Медицина саласының қарқынды дамуы жаңа технологиялар мен заманауи медициналық құрылғыларды күнделікті тәжірибеге енгізумен тығыз байланысты. Бүгінде медициналық көмектің сапасын арттыру, диагностикалау мен емдеу үдерістерін жеңілдету, пациент қауіпсіздігін қамтамасыз ету – денсаулық сақтау жүйесінің басты бағыттарының бірі. Осы мақсатта Кентау қалалық емханасында медициналық қызмет көрсету сапасын арттыруға бағытталған заманауи технологиялардың бірі – веневизор құрылғысы тиімді қолданылып келеді. Аталған медициналық құрал медицина қызметкерлеріне тері астындағы көктамырлардың орналасуын арнайы жарық проекциясы арқылы анық көруге мүмкіндік береді.

Кейбір пациенттерде көктамырлар тері астынан анық көрініп тұрса, енді бір адамдарда тамырлардың орналасуын көзбен анықтау қиынға соғады. Мұндай жағдай әсіресе балаларда, егде жастағы адамдарда, артық салмағы бар пациенттерде, сондай-ақ жиі медициналық процедуралардан өткен немесе көктамырлары әлсіз көрінетін азаматтарда кездесуі мүмкін. Осындай сәттерде веневизор медицина қызметкеріне қажетті көктамырды нақтырақ анықтауға көмектеседі.

Веневизор – көктамырлардың тері астындағы орналасуын визуализациялауға арналған заманауи медициналық құрылғы. Оның жұмыс істеу принципі арнайы жарық технологиясына негізделген. Құрылғы тері бетіне жарық проекциясын түсіріп, көктамырлардың орналасуын визуалды түрде көрсетуге мүмкіндік береді. Медицина қызметкері алынған көрініс арқылы көктамырдың бағытын анықтап, инъекция немесе қан алу үшін қолайлы орынды таңдауға мүмкіндік алады. Бұл әсіресе көктамырды бірден табу қиын болған жағдайларда медициналық қызметкердің жұмысын жеңілдетеді.

Кентау қалалық емханасының медицина мамандарының айтуынша, веневизорды қолдану – медициналық процедураларды орындау кезінде қосымша технологиялық мүмкіндік беретін маңызды құрал. Әсіресе көктамыры қиын көрінетін пациенттерге медициналық көмек көрсету барысында құрылғының пайдасы зор. Мамандардың түсіндіруінше, веневизор медицина қызметкерін алмастырмайды және медициналық процедураның нәтижесіне толық кепілдік беретін құрал болып саналмайды. Дегенмен ол көктамырлардың орналасуын визуалды түрде анықтауға көмектесетін қосымша технология ретінде процедураның тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Веневизордың артықшылықтарының бірі – балаларға медициналық процедуралар жүргізу кезінде қолдануға болатындығы. Балалардың көктамырлары ересектерге қарағанда жіңішке әрі тері астында нашар көрінуі мүмкін. Әсіресе кішкентай балалар медициналық процедура кезінде мазасызданып, қозғалып қалуы ықтимал. Мұндай жағдайда көктамырды іздеу медицина қызметкері үшін де, бала үшін де қиындық тудыруы мүмкін.

Заманауи құрылғы көктамырлардың орналасуын алдын ала бағдарлауға мүмкіндік беріп, қажетті аймақты таңдауға көмектеседі. Бұл медицина қызметкерінің жұмысын жеңілдетіп, процедураны ұйымдастыруға қосымша жағдай жасайды. Мамандардың айтуынша, балалармен жұмыс істеу кезінде медициналық процедураның барынша жылдам әрі ұқыпты орындалуы маңызды. Себебі бала үшін медициналық манипуляцияның өзі психологиялық тұрғыдан әсер етуі мүмкін. Сондықтан заманауи технологияларды пайдалану медициналық қызмет көрсету барысын барынша қолайлы етуге ықпал етеді. Жасы ұлғайған адамдарда да көктамырларды анықтау кей жағдайда қиын болуы мүмкін. Терінің өзгеруі, қан тамырларының ерекшеліктері және басқа да физиологиялық факторлар көктамырға қол жеткізуді күрделендіруі ықтимал. Осындай кезде веневизор медицина қызметкеріне көктамырлардың орналасуын визуалды түрде бағалауға мүмкіндік береді. Бұл пациентке медициналық процедура жүргізу кезінде қажетті аймақты таңдауға көмектесетін қосымша құрал ретінде пайдаланылады.

Кентау қалалық емханасының мамандары атап өткендей, әр пациентке жеке тәсілмен қарау – сапалы медициналық көмектің маңызды қағидаларының бірі. Сондықтан пациенттің жасына, денсаулық жағдайына және медициналық процедураның ерекшелігіне қарай заманауи технологияларды тиімді пайдалану медициналық қызмет сапасын арттыруға бағытталған. Кейбір адамдардың көктамырлары тері астынан анық байқалмайды. Мұндай жағдай түрлі себептерге байланысты болуы мүмкін. Мәселен, дене ерекшелігі, тері астындағы май қабатының қалыңдығы, адамның жас ерекшелігі немесе бұған дейінгі медициналық процедуралар көктамырдың көзге көрінуіне әсер етуі мүмкін. Әсіресе жиі қан тапсырған немесе ұзақ уақыт бойы көктамыр ішіне ем қабылдаған пациенттер үшін медициналық процедураларды орындау күрделірек болуы мүмкін. Мұндай жағдайда веневизор медицина қызметкеріне көктамырдың бағытын анықтауда қосымша көмек көрсетеді.

Медицина қызметкерлерінің пікірінше, құрылғыны пайдалану кезінде ең бастысы – пациенттің қауіпсіздігі мен медициналық процедураның сапасын қамтамасыз ету. Веневизор арқылы алынған визуалды ақпарат медицина қызметкерінің кәсіби тәжірибесімен және клиникалық бағалауымен бірге қарастырылады. Заманауи медициналық технологиялардың басты артықшылықтарының бірі – медицина маманының жұмысын тиімді ұйымдастыруға көмектесуі. Көктамырды анықтау кезінде медицина қызметкері пациенттің анатомиялық ерекшеліктерін ескере отырып, қажетті аймақты таңдайды. Веневизор осы үдеріске қосымша визуалды ақпарат береді. Бұл әсіресе көктамыры қиын анықталатын пациенттермен жұмыс кезінде пайдалы болуы мүмкін.

Мамандардың айтуынша, медициналық технологияларды енгізу тек жаңа құрылғы сатып алумен шектелмейді. Оны дұрыс пайдалану, медициналық қызметкердің біліктілігі және құрылғыны белгіленген талаптарға сәйкес қолдану да маңызды. Сондықтан Кентау қалалық емханасында заманауи медициналық жабдықтарды тиімді пайдалану бағытында медицина қызметкерлерінің тәжірибесін арттыруға, технологиялық мүмкіндіктерді медициналық қызмет көрсету үдерісіне дұрыс енгізуге мән беріледі.

Веневизорды қолдану пациент үшін бірнеше маңызды артықшылық бере алады. Ең алдымен, ол көктамырды визуалды түрде анықтауға мүмкіндік беріп, медицина қызметкерінің қажетті тамырды табуына көмектеседі. Бұл әсіресе көктамыры қиын көрінетін пациенттер үшін маңызды. Себебі медициналық процедура кезінде уақытты тиімді пайдалану, пациентке қолайсыздықты барынша азайту және медициналық қызметкердің жұмысын жеңілдету – сапалы қызмет көрсетудің маңызды құрамдас бөліктері. Дегенмен мамандардың айтуынша, веневизорды қолдану барлық жағдайда көктамырды бірден және міндетті түрде табуға мүмкіндік береді дегенді білдірмейді. Әр адамның ағзасы мен қан тамырларының орналасуы жеке ерекшеленеді. Сондықтан кез келген медициналық процедураны білікті медицина қызметкері жүргізуі қажет.

