсіну жеңілдейді. Жергілікті кәсіпкер өңірдің жағдайын, жергілікті нарықты, халықтың сұранысын жақсы біледі. Ал шетелдік инвестор қаржы, технология және тәжірибе әкеледі. Сол арқылы екі жақ бір-бірін толықтырып, ортақ тиімді шешім қабылдайды.

Осындай маңызды кездесулердің бірі Сауран ауданында ұйымдастырылды. Бұл күні қытайлық инвесторлар өздерінің өндірістік және технологиялық ұсыныстарын кеңінен таныстырып, саурандық кәсіпкерлермен тікелей B2B форматындағы келіссөздер жүргізді. Жиынға Қытайдың өнеркәсіптік жабдықтар, тамақ өнімдерін өңдеу, қаптау, сүт және ұн өнімдері, мұздатылған тағамдар өндірісі саласындағы компания өкілдері қатысты. Олар Қазақстан нарығына жол ашуға, бірлескен өндіріс құруға және «Zhongzhi Mayson» өнеркәсіптік қоры арқылы қаржы қолдау тетіктерін пайдалануға дайын екенін жеткізді.

Келіссөздер барысында әр компания өз жабдықтарының артықшылықтарын, өндіріс желілерін енгізу мүмкіндіктерін, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бойынша кооперация бағыттарын ұсынды. Жергілікті кәсіпкерлер Сауран ауданындағы дайын инфрақұрылым, өндіріс алаңдары, агроөнімдер қоры және логистикалық мүмкіндіктер туралы ақпарат берді.

Кездесуде арнайы бейнебаяндар көрсетіліп, өңірдің нақты инвестициялық жобалары таныстырылды. Қытайлық кәсіпкерлер Сауранда азық-түлік өнеркәсібі, агропереработка, құрылыс материалдары және экология салаларындағы жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға қызығушылық білдірді. Келіссөздер нәтижесінде тараптар бірқатар жобалар бойынша техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеуді бастауға уағдаласты. Инвесторлар алдағы уақытта Сауран ауданына қосымша сапарлар ұйымдастырып, нақты жоба алаңдарын көруге дайын екенін мәлімдеді.

« – Айта кетейік, шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей кездесуі арқасында уақыт үнемделеді. Қосымша делдалсыз, артық құжат пен ресмилікті созбай, мәселелерді тікелей талқылау арқылы келісімге жылдамырақ келуге болады. Экономикаға да пайда әкеледі. Яғни, жаңа жұмыс орындары ашылады,заманауи технологиялар енгізіледі және өндіріс, ауыл шаруашылығы, туризм, қызмет көрсету салалары дамиды. Оған қоса салық түсімі артып, өңір бюджеті толығады, тиісінше экспорттың мүмкіндігі кеңейеді. Бұл тек бизнес иелеріне ғана емес, қарапайым халыққа да пайда. Жергілікті кәсіпкерлер үшін мүмкіндік. Тікелей келіссөз жергілікті кәсіпкерлерге өз мүмкіндігін көрсетуге, жаңа серіктестер табуға, бизнесін кеңейтуге жол ашады. Әсіресе халықаралық стандарттарды үйреніп, тәжірибе алмасу – үлкен мектеп. Мұндай форматтағы басқосулар инвесторлар үшін де тиімді болады. Шетелдік инвестор жергілікті жағдайды нақты түсініп, тәуекел деңгейін бағалайды, сенімді серіктес табады. Бұл олардың да қауіпсіз әрі тиімді инвестиция салуына мүмкіндік береді. Шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей келіссөз жүргізуі – экономиканы дамытудың маңызды тетігі. Ол сенімді күшейтіп, нақты жобалардың жүзеге асуына, жаңа мүмкіндіктердің ашылуына жол береді. Мұндай қарым-қатынас өңірдің дамуына, халықтың әл-ауқатының жақсаруына және елдің халықаралық беделінің артуына оң әсер етеді.» – деді Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров.

Осылайша, Сауран ауданында Қытай Халық Республикасының өнеркәсіптік жабдықтар мен тамақ өнімдерін өңдеу саласында жұмыс істейтін жетекші 9 компаниясының басшылары ресми қабылдауда болды. Делегация құрамында металл құю жабдықтары, бөтелке қалыптау машиналары, қуыру желілері, макарон өндірісі, сүт өңдеу, мұздатылған тағамдар, орау машиналары салаларында қызмет ететін компаниялардың жетекшілері де болды. Сонымен бірге «Zhongzhi Mayson Technology Co., Ltd.» компаниясы Орталық Азиядағы өнеркәсіптік әріптестік мүмкіндіктері жөніндегі толық таныстырылымын ұсынды. Жалпы Сауран ауданының кәсіпкерлері шетелдік инвесторлармен бірге ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдары, тоқыма өндірісі және жер қойнауын пайдалану бағыттарында бірлескен жобалар құруға дайын екендерін жеткізді. Табиғи шикізаттың молдығы, инфрақұрылымның қолжетімділігі, өндірістік алаңдардың болуы және инвесторларға әкімшілік қолдау өңірдің басты артықшылықтарының бірі болып табылады.

