Сауран ауданы, Ескі Иқан ауылдық округінде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқықбұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кезекті түнгі рейдтік іс-шара өткізілді. Алдын алу бағытындағы жұмысқа аудандық ішкі саясат бөлімі, полиция қызметкерлері, Жастар ресурстық орталығының өкілдері мен ерікті жастар қатысты.

Түнгі рейдке Сауран аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы М.Қалеке, Сауран аудандық полиция басқармасының аға қызмет инспекторы, полиция капитаны А.Сыздықов, полиция капитаны Т.Онбаев, аудандық Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Ж.Құрбанәлі және ерікті жастар жұмылдырылды.

Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар мен жастар көп шоғырланатын орындар бақылауға алынып, тұрғындармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Рейдтің негізгі бағыты – құқықбұзушылықтың алдын алу ғана емес, азаматтарға заң талаптарын сақтау қажеттігін түсіндіру және қауіпсіз орта қалыптастыру. Әсіресе кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне басымдық берілді. Түнгі уақытта жасөспірімдердің ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жастарға қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, күмәнді ортадан аулақ болу, құқықбұзушылыққа жол бермеу жөнінде ескертілді.

Сонымен қатар жасөспірімдер арасында есірткі заттарының таралуы мен қолданылуының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Жастарға есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін кері әсері, оның құқықтық салдары түсіндірілді. Күмәнді ұсыныстарға ермеу, бейтаныс адамдардан зат қабылдамау және заңсыз әрекеттерге араласпау қажеттігі айтылды.

Рейд барысында жол қауіпсіздігі мәселесіне де ерекше мән берілді. Кәмелетке толмағандардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу, жол қозғалысы ережелерін сақтау және түнгі уақытта жол бойында қауіпсіздік талаптарын орындау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Жасөспірімдерге көлік басқару тек тиісті құқық пен жауапкершілікті талап ететінін ескерту арқылы жол-көлік оқиғаларының алдын алуға баса назар аударылды.

Тұрғындармен әңгімелесу кезінде алаяқтық пен ұрлықтың алдын алу мәселелері де көтерілді. Азаматтарға үй-жайларын, автокөліктерін және басқа да жеке мүлкін қараусыз қалдырмау, бағалы заттарға мұқият болу жөнінде кеңестер берілді. Сондай-ақ интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтану, бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының нөмірі, құпия коды мен SMS арқылы келетін растайтын кодтарды ешкімге айтпау қажеттігі түсіндірілді.

Қазіргі таңда құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары тек полиция қызметкерлерінің міндеті ретінде қарастырылмайды. Қоғамдық қауіпсіздік – мемлекеттік органдар, ата-аналар, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары және жергілікті тұрғындар бірлесе атқаратын ортақ жұмыс. Осы тұрғыдан алғанда, түнгі рейдтердің тәрбиелік әрі профилактикалық маңызы зор. Мұндай шаралар барысында анықталған әрбір жағдайға құқықтық баға беріліп қана қоймай, тұрғындарға заң талаптары мен жауапкершілік шаралары түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып, құқықбұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік береді.

Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу үшін ата-ананың бақылауы маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, кешкі уақытта қайда жүретініне назар аудару – ата-ананың басты жауапкершілігінің бірі. Балаға тек тыйым салу жеткіліксіз, оның себебін түсіндіріп, дұрыс бағыт көрсету де маңызды.

Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен және шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау да құқықбұзушылықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Осы бағытта аудан көлемінде жастарды қоғамдық жұмыстарға, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту жұмыстары жалғасын табуда. Рейд барысында тұрғындарға кез келген құқықбұзушылыққа бейжай қарамай, тиісті органдарға дер кезінде хабарлау қажеттігі де айтылды. Қоғам мүшелерінің қырағылығы мен жауапкершілігі артқан сайын, қауіпсіздік деңгейі де жоғарылай түседі.

Қоғамдық тәртіпті сақтау – баршаға ортақ міндет. Заңға құрметпен қарау, өз құқықтары мен міндеттерін білу, айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – өркениетті қоғамның басты белгілерінің бірі.

Құрметті ата-аналар! Балаларыңыздың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамаңыздар. Олардың қайда жүргенін, кіммен араласатынын бақылап, түнгі уақытта үйден тыс жерде жүруіне жол бермеңіздер. Баламен ашық сөйлесіп, кез келген қауіп немесе күмәнді жағдай туралы сізге еркін айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру маңызды.

Ескі Иқан ауылдық округінде өткізілген кезекті түнгі рейд те осы мақсаттарды көздеді. Мұндай профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасып, қоғамдық тәртіпті нығайтуға, құқықбұзушылықтың алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталады.

Сауран ауданында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ата-аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігін арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара Қарашық ауылдық округінде ұйымдастырылды.

Іс-шараға Сауран аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері қатысып, ауылдық округ аумағындағы қоғамдық орындар мен көшелерде профилактикалық бақылау жұмыстарын жүргізді. Рейдтің негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, олардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылау және заң талаптарын түсіндіру.

Рейд барысында кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар жасөспірімдердің мопед және өзге де көлік құралдарын басқаруына қатысты қолданыстағы заңнама талаптарының орындалуы тексерілді. Полиция қызметкерлері жасөспірімдердің көлік құралын басқаруға қажетті құжаттарының болуын, сондай-ақ көліктің заң талаптарына сәйкестігін бақылауға алды.

Іс-шара барысында мопед басқарған кәмелетке толмаған жасөспірімдер анықталып, олардың көлік құралдарын басқаруға құқық беретін тиісті құжаттарының болуы тексерілді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін, қажетті құжаттары жоқ көлік құралдары белгіленген тәртіппен арнайы айып тұрағына қойылды.

Полиция қызметкерлері мұндай шаралардың тек құқық бұзушылықты анықтау немесе жауапкершілікке тарту мақсатында ғана емес, ең алдымен оның алдын алуға бағытталғанын атап өтті. Себебі жасөспірімдердің мопедті қажетті рұқсатсыз басқаруы олардың өз өмірі мен денсаулығына ғана емес, жол қозғалысының басқа да қатысушыларына қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе соңғы уақытта жастар арасында мопед пен өзге де шағын көлік құралдарына қызығушылықтың артуына байланысты қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өзекті болып отыр. Кәмелетке толмаған бала көлік құралын басқару кезінде жолдағы жағдайды толық бағалай алмауы, жылдамдықты дұрыс таңдамауы немесе жол қозғалысы ережелерін бұзуы ықтимал. Мұндай жағдайлардың соңы жол-көлік оқиғаларына әкелуі мүмкін.

Сондықтан ата-аналарға балаларының қандай көлік құралын пайдаланып жүргеніне, оның техникалық жағдайына және жасөспірімнің оны басқаруға заңды құқығының бар-жоғына үнемі назар аудару қажеттігі түсіндірілді. Баласына мопед немесе басқа көлік құралын алып берген ата-ана оның қауіпсіз пайдаланылуына да жауапкершілікпен қарауы тиіс. Рейд барысында полиция қызметкерлері ата-аналармен және жасөспірімдермен жеке түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оларға жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтау, белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпеу, көлік құралын рұқсатсыз басқармау, қорғаныс құралдарын пайдалану және жолдағы қауіпсіздік талаптарын орындау қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жасөспірімдерге түнгі уақытта заңды өкілінсіз көшеде немесе қоғамдық орындарда жүруге қатысты талаптар түсіндірілді. Баланың қауіпсіздігіне ең алдымен ата-анасы немесе заңды өкілі жауапты екені ескертілді. Жасөспірімнің кешкі және түнгі уақытта қайда жүргенін, кімдермен араласатынын және бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.

Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полиция қызметкерлерінің жұмысы емес. Бұл – ата-ана, мектеп, жергілікті атқарушы органдар, құқық қорғау құрылымдары және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ міндет. Жасөспірімнің қауіпсіз ортада тәрбиеленуі мен оның заңды құрметтеуі үшін әрбір тарап өзіне жүктелген жауапкершілікті сапалы орындауы қажет. Профилактикалық рейдтер барысында полиция қызметкерлері жасөспірімдерге заң талаптарын бұзудың салдарын түсіндіріп қана қоймай, құқықтық сауаттылықты арттыруға да мән береді. Өйткені заңды білу – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.

Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуда бос уақытты тиімді ұйымдастырудың да маңызы зор. Спорттық үйірмелерге, мәдени және шығармашылық шараларға, қоғамдық жұмыстарға тартылған бала өз уақытын пайдалы өткізіп, теріс әрекеттерден алшақ болады. Осыған байланысты елді мекендерде жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін шараларды көбейту де маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Мектеп оқушылары арасында жол қауіпсіздігі бойынша түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі де ерекше мәнге ие. Жасөспірімдер жолда жаяу жүргінші ретінде де, велосипед немесе басқа көлік құралын пайдаланушы ретінде де қауіпсіздік ережелерін білуі керек. Бір ғана ережені сақтамау адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Сауран ауданында құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Құзырлы органдар тарапынан рейдтік және профилактикалық іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ ата-аналардың жауапкершілігін арттыру көзделіп отыр.

