Балық шаруашылығы – өңір экономикасын дамытудың маңызды бағыты (3-бөлім)

Ордабасы ауданы да осындай жобаларды жүзеге асырудан кенде қалып отырған жоқ. Шұбар ауылының іргесіндегі «Арыс» өзенінің жағасында жұмыс істей бастаған «АҚ ОРДА Б» ЖК-нің өңірде балық өсіру шаруашылығы өркендеп келеді. Жалпы аумағы 4,5 гектар. Оның ішінде 1,3 га жерге тоған қазылып, 20 мың сазан шабағы жіберілген. Жоба құны – 20 млн теңге. Жылына 60 мың тонна сазан шабақтарын өсіріп отырған шұбарлық кәсіпкер Бақытжан Бекбосынов аталған кәсіпке ден қойған. Келесі жылдан бастап өз өнімін нарыққа шығаратын ол жергілікті үш азаматты тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Кәсіпкердің айтуынша, тәжірибелік тұрғыда және өзге де бағыттарда кәсіпкерлерге жергілікті әкімдік тарапынан тиісті деңгейде көмектер ұйымдастырылуда. Бүгінде кәсіпкер тағы 3,0 га жерге тоған қазуды жоспарлауда. Айта кетсек, қазіргі таңда Ордабасы ауданында балық өсіру саласы кең өріс алып келе жатыр.

Келесі кезекте, Келес ауданындағы балық шаруашылығы жайында айта кеткен жөн.Ауданның климаттық жағдайы балық шаруашылығына қолайлы. Бүгінде тұрғындар жаңа технологияларды қолдану арқылы балық өсіру саласында белсенділік танытуда. Ақтөбе ауылдық округіндегі «Бозсу» шаруақожалығы 4,8 гектар аумаққа балық өсіріп, дайын өнімді ішкі нарыққа шығарып жатыр.

«— Бүгінде балықтың аққайран және сазан түрін өсірудеміз. Шабақты Өзбекстаннан және көрші Сарыағаш ауданынан алдық. Жалпы 1 млн дана балық уылдырығын тастадық. Балық салмағы 150 грамм болғанда шаруаларға саудаладық,»– дейді шаруақожалық басшысы.

Айта кетейік, Келес ауданында балық өсірумен айналысатын кәсіпорындар мен фермерлік шаруашылықтар қатары артып, бұл жергілікті экономиканың дамуында маңызды рөл атқаруда. Оған қоса, жергілікті су айдындарында биологиялық теңгерімді сақтау үшін арнайы шаралар қолға алынған. Алдағы уақытта Келес ауданында балық шаруашылығын одан әрі дамыту мақсатында инвестициялар тартылып, заманауи технологияларды қолдану көзделуде.

Бұл бағыттағы тағы бір ауқымды жобалардың бірін айтар болсақ, Түркістан қаласында заманауи балық шаруашылығы кластері құрылады. Түркістан қаласының әкімі Әзімбек Пазылбекұлы Өзбекстан Республикасынан келген инвесторлармен кездесіп, оның нәтижесінде әуежай жанындағы жағажайда заманауи балық шаруашылығы кластерін дамытуға бағытталған жаңа инвестициялық жобаның жүзеге асырылу барысын талқылаған болатын. Қала әкімі инвесторлармен бірге жобаның жоспарланған аумағына арнайы барып, ондағы инфрақұрылымдық және инвестициялық мүмкіндіктерді де таныстырған.

Аталған жобаға Өзбекстандық инвесторлар тарапынан 5 миллион АҚШ доллары көлемінде жеке инвестиция тарту көзделіп отыр. Жалпы аумағы 100 гектарды құрайтын кешеннің 70 гектары — су қоймаларына, 10 гектары — интенсивті бассейндерге, ал қалған 20 гектары — әкімшілік және өндірістік нысандар мен туристік инфрақұрылымға арналмақ.

Жоба шеңберінде инкубациялық құрылғылар, балық өсіруге арналған интенсивті су айдындары, шабақ және балапан балық өсіретін шаруашылықтар құрылып, сонымен қатар 200 орынға арналған заманауи қонақүй мен мейрамхана салу жоспарлануда. Жоба толық іске қосылған кезде жылына 1000 тонна балық, 50 миллион дана шабақ және 400 мың балапан балық өсіріледі деп күтілуде. Жобаны жүзеге асыру алты кезеңнен тұрады. Толық іске қосылу мерзімі — 2 жыл. Сонымен қатар, 100-ден астам жаңа жұмыс орны ашылмақ. Қазіргі таңда тараптар арасында өзара ынтымақтастықты бекітуге бағытталған құжаттар дайындалып жатыр. Жоба аясында инвестициялық меморандум жобасы да қаралуда.

Жалпы Түркістан облысында балық шаруашылығын дамыту үшін келесі бағыттарға баса назар аудару маңызды. Яғни су қоймаларын тиімді пайдалану және молайту жұмыстары және балық түрлерін көбейту, сапалы тұқыммен қамтамасыз ету. Одан бөлек заманауи технологияларды енгізу қазіргі заман талабы болып тұр. Ал жергілікті билік тарапынан кәсіпкерлерге қолдау, жеңілдетілген несие мен инфрақұрылымдық көмек әрқашан көрсетіледі. Кәсіпкерлердің басты міндеті заңды талаптарды сақтап, табиғи тепе-теңдікті бұзбай дамыту болып табылады.

Балық шаруашылығы – өңір экономикасын дамытудың маңызды бағыты (2 – бөлім)

Бұл бағытта Мемлекеттік бағдарламалар аясында жасалып жатқан қолдаулардың тиімділігі айқын көрініс табады. Кәсіпкер алдағы уақытта балық асырау бассейндерінің аумағын ұлғайтып, мемлекеттен жеңілдетілген несие алуға ниетті екенін жеткізді. Айта кетейік, бүгінде Жетісай ауданда балық өсіруді кәсіп еткендердің саны 10-ға жеткен.

Сондай-ақ, аталған аудандағы Мақталы ауылдық округіне қарасты Шолпанқұдық деп аталатын шағын ғана ауылда орналасқан «Димаш» шаруа қожалығының төрағасы Сүндет Аблаев жеке қаржысы есебінен 20 млн теңге инвестиция салып, дөңмаңдай (толстолоб), амур, сазан сынды балық түрлерінің 1 млн 300 мың дана шабағын алып келген. Бүгінде ұзындығы 250 метр, ені 180 метрден 3 су бассейнінде өндіріп, өсіріріліп жатқан балықтардың орташа салмағы 1,5 келі. Балықтарға қажетті жемді Польша елінен алдырады екен. Шекара асып келетін жемнің құрамында балықты түрлі ауру-сырқаудан сақтайтын және өсіп-жетілуіне қажетті барлық минералдар бар дейді мамандар. Сонымен қатар, су бассейндерінде үйректердің де бірнеше түрі өсірілуде.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы ауыл шаруашылығын дамытпай бәсекеге қабілетті экономика құру мүмкін еместігін атап өтіп, оның ішінде балық шаруашылығына да ерекше мән беруді тапсырған болатын. Нәтижесінде, мемлекет тарапынан акваөсіруге пайдаланылатын азықты сатып алуға жұмсалатын шығындарды субсидиялау бағдарламасы балық шаруашылығын дамытуға оңды ықпалын тигізіп келеді. Нәтижесі де көңіл қуантарлық. Мемлекеттік қолдаудан қалыс қалмаған өңірдің балық тауарын өндірушілері өнімдерін Әзербайжан, Грузия, Израиль, Ресей, Қытай және Өзбекстан елдеріне экспорттап, табыстарын арттырып келеді.