Кездесу барысында жергілікті кәсіпкерлерге Шаньдун «Zhongzhi Mayson» технологиялар компаниясы құрған халықаралық платформаның жұмыстары да кеңінен таныстырылды. Платформа құрамында 1600-ден астам қытайлық өнеркәсіптік кәсіпорын бар екені, сондай-ақ Қытайдың мемлекеттік және ірі жеке компанияларымен бірлесіп 4 млрд АҚШ долларын құрайтын өнеркәсіптік қор құрылғаны айтылды. Бұл қор Орталық Азиядағы жобаларды қаржыландыру, бөліп төлеу және несиелеу арқылы қолдауға бағытталған.

Инвесторлар өнеркәсіптік жабдықтарды 15 жылға дейін бөліп төлеу, Қазақстан аумағында зауыт салу, технология трансферін іске асыру, ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнеркәсібі бойынша толық өндірістік тізбекті енгізу сияқты ұсыныстарын ортаға салды. Қызанақ, ет, жарма, нан, фри, шырын, балық, құс өнімдері, консерві желілері және санитарлық-экологиялық жабдықтар бойынша жобалар таныстырылды. Кездесу қорытындысында тараптар өзара ынтымақтастықты жалғастыруға ниетті екенін білдірді.

ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘДЕНИЕТТІ НЫҒАЙТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Бүгін «Жастарды қолдау» жөніндегі кеңестің кезекті отырысы өтті. Жиынды «AMANAT» партиясы Түркістан облыстық филиалы атқарушы хатшысының орынбасары Қалыйма Жантөреева ашып, жастардың қоғам өміріндегі белсенді рөлін атап өтті. Сонымен қатар, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселесінің өзектілігіне ерекше тоқталды.

Кеңес отырысын «AMANAT» партиясы Түркістан облыстық филиалы жанындағы «Жастар рухы» жастар қанатының төрағасы, кеңес төрағасының орынбасары Еркебұлан Мадиярұлы жүргізді. Күн тәртібінде Түркістан облысы бойынша сайлауалды бағдарламасын іске асыру жөніндегі Жол картасы аясында Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасына қатысты индикаторлардың орындалу барысы қаралды. Сондай-ақ, «Жастарды қолдау» жөніндегі кеңестің келесі жылға арналған жылдық жоспарын бекіту мәселесі талқыланды.

Жиында Түркістан облысының Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы басшысы орынбасарының міндетін атқарушы Айдынбек Махашов баяндама жасап, Жол картасында басқармаға бекітілген 7 тармақтың орындалу барысы туралы ақпарат берді. Ол Түркістан қаласының айналасындағы жасыл белдеуді дамыту, көгалдандыру аумағын 5 400 гектарға дейін ұлғайту бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды атап өтті.

Сонымен қатар, 2021–2025 жылдар аралығында облыстың мемлекеттік орман қоры жерлерінде 110 мың гектар аумаққа 170 миллион көшет отырғызу бойынша кешенді жоспар бекітілгені айтылды. Бұл жоспар Түркістан облысы бойынша 2023–2027 жылдарға арналған сайлауалды бағдарламасын орындау жөніндегі Жол картасымен үйлестіріліп, кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді.

Жиын барысында экологиялық мәдениетті нығайту бағытындағы жұмыстар да кеңінен талқыланды. 2024–2029 жылдарға арналған «Таза Қазақстан» экологиялық мәдениетті дамыту тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі облыстық жоспар қабылданып, жүйелі түрде орындалып жатқаны айтылды. Осы тұста қоршаған ортаны қорғау, экологиялық білім беру, түрлі экологиялық акциялар мен іс-шаралар ұйымдастырылуда. Білім басқармасының бастамасымен «Табиғатты аяла» атты жас өлкетанушылар, экологтар мен табиғат зерттеушілерінің форумы өткізіліп, еріктілердің қатысуымен бірқатар экологиялық акциялар ұйымдастырылған.

Бүгінгі таңда экология мәселесі тек мамандардың ғана емес, әрбір адамның өміріне тікелей қатысты тақырыпқа айналды. Ауа ластануы, судың азаюы, табиғаттың тозуы – мұның бәрі біздің денсаулығымызға, өмір сапамызға және болашақ ұрпақтың тағдырына әсер етеді. Сондықтан экологиялық мәдениетті дамыту – заман талабы. Экологиялық мәдениет – бұл адамның табиғатқа жауапкершілікпен қарауы, қоршаған ортаны қорғауға саналы түрде үлес қосуы. Яғни қоқысты тастамау, суды үнемдеу, жасыл алаңды қорғау, ағаш отырғызу,табиғатқа зиян келтірмеу сияқты қарапайым әрекеттерден басталады.