Мұндай рейдтер кезінде анықталған әрбір жағдай тиісті деңгейде қаралып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады. Сонымен бірге басты басымдық – жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу және жасөспірімдерді қауіпті жағдайлардан қорғау. Жасөспірім – қоғамның болашағы. Оның қауіпсіздігіне, тәрбиесіне және құқықтық сауаттылығына бүгін көңіл бөлу – ертеңгі қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам. Сондықтан ата-аналар балаларының жүріс-тұрысына немқұрайлы қарамай, олардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, заң талаптарына бағыну және кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – баршамызға ортақ міндет. Қарашық ауылдық округінде өткізілген кезекті рейд те осы мақсатқа бағытталды.

Қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Заң мен тәртіпті сақтау – әр азаматтың міндеті. Ал балалардың қауіпсіздігіне қамқорлық жасау – барша қоғамның ортақ парызы.

Қоғамдық тұрақтылық пен ел ішіндегі татулық – мемлекеттің орнықты дамуының басты алғышарттарының бірі. Бейбітшілік пен келісім орныққан жерде әлеуметтік даму да, экономикалық өсім де, азаматтардың болашаққа деген сенімі де берік болады. Сондықтан қоғамдағы өзара түсіністік пен сыйластықты нығайту, ұлтаралық және конфессияаралық татулықты сақтау, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу – баршаға ортақ міндет. Бұл бағыттағы жұмыстар ел көлемінде жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді.

Осындай маңызды міндеттерді жүзеге асыруда халықпен тікелей байланыс орнатудың маңызы ерекше. Себебі қоғамдық келісім мен қауіпсіздік ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірімен, олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуымен тығыз байланысты. Осы орайда «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері ауыл тұрғындарымен жүздесіп, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау мен құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Акция барысында полиция қызметкерлері Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарының тұрғындарымен кездесіп, елдегі қоғамдық және ұлтаралық келісімнің маңызына ерекше тоқталды. Кездесу барысында жалпыұлттық бірлік, азаматтардың өзара құрметі, қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты сақтау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті нығайту мәселелері кеңінен сөз болды.

Қазақстан – түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп келе жатқан бейбіт ел. Біздің қоғамның басты құндылықтарының бірі – адамдардың ұлтына, тіліне немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан өзара сыйластық пен түсіністік танытуы. Осындай ортақ құндылықтар ел азаматтарын бір мақсатқа біріктіріп, қоғамның тұтастығын қамтамасыз етеді. Ұлтаралық келісім – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол күнделікті қарым-қатынастағы сыйластықтан, көршімен татулықтан, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуден, бір-бірінің пікіріне түсіністікпен қараудан басталады. Сондықтан қоғамдық келісімді нығайту тек мемлекеттік органдардың немесе қоғамдық ұйымдардың ғана емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі болып саналады.

Ауыл – ел бірлігінің берік негізі қалыптасатын орта. Бір-бірін жақсы білетін, қуанышта да, қиындықта да қолдау көрсететін ауыл тұрғындарының ынтымағы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды тірегіне айналады. Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарындағы кездесулер де осы өзара түсіністік пен қоғамдық жауапкершілікті арттыруға бағытталды. Кездесу барысында тұрғындарға қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың заң талаптарын орындауы жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Полиция қызметкерлері кез келген құқық бұзушылықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес екенін атап өтті. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде тұрғындардың белсенділігі мен азаматтық жауапкершілігінің де орны ерекше. Өйткені қауіпсіз қоғам – полиция мен халықтың бірлескен іс-қимылының нәтижесі. Тұрғындар өз ауласында, көшесінде немесе ауылында орын алған келеңсіз жағдайларға бейжай қарамай, заң бұзушылықтың алдын алуға атсалысқанда ғана қоғамдық тәртіпті сақтау тиімді жүзеге асады. Ал полиция қызметкерлері халықпен ашық әрі тұрақты байланыс орнатып, тұрғындардың мәселесін тыңдап, заң аясында тиісті түсіндірме берген кезде өзара сенім қалыптасады.

«Ауладағы қабылдау» акциясының ерекшелігі де осында. Бұл – халыққа полиция қызметкерлерімен еркін пікір алмасуға, өздерін толғандырған мәселелерді ашық айтуға мүмкіндік беретін тиімді алаң. Тұрғындар өз сауалдарын қойып, құқықтық мәселелер бойынша жан-жақты кеңестер алды. Мұндай кездесулер азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, халықтың құқық қорғау органдарына деген сенімін нығайтуға ықпал етеді. Қоғамдық келісімнің тағы бір маңызды қыры – әр азаматтың заң алдында жауапкершілігін сезінуі. Заң талаптарын құрметтеу – қоғамдық тәртіптің негізгі шарты. Егер әр адам өз құқығын ғана емес, өз міндетін де жақсы білсе, қоғамдағы көптеген келеңсіз жағдайлардың алдын алуға болады. Осы ретте құқықтық мәдениетті қалыптастыру, әсіресе жастар арасында заңды құрметтеу қағидатын насихаттау аса маңызды. Кездесуде тұрмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселесіне де баса назар аударылды. Отбасындағы татулық пен өзара сыйластық – жалпы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды бастауы. Отбасындағы жанжалдың алдын алу, зорлық-зомбылыққа жол бермеу, адамдар арасындағы өзара құрметті қалыптастыру – құқық бұзушылықтың алдын алудың негізгі бағыттарының бірі. Әр шаңырақта береке мен түсіністік орнықса, оның оң әсері бүкіл қоғамға тарайды.

Сонымен бірге қазіргі таңда қоғам қауіпсіздігіне елеулі қауіп төндіріп отырған интернет-алаяқтық мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Полиция қызметкерлері тұрғындарға интернет кеңістігінде сақтық шараларын сақтау қажеттігін түсіндірді. Әсіресе бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының деректерін, құпия сөздер мен SMS арқылы келетін кодтарды ешкімге айтпау, күмәнді сілтемелерге өтпеу керектігі ескертілді. Интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлерінің бірі – азаматтарға өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе басқа да ресми мекеме өкілі ретінде таныстырып, жеке деректерін алуға тырысатын қылмыстық әрекеттер. Мұндай жағдайда сабыр сақтап, ақпаратты қайта тексеру маңызды. Тұрғындарға жалған хабарламалар мен күмәнді қоңырауларға сенбеу, қаржылық операцияларды асығыс жасамау жөнінде кеңестер берілді. Құқықтық сауаттылықтың артуы – қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Заңды жақсы білетін азамат өз құқығын қорғай алады, алаяқтыққа алданбайды, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосады және айналасындағы адамдардың қауіпсіздігіне де жауапкершілікпен қарайды.

Акция барысында тұрғындарға құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған ақпараттық жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау қажеттігі кеңінен түсіндірілді. Бұл жұмыстардың барлығы азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыруға және қоғамда заңға деген құрметті қалыптастыруға бағытталған. Жалпыұлттық бірлік ұғымы да осындай қарапайым әрі күнделікті әрекеттерден басталады. Бірлік – тек үлкен жиындарда айтылатын ұран емес. Ол – әр адамның өз отбасына, көршісіне, ауылына және еліне деген жауапкершілігінен көрінеді. Бір-бірін тыңдай білу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау, араздық пен алауыздыққа жол бермеу – қоғамдық келісімнің берік негізі. Бүгінде Қазақстан қоғамының басты жетістіктерінің бірі – бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау. Бұл құндылықтарды кейінгі ұрпаққа жеткізу үшін әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Әсіресе ауылдық жерлерде тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізу, олардың мәселесін тыңдау, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі.

Полиция мен халық арасындағы өзара сенім – қауіпсіз қоғам құрудың басты шарттарының бірі. Тұрғындар құқық қорғау органдарына сенім артқан жағдайда, кез келген мәселені ашық айтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға белсенді араласады. Ал полиция қызметкерлері халықпен тығыз байланыс орнатып, азаматтардың талап-тілегіне құлақ асқанда қоғамдық қауіпсіздік деңгейі де арта түседі. «Ауладағы қабылдау» акциясы осы өзара сенімді нығайтудың нақты үлгісі болды. Халықтың күнделікті өміріне жақын жерде ұйымдастырылған кездесулер тұрғындарға өз мәселесін ашық айтуға мүмкіндік берді. Мұндай форматтағы жұмыстар әсіресе ауыл тұрғындары үшін маңызды. Себебі кез келген мәселені дер кезінде анықтап, оны ушықтырмай шешу – қоғамдық тұрақтылықты сақтаудың тиімді жолы.