Жалпы, Түркістан облысында балық шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерлердің саны жыл санап артып келеді. Өңір жасанды көлдерде балық өсіру бойынша көш бастап тұр. Түркістан облысында жергілікті маңызы бар 104 су айдыны бар. Оның ішінде 82-сі жергілікті маңызды су айдыны балық шаруашылығы мақсатында табиғат пайдаланушыларға бекітіліп берілген. Тауарлы балық өсірумен 231 кәсіпкерлік субъектісі айналысады.

Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің тапсырмасына сәйкес, облыста балық шаруашылығын дамыту мақсатында арнайы жұмысшы топ та құрылған болатын. Осы ретте жұмысшы топ өкілдері Отырар, Ордабасы, Созақ, Бәйдібек, Сайрам, Түлкібас аудандарына арнайы барып, балық шаруашылығымен айналысатын және айналысуға ниетті кәсіпкерлермен кездесіп, шаруаларға мемлекет тарапынан бөлінетін субсидиялар мен жеңілдіктер бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізген. Түркістан облысында балық шаруашылығын дамыту саласының әлеуеті жоғары. Акваөсіру бойынша өткен жылы жергілікті бюджеттен 500,0 млн теңге бөлініп, 31 шаруашылыққа субсидия беріліп, толығымен игерілді. Биыл акваөсіру бойынша 500,0 млн теңге, инвестициялық салымдарды субсидиялауға 120,5 млн теңге қарастырылып, тиісті жұмыстар атқарылуда.

Өзіндік табиғатымен ерекшеленетін Қазығұрт ауданында да балық өсіру кәсібі өркендеп келеді. Аталған аймақта, Сарапхана ауылдық округінде орналасқан жеке кәсіпкер Мықтыбек Меңлібековтың 1 гектар жерді қамтитын балық өсіру шаруашылығы бар. Мұнда майшабақ, сазан, алабұға, бекіре, жайын, табан, жалпақ, тұқы, шортан және көксерке сияқты балық түрлері өсірілуде. Жобаның жалпы құны — 10 млн теңге. Қазіргі таңда мұнда 1 адам жұмыс істейді. Жылдық өндіріс қуаттылығы — 1 тонна.

Одан бөлек, Қарабау ауыл округіндегі 3 гектар аумақта орналасқан, жалпы құны 50 млн теңге болатын “Ақсылбат-Құс” ЖШС-нің балық өсіру жобасы жұмысын атқарып жатыр. Болашақта бұл шаруашылық қосымша 5 гектар аумақты игеруді көздеп отыр. Кәсіпорын жылына 100 тоннаға дейін балық өсіруді жоспарлауда. Сонымен қатар, Қызылқия ауыл округіндегі ең ірі жобалардың бірі — “KAZYQURT BALYQ” ЖШС. Жалпы құны 250 млн теңге болатын бұл жоба толық іске қосылғанда 15 адам тұрақты жұмыспен қамтылады. Өндіріс орнының жылдық қуаттылығы — 1000 тонна балық өндіруге қауқарлы. Сондай-ақ, балық өнімдерін қайта өңдеу бағыты да қолға алынбақ. Қазіргі таңда инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізіліп, сазан балығының шабақтарын алу бойынша келіссөздер жүргізілуде. Сондай-ақ, «Ағанай» балық шаруашылығы қазіргі таңда балық өсіру ісін дамыту бағытында бірқатар жұмыстар жүргізіп жатыр.

Балық шаруашылығы – Қазығұрт аудан үшін де экономикалық тұрғыдан тиімді сала болып саналады. Себебі ол тек қана сапалы өнім өндірумен шектелмейді, қазіргі таңда бұл шаруашылық жергілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Сондықтан жергілікті билік өңір кәсіпкерлеріне балық шаруашылығын одан әрі дамыту қажеттігін айтып, бұл бағыттағы мемлекеттік қолдау тетіктерін тиімді пайдалануға шақырып келеді. Сондай-ақ, шаруашылық басшылықтарына өнім түрлерін көбейту, нарыққа шығару әлеуетін арттыру және экспортқа бейімделу бойынша нақты ұсыныстар берілген. Сонымен бірге, жергілікті кәсіпкерлікті дамытуға және ауыл шаруашылығы саласында жаңа жобаларды іске асыруға аудан әкімдігі тарапынан әрқашан қолдау көрсетіледі.

Балық шаруашылығы – өңір экономикасын дамытудың маңызды бағыты

Балық шаруашылығы – ауыл шаруашылығының ерекше мәні бар салаларының бірі. Ол тек халықты сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етіп қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын ашуға, кәсіпкерлікті дамытуға, экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге үлкен үлес қосады. Сол себепті өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуде балық шаруашылығын жүйелі түрде дамыту – уақыт талабы.

Балық шаруашылығының дамуы өңір үшін маңызы бағыттардың бірі. Біріншіден, балық шаруашылығы – экономикалық табыс көзі. Өзен-көлдер мен жасанды тоғандарды тиімді пайдалану арқылы жергілікті бюджетке түсетін кіріс көлемін арттыруға болады. Сонымен қатар, бұл сала жаңа жұмыс орындарын ашып, ауыл халқының табысын көбейтуге мүмкіндік береді. Көптеген ауылды жерлер үшін балық өсіру шаруашылығы тұрақты табыс көзіне айнала алады. Балық өнімдері – денсаулыққа пайдалы, сұранысы жоғары тағам түрі. Демек, ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етумен қатар, экспорт әлеуетін арттыруға да жол ашылады.

Бұл бағытта Түркістан облысында көптеген жобалар іске асырылып, балық шаруашылығына ден қойған кәсіпкерлердің саны артып келеді. Өңірдің аудан-қалаларында аталған кәсіп түрі қарқын алды. Солардың бірі Төлеби ауданы Киелітас ауылдық округінде орналасқан «Fish House» ЖШС. Жеке кәсіпкер Нұртас Шағыров балық шабақтары жіберілген арнайы бассейндерінде балықтың сазан және форель түрлерін уылдырық арқылы көбейтіп, арнайы жасалған тоғандарда бекіре балығын өсіруді қолға алған. Шаруашылыққа тартылған инвестиция құны – 500 млн теңге. Арнайы жасалған бассейндерге 15 тонна сазан шабағы, 60 тонна форель, 3 тонна бекіре тұқымдас балықтар жіберілген.