« – Неліктен экологиялық мәдениет маңызды? Біріншіден – денсаулық үшін. Таза ауа, таза су, жасыл табиғат – адамның ең басты қажеттілігі. Егер табиғат ластанса, адамдарда тыныс жолы аурулары, аллергия, түрлі созылмалы дерттер көбейеді. Ал экологиялық мәдениеті жоғары қоғамда мұндай проблемалар азаяды. Сонымен қатар болашақ ұрпақ үшін маңызды.  Бүгін біз табиғатты қалай сақтасақ, ертең балаларымыз соны көреді. Табиғатты аялау – болашаққа қалдырған ең үлкен аманат. Табиғаты таза өңірге турист көп келеді, ауыл шаруашылығы дамиды, өмір сүру сапасы артады. Экологиясы нашар жерлерде керісінше шығын көбейеді. Қоршаған ортаға ұқыпты қарау – азаматтық жауапкершіліктің белгісі. Экологиялық мәдениетті қоғам – тәртіпті, саналы, өркениетті қоғам. Экологиялық мәдениет – тек табиғатты қорғау емес, ол адамның өзіне, өз денсаулығына, өз еліне деген құрметі. Табиғат – біздің ортақ байлығымыз, ортақ үйіміз. Сондықтан әрбіріміз табиғатқа жанашыр болсақ, таза әрі жайлы өмір сүруге мүмкіндік жасаймыз. Экологиялық мәдениетті дамыту – бүгінгі күннің ғана емес, келешектің де кепілі.» – деді Қалыйма Жантөреқызы.

Ал, Айдынбек Үсенұлының айтуынша, облыс аумағында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында жоспарланған 7 263 тазалық іс-шарасы толық жүзеге асырылған. Жыл басынан бері бұл іс-шараларға 1 миллионнан астам тұрғын қатысып, 6 998 арнайы техника жұмылдырылған. Нәтижесінде көшелерде, қоғамдық орындарда, аулалар мен саябақтарда ауқымды тазалау жұмыстары жүргізіліп, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыруға оң әсерін тигізуде.

Кеңес мүшелері баяндамашыға бірқатар сауалдар қойып, ұсыныстарын білдірді. Атап айтқанда, «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы тазалық жұмыстарының форматын жетілдіру, бұл бастаманы тек аумақты тазалау емес, экологиялық сананы қалыптастыруға бағытталған тұрақты дағдыға айналдыру қажеттігі айтылды. Сонымен қатар, экологиялық бағыттағы жұмыстардың уақтылы әрі сапалы орындалуы ескертіліп, алдағы кезеңге арналған нақты ұсыныстар енгізілді.

Кеңес отырысында көтерілген мәселелер мен ұсыныстар «AMANAT» партиясының Түркістан облыстық филиалының тұрақты бақылауында болады. Жол картасында көзделген міндеттердің сапалы әрі уақтылы орындалуы, сондай-ақ экологиялық мәдениетті қоғамның күнделікті өміріне енгізу бағытындағы жұмыстар партия тарапынан жүйелі түрде қадағаланып, алдағы уақытта да нақты нәтижелерге қол жеткізуге басымдық берілмек.

Әлеуметтік нысан – «Қамқорлық» орталығы өз жұмысын бастады.

Түркістан облысында менталды бұзылыстары бар балаларды қолдауға бағытталған маңызды әлеуметтік нысан – «Қамқорлық» арнаулы қызметтер көрсету орталығы өз жұмысын бастады. Орталықтың ашылу рәсіміне Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, тұрғындарды құттықтады.

– Бүгін біз үшін ерекше қуанышты күн. Түркі әлемінің астанасы тарихи Түркістан қаласы тағы бір әлеуметтік нысанмен толығып отыр. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өз Жолдауында балаларға қолжетімді болуы үшін шағын және орташа оңалту орталықтарының желісін кеңейтіп, ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін бірдей мүмкіндік жасауды тапсырған болатын. Міне, осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде «Қамқорлық» жаңа арнаулы әлеуметтік орталығы ашылып отыр. «Қамқорлық» – атауының өзі айтып тұрғандай, балаларымыздың өміріне жарық, жүрегіне үміт сыйлайтын орталық болатынына кәміл сенемін. Мұнда бір уақытта 18 жасқа дейінгі 125 балаға 8 бағыт бойынша жартылай стационарлық жағдайда сапалы әлеуметтік қызметтер көрсетіледі. Орталықта 90-ға жуық жұмыс орны құрылып, іргелес жатқан 4 аудан, қаланың тұрғындары тұрақты жұмыспен қамтылады. Жаңа орталық заманауи құралдармен жабдықталып, балалар үшін барлық жағдай жасалған. Осы ретте, орталықтың қажеттіліктерін қамтамасыз етіп, демеушілік жасаған «Samruk-Kazyna Trust», «Қазақстан халқына» және «Қамқорлық» қорларына шынайы алғыс білдіремін. Құрметті ата-аналар! Сіздердің шыдамдылық пен мейірімдеріңіз – біздің балаларымыз үшін ең үлкен демеу. «Қамқорлық» орталығы сіздерге серік, сенімді тірек болады деп санаймын. Баршаңызды жаңа орталықтың ашылуымен шын жүректен құттықтаймын! Балаларымыздың жүрегіне шаттық пен шабыт сыйласын! Орталықтың жұмысына сәттілік тілеймін, – деді Нұралхан Көшеров.

«Самұрық-Қазына» АҚ-ның басқарушы директоры Ғибрат Ауғанов та орталықтың маңызына тоқталды.