Созақ ауданындағы кездесулердің мазмұны да ел ішіндегі татулық пен бірліктің маңызын айқындай түсті. Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірімен тығыз байланысты. Заң үстемдік еткен, азаматтары бір-бірін құрметтеген, түрлі этнос өкілдері өзара түсіністікте өмір сүрген қоғамда тұрақтылық та берік болады. Сондықтан қоғамдық және ұлтаралық келісімді сақтау – баршаға ортақ парыз. Әр азамат өз ортасында татулықты насихаттап, араздыққа жол бермей, заң талаптарын сақтап, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қараса, бұл жалпыұлттық бірліктің нығаюына үлкен үлес қосады. Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері халықпен тұрақты кері байланыс орнату құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты екенін атап өтті. Мұндай кездесулер алдағы уақытта да жалғасын табады.

Елдің тыныштығы – әр азаматтың ортақ мүддесі. Ал бейбітшілік пен келісім – Қазақстанның ең басты құндылықтарының бірі. Сондықтан қоғамдық тәртіпті сақтау, ұлтаралық татулықты нығайту, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу және құқықтық мәдениетті арттыру бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. «Ауладағы қабылдау» секілді бастамалар халық пен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты күшейтіп қана қоймай, қоғамдағы өзара сенім мен жауапкершілікті арттырады. Осындай ашық диалог пен өзара түсіністік арқылы ғана қауіпсіз әрі берекелі қоғам қалыптастыруға болады. Бірлігі бекем елдің болашағы да баянды. Сондықтан татулықты ту етіп, тұрақтылықты сақтап, қоғамдық келісімді нығайту – баршамызға ортақ міндет. Халық пен полицияның өзара сенімі, азаматтардың белсенділігі мен ортақ жауапкершілігі қалыптасқан жерде қауіпсіздік те, тұрақтылық та берік болады.

Ең бастысы – ел ішіндегі ынтымақ пен бірлікті сақтау. Себебі Қазақстанның күші – оның әр азаматының өзара құрметі мен ортақ шаңыраққа деген жанашырлығында. Қоғамдық және ұлтаралық келісім орныққан елдің іргесі берік, келешегі кемел болмақ.

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және полиция мен халық арасындағы өзара сенімді нығайту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы мақсатта Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бастамасымен 2026 жылы республика көлемінде «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы өткізілуде. Аталған акция аясында полиция қызметкерлері тұрғындармен тікелей кездесіп, азаматтардың өзекті мәселелерін тыңдап, құқықтық кеңес беріп, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке қатысты ұсыныстарын қабылдауда.

Бұл бастама халыққа полиция қызметінің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, тұрғындардың күнделікті өмірінде кездесетін мәселелерді жергілікті жерде анықтап, оларды шешу жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік береді. Себебі қауіпсіз қоғам қалыптастыру тек құқық қорғау органдарының жұмысына ғана байланысты емес. Бұл – полиция мен тұрғындардың, мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігін талап ететін маңызды бағыт.

Осы ретте Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері де «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында аудан тұрғындарымен кездесулер ұйымдастырып, азаматтардың ұсыныс-пікірлеріне құлақ асуда. Полиция қызметкерлері тұрғындармен ашық форматта сөйлесіп, олардың құқықтық мәселелеріне байланысты түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесу барысында азаматтар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, құқықтық кеңес алуға, өтініштері мен ұсыныстарын жеткізуге мүмкіндік алды.

Акцияның басты ерекшелігі – тұрғындардың полиция бөліміне арнайы баруын күтпей, құқық қорғау қызметкерлерінің халыққа жақын болуы. Яғни азаматтар өз ауласында, тұрғылықты жерінде полиция қызметкерлерімен тікелей кездесіп, өз мәселесін ашық жеткізе алады. Мұндай формат тұрғындар үшін де ыңғайлы әрі тиімді. Өйткені кей жағдайда азаматтардың құқықтық мәселелері немесе қоғамдық тәртіпке қатысты ұсыныстары тиісті мекемелерге уақытылы жетпей қалуы мүмкін. Ал осындай көшпелі қабылдаулар арқылы мәселелерді ерте кезеңде анықтап, тиісті шараларды қабылдауға жол ашылады. Кездесулер барысында тұрғындарға қоғамдық орындардағы қауіпсіздік, құқық бұзушылықтардың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігі, жол қозғалысы ережелерін сақтау, алаяқтықтың алдын алу және басқа да құқықтық мәселелер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.

Әсіресе қазіргі таңда азаматтардың интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтануы өзекті болып отыр. Полиция қызметкерлері тұрғындарға бейтаныс адамдарға жеке деректерін, банк картасының мәліметтерін, құпия кодтар мен электронды қосымшалардағы ақпараттарды бермеу қажеттігін ескертеді. Сонымен қатар күмәнді қоңыраулар мен хабарламаларға сақтықпен қарау, белгісіз сілтемелерге өтпеу және қаржылық операцияларды мұқият тексеру жөнінде кеңестер беріледі. Мұндай профилактикалық түсіндіру жұмыстары азаматтардың құқықтық және цифрлық сауаттылығын арттыруға ықпал етеді.

«Ауладағы қабылдау» акциясы барысында тұрмыстық сипаттағы мәселелерге де ерекше назар аударылады. Отбасындағы жанжалдар, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша тұрғындарға заң талаптары түсіндіріледі. Полиция қызметкерлері азаматтарға құқық бұзушылықтың кез келген түріне бейжай қарамаудың, қиын жағдайға тап болған адамдарға тиісті көмек көрсету үшін уақтылы құқық қорғау органдарына жүгінудің маңыздылығын жеткізеді.

Сонымен қатар қоғамдық қауіпсіздікке қатысты тұрғындардың ұсыныстары мен пікірлері де назардан тыс қалмайды. Аулалардағы жарықтандыру, қоғамдық орындардағы тәртіп, балалар алаңдарының қауіпсіздігі, жол қозғалысы, көлік жүргізушілерінің тәртібі, тұрғын үйлердің айналасындағы қауіпсіздік мәселелері секілді өзекті мәселелер азаматтармен бірге талқыланады. Себебі жергілікті жердегі нақты жағдайды сол аумақта тұратын тұрғындар жақсы біледі. Сондықтан олардың ұсыныстары құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық қауіпсіздікті жақсарту бағытындағы профилактикалық жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Акцияның тағы бір маңызды бағыты – полиция мен халық арасындағы ашық диалогты қалыптастыру. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықтың сеніміне тікелей байланысты. Азаматтар өз мәселесінің тыңдалатынына, ұсыныстарының ескерілетініне және құқықтық көмек көрсетілетініне көз жеткізген жағдайда полицияға деген сенім де арта түседі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері тұрғындармен кездесулер барысында азаматтардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп қана қоймай, қоғамдық тәртіпті сақтау әрбір адамның ортақ міндеті екенін атап өтуде. Қауіпсіздік мәселесінде тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы аса маңызды. Көшеде немесе қоғамдық орында құқық бұзушылықты байқаған жағдайда тиісті органдарға хабарлау, балалардың қауіпсіздігіне назар аудару, жол ережелерін сақтау және өзара сыйластық қағидаларын ұстану – қоғамдағы тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі алғышарттарының бірі. Қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуда профилактикалық жұмыстардың маңызы зор. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етуден гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Осы тұрғыдан алғанда «Ауладағы қабылдау» акциясы – халықпен тікелей жұмыс істеуге, құқық бұзушылықтың себептері мен оған ықпал ететін факторларды ерте анықтауға бағытталған маңызды бастама.

Тұрғындармен тұрақты түрде кездесіп, олардың пікірін тыңдау арқылы полиция қызметкерлері аумақтағы ахуалды тереңірек зерделей алады. Бұл өз кезегінде құқық бұзушылықтардың алдын алу шараларын нақты жағдайға қарай ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық орындарда тәртіпті сақтау, отбасылық жанжалдарға жол бермеу және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарындағы жұмыстарды күшейтуге ықпал етеді.

Акция аясында тұрғындарға құқықтық көмек көрсету – халықтың заңды мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды қадам. Азаматтардың өз құқықтарын білуі, заң талаптарын түсінуі және құқық бұзушылыққа тап болған жағдайда қайда және қалай жүгіну керектігін білуі – құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды негізі. Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ауладағы қабылдау» акциясы да осы мақсаттарға бағытталған. Полиция қызметкерлері тұрғындардың мәселелерін тыңдап, олардың сұрақтарына жауап беріп, қажетті түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесулер барысында көтерілген мәселелер назарға алынып, құзыреті шегінде тиісті шаралар қабылдануда.