Қазіргі таңда денсаулық сақтау саласында цифрландыру мен заманауи медициналық технологияларды енгізу жұмыстары кеңінен жүргізілуде. Диагностикадан бастап емдеу мен оңалтуға дейінгі барлық кезеңде жаңа технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалану медициналық қызмет сапасын арттыруға бағытталған. Кентау қалалық емханасында веневизор құрылғысының қолданылуы да осы бағыттағы жұмыстардың бірі. Мұндай технологиялар медицина қызметкерлерінің кәсіби мүмкіндіктерін толықтырып, пациенттерге көрсетілетін медициналық көмекті жетілдіруге жағдай жасайды.

 «Біздің басты мақсатымыз – әр пациентке сапалы әрі қауіпсіз медициналық көмек көрсету. Веневизор сияқты заманауи құрылғылар медицина қызметкеріне көктамырларды анықтауда қосымша мүмкіндік береді. Әсіресе балалар, егде жастағы адамдар және көктамыры қиын көрінетін пациенттер үшін бұл технологияның маңызы зор. Дегенмен кез келген құрылғы медицина қызметкерінің кәсіби білімі мен тәжірибесін алмастырмайды. Ол тек маманның жұмысын толықтыратын көмекші құрал ретінде қолданылады. Біз заманауи технологияларды тиімді пайдалану арқылы медициналық қызмет көрсету сапасын одан әрі арттыруға ұмтыламыз», – дейді медицина мамандары.

Медициналық ұйым жұмысының тиімділігін бағалауда тек заманауи құрал-жабдықтардың болуы ғана емес, пациентке көрсетілетін қызметтің сапасы, медицина қызметкерінің кәсіби біліктілігі, медициналық қауіпсіздік талаптарының сақталуы және пациентпен дұрыс қарым-қатынас орнату да маңызды. Заманауи технология осы үдерістердің барлығын толықтырып, медицина қызметкерлеріне өз міндеттерін тиімді орындауға мүмкіндік береді. Ал пациент үшін бұл – медициналық көмектің заманауи талаптарға сай көрсетілуінің бір белгісі.

Кентау қалалық емханасында веневизор құрылғысының қолданылуы – медициналық қызмет көрсету сапасын жетілдіруге бағытталған нақты қадамдардың бірі. Мұндай технологияларды тиімді пайдалану арқылы медицина мамандары пациенттерге көрсетілетін көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыруға өз үлесін қосуда. Заманауи технологияларды денсаулық сақтау саласына енгізу – уақыт талабы. Ал медициналық көмектің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға бағытталған әрбір жаңа мүмкіндік – ең басты құндылық саналатын адам денсаулығын қорғауға жасалған маңызды қадам.

Адам денсаулығы – қоғамның ең басты байлығы. Ал сол байлықты қорғау жолында аянбай еңбек етіп жүрген ақ халатты абзал жандардың еңбегі қашанда құрметке лайық. Әсіресе, елді мекендердегі медициналық көмектің сапасын арттыруда ауылға ат ізін салып, өз білімі мен тәжірибесін халық игілігіне арнаған жас мамандардың орны ерекше. Бүгінде денсаулық сақтау саласында жас дәрігерлердің қатарын толықтырып, ауылдық жерлерде еңбек етуге ниет білдіріп жүрген мамандардың қатары артып келеді.

Солардың бірі – Рақманқұлов Сапар. 1995 жылы Кентау қаласына қарасты Қарнақ ауылында дүниеге келген жас дәрігер қазіргі таңда өзінің туған өңіріне жақын орналасқан Шаштөбе елді мекенінің тұрғындарына медициналық көмек көрсетіп келеді. 2026 жылдың мамыр айынан бастап Кентау қалалық емханасына қарасты Шаштөбе фельдшерлік-акушерлік пунктінде жалпы тәжірибедегі дәрігер болып жұмысқа орналасқан Сапар үшін бұл – кәсіби жолындағы маңызды әрі жауапты қадам.

Дәрігер мамандығы – үлкен жауапкершілікті талап ететін кәсіп. Өйткені дәрігердің қабылдауына келген әрбір науқас оның білімі мен біліктілігіне, тәжірибесі мен адамгершілігіне сенім артады. Адам өмірі мен денсаулығына тікелей қатысты шешім қабылдайтын маманнан кәсіби шеберлікпен қатар, сабырлылық, мейірімділік және үлкен жауапкершілік талап етіледі.

Сапар Рақманқұловтың айтуынша, дәрігер болу – оның бала күнгі арманы. Бұл арманның орындалуына отбасындағы тәрбиенің де ықпалы зор болған.

– Дәрігер болу – бала кезімнен армандаған мамандығым. Отбасымның маған көрсеткен қолдауы мен ықпалы өте үлкен болды. Себебі біздің жанұямызда медицина саласында абыройлы еңбек етіп жүрген жандар бар. Олардың халыққа қызмет етіп, адамдардың алғысына бөленіп жүргенін көріп өстім. Сондықтан медицина саласын таңдау мен үшін кездейсоқ шешім болған жоқ. Бұл – бала күнгі арманымның жалғасы, отбасымнан алған тәрбием мен өмірлік ұстанымымның нәтижесі, – дейді жас дәрігер.

Сапар Рақманқұлов 2014 жылы Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне «Жалпы тәжірибелі дәрігер» мамандығына оқуға түсіп, 2021 жылы оқу орнын сәтті тәмамдаған. Жоғары білім алғаннан кейін медициналық саладағы еңбек жолын бастап, өз мамандығы бойынша тәжірибе жинақтауға кірісті. 2021-2026 жылдар аралығында Қостанай облысының Лисаковск қаласында жалпы тәжірибедегі дәрігер болып еңбек еткен жас маман солтүстік өңірдегі медициналық қызмет көрсету жүйесінде тәжірибе жинап, кәсіби тұрғыдан шыңдалды. Түрлі жастағы науқастармен жұмыс істеп, алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету бағытында тәжірибесін арттырды. Бірнеше жыл бойы жинақтаған білімі мен тәжірибесін енді өзі туып-өскен Түркістан өңіріне жақын елді мекен тұрғындарының игілігіне жұмсауды жөн көрді.

Қаладан ауылға келіп, еңбек ету – жас маман үшін жаңа ортаға бейімделуді ғана емес, халықтың сұранысына сай жұмыс істеуді, тұрғындардың денсаулығына ерекше жауапкершілікпен қарауды талап етеді. Ауылдық жердегі дәрігердің жұмысы сан қырлы. Мұнда дәрігер тек науқасты қабылдап қана қоймайды. Ол тұрғындармен тығыз байланыс орнатып, аурудың алдын алу, ерте диагностикалау, диспансерлік бақылау, профилактикалық шараларды жүргізу секілді маңызды жұмыстардың басы-қасында жүреді.

Шаштөбе елді мекеніне жұмысқа орналасуының өзіндік себебі бар. Жас дәрігердің басты мақсаты – ауыл тұрғындарына сапалы медициналық көмек көрсетіп, олардың денсаулығын жақсартуға өз үлесін қосу.