Мұнда бүгінде 50-ге жуық ауыл тұрғыны уақытша жұмыспен қамтылған. Алдағы уақытта 30 адамды тұрақты жұмыспен қамту көзделуде. Сонымен қатар қожалық иесінің жеке қаржысы есебінен жол бойына заманауи балалар ойын алаңшасын салып, халыққа пайдалануға берілген. Кәсіпкердің айтуынша, форель балығы салқын кезде арнайы орында өсіріліп, күз мезгілінде ашық бассейнге жіберіледі. Сондай-ақ, ол ауданға келуші туристерге балықтың бірнеше түрін ұсынып, этно стильде дәмхана ғимаратының құрылысын жүргізетінін жеткізді. Бүгінде тоған айналасына ерекше жеміс ағаштарын егіп, абаттандыру жұмыстары да қолға алынған.

Жалпы, Төлебиліктер көбіне форель шаруашылығын дамытуды қолға алып отыр. Бүгінгі таңда, аудан аумағында осы кәсіпті қолға алған кәсіпкерлер саны 16-ға жетті. Мәселен, былтыр 4 кәсіпкер өз қаржысымен балық шаруашылығын ашып, кәсіптерін дөңгелетіп отыр. Солардың бірі – «Сарсенов Сакен» ЖШС. Киелітас ауылдық округінде 0,14 га жерде балық ұстауға арналған бассейн жасап, 1500 дана сазан, 500 дана ақ амур және 5000 дана дөңмаңдай балықтарын өсіруде. Кәсіпкер балық шаруашылығынан бөлек демалыс аймағының құрылысын аяқтап, пайдалануға ұсынды. Сонымен қатар жеке кәсіпкер Исмаил Абдуллаев иелігіндегі 0,20 га жерге арнайы тоған жасап, 4000 дана сазан және 6000 дана тұқы балығын өндіруде.

Таулы аймақ кәсіпкерлері де балықтың суық суға төзімді форель түрін өсіруді қолға алды. Жеке кәсіпкерлер Жұмағали Қияқов, Олжас Сұлтанқұлов Қаратөбе ауылдық округіндегі жерлеріне 3000 дана және 10 мың дана форель балықтарын өсіріп жатыр. Қызыл балық тұқымдастарға жататын оның бәсі биік, нарықта сұраныс жоғары. Кәсіпкерлер форель шабағын алдырып, арнайы қоректендіреді. Шаруашылық басшылары форельмен алғаш рет айналысып отырса да, әзірге ұсақ шабақтарды өсіруде күрделі мәселе туындамағанын айтады. Одан бөлек, «Шымкентбалық» ЖШС Бірінші Мамыр ауылдық округінде орналасқан 2 га жерде жерде балық ұстауға арналған бассейн жасап, форель балықтарын өсіріп, жылына 300 тонна өнім алуды жоспарлап отыр.

Жетісай ауданында да тауарлы балық шаруашылығымен айналысуға қызығушылық білдірушілердің саны артып келеді. Соның бірі – Атамекен ауылдық округінің тұрғыны Айман Базарова. Жеке кәсіпкер биылғы жылдың мамыр айында өз қаржысына балықтың дөңмаңдай, амур, сазан сынды түрлерінің 30 мың дана шабағын Шардара ауданынан алып келген. Бүгінде аумағы 3 гектар, тереңдігі 2 метрді құрайтын тоғандарда өсіріліп жатқан балықтардың орташа салмағы 6 айда 1 келіге жеткен. Саудаға шығарылуы жоспарланған балықтарға қазірдің өзінде Алматы, Астана және Шымкент қалаларынан сұраныс бар.

Оқу бағдарламасы «Таза Қазақстан» құндылықтарымен толықтырылуда

ҚР Оқу-ағарту министрлігі елімізде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жалпыұлттық сипат алған «Таза Қазақстан» идеясын білім беру жүйесіне енгізу бағытында кешенді жұмыстарды бастады. Бұл туралы бүгін Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру мәселелері жөніндегі кеңесте Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова баяндады.

Министр бұл бағытта «Таза Қазақстан» бастамасы тұлға тәрбиесімен ұштастырылып, білім мазмұны жаңа құндылықтармен толықтырылатынын жеткізді. Жаңартылған оқу бағдарламаларына экологиялық мәдениет пен тұрақты даму мазмұны енгізілді. Жаратылыстану, физика, химия, биология, география, тіл мен әдебиет, адам және қоғам, технология және өнер пәндерінде экологиялық мәселелер, табиғатты қорғау, энергияны үнемдеу, қалдықтарды қайта өңдеу арқылы зерттеу дағдылары кеңейтілді. Бұл өзгерістер оқушылардың табиғатқа деген жауапкершілігін арттыратын мінез-құлықты қалыптастыруға және дамытуға ықпал етеді.

«Біз бүгінде білім саласында «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасын жүзеге асырып жатырмыз. Оның негізінде – Заң мен Тәртіп, Еңбек адамы және «Таза Қазақстан» идеясы жүзеге асырылады. Үш идея қоғамды топтастыруға жұмыс жасайды. Ең алдымен, жаңа мазмұн сабақ барысында, сабақтан тыс уақытта мектеп және мектептен тыс шаралар арқылы бұрынғыдан кең форматта жүзеге асырылады», – деді еліміздің Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова

Министрлікпен «Таза Қазақстан» бастамасы аясында алты әлеуметтік жоба жүзеге асырылуда. Жастар арасында «Таза Қазақстан» тақырыбында эссе байқауы ұйымдастырылды. Тұжырымдама аясындағы кешенді жұмыстарға оқушылармен бірге ата-аналар да белсенді түрде тартылуда.

Бүгінде «Жасыл балабақша» жобасымен 186 мектепке дейінгі білім беру ұйымы, мектептерде 125 мыңнан астам оқушыны қамтыған 4 мыңнан астам «Жасыл клуб» белсенді қызмет атқаруда. Сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау, азаматтық жауапкершілікті арттыруға арналған 40 мыңнан астам баланы қамтитын жас натуралистер мен жас туристер станциялары бар.

Расында тазалық – тәрбиенің бастауы екені бәрімізге белгілі. Мемлекет басшысының бастамасы мен аталған бағдарламадағы басым бағыттарға  Түркістан облысының және қаласының білім ордалары әрдайым қолдау танытып келеді. «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында белсенді түрде тазалық жұмыстары мен сенбіліктерді ұйымдастыруда.

Атап айтар болсақ, С.Сейфуллин атындағы №4 мектеп-лицейі еліміздің мерейлі мерекесі Тәуелсіздік күні қарсаңында «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясын өткізді. Іс-шараға білім мекемесінің ер азаматтары белсене қатысты. Аталған акцияның басты мақсаты – қоршаған ортаны қорғау, тазалық мәдениетін насихаттау және қоғамда экологиялық жауапкершілікті арттыру.

