Арыс қаласында тазалық пен абаттандыру талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Қала аумағында санитарлық тазалықты сақтау, қоғамдық орындардың көркін жақсарту және тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыру мақсатында арнайы жұмысшы топ рейдтік іс-шараларды тұрақты ұйымдастырып келеді.
Кезекті рейд барысында мамандар тұрғын үйлерге іргелес аумақтарды аралап, тазалық талаптарының сақталу жағдайын тексерді. Іс-шара кезінде күл-қоқысты, құрылыс материалдарын және өзге де қалдықтарды белгіленбеген орындарға шығару сияқты құқықбұзушылықтар анықталды. Мұндай әрекеттер қаланың санитарлық жағдайына кері әсер етіп қана қоймай, қоршаған ортаның ластануына және тұрғындарға қолайсыздық туындауына себеп болады.
Рейд барысында анықталған құқықбұзушылықтарға байланысты 9 азаматқа ескерту жасалып, заң талаптары түсіндірілді. Мамандар құқықбұзушылықты қайталаған жағдайда қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылатынын ескертті. Қала аумағында тазалық талаптарын бұзған азаматтарға қатысты атқарылған жұмыстардың нәтижесі де назар аударарлық. Жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 434-2-бабы бойынша 118, ал 505-бабы бойынша 215 әкімшілік құқықбұзушылық туралы хаттама толтырылған. Нәтижесінде абаттандыру және тазалық талаптарын бұзуға қатысты барлығы 333 әкімшілік хаттама рәсімделген.
Мамандардың айтуынша, тазалықты сақтау тек жауапты мекемелердің міндеті емес. Бұл – қала тұрғындарының ортақ жауапкершілігі. Әрбір азамат өз үйінің аумағын таза ұстап, тұрмыстық және құрылыс қалдықтарын белгіленбеген жерге шығармауы қажет. Әсіресе құрылыс жұмыстарынан кейін қалған материалдарды көшеге, арықтарға, бос жатқан жерлерге немесе басқа да рұқсат етілмеген орындарға тастауға жол берілмеуі тиіс.
Тазалық талаптарын сақтау – ең алдымен тұрғындардың өзіне қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған. Таза көше, жинақы аула және абаттандырылған қоғамдық кеңістік қаланың жалпы келбетіне оң әсер етеді. Сондықтан мамандар тұрғындарды заң талаптарын сақтауға, тазалыққа немқұрайлы қарамауға және өз аумағына жауапкершілікпен қарауға шақырады.
Жұмысшы топтың рейдтік шаралары алдағы уақытта да жалғасады. Оның негізгі мақсаты тұрғындарды жазалау емес, ең алдымен тазалық мәдениетін қалыптастырып, заң талаптарын сақтаудың маңызын түсіндіру. Мамандар қала тұрғындарын белгіленбеген орындарға қоқыс тастамауға, абаттандыру талаптарын сақтауға және Арыстың тазалығы мен көркеюіне ортақ үлес қосуға үндейді. Қаланың тазалығы – баршаға ортақ міндет, ал оны сақтау әр азаматтың күнделікті мәдениеті мен жауапкершілігінен басталады.
Сауран ауданы, Ескі Иқан ауылдық округінде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқықбұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кезекті түнгі рейдтік іс-шара өткізілді. Алдын алу бағытындағы жұмысқа аудандық ішкі саясат бөлімі, полиция қызметкерлері, Жастар ресурстық орталығының өкілдері мен ерікті жастар қатысты.
Түнгі рейдке Сауран аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы М.Қалеке, Сауран аудандық полиция басқармасының аға қызмет инспекторы, полиция капитаны А.Сыздықов, полиция капитаны Т.Онбаев, аудандық Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Ж.Құрбанәлі және ерікті жастар жұмылдырылды.
Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар мен жастар көп шоғырланатын орындар бақылауға алынып, тұрғындармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Рейдтің негізгі бағыты – құқықбұзушылықтың алдын алу ғана емес, азаматтарға заң талаптарын сақтау қажеттігін түсіндіру және қауіпсіз орта қалыптастыру. Әсіресе кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне басымдық берілді. Түнгі уақытта жасөспірімдердің ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жастарға қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, күмәнді ортадан аулақ болу, құқықбұзушылыққа жол бермеу жөнінде ескертілді.
Сонымен қатар жасөспірімдер арасында есірткі заттарының таралуы мен қолданылуының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Жастарға есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін кері әсері, оның құқықтық салдары түсіндірілді. Күмәнді ұсыныстарға ермеу, бейтаныс адамдардан зат қабылдамау және заңсыз әрекеттерге араласпау қажеттігі айтылды.
Рейд барысында жол қауіпсіздігі мәселесіне де ерекше мән берілді. Кәмелетке толмағандардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу, жол қозғалысы ережелерін сақтау және түнгі уақытта жол бойында қауіпсіздік талаптарын орындау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Жасөспірімдерге көлік басқару тек тиісті құқық пен жауапкершілікті талап ететінін ескерту арқылы жол-көлік оқиғаларының алдын алуға баса назар аударылды.
Тұрғындармен әңгімелесу кезінде алаяқтық пен ұрлықтың алдын алу мәселелері де көтерілді. Азаматтарға үй-жайларын, автокөліктерін және басқа да жеке мүлкін қараусыз қалдырмау, бағалы заттарға мұқият болу жөнінде кеңестер берілді. Сондай-ақ интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтану, бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының нөмірі, құпия коды мен SMS арқылы келетін растайтын кодтарды ешкімге айтпау қажеттігі түсіндірілді.
Қазіргі таңда құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары тек полиция қызметкерлерінің міндеті ретінде қарастырылмайды. Қоғамдық қауіпсіздік – мемлекеттік органдар, ата-аналар, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары және жергілікті тұрғындар бірлесе атқаратын ортақ жұмыс. Осы тұрғыдан алғанда, түнгі рейдтердің тәрбиелік әрі профилактикалық маңызы зор. Мұндай шаралар барысында анықталған әрбір жағдайға құқықтық баға беріліп қана қоймай, тұрғындарға заң талаптары мен жауапкершілік шаралары түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып, құқықбұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік береді.
Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу үшін ата-ананың бақылауы маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, кешкі уақытта қайда жүретініне назар аудару – ата-ананың басты жауапкершілігінің бірі. Балаға тек тыйым салу жеткіліксіз, оның себебін түсіндіріп, дұрыс бағыт көрсету де маңызды.
Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен және шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау да құқықбұзушылықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Осы бағытта аудан көлемінде жастарды қоғамдық жұмыстарға, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту жұмыстары жалғасын табуда. Рейд барысында тұрғындарға кез келген құқықбұзушылыққа бейжай қарамай, тиісті органдарға дер кезінде хабарлау қажеттігі де айтылды. Қоғам мүшелерінің қырағылығы мен жауапкершілігі артқан сайын, қауіпсіздік деңгейі де жоғарылай түседі.
Қоғамдық тәртіпті сақтау – баршаға ортақ міндет. Заңға құрметпен қарау, өз құқықтары мен міндеттерін білу, айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – өркениетті қоғамның басты белгілерінің бірі.
Құрметті ата-аналар! Балаларыңыздың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамаңыздар. Олардың қайда жүргенін, кіммен араласатынын бақылап, түнгі уақытта үйден тыс жерде жүруіне жол бермеңіздер. Баламен ашық сөйлесіп, кез келген қауіп немесе күмәнді жағдай туралы сізге еркін айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру маңызды.
Ескі Иқан ауылдық округінде өткізілген кезекті түнгі рейд те осы мақсаттарды көздеді. Мұндай профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасып, қоғамдық тәртіпті нығайтуға, құқықбұзушылықтың алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталады.
Сауран ауданында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ата-аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігін арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара Қарашық ауылдық округінде ұйымдастырылды.
Іс-шараға Сауран аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері қатысып, ауылдық округ аумағындағы қоғамдық орындар мен көшелерде профилактикалық бақылау жұмыстарын жүргізді. Рейдтің негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, олардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылау және заң талаптарын түсіндіру.
Рейд барысында кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар жасөспірімдердің мопед және өзге де көлік құралдарын басқаруына қатысты қолданыстағы заңнама талаптарының орындалуы тексерілді. Полиция қызметкерлері жасөспірімдердің көлік құралын басқаруға қажетті құжаттарының болуын, сондай-ақ көліктің заң талаптарына сәйкестігін бақылауға алды.
Іс-шара барысында мопед басқарған кәмелетке толмаған жасөспірімдер анықталып, олардың көлік құралдарын басқаруға құқық беретін тиісті құжаттарының болуы тексерілді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін, қажетті құжаттары жоқ көлік құралдары белгіленген тәртіппен арнайы айып тұрағына қойылды.
Полиция қызметкерлері мұндай шаралардың тек құқық бұзушылықты анықтау немесе жауапкершілікке тарту мақсатында ғана емес, ең алдымен оның алдын алуға бағытталғанын атап өтті. Себебі жасөспірімдердің мопедті қажетті рұқсатсыз басқаруы олардың өз өмірі мен денсаулығына ғана емес, жол қозғалысының басқа да қатысушыларына қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе соңғы уақытта жастар арасында мопед пен өзге де шағын көлік құралдарына қызығушылықтың артуына байланысты қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өзекті болып отыр. Кәмелетке толмаған бала көлік құралын басқару кезінде жолдағы жағдайды толық бағалай алмауы, жылдамдықты дұрыс таңдамауы немесе жол қозғалысы ережелерін бұзуы ықтимал. Мұндай жағдайлардың соңы жол-көлік оқиғаларына әкелуі мүмкін.
Сондықтан ата-аналарға балаларының қандай көлік құралын пайдаланып жүргеніне, оның техникалық жағдайына және жасөспірімнің оны басқаруға заңды құқығының бар-жоғына үнемі назар аудару қажеттігі түсіндірілді. Баласына мопед немесе басқа көлік құралын алып берген ата-ана оның қауіпсіз пайдаланылуына да жауапкершілікпен қарауы тиіс. Рейд барысында полиция қызметкерлері ата-аналармен және жасөспірімдермен жеке түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оларға жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтау, белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпеу, көлік құралын рұқсатсыз басқармау, қорғаныс құралдарын пайдалану және жолдағы қауіпсіздік талаптарын орындау қажеттігі айтылды.
Сонымен қатар жасөспірімдерге түнгі уақытта заңды өкілінсіз көшеде немесе қоғамдық орындарда жүруге қатысты талаптар түсіндірілді. Баланың қауіпсіздігіне ең алдымен ата-анасы немесе заңды өкілі жауапты екені ескертілді. Жасөспірімнің кешкі және түнгі уақытта қайда жүргенін, кімдермен араласатынын және бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.
Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полиция қызметкерлерінің жұмысы емес. Бұл – ата-ана, мектеп, жергілікті атқарушы органдар, құқық қорғау құрылымдары және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ міндет. Жасөспірімнің қауіпсіз ортада тәрбиеленуі мен оның заңды құрметтеуі үшін әрбір тарап өзіне жүктелген жауапкершілікті сапалы орындауы қажет. Профилактикалық рейдтер барысында полиция қызметкерлері жасөспірімдерге заң талаптарын бұзудың салдарын түсіндіріп қана қоймай, құқықтық сауаттылықты арттыруға да мән береді. Өйткені заңды білу – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.
Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуда бос уақытты тиімді ұйымдастырудың да маңызы зор. Спорттық үйірмелерге, мәдени және шығармашылық шараларға, қоғамдық жұмыстарға тартылған бала өз уақытын пайдалы өткізіп, теріс әрекеттерден алшақ болады. Осыған байланысты елді мекендерде жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін шараларды көбейту де маңызды бағыттардың бірі болып саналады.
Мектеп оқушылары арасында жол қауіпсіздігі бойынша түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі де ерекше мәнге ие. Жасөспірімдер жолда жаяу жүргінші ретінде де, велосипед немесе басқа көлік құралын пайдаланушы ретінде де қауіпсіздік ережелерін білуі керек. Бір ғана ережені сақтамау адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Сауран ауданында құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Құзырлы органдар тарапынан рейдтік және профилактикалық іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ ата-аналардың жауапкершілігін арттыру көзделіп отыр.