– Жоба бірыңғай стандарттар негізінде жүзеге асырылып, тұрақты әлеуметтік нәтижеге бағытталған. Бұл – елде инклюзивті ортаны дамытуға бағытталған «Самұрық-Қазына» қорының жүйелі жұмысының бір бөлігі. Атап айтқанда, ертең Түркістан облысының Сарыағаш қаласында және Тұрар Рысқұлов ауылында «Ainala» оңалту орталықтары өз жұмысын бастайды. Ал жыл соңына дейін қордың қолдауымен ашылған осындай орталықтардың саны 55-ке жетеді, – деді ол.

Сонымен бірге «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры басқарма төрағасының орынбасары София Айсағалиева, «Қамқорлық» қоры корпоративтік қорының директоры Арайлым Еркінқызы да құттықтау сөз сөйлеп, мұндай игі бастамалар жалғасатынын жеткізді.

Аталған орталық Түркістан облысы жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына тиесілі және жартылай стационарлық үлгісінде жұмыс істейді. Бір мезетте 3 жастан 18 жасқа дейінгі 125 баланы қабылдай алады. Мұнда балаларға тұрмыстық, әлеуметтік-медициналық, әлеуметтік-психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік-мәдени, әлеуметтік-құқықтық және әлеуметтік-экономикалық қызметтер көрсетіледі.

Заманауи талапқа сай орталықтың материалдық-техникалық базасын нығайтуға «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры, «Қамқорлық» корпоративтік қоры мен «Samruk-Kazyna Trust» корпоративтік қоры бірлесіп, 350 млн теңге, ал қызметкерлерді оқытуға 40 млн теңге қаражат бөлді.

Орталықта балалардың қосымша білім алуына және психологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған проекциялық, интерактивті, сенсорлық және сенсорлық-интеграция бөлмелері, робототехника және LEGO сыныптары, музыка және арт-терапия кабинеттері, сондай-ақ тігін және қыш шеберханалары толықтай жабдықталды. Жаңа орталық өңірде аутизм және басқа да менталды бұзылыстары бар балалардың мінез-құлқын түзетуге, олардың қоғамға бейімделуіне және толыққанды әлеуметтенуіне оң ықпал ететін маңызды әлеуметтік нысандардың бірі болмақ.

Айта кетейік, мемлекетіміздің әлеуметтік саясатының басым бағыттарының бірі – мүгедектігі бар азаматтарды әлеуметтік қорғау және олардың қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасау. Бүгінгі таңда, Түркістан облысында мүгедектігі бар адамдардың жалпы саны 102 мың болса, оның ішінде 15 457-сі – балалар. Ал 2025 жылғы 1 желтоқсандағы мәліметке сәйкес облыс аумағында аутистік спектрінің бұзылуы (АСБ) диагнозы қойылған 398 бала тіркелген.

Соңғы бес жылда «Samruk-Kazyna Trust» қоры Түркістан облысында 20-дан астам қайырымдылық жобаны іске асырды. Олардың қатарында «Ainala» оңалту орталықтары, 3 және 18 жасқа дейінгі балаларға арналған оңалту орталықтары, аутизмі бар балаларға арналған орталықтар, Б.Саттарханов атындағы спорт кешені, ауылдық елді мекендердегі спорт алаңдары сынды жобалар бар. Бұл жобалардың барлығы өңірдің әлеуметтік әлеуетін көтеруге бағытталған нақты жұмыстар.

«ҚазАтомӨнеркәсіп» компаниясының ағаш отырғызу және орман қорына өткізу жұмыстарының орындалу барысы қаралды.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның өндіріс жөніндегі бас директоры Қуаныш Омарбековпен кездесті. Басқосуда мекеме тарапынан келісімшарттың тармақтарында көрсетілген ағаш отырғызу және оларды күтіп-баптау, орман қорына өткізу жұмыстарының орындалу барысы қаралды.

Қазіргі таңда Түркістан облысы әкімдігімен «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-на қарасты «Қаратау», «KAZATOMPROM-SaUran» және «Оңтүстік Тау-Химиялық Компания» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктеріне уран өндіру мақсатында жалпы көлемі 4097,25 гектар жер уақытша пайдалануға берілген. Бұл еліміздің стратегиялық маңызы бар уран өнеркәсібін дамытуға, өндірістік әлеуетті арттыруға және өңір экономикасының өсіміне ықпал етеді.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Орман кодексіне сәйкес Түркістан қаласы маңында «Жасыл белдеу құру» жобасы жүзеге асырылып жатыр. Аталған жоба аясында 8194,5 гектар аумақта ағаш отырғызу бойынша келісімшарт жасалып, табиғатты қорғау, экологиялық тепе-теңдікті сақтау және қала айналасында қолайлы экожүйе қалыптастыру бағытындағы жұмыстар басталды. Бұл шаралар бір жағынан өндірістік дамуды қамтамасыз етсе, екінші жағынан өңірдің экологиялық қауіпсіздігін күшейтіп, жасыл аймақты кеңейтуге мүмкіндік береді. Кездесуде отырғызылған ағаштарды қабылдап алу және оларды орман қорына өткізуді тездетіп аяқтау қажеттілігі айтылды. ҚР қолданыстағы заңнама мен келісімшарт талаптарына сәйкес мекеме бұл міндеттемелерді 3 жыл ішінде орындауы тиіс. Дегенмен аталған жұмыстардың тиісті деңгейде орындалуы үшін қосымша қаржыландыру мен уақыт қажет екені де атап өтілді.