« – Осындай экологиялық бағыттағы игі істер туған жерге деген құрметті күшейтіп, қоғамдық белсенділік пен азаматтық жауапкершілікті нақты әрекеттер арқылы көрсетуге мүмкіндік береді. Тазалық – елдік сана мен ортақ жауапкершіліктің айқын көрінісі. Таза Қазақстан – жарқын болашақтың кепілі!» – дейді мектеп ұжымы.

Сонымен қатар, Түркістан қаласының білім бөлімінің 08.12.2025 жылғы №41-03/4500 хатына сәйкес «№31 бастауыш мектеп-балабақша»  кешені коммуналдық мемлекеттік мекемесінде 2025 жылдың 20 желтоқсанда «ТАЗА ҚАЗАҚСТАН» акция аясында сенбілік тазалық жұмыстары жүргізілді. Сенбілік жұмыстарына мектеп-балабақша қызметкерлері белсенділік танытып, өз үлестерін қосып, жауапкершілік таныта білді. Сенбілік арқылы экологиялық мәдениетті қалыптастыру,ортақ іске жұмыла отырып,балалар үшін қолайлы әрі салауатты орта жасау басты назарда болды. Таза орта-сапалы тәрбие мен берекелі ұжымның негізі.

Жалпы, елімізде жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы тек экологиялық акция ретінде ғана емес, ұрпақ тәрбиесінің маңызды бағытына айналып келеді. Соған орай білім беру саласында да үлкен өзгерістер жасалып, оқу-тәрбие бағдарламалары «Таза Қазақстан» құндылықтарымен жүйелі түрде толықтырылуда. Бұл жұмыстың басты мақсаты балалардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру, табиғатқа жанашырлық сезімін тәрбиелеу, туған жерге жауапкершілікпен қарауды үйрету және тазалық, тәртіп, ұқыптылық құндылықтарын санаға сіңіру.

Бұл бағдарлама аясында қоршаған ортаны қорғау, экология, су мен жер ресурстарын сақтау, тазалық мәдениеті жөніндегі мазмұн кеңейтіліп енгізілуде. Мектептерде «Таза сынып – таза мектеп», «Жас эколог», «Менің таза аулам – менің жауапкершілігім» сияқты жобалар да іске асырылады деп жоспарланған. Экологиялық сананы қалыптастыру бағытында оқушыларға табиғатты қорғаудың маңызы түсіндіріледі. Сонымен қатар, қоқысты сұрыптау мәдениеті үйретіледі жіне су мен энергияны үнемдеу, туған жерге деген жанашырлық сезімін қалыптастыру бойынша насихат жүргізіледі. Бұл – тек мектеп қабырғасындағы жұмыс емес, өмірлік дағды қалыптастыруға бағытталған тұрақты тәрбие.

Мемлекет басшысының бастамасымен іске асып жатқан «Таза Қазақстан» жобасы тек акция емес, ұлттық құндылыққа айналуы тиіс идея. Оқу бағдарламасына енгізілген өзгерістер арқылы жалаң ұрандар емес, нақты тәрбиелік нәтижеге қол жеткізуге болады. Экологиялық мәдениеті жоғары, жауапкершілігі зор, елінің болашағын ойлайтын саналы ұрпақ тәрбиелеу –ортақ міндет болып табылады. Таза ойлы ұрпақ – Таза Қазақстанның негізі!

 

Білім ордалары – экологиялық тәрбиенің орталығы

Елімізде жүзеге асырылып жатқан “Таза Қазақстан” жалпыұлттық акциясы – табиғатты қорғау, қоршаған ортаны таза ұстау, экологиялық мәдениетті арттыруға бағытталған маңызды бастама. Бұл игі іске еліміздің әр өңіріндегі білім беру ұйымдары – мектептер, колледждер мен оқу орындары – белсенді атсалысып, үлгі болатын деңгейде еңбек етіп келеді.

Мектеп – тек білім беретін орын емес, жас ұрпақты тәрбиелейтін, жауапкершілікке баулитын орта. Осы акция аясында білім ұйымдары сенбіліктер ұйымдастырып, мектеп аумағын, көшелер мен қоғамдық орындарды тазалап және жас көшеттер егіп, көгалдандыру жұмыстарын да жүргізді. Сонымен қатар экология, табиғат қорғау жөнінде түсіндіру шараларын өткізді. Бұл жұмыстар оқушылардың бойына туған жерге деген сүйіспеншілікті, табиғатқа жанашырлықты қалыптастыруға зор ықпал етеді.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясына қолдау білдірген Түркістан қаласында орналасқан білім ордалары да аптаның әр сенбісінде тазалық жұмыстарын жүргізуде.

Атап айтар болсақ, Түркістан қаласы білім бөліміне қарасты Хамза атындағы N2 жалпы білім беретін мектебінде 2025 жылдың 20 желтоқсан күні «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында кезекті сенбілік ұйымдастырылып, аталған шараға мектеп ұжымы, кіші қызметкерлер белсене қатысып, мектеп ауласын жапырақтар мен қоқыстан тазартып, тәртіпке келтірді.

Сенбіліктің басты мақсаты – қоршаған ортаны қорғау, жасыл желекті көбейту, экологиялық мәдениетті қалыптастыру және ұжымдық жауапкершілікті арттыру болды.

«- Мұндай іс-шаралар экологиялық мәдениетті қалыптастырып, мектебіміздің тазалығы мен көркіне ортақ жауапкершілікті арттыра түседі.Таза табиғат-денсаулық негізі.Өз қаламыздың, білім ордамыздың табиғатын көркейтуге үлесімізді қосайық! Сенбілікке атсалысқан ерікті ұстаздар және кіші қызметкерлерге белсенділігі мен табиғатқа деген жанашырлығы үшін алғыс айтамыз!!» – дейді білім ордасының басшылығы.

Сонымен қатар, Түркістан қалалық білім бөліміне қарасты «Ж.Жабаев атындағы №11 жалпы білім беретін мектеп» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде 20 желтоқсан күні «Таза Қазақстан» тұжырымдамасын іске асыру мақсатында мектеп аумағында сенбілік тазалық жұмыстарын өткізді. Қоршаған ортаның тазалығын сақтау әр адамның ішкі мәдениетінің көрсеткіші. Мектеп ұжымы және кіші қызметкерлер де сенбілікке белсене атсалысты.

Сондай-ақ, шахардағы “Әл-Фараби атындағы N10 жалпы білім беретін мектебінде де “Таза Қазақстан” экологиялық жобасы аясында әр аптаның сенбісінде тазалық жұмыстары жүргізіледі. Кезекті тазалық шарасында мектеп қызметкерлері ғимараттың ауласы мен жақын орналасқан көшелерді қоқыстардан тазартты. Мектеп мұғалімдері мен қызметкерлері қоршаған ортаның ластанбай таза болуына өз үлестерін қосты.  Сенбілік — бұл қоғам болып жиналып, қоршаған ортаны тазалау, абаттандыру үшін өткізілетін ерікті еңбек күні. Мақсаты — тазалықты сақтау, экологиялық мәдениетті арттыру.

