Архив рубрики: Жастар саясаты

ЗАҢ МЕН ТӘРТІП – ҚАУІПСІЗ ҚОҒАМНЫҢ НЕГІЗІ

Сауран ауданы, Ескі Иқан ауылдық округінде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқықбұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кезекті түнгі рейдтік іс-шара өткізілді. Алдын алу бағытындағы жұмысқа аудандық ішкі саясат бөлімі, полиция қызметкерлері, Жастар ресурстық орталығының өкілдері мен ерікті жастар қатысты.

Түнгі рейдке Сауран аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы М.Қалеке, Сауран аудандық полиция басқармасының аға қызмет инспекторы, полиция капитаны А.Сыздықов, полиция капитаны Т.Онбаев, аудандық Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Ж.Құрбанәлі және ерікті жастар жұмылдырылды.

Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар мен жастар көп шоғырланатын орындар бақылауға алынып, тұрғындармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Рейдтің негізгі бағыты – құқықбұзушылықтың алдын алу ғана емес, азаматтарға заң талаптарын сақтау қажеттігін түсіндіру және қауіпсіз орта қалыптастыру. Әсіресе кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне басымдық берілді. Түнгі уақытта жасөспірімдердің ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жастарға қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, күмәнді ортадан аулақ болу, құқықбұзушылыққа жол бермеу жөнінде ескертілді.

Сонымен қатар жасөспірімдер арасында есірткі заттарының таралуы мен қолданылуының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Жастарға есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін кері әсері, оның құқықтық салдары түсіндірілді. Күмәнді ұсыныстарға ермеу, бейтаныс адамдардан зат қабылдамау және заңсыз әрекеттерге араласпау қажеттігі айтылды.

Рейд барысында жол қауіпсіздігі мәселесіне де ерекше мән берілді. Кәмелетке толмағандардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу, жол қозғалысы ережелерін сақтау және түнгі уақытта жол бойында қауіпсіздік талаптарын орындау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Жасөспірімдерге көлік басқару тек тиісті құқық пен жауапкершілікті талап ететінін ескерту арқылы жол-көлік оқиғаларының алдын алуға баса назар аударылды.

Тұрғындармен әңгімелесу кезінде алаяқтық пен ұрлықтың алдын алу мәселелері де көтерілді. Азаматтарға үй-жайларын, автокөліктерін және басқа да жеке мүлкін қараусыз қалдырмау, бағалы заттарға мұқият болу жөнінде кеңестер берілді. Сондай-ақ интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтану, бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының нөмірі, құпия коды мен SMS арқылы келетін растайтын кодтарды ешкімге айтпау қажеттігі түсіндірілді.

Қазіргі таңда құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары тек полиция қызметкерлерінің міндеті ретінде қарастырылмайды. Қоғамдық қауіпсіздік – мемлекеттік органдар, ата-аналар, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары және жергілікті тұрғындар бірлесе атқаратын ортақ жұмыс. Осы тұрғыдан алғанда, түнгі рейдтердің тәрбиелік әрі профилактикалық маңызы зор. Мұндай шаралар барысында анықталған әрбір жағдайға құқықтық баға беріліп қана қоймай, тұрғындарға заң талаптары мен жауапкершілік шаралары түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып, құқықбұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік береді.

Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу үшін ата-ананың бақылауы маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, кешкі уақытта қайда жүретініне назар аудару – ата-ананың басты жауапкершілігінің бірі. Балаға тек тыйым салу жеткіліксіз, оның себебін түсіндіріп, дұрыс бағыт көрсету де маңызды.

Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен және шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау да құқықбұзушылықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Осы бағытта аудан көлемінде жастарды қоғамдық жұмыстарға, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту жұмыстары жалғасын табуда. Рейд барысында тұрғындарға кез келген құқықбұзушылыққа бейжай қарамай, тиісті органдарға дер кезінде хабарлау қажеттігі де айтылды. Қоғам мүшелерінің қырағылығы мен жауапкершілігі артқан сайын, қауіпсіздік деңгейі де жоғарылай түседі.

Қоғамдық тәртіпті сақтау – баршаға ортақ міндет. Заңға құрметпен қарау, өз құқықтары мен міндеттерін білу, айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – өркениетті қоғамның басты белгілерінің бірі.

Құрметті ата-аналар! Балаларыңыздың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамаңыздар. Олардың қайда жүргенін, кіммен араласатынын бақылап, түнгі уақытта үйден тыс жерде жүруіне жол бермеңіздер. Баламен ашық сөйлесіп, кез келген қауіп немесе күмәнді жағдай туралы сізге еркін айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру маңызды.

Ескі Иқан ауылдық округінде өткізілген кезекті түнгі рейд те осы мақсаттарды көздеді. Мұндай профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасып, қоғамдық тәртіпті нығайтуға, құқықбұзушылықтың алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталады.

ЖАСӨСПІРІМДЕР АРАСЫНДАҒЫ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ – БАСТЫ НАЗАРДА

Сауран ауданында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ата-аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігін арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара Қарашық ауылдық округінде ұйымдастырылды.

Іс-шараға Сауран аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері қатысып, ауылдық округ аумағындағы қоғамдық орындар мен көшелерде профилактикалық бақылау жұмыстарын жүргізді. Рейдтің негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, олардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылау және заң талаптарын түсіндіру.

Рейд барысында кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар жасөспірімдердің мопед және өзге де көлік құралдарын басқаруына қатысты қолданыстағы заңнама талаптарының орындалуы тексерілді. Полиция қызметкерлері жасөспірімдердің көлік құралын басқаруға қажетті құжаттарының болуын, сондай-ақ көліктің заң талаптарына сәйкестігін бақылауға алды.

Іс-шара барысында мопед басқарған кәмелетке толмаған жасөспірімдер анықталып, олардың көлік құралдарын басқаруға құқық беретін тиісті құжаттарының болуы тексерілді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін, қажетті құжаттары жоқ көлік құралдары белгіленген тәртіппен арнайы айып тұрағына қойылды.

Полиция қызметкерлері мұндай шаралардың тек құқық бұзушылықты анықтау немесе жауапкершілікке тарту мақсатында ғана емес, ең алдымен оның алдын алуға бағытталғанын атап өтті. Себебі жасөспірімдердің мопедті қажетті рұқсатсыз басқаруы олардың өз өмірі мен денсаулығына ғана емес, жол қозғалысының басқа да қатысушыларына қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе соңғы уақытта жастар арасында мопед пен өзге де шағын көлік құралдарына қызығушылықтың артуына байланысты қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өзекті болып отыр. Кәмелетке толмаған бала көлік құралын басқару кезінде жолдағы жағдайды толық бағалай алмауы, жылдамдықты дұрыс таңдамауы немесе жол қозғалысы ережелерін бұзуы ықтимал. Мұндай жағдайлардың соңы жол-көлік оқиғаларына әкелуі мүмкін.

Сондықтан ата-аналарға балаларының қандай көлік құралын пайдаланып жүргеніне, оның техникалық жағдайына және жасөспірімнің оны басқаруға заңды құқығының бар-жоғына үнемі назар аудару қажеттігі түсіндірілді. Баласына мопед немесе басқа көлік құралын алып берген ата-ана оның қауіпсіз пайдаланылуына да жауапкершілікпен қарауы тиіс. Рейд барысында полиция қызметкерлері ата-аналармен және жасөспірімдермен жеке түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оларға жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтау, белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпеу, көлік құралын рұқсатсыз басқармау, қорғаныс құралдарын пайдалану және жолдағы қауіпсіздік талаптарын орындау қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жасөспірімдерге түнгі уақытта заңды өкілінсіз көшеде немесе қоғамдық орындарда жүруге қатысты талаптар түсіндірілді. Баланың қауіпсіздігіне ең алдымен ата-анасы немесе заңды өкілі жауапты екені ескертілді. Жасөспірімнің кешкі және түнгі уақытта қайда жүргенін, кімдермен араласатынын және бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.

Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полиция қызметкерлерінің жұмысы емес. Бұл – ата-ана, мектеп, жергілікті атқарушы органдар, құқық қорғау құрылымдары және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ міндет. Жасөспірімнің қауіпсіз ортада тәрбиеленуі мен оның заңды құрметтеуі үшін әрбір тарап өзіне жүктелген жауапкершілікті сапалы орындауы қажет. Профилактикалық рейдтер барысында полиция қызметкерлері жасөспірімдерге заң талаптарын бұзудың салдарын түсіндіріп қана қоймай, құқықтық сауаттылықты арттыруға да мән береді. Өйткені заңды білу – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.

Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуда бос уақытты тиімді ұйымдастырудың да маңызы зор. Спорттық үйірмелерге, мәдени және шығармашылық шараларға, қоғамдық жұмыстарға тартылған бала өз уақытын пайдалы өткізіп, теріс әрекеттерден алшақ болады. Осыған байланысты елді мекендерде жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін шараларды көбейту де маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Мектеп оқушылары арасында жол қауіпсіздігі бойынша түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі де ерекше мәнге ие. Жасөспірімдер жолда жаяу жүргінші ретінде де, велосипед немесе басқа көлік құралын пайдаланушы ретінде де қауіпсіздік ережелерін білуі керек. Бір ғана ережені сақтамау адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Сауран ауданында құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Құзырлы органдар тарапынан рейдтік және профилактикалық іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ ата-аналардың жауапкершілігін арттыру көзделіп отыр.