Жалпы жасыл белдеу – қала мен елді мекендердің айналасына отырғызылатын орман-екпелер мен жасыл аймақтардың кешені. Ол тек көріктендіру үшін ғана емес, экологиялық, әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан аса маңызды стратегиялық жоба болып табылады. Оның экологиялық маңызы айрықша. Себебі, ауа сапасын жақсартады және ағаштар көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін бөледі, зиянды газдар мен шаң-тозаңды ұстап, қоршаған ортаны тазартады. Климатты жұмсартуға ықпал етеді. Жаздағы аптап ыстықты төмендетіп, қыста суық желді әлсіретеді. Шөлейттену мен эрозияның алдын алады. Құм көшкінін тоқтатып, топырақтың тозуына жол бермейді. Биоалуантүрлілікті сақтайды. Құс, жануар және өсімдік түрлерінің қорғалуына қолайлы орта қалыптастырады.

Қоғамдық-әлеуметтік маңызына тоқталар болсақ, таза ауа, экологиялық таза орта тұрғындардың өмір сапасын арттырады. Демалыс пен спортқа жағдай жасайды. Серуен, спорт, балалар мен жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік береді. Қала мәдениеті мен келбетін жақсартады. Туристік тартымдылық күшейіп, өңір имиджі биіктейді. Экономикалық даму бағытында инвестициялық тартымдылықты арттырады. Жасыл әрі қолайлы экологиялық орта бизнесті, туризмді дамытуға ықпал етеді.Табиғи апаттардың шығынын азайтады. Жасыл белдеу құру – тек ағаш отырғызу емес, бұл табиғатты қорғау, халық денсаулығын жақсарту, экологиялық қауіпсіздікті күшейту және болашақ ұрпақ үшін жайлы өмір сүру кеңістігін қалыптастыруға бағытталған маңызды мемлекеттік және қоғамдық іс. Сондай-ақ тұрғындар үшін демалыс орнына айналып, Түркістанның көркін ашады.Түркістан өңірінде бір жағынан маңызды өндіріс дамып жатыр, екінші жағынан табиғатты қорғау және жасыл аймақты көбейту қатар жүргізілуде. Бұл – өңірдің болашағы үшін жасалып жатқан маңызды қадамдар.

Тараптар алдағы уақытта отырғызылған ағаштарды орман қорына өткізу және жасыл белдеуді ұлғайту бағытында жұмыстарды жандандыру жөнінде де келіссөз жүргізді. Бұл мәселе Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтың тұрақты бақылауда болады.

Алатау ауыл округі – туризмі дамыған жетекші елді мекендер қатарында. (2 – бөлім)

Жуырда Мемлекет басшысының ауыл әкімдерімен өткен кездесуіне қатысып, тәжірибе алмасып қайтқан Алатау ауылдық округінің әкімі Ділдабаев Айсұлтан Ділдәбаев ауылдың болашақ дамуы жайында нақты  жоспарларымен бөлісті. Ол алдағы уақытта да ауқымды жобаларды жүзеге асырып, ауыл экономикасын әртараптандыру, инвестиция тарту және салық түсімін арттыру бағытында жүйелі жұмыс жүргізілетінін атап өтті. Әкімнің айтуынша, бұл бастамалар жаңа жұмыс орындарының ашылуына, инфрақұрылымның дамуына және тұрғындардың әл-ауқатының артуына тікелей ықпал етпек.

 