– Мен үшін адам денсаулығына қызмет ету – жай ғана мамандық емес, өмірлік таңдау. Дәрігерлік жолды таңдаған адам әрдайым ізденісте болуы керек деп ойлаймын. Себебі медицина үнемі дамып отырады. Жаңа ауру түрлері, жаңа емдеу тәсілдері, жаңа технологиялар пайда болады. Сондықтан дәрігер өзінің білімін үнемі жетілдіріп, біліктілігін арттырып отыруы қажет. Менің Шаштөбеге келудегі негізгі мақсатым – ауыл тұрғындарына қолжетімді әрі сапалы медициналық көмек көрсету. Әрбір тұрғын өз денсаулығына қатысты мәселемен келген кезде тиісті кеңес алып, қажетті медициналық көмекті уақытылы алғанын қалаймын, – дейді Сапар Рақманқұлов.

Жас дәрігердің пікірінше, ауылдық медицинада халықпен етене жұмыс істеудің маңызы зор. Себебі дәрігер мен тұрғын арасында сенім қалыптасса, көптеген аурудың алдын алуға және денсаулыққа қатысты мәселелерді ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік мол.

– Ауыл тұрғындарының денсаулығын сақтау үшін ең алдымен аурудың алдын алуға көңіл бөлу қажет. Көп жағдайда адамдар дәрігерге ауруы асқынған кезде ғана жүгінеді. Ал медицинадағы ең маңызды бағыттардың бірі – профилактика. Тұрғындар уақытылы медициналық тексеруден өтіп, қан қысымын, қандағы қант мөлшерін және басқа да көрсеткіштерін бақылап отырғаны дұрыс. Әсіресе созылмалы аурулары бар азаматтар дәрігердің бақылауында болғаны маңызды. Біздің міндетіміз – науқасты емдеу ғана емес, оның денсаулығын сақтауға бағыт-бағдар беру, – дейді дәрігер.

Жалпы тәжірибедегі дәрігердің ауылдық жердегі жұмысының тағы бір ерекшелігі – тұрғындардың әртүрлі мәселесімен бетпе-бет келуі. Бір күннің ішінде балалар мен қарттарды, жүкті әйелдер мен созылмалы ауруы бар азаматтарды қабылдауға тура келеді. Сондықтан жалпы тәжірибедегі дәрігер әмбебап білім мен жан-жақты тәжірибеге ие болуы қажет.

Сапар Рақманқұлов үшін Қостанай облысындағы еңбек тәжірибесі де кәсіби қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Лисаковск қаласында бес жылға жуық еңбек еткен уақытында ол медицина саласындағы теориялық білімін тәжірибемен ұштастырып, науқастармен жұмыс істеудің қыр-сырын меңгерді. Енді сол тәжірибесін Шаштөбе елді мекенінің тұрғындарына қызмет көрсету барысында тиімді пайдалануды көздеп отыр. Жас дәрігер ауылдағы медициналық пункттің жұмысын тұрғындарға барынша қолайлы етуге, медициналық көмектің сапасын арттыруға және халықпен тығыз қарым-қатынас орнатуға ниетті. Оның айтуынша, дәрігер үшін ең үлкен марапат – науқастың алғысы мен оның денсаулығының жақсаруы.

– Дәрігердің еңбегін бағалайтын ең үлкен көрсеткіш – халықтың сенімі деп ойлаймын. Адам сізге өзінің ең қымбат дүниесін – денсаулығын сеніп тапсырады. Сондықтан әр науқасқа жауапкершілікпен қарау қажет. Кейде дәрігердің айтқан бір ауыз жылы сөзі мен дұрыс кеңесінің өзі науқасқа үлкен демеу болады. Сол себепті мен әрбір тұрғынды тыңдап, мәселесіне барынша мұқият қарауға тырысамын. Ауылға келген соң халықпен жақын араласудың, олардың қажеттілігін түсінудің маңызын одан әрі сезіне түстім, – дейді Сапар.

Бүгінде елімізде ауылдық жерлердегі медициналық көмектің сапасын арттыруға, медициналық кадрлармен қамтамасыз етуге ерекше көңіл бөлініп келеді. Бұл бағытта жас мамандардың ауылға келіп, тұрақты еңбек етуі – маңызды қадамдардың бірі. Себебі ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қолжетімді болуы – әлеуметтік тұрақтылық пен халықтың өмір сапасына тікелей әсер ететін фактор. Жас дәрігердің таңдауы – осы бағыттағы жақсы бастамалардың бірі. Қаладан ауылға келіп, халыққа қызмет етуді таңдаған Сапар Рақманқұлов өз мамандығына деген адалдығын нақты іспен көрсетіп отыр. Оның еңбек жолы – жас маманның туған жерге қызмет етуге деген ұмтылысының көрінісі. Дәрігер болу – тек ақ халат киіп, науқас қабылдау емес. Бұл – әр адамның тағдырына жауапкершілікпен қарау, үнемі іздену, білімді жетілдіру, адамға жанашырлық таныту. Осыны жақсы түсінетін Сапар Рақманқұлов алдағы уақытта да өз кәсіби біліктілігін арттырып, ауыл тұрғындарының денсаулығын сақтауға бар күш-жігерін жұмсауды жоспарлап отыр.

«Адам денсаулығы – ең үлкен құндылық» деген ұстанымды өмірлік қағидасына айналдырған жас дәрігердің ауылды таңдауы – көпке үлгі. Себебі елді мекендердің әлеуметтік дамуы мен халықтың әл-ауқатын арттыруда білімді, білікті әрі отаншыл жастардың еңбегі айрықша маңызға ие.

Бүгін Шаштөбе елді мекенінде еңбек жолын бастаған жас дәрігер ертең талай адамның дертіне шипа тауып, көптеген жанның алғысын арқалайтыны сөзсіз. Оның бұл таңдауы – медицина саласына келген жас мамандарға да үлкен ой салады. Өйткені туған жерге қызмет ету, ауыл халқына медициналық көмек көрсету, адам өмірі мен денсаулығын қорғау – үлкен жүректі, биік жауапкершілікті талап ететін абыройлы міндет.

Ал Сапар Рақманқұлов үшін бұл міндет – жай ғана қызмет емес. Бұл – бала күнгі арманына адалдық, отбасының өнегесін жалғастыру және адам денсаулығына қызмет ету арқылы елге пайдасын тигізудің нақты жолы.

Сайрам ауданында Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауына дайындық жұмыстары аясында халықаралық байқаушылармен жұмыс кездесуі ұйымдастырылды. Кездесу Сайрам ауданының аумақтық сайлау комиссиясында ЕҚЫҰ/ДИАҚБ сайлауды бақылау жөніндегі миссиясының халықаралық байқаушылары Massoni Marco және Alexandra Ursula Karin-нің қатысуымен өтті. Жиынның негізгі мақсаты – сайлау науқанын өткізу барысында қалыптасқан тәжірибемен бөлісу, сайлау рәсімдерінің заң талаптарына сәйкес жүзеге асырылу барысын таныстыру және халықаралық бақылаушылардың сауалдарына нақты жауап беру болды.