Мұндай рейдтер кезінде анықталған әрбір жағдай тиісті деңгейде қаралып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады. Сонымен бірге басты басымдық – жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу және жасөспірімдерді қауіпті жағдайлардан қорғау. Жасөспірім – қоғамның болашағы. Оның қауіпсіздігіне, тәрбиесіне және құқықтық сауаттылығына бүгін көңіл бөлу – ертеңгі қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам. Сондықтан ата-аналар балаларының жүріс-тұрысына немқұрайлы қарамай, олардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, заң талаптарына бағыну және кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – баршамызға ортақ міндет. Қарашық ауылдық округінде өткізілген кезекті рейд те осы мақсатқа бағытталды.

Қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Заң мен тәртіпті сақтау – әр азаматтың міндеті. Ал балалардың қауіпсіздігіне қамқорлық жасау – барша қоғамның ортақ парызы.

ЖАСТАРҒА ҚОЛДАУ – ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУҒА НАҚТЫ ҚАДАМ

Мақтаарал ауданында жастарды жұмыспен қамту, олардың еңбек нарығына белсенді араласуына мүмкіндік жасау және тұрақты жұмысқа орналасуына қолдау көрсету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта аудандық мансап орталығының ұйымдастыруымен жастарға арналған бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өткізілді. Аталған шараның басты мақсаты – жұмыс іздеп жүрген жастарға еңбек нарығындағы нақты мүмкіндіктерді таныстыру, жұмыс берушілер мен жас мамандардың тікелей байланысын қалыптастыру және мемлекеттік жұмыспен қамту бағдарламалары туралы кеңінен ақпарат беру. Жәрмеңкеге қатысқан жастар өздеріне қажетті мәліметтер алып қана қоймай, жұмыс берушілер ұсынған бос жұмыс орындарымен танысып, еңбекке орналасу мүмкіндіктерін қарастырды. Бүгінде жастардың тұрақты жұмыспен қамтылуы – әлеуметтік-экономикалық дамудың маңызды бағыттарының бірі. Жас буынның еңбекке араласуы олардың жеке әлеуетін жүзеге асыруына, кәсіби тәжірибе жинақтауына және қоғамдағы белсенділігін арттыруына жол ашады. Сондықтан жастарға бос жұмыс орындарын ұсынумен қатар, алғашқы еңбек жолын бастауына жағдай жасау ерекше маңызға ие.

Жәрмеңке барысында қатысушыларға аудан аумағындағы еңбек нарығының жағдайы, жұмысқа орналасу мүмкіндіктері және жұмыс берушілер тарапынан ұсынылып отырған бос жұмыс орындары туралы түсіндірілді. Сонымен бірге жастарға еңбек қатынастары, жұмыс іздеу жолдары және мемлекеттік қолдау тетіктері жөнінде кеңестер берілді. Шараның маңызды бағыттарының бірі – «Жастар практикасы» бағдарламасы болды. Бұл бағдарлама оқу орындарын жаңадан тәмамдаған жастар үшін кәсіби тәжірибе жинақтап, еңбек жолын бастауға мүмкіндік беретін тиімді тетіктердің бірі саналады. Жәрмеңке барысында бірқатар жасқа «Жастар практикасы» бағдарламасына жолдамалар берілді.

Жастар практикасы арқылы жас мамандар өз мамандығы бойынша алғашқы жұмыс тәжірибесін жинақтап, еңбек ұжымының ішкі тәртібіне бейімделіп, теориялық білімін іс жүзінде қолдануға мүмкіндік алады. Бұл өз кезегінде жастардың кәсіби қабілетін шыңдап қана қоймай, болашақта тұрақты жұмысқа орналасуына да оң ықпал етеді. Жалпы, мұндай бос жұмыс орындары жәрмеңкелері жұмыс іздеушілер мен жұмыс берушілер арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік береді. Жастар бір жерден бірнеше жұмыс берушінің ұсынысымен танысып, өз білімі мен қабілетіне сәйкес келетін жұмыс түрін таңдауға мүмкіндік алады. Ал жұмыс берушілер өздеріне қажетті кадрларды тікелей іздеп, жас мамандардың кәсіби мүмкіндіктерін бағалай алады.

Мақтаарал ауданында жастардың жұмыспен қамтылуына бағытталған шаралардың өткізілуі еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты үйлестіруге де ықпал етеді. Әсіресе оқу орнын енді аяқтаған, жұмыс тәжірибесі аз жастар үшін кәсіби ортаға алғашқы қадам жасау оңай емес. Осындай кезде мансап орталықтарының жұмысы мен мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндіктері маңызды қолдау болып табылады. Жастарды жұмыспен қамту – тек жұмыс орнын ұсынумен шектелмейтін кешенді бағыт. Оның құрамына кәсіби бағдар беру, еңбек нарығына қажетті мамандықтарды түсіндіру, жұмыс іздеу дағдыларын қалыптастыру, тәжірибеден өтуге мүмкіндік жасау және жұмыс берушілермен байланысты жолға қою секілді жұмыстар кіреді. Осы тұрғыдан алғанда, ұйымдастырылған жәрмеңке жастардың еңбекке араласуына нақты мүмкіндік берген маңызды алаң болды.

Еңбекпен қамтылған жас – өзінің болашағын жоспарлай алатын, кәсіби тұрғыдан дамуға ұмтылатын және қоғамның экономикалық өміріне үлес қосатын азамат. Сондықтан жастардың жұмыспен қамтылуына жағдай жасау ауданның әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық әлеуетін арттырудың маңызды факторларының бірі болып қала береді.

Мақтаарал ауданында алдағы уақытта да жастарды қолдауға, олардың кәсіби дамуына және еңбек нарығына бейімделуіне бағытталған жұмыстарды жалғастырудың маңызы зор. Әрбір жасқа өз қабілетін жүзеге асыруға мүмкіндік беру – болашаққа салынған инвестиция. Ал бүгінгі еңбекке араласқан жас маман ертең ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қосатын білікті кадрға айналмақ.

ЖАСТАР – ТАЗАЛЫҚТЫҢ ЖАНАШЫРЫ

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қала аумағын абаттандыру және тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру мақсатында кезекті сенбілік ұйымдастырылды. Игі бастамаға қала тұрғындарымен қатар белсенді жастар да қатысып, туған жердің көркеюіне өз үлестерін қосты. Сенбілік барысында қала аумағындағы арнайы белгіленген орындар, көшелердің бойы, қоғамдық орындарға жақын аумақтар мен қоқыс жиналған жерлер тазартылды. Қатысушылар шашылған қоқыстарды жинап, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығарды. Сонымен бірге айналаны ретке келтіру, көркейту және абаттандыру бағытында бірқатар жұмыстар атқарылды. Бұл ретте тазалық жұмыстарында жастардың белсенділігі ерекше байқалды. Қоғамдық жұмыстарға ерікті түрде қатысқан жас буын өкілдері өздерінің туған жерге деген жанашырлығын нақты іспен көрсетті. Олар сенбілік кезінде тек аумақты тазалап қана қоймай, қоршаған ортаны қорғаудың, қоғамдық орындарды таза ұстаудың маңыздылығын түсіндіруге де атсалысты.

Жастар – қоғамның қозғаушы күші. Олардың кез келген игі іске белсенді араласуы өзгелерге де үлгі болады. Әсіресе қоршаған ортаны қорғау, көгалдандыру, тазалық сақтау сияқты қоғамдық маңызы зор бастамаларға жастардың қатысуы өскелең ұрпақтың бойында жауапкершілік сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Сенбілікке қатысқан жастар үшін бұл шара қарапайым тазалық жұмысы ғана емес, туған өлкенің дамуына үлес қосудың бір көрінісі болды. Әрбір жиналған қоқыс, тазартылған аумақ және ретке келтірілген орын – қала тазалығына қосылған нақты үлес. Осындай жұмыстар арқылы жастар қоршаған ортаға ұқыпты қарау, ортақ мүлікті қадірлеу және қоғамдық тәртіпті сақтау құндылықтарын насихаттайды.

Тазалық – бір күндік науқан емес. Ол күнделікті өмір салтына айналуы тиіс. Қала қаншалықты таза әрі көрікті болуы ең алдымен тұрғындардың мәдениеті мен жауапкершілігіне байланысты. Бір адам өзінен кейін қоқыс қалдырмаса, екінші адам сол тазалықты сақтаса, осылайша бүкіл қоғамда оң өзгеріс қалыптасады. Сондықтан тазалық мәселесіне тек коммуналдық қызметтердің міндеті ретінде қарамай, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі ретінде қабылдаудың маңызы зор. Осы ретте жастардың бастамашылдығы ерекше мәнге ие. Олар қоғамдық ортада тазалық сақтау мәдениетін қалыптастыруға, қоршаған ортаға ұқыпты қарауға шақыратын түрлі шараларға белсенді қатысып келеді. Жастардың мұндай белсенділігі олардың азаматтық ұстанымының қалыптасқанын көрсетеді.