« – Президенттің ауыл әкімдерімен кездесуі – ауыл дамуының жаңа кезеңіне жол ашқан маңызды қадам болды. Бүгінде ауыл – елдің тірегі, экономиканың негізі, ұлттық болмыстың алтын діңгегі. Сондықтан ауылды дамыту, ауыл тұрғындарының тұрмыс сапасын жақсарту – мемлекет саясатының басым бағыты болып отыр. Осы орайда Мемлекет басшысының ауыл әкімдерімен арнайы кездесу өткізіп, олардың ұсыныс-пікірін тыңдауы – елдің ауылдық аймақтарға деген ерекше назарын көрсететін маңызды әрі тарихи қадам деп айтуға негіз бар. Кездесу – тәжірибе алмасудың тиімді алаңы. Президенттің ауыл әкімдерімен жүздесуі жай ғана формалды жиын емес, тәжірибе алмасудың, нақты проблемаларды ашық айту мен шешу жолдарын бірге іздеудің алаңы болды. Әр өңірдің жағдайы әртүрлі, ауылдардың мүмкіндігі мен қиындықтары да сан алуан. Сол себепті жергілікті басшылардың ұсынысын тікелей Мемлекет басшысының алдында айтуы – басқару жүйесінің ашықтығын, халыққа жақындығын көрсетеді. Ауыл мәселелері – мемлекеттік деңгейдегі міндет. Кездесу барысында көтерілген негізгі мәселелер қатарында ауыл инфрақұрылымын жаңғырту, ауыз су, жол, жарық, газ мәселесін түбегейлі шешу, ауыл шаруашылығын қолдау және субсидиялау, инвестиция тарту мен шағын кәсіпкерлікті дамыту, жұмыс орындарын көбейту, жастарды ауылда қалдыру мен әлеуметтік нысандарды көбейту, сонымен қатар білім мен медицина сапасын арттыру туралы да айтылды. Бұл бағыттардың барлығы ауылдың болашағы үшін аса маңызды. Президент осы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру, нақты нәтижеге қол жеткізу қажеттігін айрықша атап өтті. Ауыл әкімдерінің беделі мен жауапкершілігі жылдан-жылға артып келеді. Президенттің олармен жеке кездесу өткізуі – ауыл әкімдеріне үлкен сенім мен міндет жүктейді. Енді әрбір әкім халықпен етене жақын жұмыс істеуге және тұрғындардың мәселесін дер кезінде шешуге, жаңа жобаларды іске асыруға, ауылды көркейтуге нақты үлес қосуға тиіс. Бұл – ауыл басшыларына берілген мүмкіндіктің де, артылған жауапкершіліктің де көрінісі. Президенттің ауылға ерекше көңіл бөлуі – стратегиялық қадам. Өйткені ауылда еңбек бар, өндіріс бар, туризм бар, табиғи ресурс бар. Ең бастысы – ауылда бірлік бар, елдік бар. Сол әлеуетті дұрыс пайдалану – жергілікті басшылардың, тұрғындардың және мемлекеттің ортақ міндеті.» – дейді Алатау ауыл округінің әкімі Айсұлтан Ділдәбаев.

Расында, Президенттің ауыл әкімдерімен кездесуі – ауыл мәселесін биік деңгейде талқылап, нақты шешімдер қабылдауға жол ашқан маңызды оқиға болды. Бұл кездесу ауыл өмірін жақсартуға, жергілікті басқаруды күшейтуге, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған үлкен қадам деп айтуға болады. Ендігі міндет – сөзден іске көшу, көтерілген мәселелерді нақты нәтижемен дәлелдеу.

Бұл бағытта ауылдың жас әкімі инвестициялық жобаларды іске асыруға ниетті. Сонымен қатар алдағы уақытта дәл осы Алатау ауыл округінде Түркістан облысына кеңінен танымал «Береке» корпорациясы тәтті су өндіретін зауыт ашуды жоспарлап отыр. Жоба толық қолдау тапқан жағдайда, ауыл тұрғындарының басым бөлігі тұрақты жұмыспен қамтылып, округтің әлеуметтік-экономикалық әлеуеті одан әрі нығая түспек.

Алатау ауыл округі – туризмі дамыған жетекші елді мекендер қатарында.

Төлеби ауданына қарасты Алатау ауыл округі бүгінде туризм саласында қарқынды дамып, өңірдегі ең белсенді әрі әлеуеті жоғары ауылдардың біріне айналып отыр. Ауыл аумағында қазіргі таңда 200-ден астам демалыс орны жұмыс істейді.

Ежелден тұрғындардың негізгі күнкөріс көзі мал шаруашылығы мен егіншілік болса, бүгінде туризм ауыл экономикасының маңызды әрі табысты саласына айналды. Еңбекқор ауыл халқының арқасында Алатау округі қысы-жазы демалушылар үзілмейтін, сұранысы жоғары туристік аймаққа айналып отыр. Ірі кәсіпкерлерге тиесілі жекеменшік демалыс орындарының Төлеби ауданына тіркелуі нәтижесінде  Алатау округінің бюджетіне  түсетін салық көлемі де жыл сайын артып келеді.Бұл туралы Алатау ауыл округінің жас әрі іскер әкімі Айсұлтан Ділдәбаев мәлімдеді.

« – Төлеби ауданының Алатау ауылдық округі бүгінде туризм саласы қарқынды дамып келе жатқан аймақтардың бірі саналады. Ауылдық округ аумағында екі жүзге жуық демалыс орындары мен туристік нысандар жұмыс істейді.Өзіндік табиғатымен ерекшеленген аймақтарымызда экологиялық туризмнің де аяқ алысы жаман емес. Бұл орындар өңір экономикасының дамуына, туристер ағымының артуына және инфрақұрылымның жақсаруына айтарлықтай үлес қосуда. Ең қуантатыны – аталған демалыс орындарында жергілікті тұрғындардың көпшілігі еңбек етеді. Бұл өз кезегінде ауыл азаматтарының тұрақты табыс табуына, жұмыспен қамтылуына және әлеуметтік тұрмысының жақсаруына үлкен мүмкіндік беріп отыр.Туризм саласының дамуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына, қызмет көрсету сапасының артуына, ауыл экономикасының жандануына, өңірдің танымалдығының артуына ықпал етуде.» – дейді Алатау ауыл округінің әкімі Айсұлтан Ділдәбаев.