Кездесу барысында халықаралық байқаушылар Сайрам ауданындағы сайлау процесінің ұйымдастырылуына қатысты бірқатар бағыт бойынша ақпарат алды. Атап айтқанда, сайлау учаскелерінің дауыс беруге дайындығы, комиссия мүшелерінің кәсіби даярлығы, сайлаушыларға қажетті жағдай жасау және дауыс беру рәсімдерінің қолжетімділігін қамтамасыз ету мәселелері қозғалды. Әсіресе мүмкіндігі шектеулі азаматтардың сайлау құқығын толыққанды жүзеге асыруына жағдай жасауға басымдық берілді. Байқаушылар сайлау күні аталған санаттағы азаматтардың учаскеге кедергісіз келуі, дауыс беру рәсіміне қатысуы және қажетті жағдайда тиісті көмек алуына байланысты ұйымдастырылып жатқан жұмыстарға қызығушылық танытты.

Сонымен қатар комиссия мүшелерінің біліктілігін арттыру мәселесіне де ерекше назар аударылды. Сайлау процесінің сапалы ұйымдастырылуы тікелей комиссия мүшелерінің заңнаманы дұрыс білуі мен белгіленген рәсімдерді нақты сақтауына байланысты екені айтылды. Осыған орай оқыту семинарлары мен практикалық сабақтардың маңызы талқыланды. Халықаралық байқаушылар тұрғындардың сайлау процесіне қатысу белсенділігін арттыру бағытындағы жұмыстарға да қатысты сұрақтар қойды. Бұл ретте сайлаушыларды ақпараттандыру, олардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіру, дауыс беру тәртібі жөніндегі мәліметтерді қолжетімді түрде жеткізу бағытында атқарылып жатқан шаралар таныстырылды.

Кездесу кезінде сайлау комиссиясының өкілдері сайлау процесін ұйымдастырудың әрбір кезеңінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы басшылыққа алынатынын атап өтті. Сайлау комиссияларының қызметінде ашықтық, заңдылық және азаматтардың сайлау құқықтарын қамтамасыз ету қағидаттарына ерекше мән берілетіні айтылды. Комиссия төрағасы халықаралық байқаушылар тарапынан қойылған сауалдардың барлығына нақты түсініктемелер беріп, сайлау рәсімдерінің заң талаптарына сай өткізілуіне бағытталған жұмыстар туралы жан-жақты мәлімет ұсынды. Сонымен бірге сайлау процесіне қатысты сындарлы пікірлер мен ұсыныстарды талқылауға әрдайым ашық екендігін жеткізді.

Мұндай кездесулер сайлау саласындағы халықаралық тәжірибені зерделеуге ғана емес, жергілікті деңгейдегі сайлау рәсімдерінің ұйымдастырылу сапасын бағалауға және өзара тәжірибе алмасуға мүмкіндік береді. Халықаралық байқаушылардың жұмыс сапары барысында көтерілген мәселелер сайлау процесінің барлық қатысушылары үшін маңызды бағыттарды айқындауға ықпал етеді. Сайрам ауданындағы сайлау комиссиялары алдағы саяси науқанды белгіленген талаптарға сәйкес өткізуге дайындық жұмыстарын жалғастыруда. Басты міндет – сайлаушылардың конституциялық құқықтарын қамтамасыз етіп, дауыс беру процесінің ұйымдасқан, ашық әрі заң талаптарына сай өтуіне жағдай жасау.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау және тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Қала аумағында құрылған жұмысшы топ өкілдері кезекті рейд барысында санитарлық тазалық талаптарының орындалуын тексерді. Рейд «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында қалаға кіреберіс аумақта жүргізілді. Мамандар кәсіпкерлік нысандар мен жеке сектор аумақтарын аралап, тұрғындар мен нысан иелеріне тазалық талаптарын сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізді.

Атап айтқанда, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген уақытта шығару, көшелер мен ортақ пайдаланылатын аумақтарға қоқыс тастамау, құрылыс материалдары мен қалдықтарын жол жиегіне және басқа да орындарға орналастырмау қажеттігі ескертілді. Құм, тас, топырақ секілді материалдардың көшеге төгілуі де қаланың санитарлық жағдайына кері әсер ететіні айтылды.

Жұмысшы топ мүшелері тұрғындарға тазалық мәселесінің тек коммуналдық қызметтердің міндеті емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігі екенін түсіндірді. Әсіресе жеке аула мен оған іргелес аумақты таза ұстау, қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару маңызды екені атап өтілді.

Рейд кезінде талаптарды бұзған азаматтарға ескерту жасалып, заң талаптары түсіндірілді. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-бабы негізінде үш қала тұрғынына әкімшілік құқық бұзушылық туралы ескерту түріндегі хаттамалар толтырылды. Жауапты мамандар анықталған кемшіліктерді белгіленген мерзімде жою қажеттігін ескертті.

«Талаптарды орындамаған немесе заңбұзушылықты қайталаған тұлғалар қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл салынуы мүмкін. Қала тазалығы мен қоршаған ортаның жай-күйін жақсартуға бағытталған бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Тұрғындарды белгіленген талаптарды сақтап, қоғамдық тазалыққа жауапкершілікпен қарауға шақырамыз.» – деді мамандар.

Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асановтың төрағалығымен кезекті аппараттық мәжіліс өтті. Жиынға аудан әкімінің орынбасарлары, аппарат басшысы, аумақтық мекеме жетекшілері, дербес бөлім басшылары, кенттер мен ауылдық округ әкімдері қатысты. Мәжілістің күн тәртібіндегі алғашқы мәселе — тұрғындардан келіп түскен арыз-шағымдар мен жоғары тұрған органдардан жолданған қызметтік хаттардың орындалу барысы болды. Бұл бағыт бойынша аудан әкімі аппаратының жалпы, әкімшілік және мемлекеттік құпияларды қорғау бөлімінің бас инспекторы Нұрбол Боранбаев баяндама жасады. Жыл басынан бері аудан бойынша 2269 өтініш тіркелген. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 385 өтінішке азайған. Аталған нәтиже тұрғындардың мәселелерін шешу бағытындағы жұмыстардың жүйелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді. Сонымен бірге, өтініштерді қарау барысында бірқатар жауапты мамандар тарапынан заң талаптарын бұзу фактілері анықталған.

Аудан әкімі Бақыт Асанов бұл мәселеге ерекше тоқталып, заң бұзушылыққа жол берген мекеме басшыларынан ауызша түсініктеме алып, алдағы уақытта мұндай жағдайларға жол бермеуді тапсырды. Күн тәртібіндегі екінші мәселе — аудан аумағындағы пайдаланылмай жатқан коммерциялық, өндірістік, ауыл шаруашылығы, жайылымдық және өзге де мақсаттағы жер телімдерінің жай-күйі мен оларды тиімді пайдалану шаралары болды. Бұл бағыт бойынша ауданның жер қатынастары бөлімінің басшысы Өсер Мырзамдамов пен сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Ербол Тұрғанбаев баяндама жасады. Жүргізілген түгендеу жұмыстары нәтижесінде жалпы аумағы – 130 гектарды құрайтын 40 игерілмей жатқан жер телімі анықталған.

Жер иелерімен түсіндіру жұмыстары жүргізілгеннен кейін 13 жер телімінің иесі өз аумағын игеруге кіріскен. Бұл телімдердің жалпы көлемі 40 гектарды құрайды. Сонымен қатар, 59 гектар жер телімі иесінің қайтыс болуына байланысты иесіз мүлік ретінде рәсімдеу жұмыстарына бағытталса, нақты игерілмей жатқан 30 гектар аумақ бойынша тиісті шаралар қабылдау үшін облыстық жер ресурстары басқармасына хат жолданған. Жиында тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімінің басшысы Ғабит Полатов мемлекеттік акт рәсімделуі қажет ішкі көшелер, тұрғын үй кезегіндегі азаматтарды түгендеу және «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясындағы жұмыстар туралы баяндады.