Сенбілік барысында жастар ұйымдарының, еріктілердің және белсенді азаматтардың бірлесіп жұмыс істеуі де ауызбіршіліктің жарқын үлгісіне айналды. Бірі қоқыс жинап, аумақты тазартса, енді бірі көркейту жұмыстарына атсалысты. Нәтижесінде тазалық жұмыстары ұйымшылдықпен жүргізіліп, қала аумағының бірқатар бөлігі ретке келтірілді. Мұндай шаралар жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға да мүмкіндік береді. Қоғамға пайдалы іске араласқан жас өз ортасына оң ықпал етіп, азаматтық белсенділігін арттырады. Сонымен қатар ортақ мақсат жолында еңбек ету жастар арасында ынтымақтастық пен өзара қолдауды күшейтеді.

Туған жердің тазалығы – оған деген сүйіспеншіліктің бір белгісі. Өз қаласының көркейіп, таза әрі жайлы болғанын қалайтын әрбір азамат осы іске өзіндік үлесін қоса алады. Ол үшін үлкен бастамаларды күтудің қажеті жоқ. Қоқысты белгіленген жерге тастау, аула мен көшені таза ұстау, ағаштарды қорғау, қоғамдық орындарға ұқыпты қарау сияқты қарапайым әрекеттердің өзі қоршаған ортаны сақтауға бағытталған маңызды қадам.

Арыста ұйымдастырылған сенбілік – осы түсінікті қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың бірі. Әсіресе жастардың белсенді қатысуы тазалық мәселесіне бейжай қарамайтын азаматтардың қатары артып келе жатқанын аңғартады. Қоршаған ортаны таза ұстау – бүгінгі күннің ғана емес, келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілік. Бүгін тазартылған аумақ, отырғызылған тал, күтіп-бапталған көше – ертеңгі ұрпаққа қалатын игіліктің негізі. Сондықтан тазалыққа әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Ал жастардың бұл бағыттағы белсенділігі өзгелерге үлгі болып, қоғамда экологиялық мәдениеттің қалыптасуына серпін беретіні сөзсіз.

Таза қала – тұрғындарға жайлы орта қалыптастырып қана қоймай, оның сыртқы келбетін айқындайтын маңызды фактор. Бірлігі бекем, туған жеріне жанашыр азаматтары көп елді мекеннің болашағы да жарқын болады. Арыстағы сенбілік барысында жастардың белсенділігі осының айқын дәлелі болды. Олар туған жердің тазалығы мен көркеюіне атсалысып, ортақ іске жауапкершілікпен қараудың үлгісін көрсетті.

КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРДЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ҚҰҚЫҚТЫҚ ТӘРТІП МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Сауран ауданында аудан әкімі Мақсат Таңғатаровтың төрағалығымен кәмелетке толмағандарға қарсы жасалған қылмыстардың, құқықбұзушылықтардың, суицидтің және жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселелеріне арналған мәжіліс өтті. Жиында балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жасөспірімдер арасында құқықбұзушылыққа жол бермеу және жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын күшейту бағытындағы жұмыстар талқыланды.

Мәжілісте алғашқы болып Сауран аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Түймебаев Данияр баяндама жасап, кәмелетке толмағандармен және оларға қарсы жасалған қылмыстар мен құқықбұзушылықтардың алдын алу бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды. Сонымен қатар жасөспірімдердің қатысуымен болатын жол-көлік оқиғаларын азайту, жол қозғалысы ережелерін сақтау мәдениетін қалыптастыру және профилактикалық іс-шаралардың нәтижелілігін арттыру мәселелері сөз болды.

Оның айтуынша, балалардың қауіпсіздігі тек құқық қорғау органдарының ғана емес, ата-ана, білім беру ұйымдары мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен жұмысына байланысты. Осыған орай мектеп оқушылары арасында түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу, қауіп төндіретін жағдайларды ерте анықтау және құқық бұзуға бейім жасөспірімдермен жеке профилактикалық жұмыстарды күшейту қажеттігі атап өтілді.

 

Келесі кезекте аудандық білім бөлімі басшысының міндетін уақытша атқарушы Мейіржан Адилбеков жасөспірімдер арасындағы суицидтің, құқықбұзушылықтың және ерте жүктіліктің алдын алу бағытында білім беру ұйымдарында жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.

Білім беру саласындағы профилактикалық жұмыстардың негізгі бағыттарының бірі – оқушылардың психологиялық жағдайын тұрақты бақылау және оларға қажетті қолдау көрсету. Осы ретте мектеп психологтарының, әлеуметтік педагогтердің, сынып жетекшілерінің және ата-аналардың өзара байланысын күшейту маңызды екені айтылды. Баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге дер кезінде назар аударып, мәселесін тыңдап, тиісті мамандардың көмегіне жүгіну – келеңсіз жағдайлардың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Жиында ата-аналардың бала тәрбиесіндегі жауапкершілігін арттыру мәселесіне де ерекше мән берілді. Себебі жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оның интернеттегі қауіпсіздігін бақылау, достық ортасына назар аудару және мектеппен тұрақты байланыста болу құқықбұзушылықтың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Осы бағыттағы түсіндіру жұмыстарын ата-аналармен жүйелі түрде жүргізу қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Балалардың жол қозғалысы ережелерін сақтауын қамтамасыз ету, мектептер маңындағы қауіпсіздік шараларын күшейту, жаяу жүргіншілер өткелдері мен жол белгілерінің талапқа сай болуын бақылау бойынша тиісті жұмыстарды жалғастыру тапсырылды. Әсіресе оқушылардың мектепке келіп-кету уақытындағы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты мекемелер тарапынан тұрақты бақылау жүргізу қажеттігі атап өтілді.

 

Сондай-ақ мәжілісте қызметтік автокөліктер бойынша берешектерді өндіру мәселесі қаралып, бұл бағытта атқарылған жұмыстар туралы экономика және қаржы бөлімінің басшысы Ильяс Мырзахметов баяндады. Аталған мәселе бойынша берешектерді өндіріп алу, тиісті жұмыстарды заң талаптарына сәйкес жүргізу және қаржылық тәртіпті сақтау бағыттары талқыланды. Жиын барысында көтерілген мәселелер бойынша жауапты бөлімдер мен мекемелердің жұмысына нақты баға беріліп, алдағы кезеңге бірқатар міндеттер айқындалды. Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров балалардың қауіпсіздігіне қатысты жұмыстарды формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағыттап жүргізу қажеттігін атап өтті.

Аудан басшысы жауапты мемлекеттік органдарға кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтың алдын алу, суицидтің алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстарды күшейту, жол-көлік оқиғаларының санын азайту және ата-аналармен байланысты нығайту жөнінде нақты тапсырмалар жүктеді. Балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау, олардың қауіпсіз ортада тәрбиеленіп, білім алуына жағдай жасау – қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да аудан әкімдігі, құқық қорғау органдары, білім беру ұйымдары және ата-аналар қауымдастығының бірлескен іс-қимылы арқылы жүйелі түрде жалғасатын болады.

ТӨЛЕБИДЕ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛДІ

Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл ретте құқық қорғау органдарының негізгі міндеттерінің бірі – заң бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алып, қоғам мүшелеріне заң талаптарын түсіндіру және құқықтық мәдениетті қалыптастыру. Осы бағытта Төлеби аудандық полиция бөлімі Қоғамдық қауіпсіздік бөлімшесінің Ювеналды полиция тобы аудан аумағындағы демалыс орындарында профилактикалық рейдтік іс-шара өткізді. Аталған жұмыстар әсіресе жаз мезгілінде тұрғындар мен қонақтар көп шоғырланатын демалыс аймақтарындағы қоғамдық тәртіпті сақтау, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және олардың түнгі уақытта заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алуға бағытталды.

Профилактикалық рейд барысында ауданның демалыс аймақтарының бірі – Біркөлік ауылында орналасқан коттедждер мен демалыс орындары қамтылды. Құқық қорғау қызметкерлері жасөспірімдердің түнгі уақытта заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз демалуына және жұмыс істеуіне қатысты жағдайларды анықтап, қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуына бақылау жүргізді. Іс-шара барысында кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне қатысты бірқатар құқық бұзушылық деректері анықталды. Заң талаптарын бұзған жасөспірімдердің заңды өкілдеріне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес тиісті әкімшілік шаралар қолданылды.

Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша кәмелетке толмағандардың заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде немесе тұрғынжайдан тыс жерде болуы бойынша 15 құқық бұзушылық анықталды. Сонымен қатар кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде болуына жол берген жағдайлар бойынша 3 құқық бұзушылық тіркелді. Бұл көрсеткіштер профилактикалық жұмыстардың қажеттілігін тағы бір мәрте көрсетеді. Өйткені жасөспірімнің қауіпсіздігі – ең алдымен отбасы, қоғам және мемлекет үшін ортақ жауапкершілік. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта бақылаусыз жүруі олардың түрлі келеңсіз жағдайларға тап болу қаупін арттырады. Мұндай ортада жасөспірімдер құқық бұзушылықтың құрбанына айналуы немесе өздері заң талаптарын бұзуы мүмкін.

Сондықтан «Қауіпсіз қоғам» ұғымын қалыптастыру тек полиция қызметкерлерінің міндеті емес. Бұл – ата-ана, білім беру ұйымдары, жергілікті атқарушы органдар, кәсіпкерлер және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ жұмыс. Әсіресе бала тәрбиесінде ата-ананың жауапкершілігі айрықша маңызды. Заң талаптарын білу және оны сақтау – әрбір ата-ананың баласының қауіпсіздігіне деген жауапкершілігінің бір көрінісі. «Заң және тәртіп» қағидатының негізгі мәні де осында. Заң барлық азаматқа ортақ және оның талаптары жасына, әлеуметтік жағдайына немесе басқа да ерекшеліктеріне қарамастан сақталуы тиіс. Қоғамда құқықтық тәртіп қалыптасуы үшін әрбір адам заңды құрметтеуі қажет. Бұл ретте құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» саясаты ұсақ болып көрінетін заң бұзушылықтарға да немқұрайды қарамауға үндейді.