Мұндай рейдтер кезінде анықталған әрбір жағдай тиісті деңгейде қаралып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады. Сонымен бірге басты басымдық – жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу және жасөспірімдерді қауіпті жағдайлардан қорғау. Жасөспірім – қоғамның болашағы. Оның қауіпсіздігіне, тәрбиесіне және құқықтық сауаттылығына бүгін көңіл бөлу – ертеңгі қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам. Сондықтан ата-аналар балаларының жүріс-тұрысына немқұрайлы қарамай, олардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы қажет.
Қоғамдық тәртіпті сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, заң талаптарына бағыну және кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – баршамызға ортақ міндет. Қарашық ауылдық округінде өткізілген кезекті рейд те осы мақсатқа бағытталды.
Қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Заң мен тәртіпті сақтау – әр азаматтың міндеті. Ал балалардың қауіпсіздігіне қамқорлық жасау – барша қоғамның ортақ парызы.
Сауран ауданында қоғамның құқықтық қауіпсіздігін күшейту және азаматтарды қаржылық алаяқтықтан қорғау мәселелеріне арналған «Қаржылық қауіпсіздік: алаяқтықтан сақтан!» атты ақпараттық форум ұйымдастырылды. Кездесуге құқық қорғау және қаржы саласының мамандары, мемлекеттік мекеме өкілдері мен жастар қатысып, қазіргі кезеңдегі қаржылық қатерлер жөнінде пікір алмасты. Іс-шараның өзегі – тұрғындарға алаяқтықтың алдын алу тетіктерін түсіндіру ғана емес, күнделікті өмірде қаржылық шешім қабылдау кезінде жауапкершілікпен әрекет ету мәдениетін қалыптастыру болды. Бұл бағыттағы жұмыс «Заң және тәртіп» қағидатының мазмұнымен тікелей сабақтасып, қоғам мүшелерінің құқықтық санасын нығайтуға бағытталды.
Жиын барысында аудан әкімінің орынбасары Бақытжан Букебаев модератор ретінде сөз сөйлеп, форумның маңыздылығын атап өтті. Оның айтуынша, цифрлық сервистердің кең таралуы адамдардың қаржылық операцияларды қашықтан орындауын жеңілдеткенімен, сонымен бірге жаңа қауіптердің пайда болуына жол ашты. Сондықтан азаматтар кез келген қаржылық ұсынысқа сыни көзқараспен қарап, өз қауіпсіздігін бірінші орынға қоюы қажет.
Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің бірінші жедел басқармасының аға жедел өкілі Жанболат Тұрапбай қаржылық сипаттағы құқық бұзушылықтарға қатысты кеңінен түсінік берді. Баяндамада алаяқтардың адамдарды сендіру үшін қолданатын түрлі әдістері, жалған инвестициялық ұсыныстар, күмәнді ақша аударымдары және азаматтардың жеке мәліметтерін заңсыз пайдалану мәселелері қозғалды. Маман қаржылық операция кезінде адамның өз шотын бақылауда ұстауы маңызды екенін атап өтті. Әсіресе бейтаныс тұлғаның өтінішімен ақша аудару, өз атына несие рәсімдеп беру немесе банк шотын басқа адамның пайдалануына ұсыну сияқты әрекеттердің салдары ауыр болуы мүмкін екені түсіндірілді.
Форумда қаржылық сауаттылықтың практикалық қырларына да назар аударылды. Қатысушыларға күмәнді ұсынысты бағалау кезінде оның қайдан келгенін анықтау, ресми ақпарат көздеріне жүгіну, құжаттар мен шарттарды асықпай оқу, түсініксіз жағдайда мамандардан кеңес алу қажеттігі айтылды. Өз кезегінде «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның аға менеджері Досалы Мұсаханов банк қызметтерін пайдалану кезіндегі қауіпсіздік мәселелерін түсіндірді. Ол клиенттердің картасына қатысты мәліметтерді, парольдерді және телефонға келетін бір реттік кодтарды бөтен адамдарға айтпау қажеттігін еске салды.
Сонымен бірге телефон арқылы өзін банк қызметкері, полиция немесе басқа да ұйым өкілі ретінде таныстырып, азаматтан белгілі бір әрекетті талап ететін адамдарға сақтықпен қарау керектігі айтылды. Күмән туындаған жағдайда әңгімені тоқтатып, ұйымның ресми байланыс арналары арқылы ақпаратты қайта нақтылау ұсынылды.
Мамандар интернеттегі жалған жарнамалар мен арзан бағадағы күмәнді ұсыныстарға да тоқталды. Әлеуметтік желілерде немесе мессенджерлерде таралған кез келген ақпаратты шынайы деп қабылдамай, оның дереккөзін тексеру қажеттігі түсіндірілді. Өйткені алаяқтық әрекеттердің бір бөлігі адамның қызығушылығы мен асығыс шешім қабылдауына негізделеді. Форумның соңғы бөлігінде жастар өздерін қызықтырған мәселелер бойынша мамандарға тікелей сауал жолдады. Сұрақтар онлайн несие, банк карталарын пайдалану, күмәнді қоңыраулар, әлеуметтік желілердегі жалған аккаунттар, жеке мәліметтердің таралуы және интернеттегі қаржылық операциялардың қауіпсіздігі төңірегінде өрбіді.
Ашық пікір алмасу барысында қатысушылар қаржылық қауіпсіздік тек банк немесе құқық қорғау органдары қамтамасыз ететін сала емес екенін түсінді. Әр азаматтың өз қаржысына мұқият қарауы, бөтен адамның сөзіне бірден сенбеуі және заң талаптарын білуі – алаяқтыққа қарсы қорғаныстың маңызды бөлігі.
Сауран ауданында мұндай кездесулердің өткізілуі «Қауіпсіз қоғам» идеясын нақты мазмұнмен толықтыруға мүмкіндік береді. Қоғамдық қауіпсіздік тек көшелердегі тәртіппен өлшенбейді. Азаматтың интернеттегі, банк жүйесіндегі және күнделікті қаржылық қарым-қатынастардағы қауіпсіздігі де осы ұғымның құрамдас бөлігі. Заңның үстемдігі азаматтардың заң талаптарын білуінен және оны орындауға деген ішкі жауапкершілігінен қалыптасады. Ал алаяқтыққа жол бермеу үшін қоғамда сақтық, құқықтық сауат және өзара жауапкершілік құндылықтарын орнықтыру қажет.