Қазіргі таңда ауданда мемлекеттік акт алуы қажет 323 көшенің 191-іне тиісті құжат рәсімделген. Аудан басшысы бұл бағыттағы жұмыстарды жеделдетіп, қалған көшелер бойынша жұмысты күшейтуді тапсырды. Тұрғын үй кезегіне қатысты мәліметке сәйкес, ауданда 2453 азамат тіркелген. Оның ішінде 2185 азаматтың деректері түгендеуден өткен. Қалған 268 азамат бойынша жұмыстарды аяқтау қажеттігі айтылды. Сонымен қатар, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында елді мекендердегі тазалық пен тәртіпті сақтау жұмыстары да қаралып, жыл басынан бері 59 азаматқа ескерту беріліп, 6 азаматқа әкімшілік айыппұл салынған. Қазіргі таңда кенттер мен ауылдық округ әкімдіктеріне арнайы планшеттер беріліп, құқық бұзушылықтардың алдын алу және бақылау жұмыстары жүргізілуде.

Аппараттық мәжілістің қорытындысында аудан әкімі Бақыт Асанов жауапты бөлімдер мен ауылдық округ әкімдеріне көтерілген мәселелер бойынша жұмысты күшейтіп, белгіленген тапсырмалардың уақытылы әрі сапалы орындалуын қамтамасыз етуді міндеттеді. Мақтаарал ауданында жер телімдерін үлестіру жұмыстары – жер ресурстарын тиімді басқару, ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту және тұрғындардың заңды жерге деген сұранысын қамтамасыз ету бағытындағы маңызды жұмыстардың бірі болып табылады. Жер – елдің экономикалық әлеуетін қалыптастыратын негізгі ресурстардың бірі.

Сондықтан оны әділ әрі ашық бөлу, мақсатты пайдалануын қамтамасыз ету және заң талаптарын сақтау – жер қатынастары саласындағы басты міндеттердің қатарында. Мақтаарал ауданы ауыл шаруашылығына бейімделген өңір болғандықтан, жер телімдеріне деген сұраныс жоғары. Әсіресе ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді тиімді пайдалану, шаруаларға қолжетімді ету, бос жатқан немесе игерілмей жатқан учаскелерді айналымға енгізу мәселелерінің – маңызы зор. Жерді дұрыс басқару арқылы жаңа өндірістер ашылып, ауыл шаруашылығы көлемі артып, халықтың жұмыспен қамтылуына мүмкіндік жасалады. Ауыл шаруашылығына арналған жерлер егін егуге, мал шаруашылығын дамытуға және басқа да аграрлық мақсаттарға пайдаланылса, елді мекендердегі жер учаскелері тұрғын үй салу, әлеуметтік нысандар орналастыру, кәсіпкерлік және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру үшін берілуі мүмкін. Мақтаарал ауданында жер қатынастарына қатысты жұмыстарды жүйелеудің негізгі бағыттарының бірі – жер қорын түгендеу және оның нақты жағдайын анықтау. Жер учаскелерінің кадастрлық мәліметтерін өзектендіру, пайдаланылмай жатқан және заң талаптарын бұза отырып игеріліп жатқан жерлерді анықтау -жерді тиімді басқаруға жол ашады.

Қоғамдық тұрақтылық пен ел ішіндегі татулық – мемлекеттің орнықты дамуының басты алғышарттарының бірі. Бейбітшілік пен келісім орныққан жерде әлеуметтік даму да, экономикалық өсім де, азаматтардың болашаққа деген сенімі де берік болады. Сондықтан қоғамдағы өзара түсіністік пен сыйластықты нығайту, ұлтаралық және конфессияаралық татулықты сақтау, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу – баршаға ортақ міндет. Бұл бағыттағы жұмыстар ел көлемінде жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді.

Осындай маңызды міндеттерді жүзеге асыруда халықпен тікелей байланыс орнатудың маңызы ерекше. Себебі қоғамдық келісім мен қауіпсіздік ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірімен, олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуымен тығыз байланысты. Осы орайда «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері ауыл тұрғындарымен жүздесіп, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау мен құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Акция барысында полиция қызметкерлері Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарының тұрғындарымен кездесіп, елдегі қоғамдық және ұлтаралық келісімнің маңызына ерекше тоқталды. Кездесу барысында жалпыұлттық бірлік, азаматтардың өзара құрметі, қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты сақтау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті нығайту мәселелері кеңінен сөз болды.

Қазақстан – түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп келе жатқан бейбіт ел. Біздің қоғамның басты құндылықтарының бірі – адамдардың ұлтына, тіліне немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан өзара сыйластық пен түсіністік танытуы. Осындай ортақ құндылықтар ел азаматтарын бір мақсатқа біріктіріп, қоғамның тұтастығын қамтамасыз етеді. Ұлтаралық келісім – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол күнделікті қарым-қатынастағы сыйластықтан, көршімен татулықтан, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуден, бір-бірінің пікіріне түсіністікпен қараудан басталады. Сондықтан қоғамдық келісімді нығайту тек мемлекеттік органдардың немесе қоғамдық ұйымдардың ғана емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі болып саналады.

Ауыл – ел бірлігінің берік негізі қалыптасатын орта. Бір-бірін жақсы білетін, қуанышта да, қиындықта да қолдау көрсететін ауыл тұрғындарының ынтымағы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды тірегіне айналады. Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарындағы кездесулер де осы өзара түсіністік пен қоғамдық жауапкершілікті арттыруға бағытталды. Кездесу барысында тұрғындарға қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың заң талаптарын орындауы жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Полиция қызметкерлері кез келген құқық бұзушылықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес екенін атап өтті. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде тұрғындардың белсенділігі мен азаматтық жауапкершілігінің де орны ерекше. Өйткені қауіпсіз қоғам – полиция мен халықтың бірлескен іс-қимылының нәтижесі. Тұрғындар өз ауласында, көшесінде немесе ауылында орын алған келеңсіз жағдайларға бейжай қарамай, заң бұзушылықтың алдын алуға атсалысқанда ғана қоғамдық тәртіпті сақтау тиімді жүзеге асады. Ал полиция қызметкерлері халықпен ашық әрі тұрақты байланыс орнатып, тұрғындардың мәселесін тыңдап, заң аясында тиісті түсіндірме берген кезде өзара сенім қалыптасады.

«Ауладағы қабылдау» акциясының ерекшелігі де осында. Бұл – халыққа полиция қызметкерлерімен еркін пікір алмасуға, өздерін толғандырған мәселелерді ашық айтуға мүмкіндік беретін тиімді алаң. Тұрғындар өз сауалдарын қойып, құқықтық мәселелер бойынша жан-жақты кеңестер алды. Мұндай кездесулер азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, халықтың құқық қорғау органдарына деген сенімін нығайтуға ықпал етеді. Қоғамдық келісімнің тағы бір маңызды қыры – әр азаматтың заң алдында жауапкершілігін сезінуі. Заң талаптарын құрметтеу – қоғамдық тәртіптің негізгі шарты. Егер әр адам өз құқығын ғана емес, өз міндетін де жақсы білсе, қоғамдағы көптеген келеңсіз жағдайлардың алдын алуға болады. Осы ретте құқықтық мәдениетті қалыптастыру, әсіресе жастар арасында заңды құрметтеу қағидатын насихаттау аса маңызды. Кездесуде тұрмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселесіне де баса назар аударылды. Отбасындағы татулық пен өзара сыйластық – жалпы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды бастауы. Отбасындағы жанжалдың алдын алу, зорлық-зомбылыққа жол бермеу, адамдар арасындағы өзара құрметті қалыптастыру – құқық бұзушылықтың алдын алудың негізгі бағыттарының бірі. Әр шаңырақта береке мен түсіністік орнықса, оның оң әсері бүкіл қоғамға тарайды.