Қоғамдық тәртіптің тұрақтылығы көбіне осындай күнделікті профилактикалық шаралардан басталады. Егер заң бұзушылықтың алғашқы белгілеріне дер кезінде назар аударылса, оның соңы күрделі мәселелерге ұласпауы мүмкін. Сондықтан полиция қызметкерлерінің рейдтік іс-шаралары тек әкімшілік жауапкершілікке тартумен шектелмей, құқық бұзушылықтың алдын алу, түсіндіру және ескерту жұмыстарымен қатар жүреді.

Біркөлік ауылындағы демалыс орындарында жүргізілген рейд те осы мақсатты көздеді. Полиция қызметкерлері кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қорғаумен қатар, олардың заңды өкілдеріне қолданыстағы заң талаптарын түсіндірді. Мұндай профилактикалық жұмыстар ата-аналардың жауапкершілігін арттырып, жасөспірімдердің бос уақытын қауіпсіз ұйымдастыруға ықпал етеді. Бүгінде Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесіне ерекше мән берілуде. Аудан аумағындағы демалыс орындары мен халық көп шоғырланатын нысандарда тәртіпті сақтау – осы бағыттағы маңызды міндеттердің бірі. Себебі демалыс орындарындағы қауіпсіздік тек қоғамдық тәртіппен ғана өлшенбейді. Мұнда кәмелетке толмағандардың өмірі мен денсаулығы, олардың құқықтары мен заңды мүдделері де басты назарда болуы тиіс.

Жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу үшін полиция мен қоғам арасындағы өзара байланыс та маңызды. Құқық қорғау органдарының жұмысы тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталса, азаматтардың заң талаптарын сақтауы және құқық бұзушылыққа бейжай қарамауы – ортақ қауіпсіздіктің негізі. Осы тұрғыдан алғанда, профилактикалық рейдтер полиция қызметкерлерінің халықпен тікелей байланысын күшейтіп, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға да мүмкіндік береді. Құқық қорғау органдарына деген сенім ең алдымен олардың заңды және әділ қызметімен қалыптасады. Ал заңның үстемдігі – қоғамдағы тұрақтылық пен әділеттіліктің басты негізі. Полиция қызметкерлерінің әрбір профилактикалық іс-шарасы азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, заң талаптарының орындалуын бақылауға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталуы тиіс.

Бұл ретте ата-аналарға да үлкен жауапкершілік жүктеледі. Баланың қайда жүргенін, кіммен араласатынын, бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың тікелей міндеті. Әсіресе жазғы демалыс кезеңінде жасөспірімдердің қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлген жөн. Баланы қараусыз қалдырмау, түнгі уақытта заңды өкілінің еріп жүруін қамтамасыз ету және оның қауіпсіз ортада болуын қадағалау – құқық бұзушылықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі. Сонымен қатар демалыс орындарының иелері мен кәсіпкерлер де заң талаптарын сақтауға міндетті. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық орындарында болуына жол бермеу – тек полицияның бақылауындағы талап емес, әрбір нысан иесінің заң алдындағы жауапкершілігі. Кәсіпкерлік қызмет пен қоғамдық қауіпсіздік талаптары өзара сабақтас ұғымдар болуы керек.

Төлеби ауданында жүргізіліп жатқан мұндай профилактикалық жұмыстардың түпкі мақсаты – азаматтарды жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу. Әрбір анықталған құқық бұзушылық – қоғам үшін сабақ, ал әрбір алдын алынған құқық бұзушылық – қауіпсіздік жолындағы маңызды нәтиже. «Қауіпсіз қоғам» жобасы аясындағы жұмыстардың мәні де осында. Қауіпсіздік – тек полиция қызметінің нәтижесі емес, ол бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Заңды құрметтеу, тәртіпті сақтау, құқық бұзушылыққа немқұрайды қарамау және өзгенің құқығына құрметпен қарау арқылы ғана әділетті әрі қауіпсіз қоғам қалыптастыруға болады.

Төлеби ауданында қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Профилактикалық рейдтер, түсіндіру шаралары және құқықтық сауаттылықты арттыру жұмыстарының барлығы бір мақсатқа – тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Заңға құрмет – тәртіптің бастауы. Ал тәртіп бар жерде қауіпсіздік пен тұрақтылық орнығады. Сондықтан әрбір азамат, әсіресе ата-ана, өз жауапкершілігін терең сезініп, заң талаптарын сақтауға үлес қосуы қажет. Өйткені қауіпсіз қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.

 

ҰРПАҚ САБАҚТАСТЫҒЫ – ЗАҢ МЕН ТӘРТІПТІҢ БЕРІК НЕГІЗІ

Қоғамның тұрақты дамуы мен ел азаматтарының қауіпсіз өмір сүруі ең алдымен заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуына байланысты. Мемлекет пен қоғам арасындағы өзара сенім де құқықтық тәртіптің берік орнығуынан бастау алады. Осы тұрғыдан алғанда, құқық қорғау органдарының қызметі тек құқық бұзушылықтың алдын алу немесе заң талаптарын орындауды қамтамасыз етумен ғана шектелмейді. Полиция қызметкерлері қоғамдағы қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың құқықтық сауатын арттыруға және өскелең ұрпаққа адалдық пен жауапкершіліктің маңызын түсіндіруге де зор үлес қосады.

Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен тағылымды кездесу. Іс-шара «Адал азамат күні» аясында ұйымдастырылып, оған Түркістан облысы «Ауған соғысы ардагерлер кеңесі» төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасының құқықтық тәрбие және әлеуметтік ісі жөніндегі комиссия мүшесі, запастағы полковник Оналбаев Есенбек Молдатайұлы қатысты. Кездесуге бөлім бастығының орынбасары, әр саладағы полиция инспекторлары мен сержанттық құрам өкілдері қатысып, ұрпақтар сабақтастығы, ел қауіпсіздігін қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті сақтау мәселелері кеңінен талқыланды.

Мұндай кездесулердің маңызы ерекше. Себебі елдің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде аға буынның өмірлік және кәсіби тәжірибесі жас мамандар үшін маңызды өнеге бола алады. Әсіресе құқық қорғау саласында қызмет атқаратын азаматтар үшін адалдық, тәртіп, антқа беріктік, жауапкершілік және Отанға деген қызмет ұғымдары күнделікті жұмыстың негізгі қағидатына айналуы тиіс. Кездесу барысында ардагердің қызметтік жолы мен өмірлік тәжірибесі жас буынға үлгі ретінде ұсынылды. Ұзақ жылдар бойы елге қызмет етіп, жауапты міндеттерді абыроймен атқарған аға буын өкілдерінің өнегесі – қазіргі полиция қызметкерлері үшін үлкен мектеп. Өйткені құқық қорғау саласында кәсіби шеберлікпен қатар адамгершілік қасиеттердің де орны айрықша. Азаматтың құқығын қорғау, заң талаптарын сақтау, кез келген жағдайда әділ шешім қабылдау және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну – полиция қызметкерінің басты міндеттерінің бірі.

Бүгінде елімізде «Заң және тәртіп» қағидаты қоғам өмірінің маңызды бағыты ретінде айқындалып отыр. Бұл ұстанымның негізгі мәні – заң талаптарын бәріне бірдей сақтау, құқық бұзушылыққа жол бермеу және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Заңның үстемдігі орныққан жерде ғана әділетті қоғам қалыптасып, азаматтардың мемлекет институттарына деген сенімі артады. Осы орайда Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Полиция қызметкерлері құқық бұзушылықтың алдын алуға, қоғамдық тәртіпті сақтауға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған шараларды жүзеге асыруда. Бұл ретте құқық бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алу, қауіптің туындау себептерін ерте анықтау және тұрғындар арасында құқықтық түсіндіру жұмыстарын күшейту маңызды.

Қоғамдық қауіпсіздік – тек полицияның немесе басқа да құқық қорғау органдарының міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Сондықтан кез келген заң бұзушылыққа немқұрайды қарамау, құқықтық тәртіпті бұзатын әрекеттерге бейжайлық танытпау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатының мәні де осында. Яғни ұсақ құқық бұзушылыққа көз жұма қарау кейіннен анағұрлым ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін екенін ескере отырып, заң талаптарының сақталуына барынша жауапкершілікпен қарау қажет.

«Нөлдік төзімділік» қағидаты азаматтардың құқықтық мәдениетін арттырумен тікелей байланысты. Көшеде қоғамдық тәртіпті бұзу, айналаға зиян келтіру, отбасындағы жанжал, кәмелетке толмағандардың құқық бұзушылыққа араласуы немесе басқа да заңға қайшы әрекеттер – қоғам қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар. Сондықтан осындай келеңсіз жағдайлардың алдын алу үшін полиция мен жергілікті атқарушы органдардың, білім беру ұйымдарының, қоғамдық ұйымдардың және тұрғындардың өзара байланысы маңызды. Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен кездесуде осы мәселелердің барлығы өзара сабақтастықта қаралды. Аға буын өкілдерінің өмірлік тәжірибесі мен жас полиция қызметкерлерінің кәсіби міндеттері тоғысып, ортақ құндылықтар айқындалды. Олар – адалдық, тәртіп, заңға құрмет, елге қызмет ету және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау.