Одан бөлек, бұл күні «М.Маметова атындағы жалпы білім беретін мектеп» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде Түркістан қалалық білім бөлімінің 08.12.2025 жылғы №41-03/4500 санды хатын басшылыққа ала отырып,«Таза Қазақстан» акциясы аясында мектеп ауласына ұжым мүшелері сенбілік жұмыстарын ұйымдастырды. Сенбілік барысында қоқыстардан, ағаш жапырақтары мен шөптерден таратылды.

Аталған акцияға  Ататүрік атындағы №17 мектеп-гимназиясы да өз үлесін қосты. Іс-шара барысында оқу ордасының ауласы тұрмыстық қалдықтардан тазартылып, ағаштардың түскен жапырақтары жиналды. Қоршаған ортаны қорғауға бағытталған бұл игі іске ұжым мүшелері белсене атсалысты. Тазалық пен жауапкершілікті басты құндылық ретінде ұстанған барша әріптестерге мектеп басшылығы шынайы алғыстарын білдірді.

Тазылық жұмыстарына кейде өз еріктерімен оқушылар да белсенді түрде атсалысады. Бұл қуантарлық нәтиже, себебі акция кезінде оқушылар таза орта үшін өз еркімен еңбек етеді, жасөспірімдер қоғамдық жауапкершілікті сезінді, “тазалық – әркімнен басталады” деген түсінік нығайды және  ұжымдық еңбек, ұйымшылдық, бірлік арта түседі. Осылайша балалардың табиғатты қорғауға деген көзқарасы өзгеріп, экологиялық мәдениет деңгейі жаңа сатыға көтерілді.

Бұл тұста мұғалімдер мен ата-аналардың қолдауы да ерекше. Олар ұйымдастырушылық жұмыстарды үйлестіріп, балаларға үлгі көрсетеді. Түсіндірме, насихат шараларын да жүргізеді.Осының нәтижесінде “Таза Қазақстан” акциясы тек науқандық емес, үздіксіз жалғасатын игі дәстүрге айналып келеді.

“Таза Қазақстан” акциясына білім ордаларының қосқан үлесі – мемлекет бастамасына жасалған қолдау ғана емес, болашақ ұрпақтың экологиялық санасын қалыптастыру жолындағы үлкен қадам. Табиғатты аялаған ұрпақ – елдің ертеңі. Сондықтан білім ұйымдарының белсенді еңбегі – еліміздің экологиялық қауіпсіздігіне қосылған нақты үлес деп толық айтуға болады.

«АҚСУ-ЖАБАҒЫЛЫ» ҚОРЫҒЫНЫҢ ТУРИСТІК ӘЛЕУЕТІ ЖОҒАРЫ

Туризм – өңірдің экономикасын нығайтып, әлеуметтік-мәдени дамуына серпін беретін маңызды сала. Түркістан облысы табиғи байлығы мол, көрікті таулы және тарихи-мәдени мұрасы терең аймақ болғандықтан, туризмді дамытуға үлкен мүмкіндікке ие.Өңірде осы саланы дамыту үшін жан-жақты жұмыс жүргізіліп жатыр. Түркістан облысында орналасқан ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда туристік-рекрациялық мақсатта 30 туристік соқпақ пен маршруттар құрылған. Соның бірі – «Ақсу-Жабағылы» қорығы.

Қорық аумағында 10 туристік соқпақ отандық және шетелдік туристерге сапалы қызмет көрсетіп келеді. Бұл соқпақтар арқылы таулардың әсем табиғатын, өсімдіктер дүниесін тамашалап қана қоймай, жабайы жан-жануарлармен жиі ұшырасуға болады. Атап айтқанда, жабайы шошқа, Сібір тауешкісі, Түркістан сілеусіні сияқты тағы басқа аңдар осы қорық аумағында мекен етеді. Сондай-ақ мұнда сирек кездесетін жануарлар – Тянь-Шань қоңыр аюы, Сібір тау ешкісі, Тянь-шань және Қаратау арқарлары және қар барысын кездестіруге болады.

1926 жылы республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ «Ақсу-Жабағылы» мемлекеттік табиғи қорығы құрылған. 2026 жылы қорыққа 100 жыл толады.

Мамандардың айтуынша, қорықтың фаунасы мен флорасы 2457 өсімдік пен жануардан тұрады. Қорықта құстардың 267 түрі, сүтқоректілердің 52 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 32 түрі, қосмекендердің 267 түрі кездеседі. Мұнда қорғауды қажет ететін жануарлар мен құстардың сирек түрлері кездесетін болғандықтан оларды қорғап, табиғи қалыпта сақтау мақсатында күзет инспекторлары қызмет етуде. Қорық аумағын 28 мемлекеттік инспектор күзетеді. Атап айтсақ, 1 күзет қызметінің бастығы, 1 өрт сөндіру станциясының басшысы, 11 жедел топ мемлекеттік инспекторы бар. Сондай-ақ 1 байланыс инженері, 2 бас орманшы, 12 кордон инспекторы жұмыс істейді. Қорықта сұғанақтықпен күресу мақсатында рейдтік іс-шаралар тұрақты түрде жүргізіледі.

Сондай-ақ қорық кеңсесінде жабайы аң-құстарға арналған музей орналасқан. Өткен жылы қорық 2500 турист қабылдаған. Елімізден бөлек өзге шетелдерден туристер келген. Бүгінгі таңда Жабағылы ауылында қорықтың 10 адамға арналған қонақүйі мен жеке кәсіпкерлердің қонақүйлері жұмыс істейді. Әсіресе, жаз айларында туристердің саны артады. Негізі, қорық аумағында туризм саласы дамыса, ең алдымен өңір экономикасына тікелей пайда әкеледі. Жаңа жұмыс орындары ашылады, қызмет көрсету сапасы жақсарады, шағын және орта бизнес өркендейді. Қонақ үйлер, демалыс орындары, қоғамдық тамақтану орындары, көлік және сервистік қызмет түрлері дами түседі. Бұл – халықтың табысын арттырып, тұрмыс сапасын жақсартудың нақты жолы.

Табиғи туризм, экотуризм бағыттарының дамуы да маңызды. Ақсу–Жабағылы қорығы, Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық паркі сияқты бірегей табиғи аймақтар экотуризмді жандандыруға зор мүмкіндік береді. Қорыта айтқанда, туризм Түркістан облысы үшін тек экономикалық емес, әлеуметтік, мәдени және рухани тұрғыдан да маңызды сала. Бұл бағытты жүйелі түрде дамытып, инфрақұрылымды нығайту, сервистік қызмет сапасын арттыру – өңірдің болашағы мен беделін өсіретін басты міндеттердің бірі.