Форум қорытындысы осы бағыттағы ақпараттық жұмыстарды жалғастырудың маңызын көрсетті. Әсіресе жастар арасында қаржылық шешімдерді сауатты қабылдау дағдысын қалыптастыру, интернет кеңістігіндегі қауіптерді ажырата білу және күмәнді жағдайларда дұрыс әрекет ету жөніндегі түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да назарда болмақ.
Қаржылық қауіпсіздікке немқұрайлы қарамау – жеке мүлікті қорғаудың ғана емес, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосудың да бір жолы. Сауатты әрі сақ қоғам ғана алаяқтықтың таралуына тосқауыл қойып, «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмірде орнықтыра алады.
Сауран ауданының Бабайқорған ауылдық округінде қоғамдағы өзекті мәселелерді талқылауға бағытталған тағылымды кездесу өтті. Тұрғындармен өткен жиынға Нұрлан Байжігітұлы қатысып, қазіргі қоғам үшін маңызды бірқатар мәселелер бойынша кеңінен түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Кездесудің негізгі мақсаты – тұрғындардың құқықтық және діни сауаттылығын арттыру, қоғамдағы тұрақтылық пен келісімді нығайту, жастар арасында жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру, ұлттық құндылықтарды дәріптеу және әлеуметтік мәселелердің алдын алу бағытындағы жұмыстарды күшейту.
Жиын барысында қоғам өміріндегі өзекті тақырыптардың барлығы өзара сабақтастықта қарастырылды. Атап айтқанда, зайырлылық қағидаттары, заң мен тәртіпті сақтау, діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, лудоманияның зардаптары, ұлттық салт-дәстүр мен рухани құндылықтарды сақтау, ақпараттық гигиена және «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасының маңызы туралы жан-жақты сөз болды.
Кездесуде зайырлы мемлекет қағидатының мәніне ерекше назар аударылды. Зайырлылық – дінге қарсы ұғым емес, керісінше мемлекет пен дін саласының өзара заңмен реттелуін қамтамасыз ететін маңызды қағидат екені түсіндірілді. Қоғамда әр азаматтың діни сеніміне құрметпен қарауымен қатар, Қазақстан Республикасының Конституциясы мен қолданыстағы заңнамаларын сақтау қажеттігі атап өтілді.
Сонымен бірге заң мен тәртіп қағидатының қоғам тұрақтылығын қамтамасыз етудегі рөлі айтылды. Құқықтық мемлекетте әрбір азамат өз құқығын біліп қана қоймай, өз міндеті мен жауапкершілігін де түсінуі қажет. Қоғамдық тәртіпті сақтау, заң талаптарын орындау, өзге азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына құрметпен қарау – қауіпсіз ортаны қалыптастырудың басты шарттарының бірі. Кездесу барысында діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу мәселесіне де баса мән берілді. Қазіргі таңда ақпараттық технологиялардың кең таралуына байланысты түрлі діни мазмұндағы ақпараттар әлеуметтік желілер мен интернет ресурстарында еркін таралуда. Осындай жағдайда азаматтардың ақпаратты талдап, оның қаншалықты сенімді екенін ажырата білуі маңызды.
Нұрлан Байжігітұлы діни сауаттылықтың маңызын атап өтіп, жастардың күмәнді діни ағымдар мен деструктивті идеялардың ықпалына түспеуі үшін дұрыс білім мен сенімді ақпарат көздеріне сүйенуі қажеттігін айтты. Әсіресе жасөспірімдер мен жастардың интернет кеңістігіндегі қауіптерден сақтануы, белгісіз адамдардың үгіт-насихатына ермеуі және кез келген ақпаратқа сыни көзқараспен қарауы керектігі түсіндірілді.
Кездесуде соңғы жылдары қоғам үшін маңызды мәселелердің біріне айналған лудомания тақырыбы да кеңінен қозғалды. Құмар ойынға тәуелділіктің адамның жеке өміріне ғана емес, оның отбасына, әлеуметтік ортасына және жалпы қоғамға кері әсер ететіні айтылды. Ойынға қызығушылықтың уақыт өте келе тәуелділікке айналып, адамның қаржылық жағдайына, психологиялық ахуалына және жақындарымен қарым-қатынасына зиян келтіруі мүмкін екені түсіндірілді.
Осы ретте отбасы тәрбиесінің маңызы ерекше екені атап өтілді. Бала мен жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортқа, білімге, шығармашылыққа және пайдалы қоғамдық жұмыстарға бағыттау – түрлі келеңсіз жағдайлардың алдын алудың тиімді жолдарының бірі. Жастардың дұрыс орта қалыптастыруы мен өз болашағына жауапкершілікпен қарауы да маңызды.
Тағылымды кездесудің тағы бір маңызды бағыты – ұлттық салт-дәстүр мен рухани құндылықтарды сақтау болды. Қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан салт-дәстүрі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет көрсету, отбасылық тәрбие, еңбекқорлық, отансүйгіштік, бірлік пен татулық секілді құндылықтар ұрпақ тәрбиесінің негізі екені айтылды. Ұлттық құндылықтарды сақтау тек өткенді құрметтеу емес, оны қазіргі заман талабына сай келесі ұрпаққа жеткізу екенін түсінудің маңызы зор. Әсіресе жастардың өз тарихын, мәдениетін, тілін және дәстүрін білуі олардың азаматтық ұстанымының қалыптасуына ықпал етеді.
Кездесуде ақпараттық гигиена мәселесі де назардан тыс қалмады. Бүгінде әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы ақпараттың таралу жылдамдығы артқан. Алайда ақпараттың көп болуы оның барлығы шынайы дегенді білдірмейді. Жалған ақпарат, арандатушылық сипаттағы жазбалар, тексерілмеген мәліметтер қоғам арасында түсініспеушілік туғызуы мүмкін.
Осыған байланысты тұрғындарға ақпаратты бірнеше дереккөз арқылы тексеру, ресми ақпаратқа басымдық беру, күмәнді сілтемелер мен белгісіз парақшалар тарататын мәліметтерге сақтықпен қарау қажеттігі айтылды. Ақпараттық сауаттылық пен сыни ойлау қазіргі қоғам мүшесі үшін маңызды дағды екені атап өтілді.