«Адал азамат» ұғымы да осы құндылықтармен тығыз байланысты. Адал азамат – заңды құрметтейтін, өз міндетіне жауапкершілікпен қарайтын, қоғам алдындағы парызын түсінетін және өзгенің құқығына құрметпен қарайтын тұлға. Мұндай азаматтық ұстаным бір күнде қалыптаспайды. Ол отбасындағы тәрбиеден басталып, мектепте жалғасып, қоғамдық ортада орнығады. Ал құқық қорғау саласының қызметкерлері осы құндылықтарды өздерінің күнделікті қызметі арқылы көрсетуі тиіс. Полиция қызметкерінің қоғам алдындағы беделі оның заңды қаншалықты дұрыс қолдануымен ғана емес, азаматтармен қарым-қатынас мәдениетімен де өлшенеді. Тұрғын полиция қызметкерінен ең алдымен әділдік пен кәсібилікті күтеді. Сондықтан құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыру үшін ашықтық, адалдық, заңдылық және адам құқықтарын құрметтеу қағидаттары басты назарда болуы қажет.

Құқық қорғау және арнайы органдарға деген қоғамдық сенім – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Азамат полицияға сенген кезде құқық бұзушылық туралы ақпаратты дер кезінде жеткізеді, профилактикалық жұмыстарға белсенді қатысады және қоғамдық тәртіпті сақтауға өз үлесін қосады. Ал полиция өз кезегінде тұрғындардың өтініштері мен мәселелеріне жауапкершілікпен қарап, заң аясында нақты көмек көрсетуге ұмтылуы керек. Осы тұрғыдан алғанда, Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Қауіпсіз қоғам» бағытының да маңызы зор. Қауіпсіз қоғам – құқық бұзушылық саны аз қоғам ғана емес. Ол – әрбір азамат өзін қорғалған сезінетін, заң талаптары сақталатын, адамдар бір-бірінің құқықтары мен бостандықтарын құрметтейтін орта. Мұндай қоғамды қалыптастыру үшін полицияның кәсіби қызметі мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы қатар жүруі қажет.

Кездесу барысында жас полиция қызметкерлеріне аға буынның тәжірибесін зерделеу, қызметтік міндеттерді адал атқару және кәсіби біліктілікті үнемі арттырып отыру қажеттігі айтылды. Себебі қазіргі таңда құқық қорғау органдарына қойылатын талап жоғары. Қоғам өзгерген сайын құқық бұзушылықтың түрлері де өзгеріп, жаңа сын-қатерлер пайда болуда. Мұндай жағдайда полиция қызметкері заңнаманы жетік білуімен қатар, заманауи технологияларды меңгеріп, азаматтармен тиімді коммуникация орната білуі керек. Ұрпақтар сабақтастығы осы тұста ерекше рөл атқарады. Аға буынның өмірлік тәжірибесі мен жас мамандардың жаңа көзқарасы бір-бірін толықтырып, құқық қорғау саласының дамуына ықпал етеді. Ардагерлердің өнегелі жолы – қызметке енді араласқан жас мамандар үшін бағыт-бағдар. Ал жастардың белсенділігі мен жаңашылдығы аға буын қалыптастырған игі дәстүрлерді жалғастыруға мүмкіндік береді.

Төлеби аудандық полиция бөліміндегі тағылымды кездесу де осы сабақтастықтың нақты көрінісі болды. Кездесуде сөз болған ойлар полиция қызметкерлерін өз міндеттеріне жаңаша көзқараспен қарауға, заң талаптарын мүлтіксіз орындауға және азаматтардың қауіпсіздігі үшін жауапкершілікті терең сезінуге үндеді. Бүгінде заң мен тәртіпті сақтау – мемлекеттік саясаттың ғана емес, әрбір азаматтың күнделікті өміріндегі басты қағидалардың біріне айналуы тиіс. Қоғамдық тәртіпті сақтау мәдениеті қарапайым әрекеттерден басталады. Заңды бұзбау, өзгенің құқығын құрметтеу, қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу, балалардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – мұның бәрі қауіпсіз қоғамның негізін қалайды.

Құқық бұзушылыққа қарсы қоғамдық иммунитет қалыптастыру да маңызды міндет. Ол үшін тұрғындар заң талаптарын жақсы білуі, өз құқықтары мен міндеттерін түсінуі қажет. Құқықтық сауаты жоғары қоғамда азаматтар заңсыздыққа бейжай қарамайды. Керісінше, кез келген тәртіпсіздік пен құқық бұзушылықтың алдын алуға атсалысады. Бұл ретте полиция қызметкерлерінің халықпен тұрақты кездесуі, түсіндіру жұмыстарын жүргізуі және ашық диалог орнатуы оң нәтижесін береді.

Төлеби ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын орнықтыру бағытындағы жұмыстардың түпкі мақсаты да – азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заңның үстемдігін күшейту және әділетті қоғам қалыптастыру. Бұл мақсатқа жету үшін құқық қорғау органдары мен қоғам арасында өзара сенім мен серіктестік болуы қажет. Әрбір полиция қызметкерінің адал еңбегі, әрбір азаматтың заңға құрметі, әрбір ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершілігі – қауіпсіз қоғамның берік іргетасы. Ал аға буынның өнегесі мен жас ұрпақтың жігері осы құндылықтарды одан әрі нығайта түседі. «Адал азамат күні» аясында өткен тағылымды кездесудің негізгі мәні де осында. Ол – өткенді құрметтеу ғана емес, бүгінгі міндетті айқындау және болашаққа бағдар жасау. Аға буынның елге сіңірген еңбегі жас ұрпаққа аманат болса, сол аманатты абыроймен жалғастыру – қазіргі буынның жауапкершілігі.

Заң үстемдік құрған, әділет салтанат құрған, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, барша азаматтың ортақ міндеті. Төлеби ауданындағы құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті нығайту жолындағы жұмыстар да осы ортақ мақсатқа бағытталған. Сондықтан «Заң және тәртіп» қағидаты әр азаматтың санасында орнығып, күнделікті өмір салтына айналғанда ғана қоғамда тұрақтылық пен қауіпсіздік нығая түседі. Ал полиция қызметкерлері мен ардагерлер арасындағы осындай тағылымды кездесулер жас буынның кәсіби және азаматтық ұстанымын қалыптастырып, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға, ұрпақтар сабақтастығын бекемдеуге және Төлеби ауданында қауіпсіз қоғам құру ісіне өз үлесін қоса береді.

ҚАУІПСІЗ ҚОҒАМ – ЗАҢ ҮСТЕМДІГІНЕН БАСТАЛАДЫ

Қоғамның тұрақтылығы мен ел азаматтарының қауіпсіздігі ең алдымен заңның үстемдігіне, құқықтық тәртіптің сақталуына және әр адамның өз құқығы мен міндетін білуіне байланысты. Осы ретте Төлеби ауданында тұрғындардың, әсіресе жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағыттағы шаралар Мемлекет басшысы айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыруға, қоғамда заңға деген құрметті арттыруға және кез келген құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптастыруға бағытталған.

Осы мақсатта «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында «Алатау» балалар сауықтыру лагерінде профилактикалық семинар-тренинг ұйымдастырылды. Маңызды іс-шараға Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері, Төлеби ауданы прокуратурасының прокуроры, аудандық білім бөлімінің және Отбасын қолдау орталығының мамандары қатысты. Басқосудың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу, буллинг пен кибербуллингтің қауіп-қатерін түсіндіру және жас ұрпақтың құқықтық сауаттылығын арттыру.Бүгінде қауіпсіз қоғам құру – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Заң талаптарын сақтау мәдениеті баланың бойына отбасынан бастап сіңірілуі тиіс. Мектеп, ата-ана, құқық қорғау органдары, білім беру және әлеуметтік сала мамандары бірлесе жұмыс істеген жағдайда ғана жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуға және балалар үшін қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік молаяды.

 

 

Семинар-тренинг барысында полиция қызметкерлері балаларға Қазақстан Республикасының заңнамалары бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Жасөспірімдер өздерінің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат алып, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау және қауіпсіздік ережелерін сақтау, құқық бұзушылық жасаған жағдайда туындайтын жауапкершілік мәселелері жөнінде жан-жақты мағлұматқа қанықты.Құқықтық сауаттылық – қауіпсіз қоғамның басты негіздерінің бірі. Өз құқығын білетін, заң талаптарын түсінетін және өз әрекетінің салдарын бағалай алатын жасөспірім теріс жолға түсуден бойын аулақ ұстайды. Сондықтан балаларға құқықтық білім беру – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданудан әлдеқайда тиімді алдын алу тетігі. Кездесу барысында жасөспірімдерге тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселесіне де ерекше назар аударылды. Отбасындағы зорлық-зомбылық – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның қауіпсіздігіне әсер ететін күрделі мәселе. Оның алдын алу үшін зорлық-зомбылықтың кез келген түріне немқұрайлы қарамау, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастыру аса маңызды.