Жалпы, «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы – полиция мен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды қоғамдық бастама. Оның негізгі мәні – азаматтарға құқықтық көмек көрсету ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздік мәселелерін шешуге белсенді қатысуына мүмкіндік беру. Қауіпсіз қоғам құру – баршаға ортақ міндет. Полиция қызметкерлерінің кәсіби жұмысы мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы өзара үйлескен жағдайда ғана қоғамдық тәртіпті нығайтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға болады. Сондықтан мұндай кездесулердің маңызы зор. Ашық диалог, өзара сенім және бірлескен әрекет – қауіпсіз әрі құқықтық қоғам қалыптастырудың берік негізі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері «Ауладағы қабылдау» акциясы аясындағы жұмыстарды жалғастыра отырып, тұрғындардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдауға, құқықтық кеңес беруге және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде жүргізе береді. Өйткені қауіпсіздік – тек полицияның емес, бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Ал тұрғындармен тікелей әрі ашық байланыс орнату – осы құндылықты нығайтудың ең тиімді жолдарының бірі.

Сауран ауданында аудан әкімі Мақсат Таңғатаровтың төрағалығымен кәмелетке толмағандарға қарсы жасалған қылмыстардың, құқықбұзушылықтардың, суицидтің және жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселелеріне арналған мәжіліс өтті. Жиында балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жасөспірімдер арасында құқықбұзушылыққа жол бермеу және жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын күшейту бағытындағы жұмыстар талқыланды.

Мәжілісте алғашқы болып Сауран аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Түймебаев Данияр баяндама жасап, кәмелетке толмағандармен және оларға қарсы жасалған қылмыстар мен құқықбұзушылықтардың алдын алу бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды. Сонымен қатар жасөспірімдердің қатысуымен болатын жол-көлік оқиғаларын азайту, жол қозғалысы ережелерін сақтау мәдениетін қалыптастыру және профилактикалық іс-шаралардың нәтижелілігін арттыру мәселелері сөз болды.

Оның айтуынша, балалардың қауіпсіздігі тек құқық қорғау органдарының ғана емес, ата-ана, білім беру ұйымдары мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен жұмысына байланысты. Осыған орай мектеп оқушылары арасында түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу, қауіп төндіретін жағдайларды ерте анықтау және құқық бұзуға бейім жасөспірімдермен жеке профилактикалық жұмыстарды күшейту қажеттігі атап өтілді.

Келесі кезекте аудандық білім бөлімі басшысының міндетін уақытша атқарушы Мейіржан Адилбеков жасөспірімдер арасындағы суицидтің, құқықбұзушылықтың және ерте жүктіліктің алдын алу бағытында білім беру ұйымдарында жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.

Білім беру саласындағы профилактикалық жұмыстардың негізгі бағыттарының бірі – оқушылардың психологиялық жағдайын тұрақты бақылау және оларға қажетті қолдау көрсету. Осы ретте мектеп психологтарының, әлеуметтік педагогтердің, сынып жетекшілерінің және ата-аналардың өзара байланысын күшейту маңызды екені айтылды. Баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге дер кезінде назар аударып, мәселесін тыңдап, тиісті мамандардың көмегіне жүгіну – келеңсіз жағдайлардың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Жиында ата-аналардың бала тәрбиесіндегі жауапкершілігін арттыру мәселесіне де ерекше мән берілді. Себебі жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оның интернеттегі қауіпсіздігін бақылау, достық ортасына назар аудару және мектеппен тұрақты байланыста болу құқықбұзушылықтың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Осы бағыттағы түсіндіру жұмыстарын ата-аналармен жүйелі түрде жүргізу қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Балалардың жол қозғалысы ережелерін сақтауын қамтамасыз ету, мектептер маңындағы қауіпсіздік шараларын күшейту, жаяу жүргіншілер өткелдері мен жол белгілерінің талапқа сай болуын бақылау бойынша тиісті жұмыстарды жалғастыру тапсырылды. Әсіресе оқушылардың мектепке келіп-кету уақытындағы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты мекемелер тарапынан тұрақты бақылау жүргізу қажеттігі атап өтілді.

Сондай-ақ мәжілісте қызметтік автокөліктер бойынша берешектерді өндіру мәселесі қаралып, бұл бағытта атқарылған жұмыстар туралы экономика және қаржы бөлімінің басшысы Ильяс Мырзахметов баяндады. Аталған мәселе бойынша берешектерді өндіріп алу, тиісті жұмыстарды заң талаптарына сәйкес жүргізу және қаржылық тәртіпті сақтау бағыттары талқыланды. Жиын барысында көтерілген мәселелер бойынша жауапты бөлімдер мен мекемелердің жұмысына нақты баға беріліп, алдағы кезеңге бірқатар міндеттер айқындалды. Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров балалардың қауіпсіздігіне қатысты жұмыстарды формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағыттап жүргізу қажеттігін атап өтті.

Аудан басшысы жауапты мемлекеттік органдарға кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтың алдын алу, суицидтің алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстарды күшейту, жол-көлік оқиғаларының санын азайту және ата-аналармен байланысты нығайту жөнінде нақты тапсырмалар жүктеді. Балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау, олардың қауіпсіз ортада тәрбиеленіп, білім алуына жағдай жасау – қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да аудан әкімдігі, құқық қорғау органдары, білім беру ұйымдары және ата-аналар қауымдастығының бірлескен іс-қимылы арқылы жүйелі түрде жалғасатын болады.

Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл ретте құқық қорғау органдарының негізгі міндеттерінің бірі – заң бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алып, қоғам мүшелеріне заң талаптарын түсіндіру және құқықтық мәдениетті қалыптастыру. Осы бағытта Төлеби аудандық полиция бөлімі Қоғамдық қауіпсіздік бөлімшесінің Ювеналды полиция тобы аудан аумағындағы демалыс орындарында профилактикалық рейдтік іс-шара өткізді. Аталған жұмыстар әсіресе жаз мезгілінде тұрғындар мен қонақтар көп шоғырланатын демалыс аймақтарындағы қоғамдық тәртіпті сақтау, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және олардың түнгі уақытта заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алуға бағытталды.

Профилактикалық рейд барысында ауданның демалыс аймақтарының бірі – Біркөлік ауылында орналасқан коттедждер мен демалыс орындары қамтылды. Құқық қорғау қызметкерлері жасөспірімдердің түнгі уақытта заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз демалуына және жұмыс істеуіне қатысты жағдайларды анықтап, қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуына бақылау жүргізді. Іс-шара барысында кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне қатысты бірқатар құқық бұзушылық деректері анықталды. Заң талаптарын бұзған жасөспірімдердің заңды өкілдеріне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес тиісті әкімшілік шаралар қолданылды.

Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша кәмелетке толмағандардың заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде немесе тұрғынжайдан тыс жерде болуы бойынша 15 құқық бұзушылық анықталды. Сонымен қатар кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде болуына жол берген жағдайлар бойынша 3 құқық бұзушылық тіркелді. Бұл көрсеткіштер профилактикалық жұмыстардың қажеттілігін тағы бір мәрте көрсетеді. Өйткені жасөспірімнің қауіпсіздігі – ең алдымен отбасы, қоғам және мемлекет үшін ортақ жауапкершілік. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта бақылаусыз жүруі олардың түрлі келеңсіз жағдайларға тап болу қаупін арттырады. Мұндай ортада жасөспірімдер құқық бұзушылықтың құрбанына айналуы немесе өздері заң талаптарын бұзуы мүмкін.

Сондықтан «Қауіпсіз қоғам» ұғымын қалыптастыру тек полиция қызметкерлерінің міндеті емес. Бұл – ата-ана, білім беру ұйымдары, жергілікті атқарушы органдар, кәсіпкерлер және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ жұмыс. Әсіресе бала тәрбиесінде ата-ананың жауапкершілігі айрықша маңызды. Заң талаптарын білу және оны сақтау – әрбір ата-ананың баласының қауіпсіздігіне деген жауапкершілігінің бір көрінісі. «Заң және тәртіп» қағидатының негізгі мәні де осында. Заң барлық азаматқа ортақ және оның талаптары жасына, әлеуметтік жағдайына немесе басқа да ерекшеліктеріне қарамастан сақталуы тиіс. Қоғамда құқықтық тәртіп қалыптасуы үшін әрбір адам заңды құрметтеуі қажет. Бұл ретте құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» саясаты ұсақ болып көрінетін заң бұзушылықтарға да немқұрайды қарамауға үндейді.

Қоғамдық тәртіптің тұрақтылығы көбіне осындай күнделікті профилактикалық шаралардан басталады. Егер заң бұзушылықтың алғашқы белгілеріне дер кезінде назар аударылса, оның соңы күрделі мәселелерге ұласпауы мүмкін. Сондықтан полиция қызметкерлерінің рейдтік іс-шаралары тек әкімшілік жауапкершілікке тартумен шектелмей, құқық бұзушылықтың алдын алу, түсіндіру және ескерту жұмыстарымен қатар жүреді.