Сонымен қатар «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасының маңызы жөнінде де сөз қозғалды. Қоршаған ортаның тазалығы – тек мемлекеттік органдардың немесе коммуналдық қызметтердің міндеті емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі. Аула, көше, елді мекен тазалығын сақтау, табиғатты қорғау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау мәдениетін қалыптастыру қоғамның жалпы мәдениетінің көрсеткіші екені айтылды. Тазалықты сақтау мәселесі тек санитарлық талаптарды орындаумен шектелмейді. Ол азаматтардың туған жеріне деген құрметінен, қоғамдық ортаға жауапкершілікпен қарауынан және кейінгі ұрпаққа таза әрі қолайлы орта қалдыру ниетінен көрінеді. Осы бағытта тұрғындардың белсенділігі мен ортақ іске атсалысуы маңызды.
Кездесу барысында қоғамдағы тұрақтылықты сақтау әр азаматтың күнделікті іс-әрекетінен басталатыны атап өтілді. Заңға құрметпен қарау, қоғамдық тәртіпті сақтау, отбасы құндылықтарын дәріптеу, жастарға дұрыс бағыт көрсету, жалған ақпаратқа ермеу және қоршаған ортаны қорғау – барлығы қауіпсіз әрі орнықты қоғам қалыптастыруға ықпал етеді. Нұрлан Байжігітұлы өз сөзінде жастардың білім алуы мен өзін-өзі дамытуына ерекше көңіл бөлу қажеттігін айтып, оларды саналы өмір салтын ұстануға, уақытты тиімді пайдалануға, ұлттық құндылықтарды құрметтеуге және қоғам алдындағы жауапкершілігін сезінуге шақырды. Жастардың белсенді әрі білімді болуы елдің болашағына тікелей әсер ететіні айтылды.
Жиын соңында тұрғындар өздерін толғандырған сауалдарын қойып, көтерілген тақырыптар төңірегінде еркін пікір алмасты. Қатысушылар үшін қоғамдағы өзекті мәселелерді ашық талқылап, қажетті түсініктемелер алу маңызды болғанын атап өтті.
Мұндай кездесулердің басты мәні – тұрғындарға ақпарат жеткізумен ғана шектелмей, қоғамдағы жауапкершілік пен өзара құрмет мәдениетін қалыптастыру. Әсіресе жастар арасында құқықтық, діни және ақпараттық сауаттылықты арттыру, ұлттық тәрбиені күшейту, әлеуметтік қауіптердің алдын алу бағытындағы жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі маңызды. Бабайқорған ауылдық округіндегі кездесу осы бағыттағы түсіндіру жұмыстарының бір көрінісі болды. Қоғамдық қауіпсіздік, заң мен тәртіп, рухани тәрбие, ұлттық құндылықтар және қоршаған ортаны қорғау мәселелері бір-бірімен тығыз байланысты екені тағы бір мәрте айқындалды.
Зайырлылық қағидаттарын сақтау, заңға құрметпен қарау, діни сауаттылықты арттыру, лудомания сияқты әлеуметтік мәселелердің алдын алу, ұлттық тәрбиеге мән беру, ақпаратты дұрыс саралау және тазалыққа жауапкершілікпен қарау – тұрақты әрі қауіпсіз қоғам құрудың маңызды негіздері. Осындай мазмұнды кездесулердің жүйелі түрде өткізілуі тұрғындардың қоғамдық мәселелерге деген көзқарасын қалыптастырып, азаматтық жауапкершілікті арттыруға ықпал етеді. Ал қоғамдағы тұрақтылық пен бірлік әр адамның ортақ іске қосқан үлесінен басталады.
Қаланың тазалығы көзге бірден байқалатын көріністен ғана тұрмайды. Көшенің ұқыпты болуы, аулалардың реттелуі, қоқыстың уақытылы шығарылуы және қоғамдық орындардың талапқа сай сақталуы – елді мекендегі өмір сапасының маңызды көрсеткіштері. Осыны негізге алған Арыс қаласында санитарлық тәртіптің сақталуына бақылау жүргізу жұмыстары жалғасып жатыр.
Қала аумағында ұйымдастырылған кезекті рейд барысында мамандар елді мекенге кіреберіс бағыттағы аумақтарды аралап, кәсіпкерлік нысандар мен жеке тұрғын үйлердің маңындағы тазалық жағдайына назар аударды. Бақылаудың бұл бағыты кездейсоқ емес. Қалаға сырттан келген адам ең алдымен оның кіреберіс жолдары мен сол маңдағы нысандардың көрінісіне мән береді. Сондықтан бұл аумақтардың жинақы болуы қаланың жалпы келбетіне тікелей әсер етеді.
Рейд кезінде кейбір аумақтарда санитарлық талаптарды сақтау мәселесіне қосымша назар аударуды қажет ететін жағдайлар анықталды. Жауапты мамандар тұрғындармен және кәсіпкерлермен жеке сөйлесіп, аумақты күтіп ұстауға қатысты талаптарды тағы бір мәрте түсіндірді. Әсіресе тұрмыстық қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және көшелер мен ортақ пайдаланылатын жерлерді жеке құрылыс алаңына айналдырмау мәселесі ескертілді.
Кей жағдайда жөндеу немесе құрылыс жұмыстары кезінде пайдаланылатын құм, тас, топырақ және басқа материалдар тұрғын үй немесе нысан аумағынан тыс жерге шығарылып, жол жиегіне жиналып жатады. Мұндай әрекет айналадағы тазалыққа кері әсер етіп қана қоймай, жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызуы мүмкін. Сондықтан құрылыс материалдарын арнайы белгіленген аумақта сақтау қажеттігі түсіндірілді.
Бақылау барысында анықталған кемшіліктердің барлығына бірдей әкімшілік жаза қолдану көзделмейді. Алдымен құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматқа талапты түсіндіру және кемшілікті өз еркімен түзетуге мүмкіндік беру маңызды. Осы бағытта жұмысшы топ тарапынан тиісті ескертулер беріліп, белгіленген мерзім ішінде ретке келтіру қажеттігі айтылды.