 

Бұл ретте балаларға қиын жағдайға тап болған кезде жалғыз қалмай, көмек сұраудан қорықпау қажеттігі түсіндірілді. Сенім телефондары мен көмек көрсету қызметтеріне жүгіну тәртібі туралы ақпарат беріліп, құқықтық және әлеуметтік қолдау тетіктері таныстырылды. Мұндай түсіндіру жұмыстары балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, олардың өз мәселесін ашық айтуына, тиісті мамандардан дер кезінде көмек алуына мүмкіндік береді. Семинар-тренингтің тағы бір маңызды бағыты – буллинг пен кибербуллингтің алдын алу. Қазіргі таңда балалардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Цифрлық кеңістіктің мүмкіндіктерімен қатар, оның қауіптері де бар. Әлеуметтік желілерде қорлау, мазақ ету, жалған ақпарат тарату, психологиялық қысым көрсету сияқты әрекеттер жасөспірімнің эмоционалдық жағдайына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан балаларға интернеттегі қауіпсіздік ережелерін сақтау, жеке мәліметтерді қорғау, күмәнді адамдармен байланыс орнатпау және кибербуллинг жағдайында міндетті түрде ата-анаға немесе сенімді ересек адамға хабарлау қажеттігі түсіндірілді. Іс-шара барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Балалар өз ой-пікірлерін ашық білдіріп, қауіпсіздік, достық қарым-қатынас, құқық пен міндет, заң талаптарын сақтау тақырыптарында пікір алмасты. Мұндай еркін форматтағы кездесулердің маңызы зор. Себебі жасөспірімдер өздерін алаңдатқан мәселелерді мамандарға тікелей айтып, дұрыс бағыт-бағдар ала алады.

 

Сонымен бірге балаларға құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған бейнероликтер көрсетілді. Көрнекі материалдар арқылы заң талаптарын сақтау, құқық бұзушылықтың салдары, буллингке жол бермеу және қауіпсіз мінез-құлық қағидалары түсіндірілді. Семинар-тренинг соңында қатысушыларға құқықтық тақырыптағы жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпті құрметтеу және салауатты өмір салтын ұстану жөнінде ұсыныстар берілді. Мұндай іс-шаралар «Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі мақсаттарымен де сабақтас. Қауіпсіз қоғам – құқық қорғау органдары ғана күзететін орта емес. Ол – әрбір азамат заңды құрметтейтін, өзгенің құқығына нұқсан келтірмейтін, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамайтын, қоғамдық тәртіпті сақтауға жауапкершілікпен қарайтын орта. Осы тұрғыдан алғанда, қоғамда құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастырудың маңызы ерекше. Кез келген заң бұзушылыққа көз жұма қарау немесе оны елемеу үлкен мәселелерге әкелуі мүмкін. Сондықтан ұсақ құқық бұзушылықтың өзіне дер кезінде назар аудару, қоғамдық тәртіпті сақтау және заң талаптарын орындау – қауіпсіздік мәдениетінің маңызды бөлігі.

 

 

Төлеби ауданында бұл бағыттағы жұмыстардың жүйелі жүргізілуі тұрғындардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыруға да ықпал етеді. Полиция, прокуратура, білім беру саласы және әлеуметтік қызмет мамандарының бірлескен жұмысы азаматтарға құқықтық мәселелер бойынша қажетті ақпаратты тікелей алуға мүмкіндік береді. Ашық диалог пен түсіндіру жұмыстары құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы өзара байланысты нығайтады. Әсіресе жасөспірімдермен профилактикалық жұмыстарды тұрақты жүргізу – болашақта құқық бұзушылық деңгейін төмендетудің маңызды тетігі. Себебі жасөспірімдік кезеңде қалыптасқан құқықтық сана мен жауапкершілік сезімі адамның кейінгі өміріне тікелей әсер етеді. Бала заңды құрметтеуді, өз әрекетіне жауап беруді және өзгенің құқығын сыйлауды ерте жастан үйренсе, ол қоғамның белсенді әрі жауапты мүшесіне айналады. Бүгінде «Заң және тәртіп» қағидатының басты мәні – қоғамда заңға бағыну мәдениетін қалыптастыру. Заң бәріне ортақ және оның талаптары әрбір азамат үшін бірдей. Сондықтан құқықтық мемлекет құру жолында әр адам өзінен бастап тәртіпке мән беруі қажет. Қоғамдық орында тазалық сақтау, жол қозғалысы ережесін бұзбау, өзгенің ар-намысына тимеу, балалардың қауіпсіздігіне бейжай қарамау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу – мұның барлығы заң мен тәртіпті нығайтуға қосылған нақты үлес.

Төлеби ауданында ұйымдастырылған профилактикалық семинар-тренинг осы міндеттердің өзара сабақтастығын тағы бір мәрте көрсетті. Іс-шара барысында балалардың құқықтық сауаттылығын арттыру, құқық бұзушылықтың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, буллинг пен кибербуллингтен қорғау мәселелері бір арнаға тоғысты. Қауіпсіз қоғам қалыптастыру бір күнде жүзеге асатын жұмыс емес. Ол үздіксіз профилактиканы, тұрақты түсіндіруді және қоғамның барлық мүшесінің белсенді ұстанымын талап етеді. Бұл бағытта құқық қорғау органдарының, мемлекеттік мекемелердің, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың және қоғамдық институттардың өзара іс-қимылы маңызды. Балалардың қауіпсіздігіне жасалған әрбір қадам – ел болашағына жасалған инвестиция. Ал жас ұрпақтың заңды құрметтеуі мен құқықтық сауаттылығы артқан сайын қоғамдағы тұрақтылық та нығая түседі. Сондықтан Төлеби ауданында «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында өткен семинар-тренинг секілді жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табуы тиіс.

Заң үстемдік құрған, әділеттілік орныққан, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – баршаға ортақ жауапкершілік. «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмір салтына айналдыру арқылы ғана азаматтардың құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімін арттырып, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Төлеби ауданында бейбіт әрі берекелі ортаны одан әрі нығайтуға болады.

САУРАНДА «TUR WORKOUT – ТӘРТІПКЕ ТАРТЫЛ» ЖАСТАРДЫ ЗАҢҒА ЖӘНЕ САЛАУАТТЫ ӨМІРГЕ БАСТАЙТЫН ЖОБА ӨТТІ

Сауран ауданында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Заң мен Тәртіп» қағидатын қоғам өміріне кеңінен енгізу, жастар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыру және салауатты өмір салтын дәріптеу бағытында «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» облыстық жастар жобасы өтті. Жастардың белсенді өмір салтын қалыптастыруды, құқық бұзушылықтың алдын алуды және заң талаптарын құрметтеуді көздеген ауқымды шара Түркістан облысы әкімдігінің қолдауымен ұйымдастырылды.

Аталған жобаны Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті мен Түркістан облыстық Жастар ресурстық орталығы бірлесіп жүзеге асырды. Іс-шараның негізгі ерекшелігі – жастар арасында құқықтық сауаттылықты арттыру жұмыстарын спорттық белсенділікпен ұштастыруында. Осы арқылы жас буынға заң талаптарын сақтау, өз әрекетіне жауапкершілікпен қарау, зиянды әдеттерден аулақ болу және бос уақытты тиімді ұйымдастырудың маңызы кеңінен түсіндірілді.

Жастардың қоғамдық ортадағы белсенділігі мен өмір салты олардың болашақтағы азаматтық ұстанымына тікелей әсер ететіні белгілі. Сондықтан бүгінгі таңда жастарды спортқа баулу ғана емес, олардың құқықтық білімін жетілдіру, қаржылық сауаттылығын арттыру, түрлі тәуекелдерден сақтандыру да маңызды бағыттардың біріне айналып отыр. «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» жобасы осы міндеттерді бір арнаға тоғыстырып, жастарға қажетті ақпаратты қолжетімді форматта жеткізуді мақсат етті.

Шараның ашылу салтанатына Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басқарма басшысы, экономикалық тергеп-тексеру қызметінің подполковнигі Абай Қадыров, Департаменттің аса маңызды істер жөніндегі офицері, экономикалық тергеу қызметінің капитаны Гүлзия Қарсыбай және Сауран ауданы әкімінің орынбасары Бақытжан Букебаев қатысты. Жауапты сала өкілдері жастарға жобаның маңыздылығын атап өтіп, қатысушыларға сәттілік тіледі.

Жиын барысында жастарға қазіргі қоғамда жиі кездесетін құқықтық және қаржылық қауіп-қатерлер туралы кеңінен ақпарат берілді. Әсіресе интернет кеңістігіндегі қауіпсіздік мәселелеріне баса назар аударылды. Қатысушыларға интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері, күмәнді ұсыныстарға сенбеудің жолдары, жеке мәліметтерді қорғау және қаржылық операцияларды жүзеге асыру кезінде сақтық шараларын сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Қазіргі уақытта цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы азаматтарға көптеген мүмкіндіктермен қатар, жаңа қауіптерді де алып келуде. Әлеуметтік желілер мен түрлі интернет платформаларында алаяқтықтың жаңа тәсілдері пайда болып, азаматтардың қаржысын заңсыз иемденуге бағытталған әрекеттер жиілеп отыр. Мұндай жағдайда жастардың ақпаратты саралай білуі, күмәнді сілтемелерге өтпеуі, белгісіз адамдарға банк картасының деректерін және жеке мәліметтерін бермеуі аса маңызды.