Алатау ауылдық округіндегі жобалар мен жаңа бастамалар – «жергілікті тұрғын – жергілікті экономикаға үлес қосушы күш» қағидатын нақты дәлелдеп отырған жарқын мысал.  Бүгінде округте 9 241 тұрғын, 1 554 тұрғын үй бар. Елді мекенде инфрақұрылымдық жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асуда. Ауыл аумағында өндірістік зауыт жұмыс істеп тұр, ауыл тұрғындарының басым бөлігі осы кәсіпорында тұрақты еңбекпен қамтылған.

« – Ауылдағы өндіріс ошағы – тұрақты жұмыстың кепілі. Ауыл аумағында қазіргі таңда өндірістік зауыт тұрақты түрде жұмыс істеп тұр. Бұл кәсіпорын өңір экономикасының дамуына серпін беріп қана қоймай, жергілікті халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға айтарлықтай үлес қосуда. Ең бастысы – ауыл тұрғындарының басым бөлігі осы зауытта тұрақты жұмыспен қамтылған. Көптеген отбасының табыс көзі осы өндіріс ошағына байланысты, ал тұрақты жұмыс – тұрақты тұрмыс деген сөз. Бұл ауылдағы жұмыссыздық деңгейін төмендетіп, елді мекеннің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығына оң әсер етіп отыр. Өндірістің дамуы халықтың әл-ауқатының көтерілуіне және жастардың ауылдан көшпей, осында еңбек етуіне, жергілікті инфрақұрылымның жандануына мүмкіндік беруде.» – дейді ауыл әкімі.

Биыл округте ауыз су жүйесі толықтай тартылып, бірқатар көшелерде жол жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар ауылдың тазалығына жауапты арнайы техникалар бар, көшелердің көркі мен тазалығына ерекше көңіл бөлінуде. Атап айтқанда, Бекзат Саттарханов, Ақтоғай және Шалқар көшелеріне асфальт төселді. Бұған дейін бұл көшелерде қиыршық тас қана төселіп, тұрғындар үшін айтарлықтай қолайсыздық туғызған еді. Қазіргі таңда жолдардың сапасы жақсарып, ауыл тұрғындары мен қонақтарға қолайлы жағдай жасалды.

« – Инфрақұрылым жаңарып, ауыл келбеті жақсаруда. Биыл ауылдық округте тұрғындардың өмір сапасын арттыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарылды. Ауыз су жүйесі толықтай тартылып, халықты сапалы және үздіксіз ауыз сумен қамту мәселесі шешімін тапты. Сонымен қатар, бірқатар көшелерде жол жөндеу жұмыстары жүргізіліп, автомобиль қатынасы жақсарып, ауылішілік инфрақұрылым жаңа деңгейге көтерілді. Тазалық – тәртіп пен мәдениеттің көрсеткіші. Осы бағытта округте арнайы тазалық техникалары мен қызмет көрсететін мекемелер жұмыс істейді. Көшелердің көркіне, тазалығына, көгалдандыру мен абаттандыру ісіне ерекше көңіл бөлініп, ауылдың сыртқы бейнесі айтарлықтай жақсарды. Бұл жұмыстардың барлығы – халықтың игілігі үшін жасалып жатқан жүйелі саясаттың жемісі. Алдағы уақытта да ауылды көркейту, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау бағытында жұмыстар жалғасын таба береді.» – деген Айсұлтан Ділдәбаев Алатау ауыл округінде жүйелі әрі нәтижелі жұмыстар тұрақты түрде жүзеге асырылатынын атап өтті.

Балық шаруашылығы – өңір экономикасын дамытудың маңызды бағыты (4-бөлім)

Балық шаруашылығын дамыту тек экономикалық пайда үшін ғана емес, табиғи экожүйені сақтаумен қатар жүруі қажет. Су көздерін қорғау, заңсыз балық аулауға жол бермеу, орман-тоғай, су айдындарын таза ұстау – баршаға ортақ міндет. Табиғатқа ұқыпты қарау балық қорының үздіксіз молаюына тікелей әсер етеді. Қорытындылай келе, балық шаруашылығы – өңірдің аграрлық әлеуетін арттыратын, халықтың әл-ауқатын жақсартатын, өңір экономикасына тың серпін беретін стратегиялық маңызды сала. Осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі жалғастырып, қолдау шараларын күшейту арқылы өңірлердің дамуына зор үлес қосуға болады.

Биыл жалпы елімізде 12 мың тоннадан астам балық өсірілді. Балық шаруашылығы – экономикалық өсудің жоғары әлеуеті ретінде агроөнеркәсіптің маңызды салаларының бірі. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен 2021–2030 жылдарға арналған Балық шаруашылығын дамыту бағдарламасы бекітілді. Бағдарламаның негізгі индикаторлары: 2030 жылға қарай балық өсіру көлемін жылына 7 мың тоннадан 270 мың тоннаға дейін арттыру; ішкі тұтынуды жылына 67 мың тоннадан 134 мың тоннаға дейін ұлғайту; балық ресурстарының табиғи популяциясын 7%-ға арттыру. Бұл жайлы ҚР АШМ Балық шаруашылығы комитетінің төрағасы Серік Сермағамбетов ОКҚ алаңында өткен баспасөз конференциясында айтқан болатын.

Оның хабарлауынша, ағымдағы жылдың 11 айында балық өнімдері нарығының көлемі 76,8 мың тоннаны құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 10%-ға артық.