Сонымен қатар талаптарды орындамаған немесе бұрын ескертілген мәселелерді қайта қайталаған тұлғаларға заң аясында жауапкершілік қарастырылатыны ескертілді. Рейд қорытындысымен Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-1-бабы негізінде төрт ескерту түріндегі әкімшілік хаттама рәсімделді. Мұндай бақылау шараларының басты мәні – белгілі бір аумақтағы кемшілікті тіркеумен шектелу емес. Негізгі міндет – тазалыққа деген көзқарасты қалыптастыру және санитарлық талаптарды күнделікті өмірдің қалыпты тәртібіне айналдыру. Бұл ретте мемлекеттік мекемелердің жұмысы қанша жерден жүйелі болғанымен, тұрғындар мен кәсіпкерлердің белсенді қатысуынсыз тұрақты нәтижеге қол жеткізу қиын.
«Таза Қазақстан» бастамасының да негізгі идеяларының бірі – қоршаған ортаны күтіп ұстауға деген ортақ жауапкершілікті күшейту. Таза көше ең алдымен таза ауладан басталады. Ал таза аула әр адамның өз аумағына деген жауапкершілігінен қалыптасады. Сондықтан Арыс қаласының тазалығын сақтау – тек арнайы қызметтердің міндеті емес. Қоқысты белгіленген уақытта шығару, құрылыс материалдарын тиісті жерде ұстау, ортақ пайдаланылатын аумақтарға зиян келтірмеу секілді қарапайым талаптардың өзі қаланың санитарлық жағдайына үлкен әсер етеді.
Арыста бұл бағыттағы бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Рейдтердің жүйелі жүргізілуі тұрғындарға талаптарды еске салып қана қоймай, тазалық мәдениетін қалыптастыруға және қала аумағындағы тәртіпті тұрақты сақтауға бағытталмақ.
Арыс қаласында тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру және абаттандыру талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жаңа кезеңге көшті. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап елімізде абаттандырудың жаңа қағидалары күшіне енуіне байланысты қала аумағында тұрғындарға түсіндіру жұмыстары күшейтілді. Бүгінде Арыстағы 17 сектордың барлығында жаңа талаптарды халыққа жеткізуге бағытталған жұмыстар жүргізілуде. Негізгі мақсат – тұрғындарға заң талаптарын түсіндіріп қана қоймай, тазалық пен ұқыптылықты күнделікті өмір салтына айналдыру.
Осы бағытта қалалық Мәдениет бөліміне бекітілген №3 сектор аумағында да арнайы іс-шара ұйымдастырылды. Қызметкерлер көшелерді аралап, тұрғындармен тікелей кездесіп, жаңа абаттандыру қағидаларының негізгі талаптарын түсіндірді. Әңгімелесу барысында әр азаматтың өз үйі мен оған іргелес аумақтың тазалығына жауапкершілікпен қарауы қажеттігі айтылды.
Түсіндіру жұмыстарымен қатар сектор аумағында сенбілік өткізіліп, көшелер мен ортақ пайдаланылатын орындар тазартылды. Мұндай шаралар қаланың санитарлық жағдайын жақсартумен бірге тұрғындарды қоршаған ортаға жанашырлықпен қарауға ынталандыруды көздейді. Жаңа қағидаларға сәйкес, әрбір үй иесі немесе жалға алушы өз нысанының, қоршауының, сауда немесе қызмет көрсету орнының сыртындағы 5 метр радиуста орналасқан іргелес аумақты таза ұстап, күтіп-баптауға міндетті. Бұл талап жеке сектор тұрғындарына да қатысты.
Сонымен қатар жеке тұрғын үйлер мен қоршаулардың сыртқы келбетіне қойылатын талаптар да назарда болады. Аула маңының ретсіздігі, қоршаулардың ұқыпсыз күйде болуы және іргелес аумақтың қараусыз қалуы қаланың жалпы көркіне әсер ететін фактор ретінде қарастырылады. Жауапты мамандар тұрғындарға жаңа талаптардың басты мақсаты айыппұл салу емес, елді мекендерде тазалық пен тәртіпті қалыптастыру екенін түсіндірді. Сондықтан тұрғындарға белгіленген талаптарды алдын ала орындап, өз аумағын жүйелі түрде күтіп ұстау ұсынылды.
Қағидаларды алғаш рет бұзған жағдайда азаматқа ескерту жасалады. Ал белгіленген талаптар орындалмаған кезде қолданыстағы заңнамаға сәйкес 20 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл қарастырылған. Құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл көлемі 30 АЕК-ке дейін ұлғаяды.
Арыста абаттандыру талаптарын түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Қала тазалығы тек арнайы қызметтердің емес, әр тұрғынның ортақ жауапкершілігі екені ескертіледі. Үй маңын таза ұстау, көшені ластамау және ортақ кеңістікке ұқыпты қарау – жайлы қалалық ортаны қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Таза аула – көрікті көше, көрікті көше – жайлы қала.
Сауран ауданында аудан әкімі Мақсат Таңғатаровтың төрағалығымен, аудан прокуроры Алмаз Асылбеков және аудандық полиция бөлімінің басшысы, полиция полковнигі Алмат Абидиновтың қатысуымен мекемеаралық мәжіліс өтті. Жиынға аудан әкімінің орынбасарлары, дербес бөлімдердің, құқық қорғау және мемлекеттік органдардың басшылары, ауылдық округ әкімдері, сондай-ақ коммуналдық мемлекеттік мекемелердің басшылары қатысты. Мәжілістің негізгі мақсаты – аудан аумағында жүзеге асырылып жатқан жұмыстардың нәтижелілігін саралау, мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимылды күшейту және заңдылықтың сақталуын қамтамасыз ету. Сонымен қатар жиында бұған дейін берілген тапсырмалардың орындалу деңгейі қаралып, жауапты сала басшыларының атқарған жұмыстары талданды.
Күн тәртібінде мемлекеттік органдар қызметіндегі өзекті мәселелер, азаматтардың өтініштерін қарау сапасы, заң талаптарын сақтау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және прокуратура тарапынан енгізілген ұсынымдардың орындалу барысы кеңінен сөз болды. Әрбір бағыт бойынша жауапты мекемелердің жұмысына баға беріліп, анықталған кемшіліктерді жоюдың нақты жолдары қарастырылды.