Кездесу барысында дропперлік мәселесіне де ерекше көңіл бөлінді. Мамандар жастарға өздерінің банк картасын, шотын немесе қаржылық құралдарын басқа адамдардың пайдалануына берудің қауіпті екенін түсіндірді. Кей жағдайда оңай табыс табу мақсатында азаматтар өз картасын немесе банк шотын үшінші тұлғаларға беріп, заңсыз қаржылық операцияларға қатысып қалуы мүмкін. Сондықтан кез келген қаржылық ұсынысқа сақтықпен қарап, оның заңдылығына көз жеткізу қажеттігі айтылды.

Дропперлік – қазіргі таңда қаржылық қауіпсіздік тұрғысынан өзекті мәселелердің бірі. Өз картасын немесе есепшотын басқа адамның пайдалануына берген азамат өзінің әрекетінің құқықтық салдары туралы білуі тиіс. Әсіресе жастар арасында «оңай ақша табу» туралы ұсыныстарға алданып қалмаудың маңыздылығы түсіндірілді. Мамандар заңсыз қаржы операцияларына кездейсоқ араласудың өзі азаматтың құқықтық жауапкершілігіне әкелуі мүмкін екенін атап өтті. Сонымен қатар жеке деректердің қауіпсіздігі жөнінде де ақпарат берілді. Банк картасының нөмірі, құпия кодтар, бір реттік SMS-кодтар, жеке сәйкестендіру деректері және басқа да маңызды мәліметтерді бөгде адамдарға беруге болмайтыны ескертілді. Қатысушыларға күмәнді қоңырауларға, хабарламаларға және әлеуметтік желілердегі ұсыныстарға сын көзбен қарау қажеттігі айтылды.

 

Жобаның тағы бір маңызды бағыты – лудоманияның алдын алу. Соңғы жылдары құмар ойындарға тәуелділіктің жастар арасында таралу қаупі қоғамның назарын аударып отыр. Әсіресе интернет арқылы қолжетімді түрлі ойындар мен бәс тігу платформалары жастардың уақытын ғана емес, қаржылық жағдайын да қиындатып, әлеуметтік мәселелерге алып келуі мүмкін. Осыған байланысты жастарға бос уақытын пайдалы өткізу, спортпен шұғылдану, шығармашылық және қоғамдық жұмыстарға белсенді араласу ұсынылды. Спорттық белсенділік адамның денсаулығын нығайтып қана қоймай, тәртіпке, жауапкершілікке және мақсатқа ұмтылуға тәрбиелейтіні айтылды. Осы тұрғыдан алғанда, «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» жобасының атауы мен мазмұны өзара үйлесім тауып отыр.

Жоба аясындағы спорттық бағыт жастардың қызығушылығын арттыруға мүмкіндік берді. Workout мәдениеті жастар арасында дене шынықтырумен айналысудың заманауи әрі қолжетімді түрлерінің бірі ретінде қалыптасып келеді. Мұндай іс-шаралар жастарды белсенді болуға, өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға және бос уақытын тиімді пайдалануға ынталандырады.

«Заң мен Тәртіп» қағидатының мәні тек құқық қорғау органдарының жұмысы немесе заң талаптарын түсіндірумен шектелмейді. Оның басты негіздерінің бірі – әр азаматтың өз құқығы мен міндетін білуі, қоғамдағы ортақ тәртіпті сақтауы және өз әрекетінің салдарын түсінуі. Бұл ұстанымды жастар арасында кеңінен насихаттау – құқықтық мәдениеті жоғары қоғам қалыптастырудың маңызды алғышарты. Жастардың құқықтық сауатын арттыру бағытындағы кездесулер осы мақсатқа қызмет етеді. Мұндай шараларда нақты өмірде кездесетін жағдайлар мысалға алынып, азаматтардың заң алдындағы жауапкершілігі түсіндіріледі. Бұл жас буынның құқықтық мәселелерге бейжай қарамай, кез келген жағдайда дұрыс шешім қабылдауына ықпал етеді.

Сауран ауданында өткен іс-шара барысында қатысушыларға арнайы ақпараттық материалдар да таратылды. Оның ішінде интернет-алаяқтықтан сақтану, дропперлікке жол бермеу, жеке деректерді қорғау және қаржылық қауіпсіздік талаптарын сақтау жөніндегі түсіндірмелер қамтылды. Ақпараттық материалдар жастардың күнделікті өмірде кездесуі мүмкін қауіптерді алдын ала танып, олардан қорғануына мүмкіндік береді.

Жастар саясаты саласында профилактикалық жұмыстардың маңызы ерекше. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етуден гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Сондықтан жастарға заң талаптарын ерте жастан түсіндіру, олардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру және қоғам алдындағы жауапкершілігін арттыру жүйелі түрде жүргізілуі қажет. Бұл ретте отбасы, білім беру ұйымдары, мемлекеттік органдар, жастар ұйымдары мен қоғамдық институттардың өзара ықпалдастығы маңызды. Жастардың мәселелерін бірлесіп шешу, оларды қоғамдық бастамаларға тарту және пайдалы орта қалыптастыру құқық бұзушылықтың алдын алуға оң әсер етеді.

«TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» жобасы да осындай кешенді жұмыстың бір көрінісі. Мұнда спорт пен құқықтық түсіндіру жұмыстары қатар жүргізіліп, жастарға салауатты әрі жауапты өмір салтын таңдаудың маңызы көрсетілді. Жастардың белсенді қатысуы олардың мұндай бастамаларға қызығушылығы жоғары екенін аңғартты.

Облыстық жоба тек Сауран ауданымен шектелмейді. Бекітілген кестеге сәйкес, «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» жобасы Түркістан облысының барлық аудан-қалаларында ұйымдастырылуда. Бұл өңір жастарын ортақ мақсатқа жұмылдырып, әр аудан мен қалада құқықтық мәдениет пен салауатты өмір салтын насихаттауға мүмкіндік береді. Жоба барысында аудандық кезеңдерде белсенділік танытқан жастар өзара тәжірибе алмасып, спорттық және қоғамдық бағыттағы қабілеттерін көрсетеді. Аудандық кезең жеңімпаздары 26 маусым күні өтетін финалдық кезеңде облыстың үздік қатысушыларымен бақ сынайтын болады. Бұл жастар үшін өз мүмкіндіктерін сынап, жаңа орта қалыптастыруға және облыстық деңгейде танылуға берілетін жақсы мүмкіндік.

Жалпы, мұндай жобалардың тәрбиелік мәні зор. Себебі жас адамның спортқа қызығушылығы артқан сайын оның бос уақытын пайдалы өткізу мүмкіндігі де көбейеді. Ал құқықтық сауаттылықтың жоғары болуы түрлі келеңсіз жағдайларға тап болудың алдын алады. Салауатты өмір салты, заңға құрмет және азаматтық жауапкершілік бір-бірімен тығыз байланысты құндылықтар.

Сауран ауданындағы «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» жобасы жастарға осы құндылықтарды бір арнада түсіндіруге бағытталды. Іс-шара барысында қатысушылар тек спорттық белсенділікке қатысып қана қоймай, қазіргі қоғамдағы өзекті қауіптер туралы маңызды ақпарат алды. Әсіресе интернет-алаяқтық, дропперлік және лудомания сияқты мәселелердің алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары жастардың қаржылық және құқықтық сауатын арттыруға ықпал етті.

Бүгінгі жас – ертеңгі қоғамның белсенді мүшесі. Сондықтан жастардың дені сау, білімі терең, құқықтық мәдениеті жоғары және азаматтық жауапкершілігі қалыптасқан болуы елдің тұрақты дамуы үшін маңызды. Мемлекет басшысы айқындаған «Заң мен Тәртіп» қағидатын орнықтыру да ең алдымен осындай саналы әрі жауапты ұрпақ тәрбиелеуден басталады.

Осы бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Спортты серік етіп, заңды құрметтеу, қауіпсіздік талаптарын сақтау және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну – әрбір жастың берік ұстанымына айналуы тиіс. Ал «TUR WORKOUT – Тәртіпке тартыл» секілді жобалар осы мақсатқа жетуге бағытталған маңызды бастамалардың бірі болып қала береді.

ТӨЛЕБИ АУДАНЫ: «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» ЖЕҢІМПАЗДАРЫ МАРАПАТТАЛДЫ

Түркістан облысында этнос жастарының басын біріктіріп, олардың өзара достығы мен ынтымақтастығын нығайтуға бағытталған «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» өз жұмысын жалғастыруда. Биылғы лагерь аясында жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастырумен қатар, олардың шығармашылық қабілетін шыңдауына, зияткерлік әлеуетін арттыруына, ұлттық құндылықтарға деген қызығушылығын күшейтуіне және көшбасшылық қасиеттерін дамытуына ерекше мән берілді. Лагерь бағдарламасының маңызды бөлігінің бірі – ұлттық және зияткерлік спорт түрлерінен ұйымдастырылған жарыстардың қорытындысы бойынша жеңімпаздарды марапаттау рәсімі болды. Дәстүр мен заманауи білімді ұштастырған сайыстарға қатысқан жастар өздерінің шеберлігін, тапқырлығын, ептілігі мен ұйымшылдығын көрсетіп, үздіктер қатарынан көрінуге таласты.