Біркөлік ауылындағы демалыс орындарында жүргізілген рейд те осы мақсатты көздеді. Полиция қызметкерлері кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қорғаумен қатар, олардың заңды өкілдеріне қолданыстағы заң талаптарын түсіндірді. Мұндай профилактикалық жұмыстар ата-аналардың жауапкершілігін арттырып, жасөспірімдердің бос уақытын қауіпсіз ұйымдастыруға ықпал етеді. Бүгінде Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесіне ерекше мән берілуде. Аудан аумағындағы демалыс орындары мен халық көп шоғырланатын нысандарда тәртіпті сақтау – осы бағыттағы маңызды міндеттердің бірі. Себебі демалыс орындарындағы қауіпсіздік тек қоғамдық тәртіппен ғана өлшенбейді. Мұнда кәмелетке толмағандардың өмірі мен денсаулығы, олардың құқықтары мен заңды мүдделері де басты назарда болуы тиіс.

Жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу үшін полиция мен қоғам арасындағы өзара байланыс та маңызды. Құқық қорғау органдарының жұмысы тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталса, азаматтардың заң талаптарын сақтауы және құқық бұзушылыққа бейжай қарамауы – ортақ қауіпсіздіктің негізі. Осы тұрғыдан алғанда, профилактикалық рейдтер полиция қызметкерлерінің халықпен тікелей байланысын күшейтіп, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға да мүмкіндік береді. Құқық қорғау органдарына деген сенім ең алдымен олардың заңды және әділ қызметімен қалыптасады. Ал заңның үстемдігі – қоғамдағы тұрақтылық пен әділеттіліктің басты негізі. Полиция қызметкерлерінің әрбір профилактикалық іс-шарасы азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, заң талаптарының орындалуын бақылауға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталуы тиіс.

Бұл ретте ата-аналарға да үлкен жауапкершілік жүктеледі. Баланың қайда жүргенін, кіммен араласатынын, бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың тікелей міндеті. Әсіресе жазғы демалыс кезеңінде жасөспірімдердің қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлген жөн. Баланы қараусыз қалдырмау, түнгі уақытта заңды өкілінің еріп жүруін қамтамасыз ету және оның қауіпсіз ортада болуын қадағалау – құқық бұзушылықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі. Сонымен қатар демалыс орындарының иелері мен кәсіпкерлер де заң талаптарын сақтауға міндетті. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық орындарында болуына жол бермеу – тек полицияның бақылауындағы талап емес, әрбір нысан иесінің заң алдындағы жауапкершілігі. Кәсіпкерлік қызмет пен қоғамдық қауіпсіздік талаптары өзара сабақтас ұғымдар болуы керек.

Төлеби ауданында жүргізіліп жатқан мұндай профилактикалық жұмыстардың түпкі мақсаты – азаматтарды жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу. Әрбір анықталған құқық бұзушылық – қоғам үшін сабақ, ал әрбір алдын алынған құқық бұзушылық – қауіпсіздік жолындағы маңызды нәтиже. «Қауіпсіз қоғам» жобасы аясындағы жұмыстардың мәні де осында. Қауіпсіздік – тек полиция қызметінің нәтижесі емес, ол бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Заңды құрметтеу, тәртіпті сақтау, құқық бұзушылыққа немқұрайды қарамау және өзгенің құқығына құрметпен қарау арқылы ғана әділетті әрі қауіпсіз қоғам қалыптастыруға болады.

Төлеби ауданында қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Профилактикалық рейдтер, түсіндіру шаралары және құқықтық сауаттылықты арттыру жұмыстарының барлығы бір мақсатқа – тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Заңға құрмет – тәртіптің бастауы. Ал тәртіп бар жерде қауіпсіздік пен тұрақтылық орнығады. Сондықтан әрбір азамат, әсіресе ата-ана, өз жауапкершілігін терең сезініп, заң талаптарын сақтауға үлес қосуы қажет. Өйткені қауіпсіз қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.

Сауран ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, мал ұрлығының алдын алу және тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта Шорнақ ауылдық округінде төрт түлік малды ұстау тәртібін сақтау, малдың қараусыз жайылуына жол бермеу және мал ұрлығының алдын алу бойынша тұрғындар арасында кең көлемді ақпараттық-түсіндіру іс-шарасы ұйымдастырылды. Іс-шараға Сауран ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімі, аудан әкімі аппаратының заң бөлімі, аудандық ветеринариялық қызмет мекемесінің мамандары, учаскелік полиция инспекторлары және Шорнақ ауылдық округі әкімдігі аппаратының қызметкерлері қатысты. Мамандар тұрғындармен кездесіп, күнделікті тұрмыста жиі кездесетін қауіптердің алдын алу жолдарын түсіндіріп, мал иелерінің жауапкершілігіне ерекше назар аударды.

Кездесу барысында мал ұрлығының алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, бұл бағытта әрбір мал иесінің де сақтық шараларын қамтамасыз етуі маңызды екені айтылды. Мамандар тұрғындарға төрт түлікті қараусыз қалдырмау, малды арнайы белгіленген орындарда ұстау және жайылымға шығарған кезде оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажеттігін түсіндірді. Атап айтқанда, малды міндетті түрде сырғалау немесе таңбалау арқылы есепке қоюдың маңызы түсіндірілді. Мұндай шаралар жоғалған немесе ұрланған малды анықтауға, оның иесін белгілеуге және құқық қорғау органдарының іздестіру жұмыстарын тиімді жүргізуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, тұрғындарға малды бақташы арқылы жаю, кешкі уақытта төрт түлікті қораға қамап, қора-жайлардың есік-терезелері мен қоршауларының беріктігін қамтамасыз ету жөнінде нақты ұсыныстар берілді.

Мал ұрлығы көбіне малдың қараусыз қалуы, жайылымда бақылаудың болмауы немесе қора-жайлардың тиісті деңгейде қорғалмауы сияқты жағдайларды пайдалану арқылы жасалатыны атап өтілді. Сондықтан мамандар тұрғындарды мал басына тұрақты бақылау жүргізуге, жайылым мен қора маңын қараусыз қалдырмауға және бейтаныс адамдардың әрекетіне сақтықпен қарауға шақырды. Түсіндіру барысында қараусыз жайылған малдың ұрлыққа ұшырау қаупінен бөлек, басқа да келеңсіз жағдайларға себеп болуы мүмкін екені айтылды. Атап айтқанда, малдың автомобиль жолдарына шығып кетуі жол-көлік оқиғаларына әкелуі ықтимал. Сондай-ақ қараусыз жүрген төрт түлік егістік алқаптарына кіріп, ауыл шаруашылығы дақылдарына залал келтіруі мүмкін. Мұндай жағдайлар тұрғындар арасында дау туғызып, материалдық шығынға және өзге де құқық бұзушылықтарға себеп болуы ықтимал.

Осыған байланысты тұрғындарға қолданыстағы заңнама талаптары түсіндіріліп, малды қараусыз қалдырған жағдайда заңда көзделген жауапкершілік шаралары қолданылатыны ескертілді. Әсіресе мал иелеріне өздеріне тиесілі төрт түліктің қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау қажеттігі айтылды.

Учаскелік полиция инспекторлары өз кезегінде ауыл тұрғындарына күмәнді жағдайлар байқалған кезде мәселені өз бетінше шешуге тырыспай, құқық қорғау органдарына уақытылы хабарласудың маңызын түсіндірді. Малдың жоғалғаны немесе ұрланғаны анықталған жағдайда бұл туралы полицияға неғұрлым ертерек хабарлау іздестіру жұмыстарын жедел ұйымдастыруға мүмкіндік беретіні атап өтілді.

Ветеринариялық қызмет мамандары да малды сәйкестендіру, тіркеу және ветеринариялық талаптарды сақтау мәселелеріне тоқталды. Төрт түлікті белгіленген тәртіппен есепке қою малдың қозғалысын бақылауға ғана емес, ауыл шаруашылығы саласындағы ветеринариялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге де ықпал ететіні түсіндірілді.

Іс-шара барысында тұрғындарға мал ұрлығының алдын алу бойынша арнайы ақпараттық жадынамалар таратылды. Жадынамаларда мал иелерінің күнделікті сақтық шаралары, малды қараусыз қалдырмау, қора-жай қауіпсіздігін күшейту, малды сәйкестендіру және күмәнді жағдайлар кезінде тиісті органдарға хабарласу жөніндегі қажетті ақпараттар қамтылды. Мамандар тұрғындарды ауыл ішіндегі қоғамдық тәртіпті сақтауға, көршілермен өзара байланыс орнатып, ауылдағы қауіпсіздік мәселелеріне бейжай қарамауға шақырды. Себебі мал ұрлығының алдын алуда тұрғындардың қырағылығы мен өзара ақпарат алмасуының да маңызы зор.