«Осы кезеңде 38,5 мың тонна балық ауланды, 12,2 мың тонна балық өсірілді. Бұл көрсеткіштер өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10%-ға жоғары. Сонымен қатар ағымдағы жылы экспорт 7%-ға төмендеп, 12,7 мың тоннаны құрады, ал импорт 5%-ға өсіп, 38,8 мың тоннаға жетті», – деді ҚР АШМ Балық шаруашылығы комитетінің төрағасы Серік Сермағамбетов.

Халықтың жан басына шаққандағы балық тұтынуы 4 келіден 5 келіге өсті, алайда ұсынылатын көлем 14,5 келі болып белгіленген. Кәсіптік балық аулау негізінен Түркістан, Атырау, Қызылорда, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарында жүргізіледі. Балық аулаумен 700-ден астам балық шаруашылығы субъектілері айналысады, онда шамамен 12 мың балықшы еңбек етеді.

Елімізде 20 халықаралық және республикалық маңызы бар су айдыны тіркелген. Олар 366 учаскеге бөлінген, оның ішіндегі 271 учаске немесе 75%-ы 139 пайдаланушыға бекітілген. 95 учаске бос тұр. Жергілікті маңызы бар 2997 су айдынының 1578-і 1163 пайдаланушыға бекітілген. Резервтік қорда 1419 су айдыны бар. 2025 жылдың 31 желтоқсанына дейін балық аулауға 63 мың тонна көлемінде квота бөлінді, оның 38,5 мың тоннасы игерілді.

Балықты жылына жалпы қуаты 120 мың тонна болатын 72 кәсіпорын өңдейді, олардың 20-сы ЕО елдеріне балық өнімдерін экспорттауға құқылы. Балықтың 50 түрі әлемнің 21 еліне, яғни Германия, Латвия, Литва, Нидерланды, Ресей, Қытай және тағы басқа мемлекеттерге экспортталады. Жалпы, 2025 жылдың 10 айында балық өңдеу кәсіпорындары 45 мың тоннаға жуық ысталған, мұздатылған дайын өнім өндірді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10 мың тоннаға артық.

Ал, қайта өңделген өнім көлемін ұлғайту мақсатында елімізде мынадай шаралар көзделген: олар, балықты өңдеумен айналысатын субъектілер үшін ҚҚС-ты 70%-ға төмендету және қайта өңдеушілер үшін айналым қаражатын толықтыруға 5% жеңілдікпен несие беру. Сондай-ақ, өндірістік қуаттарды жүктеу мақсатында өңделмеген балықты экспорттауға жарты жылға тыйым салынды.

Түркістан облысында «Балық шаруашылығын дамытудың өңірлік бағдарламасы» шеңберінде тауарлы балық өсіру көлемін арттыруға нақты жоспарлар қабылданды. Мұндай жұмыстар ауыл шаруашылығы саласының жаңа бағыты ретінде қарқынды дамып келеді. 2030 жылға дейін тауарлы балық өсіру көлемін 20 000 тоннаға жеткізу жоспарлануда. Өткен жылы облыс көлемінде 7 000 тонна балық өндіріліп, бұл жоспар толық орындалған.  Бұл көрсеткіш — өңірдің құнарлы су ресурстарын тиімді қолдана отырып, балық шаруашылығын тұрақты дамытып отырғанының белгісі.Балық шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерлер саны да едәуір өскен. 2025 жылғы мәлімет бойынша Түркістан облысында тауарлы балық өсірумен айналысатын кәсіпкерлер саны 231-ге жетті.

Бұл көрсеткіш соңғы жылдардағы инвестиция мен мемлекеттің қолдау бағдарламаларының нәтижесі. Қолдау шеңберінде кәсіпкерлерге субсидиялар беріліп, жаңа шаруашылықтар ашылуда. Өңірдегі жасанды көлдерде балық өсірудің негізгі өндірістік базасын қалыптастырады.Осы су айдындарында түрлі балық түрлері өсірілуде, мысалы, көмеш балық, карась, шортан, аҡ балығы және басқа да түрлер шығарылуда. Бір ғана ірі шаруашылықта күз айларында 50–60 тоннадай өнім алынатын жағдайлар бар. Елімізде балық шаруашылығы жалпы өсім тенденциясын көрсетуде. Өткен жылы жылы Қазақстанда жалпы 18 200 тонна балық өсірілген, оның ішінде Түркістан облысының үлесі шамамен 4 400 тонна — бұл республикадағы ең ірі көрсеткіштердің бірі. Бұл облыстың аталған салада көш бастап тұрған аймақтардың бірі екенін көрсетеді.

Балық шаруашылығын дамыту — ауыл шаруашылығының бәсекеге қабілетті бөлігін қалыптастыруға, тұрғындардың табысын арттыруға және экспорттық әлеуетті кеңейтуге бағытталған маңызды қадам. Талдау көрсеткендей, өңір балық өсіруден басқа аймақтарға үлгі болатындай нәтижелерге қол жеткізіп отыр.

№KZ89VPY00063999 Куәлік нөмірі

Lost your password? Please enter your email address. You will receive mail with link to set new password.

Exit mobile version