Таза Қазақстан – әрбірімізден басталатын үлкен міндет

Түркістан облысының орталығы Түркістан қаласында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында жүйелі түрде тазалық жұмыстары және сенбілік іс-шаралары ұйымдастырылып келеді. Оған зиялы қауым өкілдері де, мемлекеттік қызметшілер де, түрлі үкіметтік емес ұйымдар мен шахардың тұрғындары да белсенді түрде атсалысып келеді. Президент бастамасын жақсылыққа балайтын жандардың пікірі де қазіргі Түркістанның өркендеуімен үндеседі.

Мәдениет қараткері Ұлжан Мұстафаева:

« – Түркістан облысында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында ауқымды сенбілік өтті. Оған, жалпы, облыс көлемінде оған 50 мыңнан аса тұрғын қатысып, 17 мың ағаш көшеті егілді. Экологиялық бастамаға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров те қолдау білдіріп, Түркістандағы «Парасат» саябағы аумағында көшет отырғызды. Аға буын мен зиялы қауым өкілдерімен, жастармен кездесіп, аймақты көгалдандыру, жасыл желекті көбейту маңызды екенін жеткізді. -Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» бағдарламасы бәріміз үшін маңызды. Қоршаған орта таза болса, қоғам тазарады. Ағаш егіп, айналаны таза ұстау әрбір тұрғынның міндеті болуы керек. Бүгінгі экологиялық іс-шараде белсенділік танытқан ардагерлерге, жастарға, тазалық мекемесінің қызметкерлеріне, тұрғындарға алғысымды білдіремін, – деді облыс әкімі Нұралхан Көшеров. «Парасат» саябағында 120 көшет отырғызылып, жасыл желек аумағы ұлғая түсті. Мен де көрікті қаламыздың тұрғыны және мәдениет қайраткері ретінде белсенділік танытып, қаладағы ардагерлер мен аға буын өкілдері, аналар алқасының мүшелерімен бірге іс-шараға арнайы қатысқан болатынмын. Мақсатым – туған қаланы жайқалтуға үлес қосу. Қаламыздың тазалығы мен көркеюіне себепкер болатын акцияға немеремді де ертіп бардым. Себебі біздің  ұрпағымыз еліміздің болашағы. Олар осындай игі істерді санасына сіңіруі тиіс. Туған жеріне жақсылық жасауды, тазалық мәдениетін білуі керек деп есептеймін. Сонымен қатар, барша түркістандықтарды «Таза Қазақстан» бағдарламасына үлес қосуға шақырамын!»

Түркістан қаласының тұрғыны, көпбалалы ана Гүлнұр Жангелдіқызы:

 « – Мен – осы елдің, оның ішінде киелі мекен, мәдени-рухани астанамыз Түркістан қаласының тұрғынымын. Соңғы жылдары туған қаламның қалай жаңарып, өзгеріп, көркейіп жатқанын күн сайын көзіммен көріп келемін. Бұрын қарапайым шаһар болып көрінетін Түркістан бүгінгі таңда әдемі сәулеті бар, заманауи инфрақұрылымы дамыған, таза әрі жайлы қалаға айналды. Бұл – әр тұрғын үшін мақтаныш, әр жүрекке қуаныш. Қайта түлеген Түркістанның жаңа бейнесі,қала көшелерінің кеңейтіліп, абаттандырылуы, аулалардың тәртіпке келтірілуі, демалыс орындарының көбеюі Түркістанның көркін айрықша айшықтады. Жаңа саябақтар, гүлзарлар, жарық шамдармен көмкерілген аллеялар – қаланың ерекше келбетін қалыптастырды. Ең бастысы тазалық – қала мәдениетінің айнасы ғой. Қуантатыны – тек биліктің жұмысы емес, тұрғындардың да сана-сезімі өзгеріп келеді. Адамдар көшеге қоқыс тастамауға, өз аулаларын таза ұстауға, қоғамдық орындарды күтіп ұстауға үйреніп жатыр. Мектеп оқушылары, жастар, қоғамдық ұйымдар ұйымдасқан түрде сенбіліктер өткізіп, «Таза қала – ортақ жауапкершілік» деген түсінік қалыптасты. Түркістанның қазіргі көрінісі – осы бірліктің, ұйымшылдықтың нәтижесі.»

Түркістан қаласының тұрғыны, жеке кәсіпкер Ақерке Айдарқызы:

« – Түркістан тек әсемдігімен ғана емес, рухымен де ерекше. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі мен тарихи орындар қаланың рухани тынысын сақтап тұр. Ежелгі тарих пен қазіргі заман үйлесім тапқандай. Таза қала – таза сана, тәртіп пен мәдениеттің белгісі екенін Түркістан дәлелдеп отыр. Қарапайым тұрғын ретінде баламыз таза, әдемі қалада өсіп жатқанына, қонақ келгенде ұялмай көрсетер шаһарымыз бар екеніне, күн сайын жаңарып, көркейіп жатқан Түркістанға шын жүректен қуанып, мақтанамыз. Бүгінгі Түркістан – тазалықтың үлгісі, жүйелі еңбектің нәтижесі, келешекке сенім сыйлайтын қала. Таза қала – тек жақсы көрініс емес, ол – мәдениет, тәрбие, жауапкершілік. Осы жолдан таймай, бірге еңбек етсек, Түркістан одан әрі көркейе беретініне сенемін. Әсем Түркістан – баршамыздың ортақ мақтанышымыз!»

Түркістан қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы, ардагер ұстаз Жарынбек Құлбайымбетов:

« – Соңғы жылдары елімізде көтеріліп жатқан “Таза Қазақстан” бастамасы мен үшін жай ғана акция емес, қоғамдық сананы оятатын, елдің мәдени деңгейін көрсететін үлкен қозғалысқа айналды. Өйткені тазалық – тек аула тазалау емес, ол – тәрбие, жауапкершілік, ұрпаққа деген аманат. Табиғатқа құрмет – болашаққа қамқорлық. Біз табиғаты көркем, кең далалы елде өмір сүріп отырмыз. Бірақ кейде өз қолымызбен табиғатқа зиян келтіріп, қоршаған ортаға салғырт қарап жататынымыз жасырын емес. Жол бойындағы қоқыс, лас өзен, күтімсіз аула – бәрі өз мәдениетіміздің айнасы. Сондықтан “Таза Қазақстан” бастамасы ең алдымен бізді ойландырды. – Біз осындай елде өмір сүргіміз келе ме? – Балаларымызға қандай жер қалдырғымыз келеді? Жауабы анық – таза, көркейген, жайлы Қазақстан! Қуантатыны – халықтың көзқарасы өзгеріп келеді. Ауылда да, қалада да тұрғындардың бірігіп сенбілік жасауы, мектеп оқушыларының, жастардың белсенділігі, қоғамдық ұйымдардың атсалысуы – үлкен өзгерістің белгісі. Қазіргі кезде  көшелер тазалануда, саябақтар абаттандырылуда, су көздерін қорғау ісі күшейтілуде және қоқыс сұрыптау мәдениеті қалыптасуда. Бұл – науқандық шара емес, тұрақты үрдіске айналуы тиіс дәстүр. Менің ойымша, ең үлкен тазалық – әрбір үйдің, әр адамның жауапкершілігінен басталады. Егер әркім өз ауласын таза ұстаса, көшеге қоқыс тастамаса, табиғатты бүлдірмесе жіне бейжай қарамаса, онда бүкіл елдің келбеті өзгереді. “Меннен не өзгереді?” деген түсінік енді болмауы керек. Себебі үлкен өзгеріс – шағын әрекеттерден басталады. Балаларға қалдыратын ең үлкен мұра біз не деп ойлаймыз? Біз баламызға байлық, дүние қалдырғымыз келеді. Бірақ ең үлкен байлық – таза ауа, таза су, жасыл табиғат. Егер біз бүгін табиғатты қорғамасақ, ертең кеш болуы мүмкін. Сондықтан “Таза Қазақстан” – тек бүгінгі міндет емес, ұрпақ алдындағы жауапкершілік. Менің бұл ретте айтарым Таза Қазақстанды билік те, ұйым да, бір адам да жалғыз жасай алмайды. Оны бәріміз бірігіп жасаймыз. Әрқайсымыз өзіміз тұрған жерден бастап үлес қосайық. Тек сонда ғана еліміз шын мәнінде таза, көркейген, жайлы мемлекетке айналады.»