Төлеби ауданындағы «Тау Самалы» демалыс аймағында өткен марапаттау рәсімінде садақ ату, асық ату, арқан тарту, шахмат және тоғызқұмалақ сынды ұлттық әрі зияткерлік спорт түрлерінен жоғары нәтиже көрсеткен қатысушыларға құрмет көрсетілді. Жарыстар барысында ерекше белсенділік танытып, жеңіске жеткен жастар арнайы дипломдармен және қаржылай сертификаттармен марапатталды. Жеңімпаздарды марапаттау – олардың жарыстағы жетістігін атап өтумен ғана шектелмей, жастардың еңбегін бағалау, ізденіске деген ынтасын арттыру және жаңа белестерге ұмтылуына серпін беру мақсатындағы маңызды қадам. Себебі кез келген жетістік – табандылық пен еңбектің нәтижесі. Ал жастар арасында осындай игі бастамалардың жүзеге асуы олардың бойында жауапкершілік пен бәсекеге қабілеттілік қасиеттерін қалыптастыруға ықпал етеді.

 

 

Ұлттық спорт түрлерінің лагерь бағдарламасына енгізілуінің де өзіндік мәні бар. Садақ ату мен асық ату секілді дәстүрлі ойындар – халқымыздың ұлттық мұрасы ғана емес, жас ұрпақтың тарихи-мәдени құндылықтарға деген құрметін арттыратын маңызды құрал. Ал арқан тарту сияқты командалық жарыстар жастарды ауызбіршілікке, ұйымшылдыққа және бірлесе әрекет етуге тәрбиелейді. Бұл спорт түрлерінің барлығы «БІРЛІК ЛАГЕРІ» атауының негізгі идеясы – татулық пен өзара түсіністікті нығайтумен сабақтасып жатыр. Зияткерлік сайыстар қатарында шахмат пен тоғызқұмалаққа да ерекше көңіл бөлінді. Ойлау қабілетін дамытып, стратегиялық шешім қабылдауға үйрететін бұл ойындар жастардың зердесін шыңдап қана қоймай, сабырлылық пен ұқыптылыққа баулиды. Әсіресе тоғызқұмалақтың жастар арасында кеңінен насихатталуы ұлттық зияткерлік ойынға деген қызығушылықтың артып келе жатқанын көрсетеді.

Марапаттау рәсімінде жеңімпаздармен қатар, жарыстарға белсенді қатысып, өз мүмкіндігін сынаған барлық жастардың еңбегі де ерекше бағаланды. Өйткені лагерьдегі әрбір сайыс жеңіс үшін ғана емес, жастардың бір-бірімен жақынырақ танысып, достық қарым-қатынас орнатуына, ортақ мақсат жолында бірлесіп әрекет етуіне мүмкіндік берді. Іс-шара барысында жастарға қолдау көрсетудің маңыздылығы да атап өтілді. Жастардың әрбір бастамасына қолдау білдіру, олардың қоғамдық белсенділігін арттыру және әлеуетін жүзеге асыруға мүмкіндік беру – қоғамның тұрақты дамуының маңызды шарттарының бірі. Осы тұрғыдан алғанда, «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» жас буынның бастамаларын қолдайтын, олардың пікірін тыңдайтын және өзара тәжірибе алмасуына жағдай жасайтын тиімді алаңға айналып отыр.

 

 

Лагерь аясында өткен марапаттау рәсімімен қатар, этнос жастарының қатысуымен мазмұнды кездесу де ұйымдастырылды. Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев жастармен еркін форматта жүздесіп, олардың ой-пікірлері мен ұсыныстарын тыңдады. Басқосуға «Ассамблея жастары» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы Тимур Жұмырбаев та қатысып, жастармен ашық пікір алмасты. Еркін форматтағы кездесуде жастар өздерін толғандырған мәселелерді ортаға салып, өңірдің қоғамдық өміріне, жастар саясатына және этносаралық келісімді одан әрі нығайтуға қатысты ұсыныстарын білдірді. Ашық пікір алмасу барысында жастардың азаматтық белсенділігі мен қоғамдағы өзгерістерге деген қызығушылығы айқын көрінді.

Мұндай кездесулердің басты ерекшелігі – жастардың өз ойын еркін жеткізуіне мүмкіндік берілуі. Жас буынның пікірін тыңдау арқылы олардың нақты қажеттіліктерін анықтап, жаңа бастамаларға жол ашуға болады. Сонымен бірге мұндай ашық диалог жастар мен мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар арасындағы өзара сенімді нығайтып, ортақ мақсаттарға бірге ұмтылуға ықпал етеді. Кездесу барысында жастарға жаңа мүмкіндіктерді тиімді пайдалану, өз қабілеттерін дамыту және қоғамдық бастамаларға белсенді араласу мәселелері жөнінде мазмұнды ойлар айтылды. Әсіресе этнос жастарының ел бірлігін нығайтудағы рөліне баса назар аударылды. Себебі Қазақстандағы қоғамдық келісім мен тұрақтылықты сақтауда жастардың орны ерекше.

Бүгінде елімізде түрлі этнос өкілдерінің өзара түсіністігі мен достығын нығайтуға бағытталған көптеген жобалар жүзеге асырылып келеді. Бұл ретте жастардың белсенділігі айрықша маңызға ие. Өйткені қазіргі жас буын – қоғамның ертеңгі келбетін қалыптастыратын негізгі күш. Олардың бойындағы отансүйгіштік, жауапкершілік, толеранттылық және өзара құрмет секілді қасиеттер қоғамдық тұрақтылықтың берік негізін қалыптастырады. «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» осы құндылықтарды жастар арасында кеңінен насихаттауға бағытталған маңызды бастамалардың бірі. Лагерьде әртүрлі этнос өкілдерінің жастары бір ортаға жиналып, жаңа достар тауып, тәжірибе алмасып, өзара түсіністікті арттыруда. Бірге өткізілген уақыт, ортақ жарыстар мен командалық ойындар жастар арасындағы достық байланысты одан әрі күшейте түседі.

 

 

Лагерь бағдарламасындағы спорттық және зияткерлік сайыстардың да тәрбиелік мәні зор. Себебі жарыс барысында жастар тек жеңіске жетуге талпынбайды. Олар қарсыласын құрметтеуді, командаласымен бірге әрекет етуді, жеңілісті сабырмен қабылдап, келесі жолы жақсы нәтиже көрсетуге ұмтылуды үйренеді. Бұл қасиеттер кейін олардың күнделікті өмірінде, білім алуында, еңбек жолында және қоғамдық қызметінде де қажет болады. Ал жеңімпаздарды марапаттау – осы еңбектің нақты нәтижесін көрсететін сәт. Дипломдар мен қаржылай сертификаттардың табысталуы жастардың жетістігін бағалаумен бірге, олардың жаңа мақсаттарға ұмтылуына мотивация береді. Бүгін жеңіс тұғырынан көрінген жас ертең басқа жастарға үлгі болып, жаңа бастамалардың көшбасшысына айналуы мүмкін. «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» – жастарды бір ортаға жинаған жай ғана демалыс алаңы емес. Бұл – достықты бекемдейтін, ұлттық құндылықтарды дәріптейтін, зияткерлік қабілетті арттыратын, көшбасшылық қасиеттерді қалыптастыратын және азаматтық белсенділікті күшейтетін маңызды жастар платформасы.

Төлеби жерінде өткен шара барысында марапатталған жастардың әрқайсысы өз жетістігімен ерекшеленді. Олардың жеңісі – жеке нәтиже ғана емес, лагерьдегі ортақ достық пен ынтымақтастықтың жарқын көрінісі. Ұлттық спорт пен зияткерлік ойындарда бақ сынаған қатысушылар өзара бәсекеге түссе де, басты құндылық – бір-біріне деген құрмет пен достықты сақтай білді. Осындай іс-шаралар арқылы жастардың бойына «бірлік бар жерде – тірлік бар» деген ұстаным сіңіріледі. Бір-бірінің мәдениеті мен салт-дәстүрін құрметтеген, ортақ мақсат жолында жұмыла білген ұрпақ қана елдің жарқын болашағын қалыптастыра алады.

 

Сондықтан «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» аясындағы әрбір бастаманың мәні зор. Мұнда жеңімпаздарды марапаттау арқылы жастардың еңбегі еленсе, еркін форматтағы кездесулер арқылы олардың пікірі тыңдалып, ұсыныстарына назар аударылды. Бұл – жастарға сенім білдірудің, олардың әлеуетін мойындаудың және қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасаудың нақты көрінісі. Түркістан облысында ұйымдастырылып отырған «БІРЛІК ЛАГЕРІ – 2026» этнос жастарының басын қосып, олардың арасындағы достық пен өзара түсіністікті нығайта отырып, бірлік пен татулықтың құндылығын кеңінен насихаттауға қызмет етуде. Ал лагерь барысында жеңіс тұғырынан көрінген жастардың марапатталуы – олардың талпынысы мен еңбегіне көрсетілген құрметтің белгісі.

Бүгінгі жеңімпаздар – ертеңгі көшбасшылар. Олардың әрбір жетістігі жаңа бастамаларға жол ашып, басқа жастарға да жігер береді. Ең бастысы, осындай ортада тәрбиеленген жас ұрпақ елдің басты құндылығы – бейбітшілік пен тұрақтылықты, достық пен татулықты бағалай білетін азамат болып қалыптасады. Ал бұл – барша қоғам үшін ортақ әрі маңызды мақсат.