Шорнақ ауылдық округіндегі бұл түсіндіру жұмыстары тұрғындардың құқықтық мәдениетін арттырумен қатар, мал иелерінің өз мүлкіне деген жауапкершілігін күшейтуге бағытталды. Мұндай профилактикалық шаралар алдағы уақытта да жалғасып, ауыл тұрғындарына құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау және мал қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша қажетті түсіндіру жұмыстары жүргізіле бермек. Қоғамдық қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Сондықтан әрбір тұрғын өз мүлкінің сақталуына мұқият қарап, заң талаптарын сақтаған жағдайда ғана ауылдағы тыныштық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуге өз үлесін қоса алады.

Қоғамдық қауіпсіздік пен тұрақтылық – кез келген мемлекеттің берік дамуының басты алғышарттарының бірі. Заң үстемдік құрған, азаматтардың құқықтары қорғалған және қоғамдық тәртіп сақталған ортада ғана адамдардың болашаққа деген сенімі артып, елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына мүмкіндік кеңейеді. Осы ретте Төлеби ауданында қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар тұрақты түрде жүргізіліп келеді. Қазіргі таңда қоғам алдындағы маңызды міндеттердің бірі – заң талаптарын сақтау мәдениетін қалыптастыру және кез келген құқық бұзушылыққа бейжай қарамау. Бұл бағытта жүзеге асырылып жатқан «Заң және тәртіп» тұжырымдамасы қоғамның барлық мүшесін ортақ жауапкершілікке үндейді. Заңды құрметтеу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, ол – әрбір азаматтың күнделікті өміріндегі басты қағидаға айналуы тиіс.

Төлеби ауданында осы мақсатта полиция қызметкерлерінің қатысуымен қоғамдық тәртіпті сақтау және құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған бір нүктелік профилактикалық іс-шара ұйымдастырылды. Іс-шараның негізгі мақсаты – аудан аумағында құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, қоғамдық орындарда орын алуы мүмкін құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Профилактикалық шара барысында полиция қызметкерлері белгіленген аумақта қызмет атқарып, қоғамдық орындардағы жағдайды жіті бақылауда ұстады. Құқық бұзушылық жасауға бейім азаматтармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, заң талаптарын сақтау қажеттілігі ескертілді. Мұндай жұмыстардың басты ерекшелігі – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етумен шектелмей, оның алдын алуға басымдық берілуінде.

Құқық бұзушылықтың алдын алу – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың ең тиімді жолдарының бірі. Себебі қоғамдағы тыныштық пен тұрақтылық тек қылмыс жасалғаннан кейін оған жауап берумен емес, құқық бұзушылыққа әкелуі мүмкін себептер мен жағдайларды ерте кезеңде анықтап, тиісті профилактикалық шараларды қабылдаумен қамтамасыз етіледі. Іс-шара барысында жеке басын куәландыратын құжаттарды тексеру, күдік тудырған тұлғалар мен көлік құралдарын бақылау, қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіруі мүмкін құқық бұзушылықтардың жолын кесу бағытында тиісті жұмыстар атқарылды. Сонымен қатар полиция қызметкерлері тұрғындарға заң талаптарын түсіндіріп, қоғамдық орындарда өзін ұстау мәдениетіне, азаматтардың құқықтары мен міндеттеріне назар аударды.

Профилактикалық жұмыстардың тағы бір маңызды бағыты – жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Жол-көлік оқиғаларының алдын алу үшін жол қозғалысы ережелерін сақтау аса маңызды. Осыған байланысты іс-шара кезінде көлік жүргізушілерінің жол қозғалысы талаптарын орындауына бақылау күшейтіліп, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерге қауіпсіздік ережелерін сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жол қауіпсіздігі – тек полицияның немесе жүргізушілердің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Көлік жүргізушісі жылдамдықты сақтап, қауіпсіздік белдігін тағып, жол белгілеріне бағынса, ал жаяу жүргінші белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпей, бағдаршам талаптарын орындаса, жолдағы қауіп-қатер де азая түседі. Сондықтан жол қозғалысы ережелерін сақтау – қарапайым талап қана емес, адам өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды азаматтық міндет.

«Заң және тәртіп» қағидатының негізгі мәні де осында. Заң қоғам мүшелерінің барлығына ортақ болған кезде ғана әділеттілік орнығады. Заң талаптарының сақталуы – бір адамның немесе бір мекеменің ғана емес, әр азаматтың жауапкершілігі. Сондықтан қоғамдық тәртіпті сақтау ісінде полиция мен тұрғындардың өзара сенімі мен тығыз байланысы ерекше маңызға ие. Төлеби ауданында қауіпсіз қоғам қалыптастыру бағытындағы жұмыстар құқық қорғау органдарының қызметімен ғана шектелмейді. Қоғамдық қауіпсіздікке қол жеткізу үшін мемлекеттік органдар, жергілікті атқарушы билік, білім беру ұйымдары, қоғамдық ұйымдар және тұрғындар бірлесіп әрекет етуі қажет.

Әсіресе жастар арасында құқықтық сауаттылықты арттыру, отбасылық құндылықтарды нығайту, салауатты өмір салтын насихаттау және құқық бұзушылықтың алдын алу – ортақ міндет. Қоғамда құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастыру да маңызды. Бұл – кез келген заң бұзушылыққа немқұрайлы қарамау, ұсақ құқық бұзушылықтың өзі үлкен мәселеге ұласуы мүмкін екенін түсіну деген сөз. Қоғамдық орында тәртіп бұзу, жол қозғалысы ережесін елемеу, бөтеннің мүлкіне қол сұғу немесе басқа да заң талаптарын бұзу сияқты әрекеттерге көз жұма қарау – құқықтық мәдениетті әлсіретеді.

Сондықтан әрбір азамат өзінен бастап тәртіп орнатуға ұмтылуы керек. Заңды сақтау – жазадан қорқу емес, қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну. Өз құқығын білетін және өзгенің құқығын құрметтейтін азаматтар көбейген сайын қоғамдағы тұрақтылық та нығая түседі. Құқық қорғау органдарына деген сенім де қауіпсіз қоғам құрудың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Полиция қызметкерлерінің халықпен ашық әрі тұрақты байланысы, профилактикалық шараларды түсіндіру бағытында жүргізуі, азаматтардың мәселелеріне назар аударуы – тұрғындардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыруға ықпал етеді. Бүгінде полиция қызметінің негізгі бағыттарының бірі – тек құқық бұзушылыққа ден қою емес, оның алдын алу, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және халықпен серіктестік орнату. Бұл ретте өткізілетін профилактикалық іс-шаралардың маңызы зор. Себебі мұндай жұмыстар полиция қызметкерлерінің аудан аумағындағы жағдайды бақылауда ұстауына, құқық бұзушылыққа бейім факторларды анықтауына және дер кезінде алдын алу шараларын қабылдауына мүмкіндік береді.

Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету – үздіксіз жүргізілетін жұмыс. Осыған байланысты Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері алдағы уақытта да аудан аумағында құқық бұзушылықтардың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстарды тұрақты түрде жалғастырады. Қауіпсіз қоғам бір күнде қалыптаспайды. Ол заңды құрметтейтін, тәртіпті сақтайтын, өз құқықтары мен міндеттерін білетін азаматтардың ортақ ұстанымы арқылы қалыптасады. Ал бұл жолда құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы өзара сенім, ашық диалог және бірлескен іс-қимылдың маңызы ерекше.

Төлеби ауданында ұйымдастырылған бір нүктелік профилактикалық іс-шара – осы бағыттағы жүйелі жұмыстардың бір көрінісі. Мұндай шаралар арқылы құқық бұзушылықтың алдын алу ғана емес, тұрғындардың құқықтық мәдениетін арттыру, заң талаптарын құрметтеу және қоғамдық қауіпсіздікке деген ортақ жауапкершілікті қалыптастыру көзделеді. Заң үстемдік еткен жерде әділеттілік орнығады. Тәртіп сақталған жерде қауіпсіздік қамтамасыз етіледі. Ал қауіпсіздік пен әділеттілік орныққан қоғамда азаматтардың ертеңгі күнге деген сенімі артады. Сондықтан «Заң және тәртіп» қағидатын берік ұстану – Төлеби ауданында қауіпсіз әрі тұрақты қоғам қалыптастырудың ортақ негізі.

Қоғамның тұрақты дамуы мен ел азаматтарының қауіпсіз өмір сүруі ең алдымен заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуына байланысты. Мемлекет пен қоғам арасындағы өзара сенім де құқықтық тәртіптің берік орнығуынан бастау алады. Осы тұрғыдан алғанда, құқық қорғау органдарының қызметі тек құқық бұзушылықтың алдын алу немесе заң талаптарын орындауды қамтамасыз етумен ғана шектелмейді. Полиция қызметкерлері қоғамдағы қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың құқықтық сауатын арттыруға және өскелең ұрпаққа адалдық пен жауапкершіліктің маңызын түсіндіруге де зор үлес қосады.

Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен тағылымды кездесу. Іс-шара «Адал азамат күні» аясында ұйымдастырылып, оған Түркістан облысы «Ауған соғысы ардагерлер кеңесі» төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасының құқықтық тәрбие және әлеуметтік ісі жөніндегі комиссия мүшесі, запастағы полковник Оналбаев Есенбек Молдатайұлы қатысты. Кездесуге бөлім бастығының орынбасары, әр саладағы полиция инспекторлары мен сержанттық құрам өкілдері қатысып, ұрпақтар сабақтастығы, ел қауіпсіздігін қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті сақтау мәселелері кеңінен талқыланды.

Мұндай кездесулердің маңызы ерекше. Себебі елдің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде аға буынның өмірлік және кәсіби тәжірибесі жас мамандар үшін маңызды өнеге бола алады. Әсіресе құқық қорғау саласында қызмет атқаратын азаматтар үшін адалдық, тәртіп, антқа беріктік, жауапкершілік және Отанға деген қызмет ұғымдары күнделікті жұмыстың негізгі қағидатына айналуы тиіс. Кездесу барысында ардагердің қызметтік жолы мен өмірлік тәжірибесі жас буынға үлгі ретінде ұсынылды. Ұзақ жылдар бойы елге қызмет етіп, жауапты міндеттерді абыроймен атқарған аға буын өкілдерінің өнегесі – қазіргі полиция қызметкерлері үшін үлкен мектеп. Өйткені құқық қорғау саласында кәсіби шеберлікпен қатар адамгершілік қасиеттердің де орны айрықша. Азаматтың құқығын қорғау, заң талаптарын сақтау, кез келген жағдайда әділ шешім қабылдау және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну – полиция қызметкерінің басты міндеттерінің бірі.

Бүгінде елімізде «Заң және тәртіп» қағидаты қоғам өмірінің маңызды бағыты ретінде айқындалып отыр. Бұл ұстанымның негізгі мәні – заң талаптарын бәріне бірдей сақтау, құқық бұзушылыққа жол бермеу және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Заңның үстемдігі орныққан жерде ғана әділетті қоғам қалыптасып, азаматтардың мемлекет институттарына деген сенімі артады. Осы орайда Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Полиция қызметкерлері құқық бұзушылықтың алдын алуға, қоғамдық тәртіпті сақтауға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған шараларды жүзеге асыруда. Бұл ретте құқық бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алу, қауіптің туындау себептерін ерте анықтау және тұрғындар арасында құқықтық түсіндіру жұмыстарын күшейту маңызды.

Қоғамдық қауіпсіздік – тек полицияның немесе басқа да құқық қорғау органдарының міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Сондықтан кез келген заң бұзушылыққа немқұрайды қарамау, құқықтық тәртіпті бұзатын әрекеттерге бейжайлық танытпау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатының мәні де осында. Яғни ұсақ құқық бұзушылыққа көз жұма қарау кейіннен анағұрлым ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін екенін ескере отырып, заң талаптарының сақталуына барынша жауапкершілікпен қарау қажет.

«Нөлдік төзімділік» қағидаты азаматтардың құқықтық мәдениетін арттырумен тікелей байланысты. Көшеде қоғамдық тәртіпті бұзу, айналаға зиян келтіру, отбасындағы жанжал, кәмелетке толмағандардың құқық бұзушылыққа араласуы немесе басқа да заңға қайшы әрекеттер – қоғам қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар. Сондықтан осындай келеңсіз жағдайлардың алдын алу үшін полиция мен жергілікті атқарушы органдардың, білім беру ұйымдарының, қоғамдық ұйымдардың және тұрғындардың өзара байланысы маңызды. Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен кездесуде осы мәселелердің барлығы өзара сабақтастықта қаралды. Аға буын өкілдерінің өмірлік тәжірибесі мен жас полиция қызметкерлерінің кәсіби міндеттері тоғысып, ортақ құндылықтар айқындалды. Олар – адалдық, тәртіп, заңға құрмет, елге қызмет ету және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау.

«Адал азамат» ұғымы да осы құндылықтармен тығыз байланысты. Адал азамат – заңды құрметтейтін, өз міндетіне жауапкершілікпен қарайтын, қоғам алдындағы парызын түсінетін және өзгенің құқығына құрметпен қарайтын тұлға. Мұндай азаматтық ұстаным бір күнде қалыптаспайды. Ол отбасындағы тәрбиеден басталып, мектепте жалғасып, қоғамдық ортада орнығады. Ал құқық қорғау саласының қызметкерлері осы құндылықтарды өздерінің күнделікті қызметі арқылы көрсетуі тиіс. Полиция қызметкерінің қоғам алдындағы беделі оның заңды қаншалықты дұрыс қолдануымен ғана емес, азаматтармен қарым-қатынас мәдениетімен де өлшенеді. Тұрғын полиция қызметкерінен ең алдымен әділдік пен кәсібилікті күтеді. Сондықтан құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыру үшін ашықтық, адалдық, заңдылық және адам құқықтарын құрметтеу қағидаттары басты назарда болуы қажет.

Құқық қорғау және арнайы органдарға деген қоғамдық сенім – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Азамат полицияға сенген кезде құқық бұзушылық туралы ақпаратты дер кезінде жеткізеді, профилактикалық жұмыстарға белсенді қатысады және қоғамдық тәртіпті сақтауға өз үлесін қосады. Ал полиция өз кезегінде тұрғындардың өтініштері мен мәселелеріне жауапкершілікпен қарап, заң аясында нақты көмек көрсетуге ұмтылуы керек. Осы тұрғыдан алғанда, Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Қауіпсіз қоғам» бағытының да маңызы зор. Қауіпсіз қоғам – құқық бұзушылық саны аз қоғам ғана емес. Ол – әрбір азамат өзін қорғалған сезінетін, заң талаптары сақталатын, адамдар бір-бірінің құқықтары мен бостандықтарын құрметтейтін орта. Мұндай қоғамды қалыптастыру үшін полицияның кәсіби қызметі мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы қатар жүруі қажет.

Кездесу барысында жас полиция қызметкерлеріне аға буынның тәжірибесін зерделеу, қызметтік міндеттерді адал атқару және кәсіби біліктілікті үнемі арттырып отыру қажеттігі айтылды. Себебі қазіргі таңда құқық қорғау органдарына қойылатын талап жоғары. Қоғам өзгерген сайын құқық бұзушылықтың түрлері де өзгеріп, жаңа сын-қатерлер пайда болуда. Мұндай жағдайда полиция қызметкері заңнаманы жетік білуімен қатар, заманауи технологияларды меңгеріп, азаматтармен тиімді коммуникация орната білуі керек. Ұрпақтар сабақтастығы осы тұста ерекше рөл атқарады. Аға буынның өмірлік тәжірибесі мен жас мамандардың жаңа көзқарасы бір-бірін толықтырып, құқық қорғау саласының дамуына ықпал етеді. Ардагерлердің өнегелі жолы – қызметке енді араласқан жас мамандар үшін бағыт-бағдар. Ал жастардың белсенділігі мен жаңашылдығы аға буын қалыптастырған игі дәстүрлерді жалғастыруға мүмкіндік береді.

Төлеби аудандық полиция бөліміндегі тағылымды кездесу де осы сабақтастықтың нақты көрінісі болды. Кездесуде сөз болған ойлар полиция қызметкерлерін өз міндеттеріне жаңаша көзқараспен қарауға, заң талаптарын мүлтіксіз орындауға және азаматтардың қауіпсіздігі үшін жауапкершілікті терең сезінуге үндеді. Бүгінде заң мен тәртіпті сақтау – мемлекеттік саясаттың ғана емес, әрбір азаматтың күнделікті өміріндегі басты қағидалардың біріне айналуы тиіс. Қоғамдық тәртіпті сақтау мәдениеті қарапайым әрекеттерден басталады. Заңды бұзбау, өзгенің құқығын құрметтеу, қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу, балалардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – мұның бәрі қауіпсіз қоғамның негізін қалайды.

Құқық бұзушылыққа қарсы қоғамдық иммунитет қалыптастыру да маңызды міндет. Ол үшін тұрғындар заң талаптарын жақсы білуі, өз құқықтары мен міндеттерін түсінуі қажет. Құқықтық сауаты жоғары қоғамда азаматтар заңсыздыққа бейжай қарамайды. Керісінше, кез келген тәртіпсіздік пен құқық бұзушылықтың алдын алуға атсалысады. Бұл ретте полиция қызметкерлерінің халықпен тұрақты кездесуі, түсіндіру жұмыстарын жүргізуі және ашық диалог орнатуы оң нәтижесін береді.