3 МЫҢНАН АСТАМ АДАМ ҚАТЫСЫП, 11 МЫҢҒА ЖУЫҚ КӨШЕТ ЕГІЛГЕН СЕНБІЛІК

Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» аясында Сарыағаш ауданындағы «Айырылмас» этно-мәдени саябағында кең көлемді сенбілік ұйымдастырылды. Іс-шараға Түркістан облысы әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасов, Сарыағаш ауданының әкімі Арман Абдуллаев, облыстық мәслихат депутаты Жәнібек Сүлейменов, Түркістан облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Тоқтар Усубалиев, студенттер, мемлекеттік қызметкерлер, кәсіпкерлер және еріктілер қатысты.

« — Бүгін бізді біріктіріп тұрған — қоғамның белсенділігі. Әрбір тұрғынның ықыласы мен еңбегі ауданымыздың келбетіне қосылған нақты үлес. Табиғат – бәріміздің ортақ байлығымыз. Сарыағаш – табиғаты әсем, туристік әлеуеті жоғары аймақ. Сондықтан тазалықты сақтау – өңіріміздің көркін арттыру, болашақ ұрпаққа үлгі болу. Баршаңызды тек сенбіліктерде ғана емес, күнделікті өмірде де тазалыққа мән беруге, қалдықтарды сұрыптауға және қоғамдық орындарды таза ұстауға шақырамын. Біріккен еңбек қана үлкен нәтижеге жеткізеді. Бүгінгі сенбілік Сарыағаш ауданын одан әрі көркейтіп, жайлы болуына ықпал етеді деп сенемін. Барлық қатысушыларға еңбектері үшін алғыс айтамын. Ортақ үйіміз – Қазақстанды таза ұстайық,» — деді облыс басшысының бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасов.

Сенбілік барысында 11 мыңға жуық ағаш көшеттері таратылып, қатысушылар тарапынан егілді. Сонымен бірге тазалық жұмыстарын жүргізу үшін 1000-ға жуық қап, қолғап, тырма, күрек секілді құрал-жабдықтар берілді. Аудан бойынша 3000-нан астам тұрғын сенбілікке белсене қатысып, қоршаған ортаны абаттандыру мен тазартуға үлес қосты.

Тазалық жұмыстарына арнайы коммуналдық техникалар жұмылдырылып, жиналған қоқыстар белгіленген орындарға шығарылды. Сонымен қатар Сарыағаш қаласы және оған қарасты 13 ауылдық округте республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының бойында, ішкі көшелер мен қоғамдық орындарда кең ауқымды тазалық жұмыстары жүргізілді.Бей-берекет тасталған күл-қоқыстар жиналып, арамшөптер шабылды, қураған ағаштардың бұтақтары кесілді. Арық-атыздар тазартылып, саябақтар мен скверлер ретке келтірілді. Жасыл желекті көбейту мақсатында қосымша ағаштар егілді.

Айта кетсек, сенбіліктің негізгі мақсаты — аумақты көгалдандыру, көшелер мен саябақтарды, арықтарды және демалыс орындарын қоқыстан тазарту, сондай-ақ қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыру болып табылады.

ТҮРКІСТАНДА ИНФРАҚҰРЫЛЫМ МЕН АБАТТАНДЫРУ ЖҰМЫСТАРЫ ҚАРҚЫНДЫ ЖАЛҒАСУДА

Түркістан қаласында инфрақұрылымды дамыту және абаттандыру бағытындағы ауқымды жұмыстар жоспарға сай жүзеге асып келеді. Түркістан қаласының әкімі Әзімбек Пазылбекұлы аймақтағы бірнеше маңызды нысандардың құрылыс, көгалдандыру және инженерлік жұмыстардың орындалу барысын ұдайы аралап, жұмыс қарқынын басты бақылауға алған.

Алдымен жаңа қала аумағындағы құрылыс алаңдарында құрылыс қалдықтарын толық жою және нысандардың сыртқы қоршауларын ретке келтіру жұмыстары назарға алынды. Бұл бағыттағы жұмыстардың сапасы мен мерзімі қатаң бақылауда болып, жауапты сала өкілдерімен тұрақты мониторинг жұмыстары жүргізілетін болады. Шахар басшысы құрылыс нысандары тазалық жұмыстарын ұдайы жүргізуді және қоршаған ортаны қорғауды, қоқыс қалдықтары дер кезінде тазалауды тапсырып, жауаптыларға ескертулер жасап келеді.

Қаладағы негізгі магистралды бағыттардың бірі – Саттарханов даңғылы мен Әуежай тас жолы бойында да көгалдандыру жұмыстары қызу қарқынмен жалғасуда. Жалпы әуежай мен Саттарханов даңғылы бойына 15 000 түп раушан гүлі отырғызылуда.

Сондай-ақ, Жібек жолы тұрғын үй кешеніне апаратын 26-көшеде жол-құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Жол сапасы, инфрақұрылымдық стандарттардың орындалуы және жұмыс кестесіне сәйкестігі мұқият тексеріліп, тараптардан тиісті ұсыныстар берілген.

Айта кетейік, 5,2 гектар аумақты қамтитын «Жібек жолы» тұрғын үй кешенінің құрылысы да белсенді түрде жүріп жатыр. Арендалық және кредиттік үйлерден тұратын бұл жобада 344 пәтер қамтылған. Қазіргі кезде құрылыс жұмыстарының 75 пайызы аяқталған, нысанды сапалы әрі белгіленген мерзімде бітіру бағытында жұмыстар жалғасуда. Сонымен қатар нысанның аймағын абаттандыру мәселесі де назардан тыс қалмайды.