Жиын барысында аудан прокуроры Алмаз Асылбеков заңдылықты сақтау кез келген мемлекеттік орган жұмысының басты қағидаты болуы қажеттігін атап өтті.
«Мемлекеттік органдардың әрбір шешімі мен қабылдайтын шарасы заң талаптарына сәйкес болуы тиіс. Әсіресе азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, олардың өтініштері мен мәселелеріне уақытылы әрі сапалы жауап беру – жауапты мекемелердің басты міндеттерінің бірі. Анықталған кемшіліктерді формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағытталған түрде жою қажет. Бұл бағыттағы жұмыстар прокуратура тарапынан тұрақты бақылауда болады», – деді аудан прокуроры.
Сондай-ақ жиында мемлекеттік қызмет көрсету барысында заң талаптарын бұзуға жол бермеу, құжаттарды қарау мерзімдерін сақтау және тұрғындармен кері байланысты күшейту мәселелеріне ерекше мән берілді. Ауылдық округ әкімдеріне елді мекендердегі өзекті мәселелерді назардан тыс қалдырмай, тиісті мемлекеттік органдармен бірлесіп шешу қажеттігі айтылды. Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік мәселелері де назардан тыс қалған жоқ. Құқық қорғау органдарына құқық бұзушылықтардың алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстарды күшейту, тұрғындар арасында түсіндіру шараларын жүйелі жүргізу және мемлекеттік органдармен өзара байланысты нығайту жөнінде міндеттер қойылды.
Өз кезегінде аудан әкімі Мақсат Таңғатаров мемлекеттік органдардың үйлесімді жұмысы ауданның тұрақты дамуы мен тұрғындардың әл-ауқатын арттыруда маңызды рөл атқаратынын атап өтті. Ол әрбір тапсырманың нақты мерзімде әрі сапалы орындалуы керектігін ескертіп, жауапты басшыларға нәтижеге бағытталған жұмысты қамтамасыз етуді тапсырды.
Аудан басшысы анықталған кемшіліктерді жедел жоюмен қатар, олардың қайталануына жол бермеу үшін жүйелі шаралар қабылдау қажеттігін айтты. Әсіресе халықпен тікелей жұмыс істейтін мемлекеттік мекемелердің қызмет сапасын арттыру, тұрғындардың талап-тілектеріне жедел ден қою және мәселелерді шешуде жауапкершілікті күшейту маңызды екеніне тоқталды.
Мәжіліс қорытындысында тиісті сала басшыларына нақты тапсырмалар беріліп, олардың орындалу мерзімдері айқындалды. Берілген тапсырмалардың орындалуы аудан әкімдігі тарапынан тұрақты бақылауда болып, мемлекеттік органдардың қызметіндегі кемшіліктерді жою және заңдылықты қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғаса беретіні айтылды.
Сауран ауданында аудан әкімі Мақсат Таңғатаровтың төрағалығымен кәмелетке толмағандарға қарсы жасалған қылмыстардың, құқықбұзушылықтардың, суицидтің және жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселелеріне арналған мәжіліс өтті. Жиында балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жасөспірімдер арасында құқықбұзушылыққа жол бермеу және жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын күшейту бағытындағы жұмыстар талқыланды.
Мәжілісте алғашқы болып Сауран аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Түймебаев Данияр баяндама жасап, кәмелетке толмағандармен және оларға қарсы жасалған қылмыстар мен құқықбұзушылықтардың алдын алу бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды. Сонымен қатар жасөспірімдердің қатысуымен болатын жол-көлік оқиғаларын азайту, жол қозғалысы ережелерін сақтау мәдениетін қалыптастыру және профилактикалық іс-шаралардың нәтижелілігін арттыру мәселелері сөз болды.
Оның айтуынша, балалардың қауіпсіздігі тек құқық қорғау органдарының ғана емес, ата-ана, білім беру ұйымдары мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен жұмысына байланысты. Осыған орай мектеп оқушылары арасында түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу, қауіп төндіретін жағдайларды ерте анықтау және құқық бұзуға бейім жасөспірімдермен жеке профилактикалық жұмыстарды күшейту қажеттігі атап өтілді.
Келесі кезекте аудандық білім бөлімі басшысының міндетін уақытша атқарушы Мейіржан Адилбеков жасөспірімдер арасындағы суицидтің, құқықбұзушылықтың және ерте жүктіліктің алдын алу бағытында білім беру ұйымдарында жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.
Білім беру саласындағы профилактикалық жұмыстардың негізгі бағыттарының бірі – оқушылардың психологиялық жағдайын тұрақты бақылау және оларға қажетті қолдау көрсету. Осы ретте мектеп психологтарының, әлеуметтік педагогтердің, сынып жетекшілерінің және ата-аналардың өзара байланысын күшейту маңызды екені айтылды. Баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге дер кезінде назар аударып, мәселесін тыңдап, тиісті мамандардың көмегіне жүгіну – келеңсіз жағдайлардың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Жиында ата-аналардың бала тәрбиесіндегі жауапкершілігін арттыру мәселесіне де ерекше мән берілді. Себебі жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оның интернеттегі қауіпсіздігін бақылау, достық ортасына назар аудару және мектеппен тұрақты байланыста болу құқықбұзушылықтың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Осы бағыттағы түсіндіру жұмыстарын ата-аналармен жүйелі түрде жүргізу қажеттігі айтылды.
Сонымен қатар жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Балалардың жол қозғалысы ережелерін сақтауын қамтамасыз ету, мектептер маңындағы қауіпсіздік шараларын күшейту, жаяу жүргіншілер өткелдері мен жол белгілерінің талапқа сай болуын бақылау бойынша тиісті жұмыстарды жалғастыру тапсырылды. Әсіресе оқушылардың мектепке келіп-кету уақытындағы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты мекемелер тарапынан тұрақты бақылау жүргізу қажеттігі атап өтілді.