Сонымен бірге қазіргі таңда қоғам қауіпсіздігіне елеулі қауіп төндіріп отырған интернет-алаяқтық мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Полиция қызметкерлері тұрғындарға интернет кеңістігінде сақтық шараларын сақтау қажеттігін түсіндірді. Әсіресе бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының деректерін, құпия сөздер мен SMS арқылы келетін кодтарды ешкімге айтпау, күмәнді сілтемелерге өтпеу керектігі ескертілді. Интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлерінің бірі – азаматтарға өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе басқа да ресми мекеме өкілі ретінде таныстырып, жеке деректерін алуға тырысатын қылмыстық әрекеттер. Мұндай жағдайда сабыр сақтап, ақпаратты қайта тексеру маңызды. Тұрғындарға жалған хабарламалар мен күмәнді қоңырауларға сенбеу, қаржылық операцияларды асығыс жасамау жөнінде кеңестер берілді. Құқықтық сауаттылықтың артуы – қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Заңды жақсы білетін азамат өз құқығын қорғай алады, алаяқтыққа алданбайды, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосады және айналасындағы адамдардың қауіпсіздігіне де жауапкершілікпен қарайды.

Акция барысында тұрғындарға құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған ақпараттық жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау қажеттігі кеңінен түсіндірілді. Бұл жұмыстардың барлығы азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыруға және қоғамда заңға деген құрметті қалыптастыруға бағытталған. Жалпыұлттық бірлік ұғымы да осындай қарапайым әрі күнделікті әрекеттерден басталады. Бірлік – тек үлкен жиындарда айтылатын ұран емес. Ол – әр адамның өз отбасына, көршісіне, ауылына және еліне деген жауапкершілігінен көрінеді. Бір-бірін тыңдай білу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау, араздық пен алауыздыққа жол бермеу – қоғамдық келісімнің берік негізі. Бүгінде Қазақстан қоғамының басты жетістіктерінің бірі – бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау. Бұл құндылықтарды кейінгі ұрпаққа жеткізу үшін әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Әсіресе ауылдық жерлерде тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізу, олардың мәселесін тыңдау, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі.

Полиция мен халық арасындағы өзара сенім – қауіпсіз қоғам құрудың басты шарттарының бірі. Тұрғындар құқық қорғау органдарына сенім артқан жағдайда, кез келген мәселені ашық айтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға белсенді араласады. Ал полиция қызметкерлері халықпен тығыз байланыс орнатып, азаматтардың талап-тілегіне құлақ асқанда қоғамдық қауіпсіздік деңгейі де арта түседі. «Ауладағы қабылдау» акциясы осы өзара сенімді нығайтудың нақты үлгісі болды. Халықтың күнделікті өміріне жақын жерде ұйымдастырылған кездесулер тұрғындарға өз мәселесін ашық айтуға мүмкіндік берді. Мұндай форматтағы жұмыстар әсіресе ауыл тұрғындары үшін маңызды. Себебі кез келген мәселені дер кезінде анықтап, оны ушықтырмай шешу – қоғамдық тұрақтылықты сақтаудың тиімді жолы.

Созақ ауданындағы кездесулердің мазмұны да ел ішіндегі татулық пен бірліктің маңызын айқындай түсті. Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірімен тығыз байланысты. Заң үстемдік еткен, азаматтары бір-бірін құрметтеген, түрлі этнос өкілдері өзара түсіністікте өмір сүрген қоғамда тұрақтылық та берік болады. Сондықтан қоғамдық және ұлтаралық келісімді сақтау – баршаға ортақ парыз. Әр азамат өз ортасында татулықты насихаттап, араздыққа жол бермей, заң талаптарын сақтап, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қараса, бұл жалпыұлттық бірліктің нығаюына үлкен үлес қосады. Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері халықпен тұрақты кері байланыс орнату құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты екенін атап өтті. Мұндай кездесулер алдағы уақытта да жалғасын табады.

Елдің тыныштығы – әр азаматтың ортақ мүддесі. Ал бейбітшілік пен келісім – Қазақстанның ең басты құндылықтарының бірі. Сондықтан қоғамдық тәртіпті сақтау, ұлтаралық татулықты нығайту, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу және құқықтық мәдениетті арттыру бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. «Ауладағы қабылдау» секілді бастамалар халық пен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты күшейтіп қана қоймай, қоғамдағы өзара сенім мен жауапкершілікті арттырады. Осындай ашық диалог пен өзара түсіністік арқылы ғана қауіпсіз әрі берекелі қоғам қалыптастыруға болады. Бірлігі бекем елдің болашағы да баянды. Сондықтан татулықты ту етіп, тұрақтылықты сақтап, қоғамдық келісімді нығайту – баршамызға ортақ міндет. Халық пен полицияның өзара сенімі, азаматтардың белсенділігі мен ортақ жауапкершілігі қалыптасқан жерде қауіпсіздік те, тұрақтылық та берік болады.

Ең бастысы – ел ішіндегі ынтымақ пен бірлікті сақтау. Себебі Қазақстанның күші – оның әр азаматының өзара құрметі мен ортақ шаңыраққа деген жанашырлығында. Қоғамдық және ұлтаралық келісім орныққан елдің іргесі берік, келешегі кемел болмақ.

Кентау қаласы аумағында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың алдын алу, эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау және медициналық ұйымдардың өзара іс-қимылын күшейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы бағыттағы атқарылған жұмыстардың нәтижелері мен алдағы міндеттер 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық талдау қорытындысы бойынша өткен медициналық кеңесте кеңінен талқыланды.

2026 жылғы 22 шілдеде Кентау қаласында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың 2026 жылдың алты айындағы эпидемиологиялық ахуалына арналған медициналық кеңес өткізілді. Жиынға Басқарма басшысы қатысып, шараны эпидемиологиялық бақылау бөлімінің мамандары ұйымдастырды. Медициналық кеңеске Кентау қаласына қарасты медициналық ұйымдардың басшылары, басшы орынбасарлары және эпидемиологиялық қауіпсіздік пен инфекциялық аурулардың алдын алу бағыттарына жауапты мамандар қатысты.

Медициналық кеңестің негізгі мақсаты – қала аумағындағы инфекциялық және аса қауіпті аурулардың таралу деңгейіне жан-жақты талдау жасау, эпидемиологиялық ахуалдың қазіргі жағдайын бағалау, аурулардың тіркелу динамикасын саралау, инфекциялардың таралуына әсер ететін негізгі қауіп факторларын анықтау және алдағы кезеңге арналған профилактикалық шараларды нақтылау.