Түркістан қаласының әкімі Әзімбек Пазылбекұлы 5000 орындық мешіттің құрылыс, абаттандыру жұмыстарын да басты назарға алып отыр. Қазіргі таңда қасбет және мұнара толық дайын, инженерлік жүйелер тартылып, терезелер орнатылған. Ішкі әрлеу жұмыстары жүргізілуде. Нысанда 30-дан астам жұмысшы мен 9 техника жұмылдырылған. Алдағы уақытта мешіт аумағында жасыл желек көлемін арттыру жоспарлануда.

Сонымен қатар, Түркістан қаласындағы негізі жолдардың бірі- Айналма жол бойына қоршау орнату және Б.Майлин көшесіндегі реконструкциялау жұмыстарының мәселесі қаралып, тиісті сәулеттік ұсыныстар зерделенді.

Қала әкімі Әзімбек Пазылбекұлы Өндірістік парк пен арнайы экономикалық аймақ аумағында атқарылып жатқан жұмыстарды аралап, инфрақұрылымды ретке келтіру және тазалық деңгейін күшейту бойынша бірқатар нақты тапсырмалар берді. Бүгінде мұнда 5000 түп ағаш отырғызылып, кіші өндірістік 5 ғимараттың құрылысы мен абаттандыру жұмыстары жүргізілуде.

« – Түркістан – тек облыс орталығы ғана емес, бүкіл еліміздің рухани астанасы, тарих пен мәдениеттің тоғысқан қасиетті мекені. Осындай киелі шаһарды көркейту, абаттандыру және заманауи инфрақұрылыммен қамтамасыз ету – уақыт талабы әрі әрбір тұрғынның ортақ міндеті. Түркістанды абаттандыру – бұл тек жол салу немесе көгалдандыру ғана емес, бұл тұрғындарға жайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру, туристерге қолайлы жағдай жасау, қала келбетін жақсартып, халықаралық деңгейдегі мәдени орталыққа айналдыру. Көгалданған көшелер, тынығу орындары, таза аулалар – халықтың денсаулығына, көңіл-күйіне, өмір сапасына тікелей әсер етеді. Түркістан көркейсе – өңір дамиды, өңір дамыса – ел экономикасы нығаяды.» – дейді Түркістан қаласының әкімі Әзімбек Пазылбекұлы

Қала инфрақұрылымын дамыту дегеніміз: сапалы жолдар, тұрақты жарық және газ жүйесі, таза ауыз су мен кәріз жүйесі, қоғамдық көлік қызметінің жақсаруы, қауіпсіздік, цифрландыру және коммуналдық қызметтердің қолжетімді болуы. Аталған бағыттағы жұмыстар облыс орталығында кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатыр. Тиісінше инфрақұрылым дамыса, жаңа жұмыс орындары ашылып кәсіпкерлік өркендейді, инвестиция тартылады, қала бюджеті көбейеді және жастарға мүмкіндік пайда болады. Сонымен бірге, туристік әлеует артады. Түркістанға келген әр қонақ қала мәдениетін, тазалығын, тәртібін көріп, жақсы пікір қалыптастырады. Бұл – халықаралық деңгейдегі беделдің қалыптасуына мүмкіндік береді. Одан бөлек қаланы абаттандыру жұмыстары экологиямен тікелей байланысты. Көгалдандыру, саябақтар салу, көшелер мен арық-атыздарды қоқыстан тазалау – табиғатты қорғаудың маңызды бөлігі. Бұл – болашақ ұрпақ үшін жасалатын игі іс деп айтуға болады.

Расында Түркістанды көркейту – тек биліктің жұмысы емес, баршаның міндеті. Әр тұрғын таза ұстауға, тәртіп сақтауға, жасалып жатқан жұмыстарға қолдау көрсетуге үлес қосса – қасиетті шаһар нағыз заманауи, жайлы, тартымды қалаға айналады.

@Ақерке Исманова – TAQ.KZ ақпараттық агентігінің тілшісі.

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА 114 МЫҢ ГЕКТАР ЖЕРГЕ СУ ҮНЕМДЕУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЕНГІЗІЛГЕН.

Мемлекет басшысының су үнемдейтін озық технологияларды жедел енгізу жөніндегі тапсырмасына сәйкес өңірде кешенді шаралар жүзеге асырылуда. Су үнемдеу жүйелерін қолдану ағын суды екі есеге дейін үнемдеп, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін үш есеге дейін арттыруға мүмкіндік береді. Түркістан облысы еліміздегі суармалы жерлердің төрттен біріне иелік етеді. Суармалы алқаптардың жалпы көлемі 554 мың гектарды құрайды. Биыл 27 мың гектарға су үнемдеу технологияларын енгізу жоспарланып, 59 мың гектарға орнатылды. Жоспар артығымен орындалды. Су үнемдеу технологиялары енгізілген жалпы жер көлемі 114 мың гектарға жеткен.

Суару технологияларының қолжетімділігін арттыру үшін өңірде алты кәсіпорын ашу қолға алынған. Олардың 4-еуі іске қосылды, алда тағы 2 кәсіпорын ашылады. Нәтижесінде 364 мың гектарға су үнемдеу технологиясымен қамтамасыз ету мүмкін болады. Болашақта бұл кәсіпорындар облысты және көршілес өңірлерді толық қамтамасыз етеді.

Отырар ауданында су үнемдеу технологияларын қолдану арқылы күріш өсіру жобасы жүзеге асырылды. Жоба құны 7 миллион АҚШ долларын құрайды. Тамшылатып суару технологиясын қолдану нәтижесінде өнімділік артып, су екі есе үнемделген.

Облыс аумағында ағын суды жеткізетін ұзындығы 12 731 шақырымды құрайтын 4 180 канал бар. Каналдардың 76 пайызының тозығы жеткен. Осы мәселені шешу мақсатында кешенді жоспар қабылданып, Ислам даму банкінің қаржысы есебінен 302 су нысанын жөндеу көзделген. Бұл жұмыстар аяқталған соң каналдардың тозу деңгейі 50 пайызға дейін төмендейді.

Бұдан бөлек, өңірде жалпы сыйымдылығы 121 миллион текше метр болатын төрт су қоймасын салу жоспарланған. «Бәйдібек ата» және «Қарақуыс» су қоймаларының құрылысы жүргізілуде. «Боралдай» және «Иқан су» қоймаларының жобалары әзірленуде. «Бәйдібек ата» және «Боралдай» су қоймалары іске қосылғанда Түркістан қаласы мен бес аудан тұрақты түрде 113 миллион текше метр сумен қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар 16 мың гектарға жуық жердің су қамтамасыз етілуі жақсарып, ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемін жылына 200 миллиард теңгеге дейін арттыруға мүмкіндік туады.

Берілген шаралар су ресурстарын тиімді басқаруға, ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыруға және өңірдің су қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.

№KZ89VPY00063999 Куәлік нөмірі

Lost your password? Please enter your email address. You will receive mail with link to set new password.

Exit mobile version