Сондай-ақ мәжілісте қызметтік автокөліктер бойынша берешектерді өндіру мәселесі қаралып, бұл бағытта атқарылған жұмыстар туралы экономика және қаржы бөлімінің басшысы Ильяс Мырзахметов баяндады. Аталған мәселе бойынша берешектерді өндіріп алу, тиісті жұмыстарды заң талаптарына сәйкес жүргізу және қаржылық тәртіпті сақтау бағыттары талқыланды. Жиын барысында көтерілген мәселелер бойынша жауапты бөлімдер мен мекемелердің жұмысына нақты баға беріліп, алдағы кезеңге бірқатар міндеттер айқындалды. Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров балалардың қауіпсіздігіне қатысты жұмыстарды формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағыттап жүргізу қажеттігін атап өтті.
Аудан басшысы жауапты мемлекеттік органдарға кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтың алдын алу, суицидтің алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстарды күшейту, жол-көлік оқиғаларының санын азайту және ата-аналармен байланысты нығайту жөнінде нақты тапсырмалар жүктеді. Балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау, олардың қауіпсіз ортада тәрбиеленіп, білім алуына жағдай жасау – қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да аудан әкімдігі, құқық қорғау органдары, білім беру ұйымдары және ата-аналар қауымдастығының бірлескен іс-қимылы арқылы жүйелі түрде жалғасатын болады.
Сауран ауданында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қоғамдық орындарда тәртіпті қамтамасыз ету және тұрғындар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыру бағытындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде. Бұл бағыттағы іс-шаралар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» экологиялық бағдарламасы мен қоғамда заң талаптарын сақтау мәдениетін орнықтыруға бағытталған «Заң және тәртіп» қағидаты аясында ұйымдастырылуда. Осы мақсатта ауданда құрылған мобильді топтың қатысуымен кезекті рейдтік іс-шаралар өткізілді. Негізгі міндет – қоғамдық орындардың санитарлық жағдайын бақылау, тазалық талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, абаттандыру ережелерінің бұзылуына жол бермеу және тұрғындарға қоршаған ортаға жауапкершілікпен қараудың маңыздылығын түсіндіру.
Рейд барысында мобильді топ мүшелері аудан аумағындағы саябақтар мен скверлерді, өзен жағалауларын, демалыс орындарын, сондай-ақ тұрғындар көп шоғырланатын өзге де қоғамдық орындарды аралады. Аталған аумақтарда тазалықтың сақталуы, тұрмыстық қалдықтардың белгіленбеген орындарға тасталмауы, қоғамдық тәртіптің бұзылмауы және қолданыстағы заң талаптарының орындалуы назарға алынды.
Мұндай бақылау шаралары тек құқық бұзушылықтарды анықтаумен шектелмейді. Рейд барысында тұрғындармен профилактикалық және түсіндіру жұмыстары да жүргізіледі. Азаматтарға қоғамдық орындарды ластау қоршаған ортаға кері әсер етумен қатар, белгіленген әкімшілік талаптарды бұзуға әкеп соғатыны түсіндірілді. Сонымен бірге әр тұрғынның өз аумағының тазалығына жауапкершілікпен қарауы елді мекендердің көркеюіне және санитарлық жағдайдың жақсаруына тікелей ықпал ететіні айтылды.
Кезекті рейдтік іс-шаралардың нәтижесінде тазалық қағидаларын бұзудың 53 дерегі анықталды. Анықталған фактілер бойынша заңнамада көзделген тиісті шаралар қабылданды. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-бабына сәйкес 38 азаматқа ескерту жасалса, 15 азаматқа қатысты әкімшілік хаттама толтырылды. Нәтижесінде құқық бұзушыларға жалпы сомасы 648 750 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды. Бұл көрсеткіш қоғамдық орындардағы тазалық пен тәртіп мәселесіне немқұрайлы қарауға болмайтынын көрсетеді. Әкімшілік жауапкершілікке тартудың негізгі мақсаты – азаматтарды жазалау ғана емес, құқық бұзушылықтың алдын алу, заң талаптарын сақтауға шақыру және қоғамдық жауапкершілікті арттыру.
Қазіргі таңда елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту – жергілікті атқарушы органдармен қатар, әрбір тұрғынға ортақ міндет. Қоғамдық орындардың тазалығы тұрғындардың күнделікті мәдениеті мен қоршаған ортаға деген көзқарасына тікелей байланысты. Осы ретте қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, демалыс орындарында тазалық сақтау, табиғи аумақтарды ластамау және ортақ пайдаланылатын нысандарға ұқыпты қарау маңызды. Әсіресе өзен жағалаулары мен демалыс аймақтарында тазалықты сақтау мәселесіне ерекше мән берілуде. Мұндай орындарға тұрғындар мен қонақтар жиі баратындықтан, табиғи ортаны ластамау және тұрмыстық қалдықтарды арнайы белгіленген орындарға тастау қажеттігі үнемі түсіндіріліп келеді. Табиғат аясында демалған әр азамат өзінен кейін қоқыс қалдырмай, қоршаған ортаны таза ұстауға үлес қосуы тиіс.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының басты мәні де – тазалықты бір реттік акция немесе науқан ретінде емес, күнделікті өмір салтына айналдыру. Ал «Заң және тәртіп» қағидаты осы мәдениетті құқықтық жауапкершілікпен ұштастырады. Яғни қоғамдағы тазалық пен тәртіп бір-бірінен бөлек ұғым емес. Қоғамдық кеңістікті таза ұстау, белгіленген талаптарды орындау және ортақ мүлікке ұқыпты қарау – азаматтық жауапкершіліктің көрінісі.
Сауран ауданында осы бағыттағы рейдтік және профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Мобильді топтың жұмысы барысында қоғамдық орындардың жағдайы тұрақты бақылауда болып, анықталған заң бұзушылықтарға қолданыстағы заңнамаға сәйкес тиісті шаралар қабылданады. Сонымен қатар тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп, азаматтарға тазалық сақтау мен қоғамдық тәртіпті бұзбаудың маңызы жеткізілуде. Бұл жұмыстардың негізгі мақсаты – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолдану емес, оның алдын алу және тұрғындардың жауапкершілігін күшейту.
Тазалық – ортақ тәртіптің негізі. Сондықтан ауданның көркеюі мен қоршаған ортаның сақталуына әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Қоғамдық орындарды таза ұстау, табиғатты қорғау және заң талаптарын сақтау – баршаға ортақ міндет. Сауран ауданында бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғасып, тұрғындарға қолайлы әрі таза орта қалыптастыруға бағытталады.