Жиын барысында 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық жағдайға байланысты баяндама жасалып, аурулардың тіркелу динамикасы, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстар, халық арасында жүргізілген санитариялық-ағарту шаралары және эпидемиологиялық бақылау нәтижелері қаралды. Сонымен қатар медициналық ұйымдар деңгейінде кездесіп отырған мәселелер мен оларды шешу жолдары да назардан тыс қалмады.

Эпидемиологиялық ахуалды тұрақты бақылауда ұстау – қоғамдық денсаулық сақтау жүйесінің маңызды бағыттарының бірі. Себебі инфекциялық аурулар адамнан адамға, қоршаған орта факторлары арқылы немесе тағам мен су арқылы таралуы мүмкін. Сондықтан мұндай аурулардың алдын алу тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, сонымен қатар әрбір азаматтың жауапкершілігін талап етеді. Осыған байланысты медициналық ұйымдарда жүргізілетін профилактикалық және эпидемиологиялық бақылау жұмыстарының тиімділігі айрықша маңызды.

Медициналық кеңесте аурулардың тіркелу динамикасына талдау жасау арқылы эпидемиологиялық жағдайдың өзгеру үрдістерін уақытылы анықтаудың маңыздылығы айтылды. Мұндай талдау медициналық ұйымдарға инфекциялық аурулардың таралу қаупін алдын ала бағалап, қажетті шараларды дер кезінде қабылдауға мүмкіндік береді. Әсіресе маусымдық сипаттағы инфекциялық аурулар, жіті ішек инфекциялары, ауа-тамшы жолымен таралатын аурулар және басқа да жұқпалы дерттер бойынша эпидемиологиялық мониторингтің тұрақты жүргізілуі қажет.

Жиында негізгі қауіп факторларына да ерекше назар аударылды. Инфекциялық аурулардың таралуына санитариялық талаптардың сақталмауы, ауыз судың сапасы, жеке бас гигиенасына немқұрайлы қарау, тағам өнімдерін дұрыс сақтамау және өңдеу талаптарын бұзу, халықтың тығыз орналасуы, медициналық көмекке кеш жүгіну сияқты бірқатар факторлар әсер етуі мүмкін. Сондықтан аурудың алдын алу ең алдымен қауіп факторларын төмендетуден басталатыны атап өтілді.

Бұл ретте медициналық ұйымдардың профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізуі аса маңызды. Халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, инфекциялық аурулардың алғашқы белгілері туралы ақпарат беру, ауру белгілері байқалған жағдайда медициналық көмекке уақытылы жүгінудің маңызын түсіндіру – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тиімді тетіктерінің бірі.

Медициналық кеңес барысында жүргізілген алдын алу шараларының нәтижелері де сараланды. Атап айтқанда, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша халық арасында санитариялық-ағарту жұмыстары, медициналық бақылау, ауру ошақтарында эпидемиологиялық тексерулер жүргізу, байланыста болған адамдарды анықтау және тиісті профилактикалық шараларды ұйымдастыру бағыттарындағы жұмыстардың маңыздылығы атап өтілді.

Инфекциялық ауру анықталған жағдайда медициналық ұйымдардың жедел әрі үйлесімді әрекет етуі аса маңызды. Өйткені аурудың алғашқы жағдайын дер кезінде анықтау, диагнозды нақтылау, науқасты оқшаулау және эпидемиологиялық ошақта қажетті шараларды жүргізу инфекцияның әрі қарай таралуына жол бермеуге мүмкіндік береді. Осы орайда медициналық ұйымдардың басшылары мен жауапты мамандарына эпидемиологиялық бақылау талаптарын қатаң сақтау, тиісті ақпарат алмасуды қамтамасыз ету және анықталған жағдайларға жедел ден қою қажеттігі түсіндірілді.

Жиын барысында медициналық ұйымдар арасындағы өзара іс-қимыл мәселесіне де басымдық берілді. Эпидемиологиялық ахуалдың тұрақтылығы әрбір медициналық ұйымның өз міндетін сапалы орындауына ғана емес, олардың бірлескен жұмысына да тікелей байланысты. Сондықтан ауруларды ерте анықтау, есепке алу, тіркеу, ақпарат беру және профилактикалық шараларды үйлестіру бойынша жұмысты жетілдіру маңызды міндеттердің бірі ретінде белгіленді.

Сонымен қатар медициналық кеңесте туындаған мәселелер жан-жақты талқыланып, оларды шешу бойынша ұсыныстар қарастырылды. Жауапты мамандарға эпидемиологиялық бақылау сапасын арттыру, аурулардың алдын алу бағытындағы жұмыстарды күшейту және профилактикалық іс-шаралардың тиімділігін арттыру бойынша бірқатар міндеттер жүктелді.

Аса қауіпті инфекциялық аурулардың алдын алу мәселесінде халықтың ақпараттану деңгейін арттырудың да маңызы зор. Медициналық ұйымдар тарапынан тұрғындарға инфекциялық аурулардан сақтану жолдары туралы түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу қажет. Бұл бағытта әлеуметтік желілер, бұқаралық ақпарат құралдары, ақпараттық стендтер, кездесулер мен түрлі санитариялық-ағарту шаралары тиімді пайдаланылуы тиіс.

Әсіресе жазғы кезеңде санитариялық қауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлудің қажеттігі бар. Жылы ауа райында кейбір инфекциялық аурулардың таралу қаупі артып, ауыз су мен тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптардың маңызы күшейеді. Сондықтан тұрғындардың жеке гигиена ережелерін сақтауы, сапалы ауыз суды пайдалануы, тағам өнімдерін дұрыс сақтау және дайындау талаптарын орындауы – инфекциялық аурулардың алдын алудың қарапайым әрі тиімді жолдарының бірі.

Медициналық кеңесте инфекциялық аурулардың алдын алуда вакцинацияның да маңызды рөл атқаратыны атап өтілді. Иммундау – бірқатар жұқпалы аурулардың таралуын болдырмауға мүмкіндік беретін тиімді профилактикалық шаралардың бірі. Осыған байланысты ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес вакцинация жұмыстарын ұйымдастыру, халық арасында иммундаудың маңыздылығы жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізу және медициналық қарсы көрсетілімдері жоқ азаматтардың профилактикалық екпелермен қамтылуын қамтамасыз ету маңызды.

Кентау қаласы аумағындағы эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау – алдағы кезеңдегі басты міндеттердің бірі. Бұл бағытта медициналық ұйымдар тарапынан ауруларды ерте анықтау, инфекциялық ауруларға күдікті жағдайларды уақытылы тіркеу, зертханалық диагностиканы жетілдіру, профилактикалық жұмыстарды күшейту және халықпен кері байланысты арттыру бойынша жұмыстар жалғаса береді.

Медициналық кеңестің қорытындысы бойынша алты айлық эпидемиологиялық талдау нәтижелері негізінде тиісті бағыттар айқындалып, алдағы кезеңге арналған міндеттер белгіленді. Жауапты мамандарға инфекциялық және аса қауіпті аурулардың алдын алу бойынша жұмыстарды одан әрі күшейту, эпидемиологиялық бақылауды жетілдіру және медициналық ұйымдар арасында өзара ақпарат алмасуды жандандыру жөнінде нақты тапсырмалар берілді.

Жалпы, мұндай медициналық кеңестердің маңызы зор. Себебі эпидемиологиялық жағдайды тұрақты саралау арқылы аурулардың таралу динамикасын бақылауға, қауіп факторларын дер кезінде анықтауға және ықтимал қауіптердің алдын алуға мүмкіндік бар. Қоғамдық денсаулық сақтау саласында алдын алу шаралары неғұрлым ерте әрі жүйелі ұйымдастырылса, инфекциялық аурулардың таралу қаупі де соғұрлым төмендейді.