Төлеби ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын орнықтыру бағытындағы жұмыстардың түпкі мақсаты да – азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заңның үстемдігін күшейту және әділетті қоғам қалыптастыру. Бұл мақсатқа жету үшін құқық қорғау органдары мен қоғам арасында өзара сенім мен серіктестік болуы қажет. Әрбір полиция қызметкерінің адал еңбегі, әрбір азаматтың заңға құрметі, әрбір ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершілігі – қауіпсіз қоғамның берік іргетасы. Ал аға буынның өнегесі мен жас ұрпақтың жігері осы құндылықтарды одан әрі нығайта түседі. «Адал азамат күні» аясында өткен тағылымды кездесудің негізгі мәні де осында. Ол – өткенді құрметтеу ғана емес, бүгінгі міндетті айқындау және болашаққа бағдар жасау. Аға буынның елге сіңірген еңбегі жас ұрпаққа аманат болса, сол аманатты абыроймен жалғастыру – қазіргі буынның жауапкершілігі.

Заң үстемдік құрған, әділет салтанат құрған, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, барша азаматтың ортақ міндеті. Төлеби ауданындағы құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті нығайту жолындағы жұмыстар да осы ортақ мақсатқа бағытталған. Сондықтан «Заң және тәртіп» қағидаты әр азаматтың санасында орнығып, күнделікті өмір салтына айналғанда ғана қоғамда тұрақтылық пен қауіпсіздік нығая түседі. Ал полиция қызметкерлері мен ардагерлер арасындағы осындай тағылымды кездесулер жас буынның кәсіби және азаматтық ұстанымын қалыптастырып, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға, ұрпақтар сабақтастығын бекемдеуге және Төлеби ауданында қауіпсіз қоғам құру ісіне өз үлесін қоса береді.

Сауран ауданында 23 маусым – Қазақстан Республикасы Полиция күніне арналған салтанатты жиын өтті. Аудан әкімдігінің мәжіліс залында ұйымдастырылған шараға аудан әкімі Мақсат Таңғатаров, Сауран аудандық полиция бөлімінің басшысы, полиция полковнигі Алмат Абидинов, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, ішкі істер саласының ардагерлері және сала өкілдері қатысты. Кәсіби мерекеге арналған жиын полиция қызметкерлерінің қоғам тыныштығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі жауапты еңбегін атап өтуге, сала ардагерлерінің тәжірибесін дәріптеуге және құқық қорғау органдары қызметкерлерінің кәсіби міндеттерін адал атқаруына қолдау білдіруге арналды. Мерекелік шара барысында аудан әкімі Мақсат Таңғатаров полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтап, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жолындағы еңбектеріне жоғары баға берді.

« – Бүгінде елімізде заңның үстемдігін қамтамасыз ету, қоғамдық тәртіпті нығайту және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі болып отыр. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айқындаған «Заң және тәртіп» қағидаты да осы мақсаттарға негізделеді. Бұл қағидат қоғам өміріндегі заңдылықты күшейтіп қана қоймай, әрбір азаматтың құқық пен міндетке жауапкершілікпен қарауын қалыптастыруды көздейді. Осы тұрғыдан алғанда, полиция қызметкерлерінің атқаратын міндеті тек қылмыстың алдын алу немесе құқық бұзушылыққа жол берген тұлғаларды анықтаумен шектелмейді. Құқық қорғау органдары қоғамда заңға құрметпен қарау мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың қауіпсіздікке деген сенімін арттыруға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жүйелі жұмыстардың бел ортасында тұр. Полиция қызметкерлерінің күнделікті қызметі қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтауда айрықша маңызға ие. Құқық қорғау саласының мамандары кез келген жағдайда азаматтардың құқығы мен заңды мүддесін қорғап, қоғамдық тәртіптің сақталуына жауап береді. Сондықтан олардың кәсіби білімімен қатар, жауапкершілігі, қырағылығы және халықпен тиімді қарым-қатынас орната білуі де маңызды.» – деді аудан әкімі Мақсат Таңғатаров

Жиын барысында Сауран аудандық полиция бөлімінің ағымдағы жылдың алғашқы алты айында атқарған жұмыстарының қорытындысы да назарға алынды. Полиция қызметкерлерінің қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу, қылмыстардың жолын кесу және ашу, жол қозғалысы қауіпсіздігін сақтау бағыттарында атқарған жұмыстары баяндалды.

Сонымен қатар құқық бұзушылықтың алдын алу ісінде профилактикалық жұмыстардың маңызы ерекше екені айтылды. Қоғамдық тәртіпті сақтау тек полицияның міндеті емес. Бұл – мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы құрылымдардың, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың, қоғамдық ұйымдардың және жалпы тұрғындардың ортақ жауапкершілігі. Заң бұзушылыққа немқұрайлы қарамау, қауіпсіздік талаптарын сақтау және қоғамдық тәртіпке құрметпен қарау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі алғышарттарының бірі.

«Қауіпсіз қоғам» идеясын қалыптастыруда полиция мен тұрғындар арасындағы өзара сенімнің орны ерекше. Азаматтар құқық қорғау органдарының қызметіне сенім білдіріп, заң бұзушылықтар туралы дер кезінде хабарлаған жағдайда, құқық бұзушылықтың алдын алу мен оның жолын кесудің тиімділігі артады. Ал полиция қызметкерлерінің халықпен ашық әрі сындарлы байланыс орнатуы қоғамның құқық қорғау жүйесіне деген сенімін одан әрі нығайтады. Сондықтан бүгінгі таңда полиция қызметінің тиімділігін тек статистикалық көрсеткіштермен бағалау жеткіліксіз. Қоғам үшін қауіпсіздік сезімінің қалыптасуы, азаматтардың өз құқықтары қорғалатынына сенуі және заң талаптарының баршаға бірдей орындалуы маңызды. Бұл өз кезегінде құқық қорғау органдары қызметкерлерінен жоғары кәсібилікті, әдептілікті және адалдықты талап етеді.

Салтанатты жиында ішкі істер саласының ардагерлеріне де ерекше құрмет көрсетілді. Жылдар бойы құқық қорғау саласында қызмет етіп, жас мамандарға тәжірибесімен бөліскен ардагерлердің еңбегі кейінгі буын үшін үлгі екені атап өтілді. Өйткені полиция қызметіндегі сабақтастық, кәсіби тәжірибені сақтау және жас мамандардың бойына жауапкершілік пен отансүйгіштік қасиеттерді сіңіру – саланың тұрақты дамуының маңызды негізі. Мерекелік шараның тағы бір маңызды бөлігі – қызметтік міндетін адал атқарып, қоғамдық тәртіп пен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге елеулі үлес қосқан полиция қызметкерлерін марапаттау болды. Бірқатар сала мамандарына аудан әкімінің Алғыс хаттары мен арнайы марапаттары табысталды.

Марапат иелеріне құрмет көрсету арқылы олардың күнделікті қызметіне берілген жоғары баға айқындалды. Полиция қызметі – үлкен жауапкершілікті, батылдықты, сабырлылықты және заң талаптарын мүлтіксіз орындауды қажет ететін күрделі сала. Қоғам тыныштығын сақтау жолында қызмет атқарып жүрген мамандардың еңбегін бағалау – олардың кәсіби ынтасын арттырудың да маңызды тетігі.

Жиында айтылғандай, заңның үстемдігі орнаған қоғамда әр азамат өзінің құқығы мен міндетін жақсы білуі керек. Заң талаптарын сақтау тек жауапкершіліктен қорқу арқылы емес, азаматтық сана мен құқықтық мәдениет негізінде қалыптасқаны маңызды. Осы ретте полиция қызметкерлерінің халықпен жүргізетін профилактикалық және түсіндіру жұмыстарының мәні зор.

Сауран ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың алдын алу және азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Бұл ретте құқық қорғау органдарының қызметін жетілдірумен қатар, тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыруға да басымдық беріледі. Осы орайда Сауран ауданындағы полиция қызметкерлерінің еңбегі елді мекендердегі тұрақтылық пен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде маңызды орын алады. Құқық қорғау саласының мамандарының кәсіби қызметі арқылы заң талаптарының орындалуы қамтамасыз етіліп, азаматтардың қауіпсіздігі қорғалады.

Полиция күніне арналған салтанатты жиын сала қызметкерлерінің еңбегін дәріптеумен қатар, қоғамда заңға құрмет, тәртіпке жауапкершілік және қауіпсіздік құндылықтарын нығайтудың маңызын тағы бір мәрте көрсетті. Заң үстемдігі орныққан, азаматтары тәртіпке құрметпен қарайтын және құқық қорғау органдарына сенім білдіретін қоғам ғана қауіпсіз әрі тұрақты бола алады. Сондықтан Сауран ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыру, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» мәдениетін қалыптастыру және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғаса береді.