Кентау қаласында өткізілген медициналық кеңес – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жүйелі жұмыстардың бір көрінісі. Алдағы уақытта да медициналық ұйымдардың өзара бірлескен іс-қимылын күшейту, профилактикалық шаралардың тиімділігін арттыру және тұрғындардың санитариялық мәдениетін қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Бұл өз кезегінде қала тұрғындарының денсаулығын қорғауға, инфекциялық аурулардың алдын алуға және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам болмақ.

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және полиция мен халық арасындағы өзара сенімді нығайту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы мақсатта Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бастамасымен 2026 жылы республика көлемінде «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы өткізілуде. Аталған акция аясында полиция қызметкерлері тұрғындармен тікелей кездесіп, азаматтардың өзекті мәселелерін тыңдап, құқықтық кеңес беріп, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке қатысты ұсыныстарын қабылдауда.

Бұл бастама халыққа полиция қызметінің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, тұрғындардың күнделікті өмірінде кездесетін мәселелерді жергілікті жерде анықтап, оларды шешу жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік береді. Себебі қауіпсіз қоғам қалыптастыру тек құқық қорғау органдарының жұмысына ғана байланысты емес. Бұл – полиция мен тұрғындардың, мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігін талап ететін маңызды бағыт.

Осы ретте Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері де «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында аудан тұрғындарымен кездесулер ұйымдастырып, азаматтардың ұсыныс-пікірлеріне құлақ асуда. Полиция қызметкерлері тұрғындармен ашық форматта сөйлесіп, олардың құқықтық мәселелеріне байланысты түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесу барысында азаматтар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, құқықтық кеңес алуға, өтініштері мен ұсыныстарын жеткізуге мүмкіндік алды.

Акцияның басты ерекшелігі – тұрғындардың полиция бөліміне арнайы баруын күтпей, құқық қорғау қызметкерлерінің халыққа жақын болуы. Яғни азаматтар өз ауласында, тұрғылықты жерінде полиция қызметкерлерімен тікелей кездесіп, өз мәселесін ашық жеткізе алады. Мұндай формат тұрғындар үшін де ыңғайлы әрі тиімді. Өйткені кей жағдайда азаматтардың құқықтық мәселелері немесе қоғамдық тәртіпке қатысты ұсыныстары тиісті мекемелерге уақытылы жетпей қалуы мүмкін. Ал осындай көшпелі қабылдаулар арқылы мәселелерді ерте кезеңде анықтап, тиісті шараларды қабылдауға жол ашылады. Кездесулер барысында тұрғындарға қоғамдық орындардағы қауіпсіздік, құқық бұзушылықтардың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігі, жол қозғалысы ережелерін сақтау, алаяқтықтың алдын алу және басқа да құқықтық мәселелер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.

Әсіресе қазіргі таңда азаматтардың интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтануы өзекті болып отыр. Полиция қызметкерлері тұрғындарға бейтаныс адамдарға жеке деректерін, банк картасының мәліметтерін, құпия кодтар мен электронды қосымшалардағы ақпараттарды бермеу қажеттігін ескертеді. Сонымен қатар күмәнді қоңыраулар мен хабарламаларға сақтықпен қарау, белгісіз сілтемелерге өтпеу және қаржылық операцияларды мұқият тексеру жөнінде кеңестер беріледі. Мұндай профилактикалық түсіндіру жұмыстары азаматтардың құқықтық және цифрлық сауаттылығын арттыруға ықпал етеді.

«Ауладағы қабылдау» акциясы барысында тұрмыстық сипаттағы мәселелерге де ерекше назар аударылады. Отбасындағы жанжалдар, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша тұрғындарға заң талаптары түсіндіріледі. Полиция қызметкерлері азаматтарға құқық бұзушылықтың кез келген түріне бейжай қарамаудың, қиын жағдайға тап болған адамдарға тиісті көмек көрсету үшін уақтылы құқық қорғау органдарына жүгінудің маңыздылығын жеткізеді.

Сонымен қатар қоғамдық қауіпсіздікке қатысты тұрғындардың ұсыныстары мен пікірлері де назардан тыс қалмайды. Аулалардағы жарықтандыру, қоғамдық орындардағы тәртіп, балалар алаңдарының қауіпсіздігі, жол қозғалысы, көлік жүргізушілерінің тәртібі, тұрғын үйлердің айналасындағы қауіпсіздік мәселелері секілді өзекті мәселелер азаматтармен бірге талқыланады. Себебі жергілікті жердегі нақты жағдайды сол аумақта тұратын тұрғындар жақсы біледі. Сондықтан олардың ұсыныстары құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық қауіпсіздікті жақсарту бағытындағы профилактикалық жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Акцияның тағы бір маңызды бағыты – полиция мен халық арасындағы ашық диалогты қалыптастыру. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықтың сеніміне тікелей байланысты. Азаматтар өз мәселесінің тыңдалатынына, ұсыныстарының ескерілетініне және құқықтық көмек көрсетілетініне көз жеткізген жағдайда полицияға деген сенім де арта түседі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері тұрғындармен кездесулер барысында азаматтардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп қана қоймай, қоғамдық тәртіпті сақтау әрбір адамның ортақ міндеті екенін атап өтуде. Қауіпсіздік мәселесінде тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы аса маңызды. Көшеде немесе қоғамдық орында құқық бұзушылықты байқаған жағдайда тиісті органдарға хабарлау, балалардың қауіпсіздігіне назар аудару, жол ережелерін сақтау және өзара сыйластық қағидаларын ұстану – қоғамдағы тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі алғышарттарының бірі. Қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуда профилактикалық жұмыстардың маңызы зор. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етуден гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Осы тұрғыдан алғанда «Ауладағы қабылдау» акциясы – халықпен тікелей жұмыс істеуге, құқық бұзушылықтың себептері мен оған ықпал ететін факторларды ерте анықтауға бағытталған маңызды бастама.

Тұрғындармен тұрақты түрде кездесіп, олардың пікірін тыңдау арқылы полиция қызметкерлері аумақтағы ахуалды тереңірек зерделей алады. Бұл өз кезегінде құқық бұзушылықтардың алдын алу шараларын нақты жағдайға қарай ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық орындарда тәртіпті сақтау, отбасылық жанжалдарға жол бермеу және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарындағы жұмыстарды күшейтуге ықпал етеді.

Акция аясында тұрғындарға құқықтық көмек көрсету – халықтың заңды мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды қадам. Азаматтардың өз құқықтарын білуі, заң талаптарын түсінуі және құқық бұзушылыққа тап болған жағдайда қайда және қалай жүгіну керектігін білуі – құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды негізі. Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ауладағы қабылдау» акциясы да осы мақсаттарға бағытталған. Полиция қызметкерлері тұрғындардың мәселелерін тыңдап, олардың сұрақтарына жауап беріп, қажетті түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесулер барысында көтерілген мәселелер назарға алынып, құзыреті шегінде тиісті шаралар қабылдануда.

Жалпы, «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы – полиция мен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды қоғамдық бастама. Оның негізгі мәні – азаматтарға құқықтық көмек көрсету ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздік мәселелерін шешуге белсенді қатысуына мүмкіндік беру. Қауіпсіз қоғам құру – баршаға ортақ міндет. Полиция қызметкерлерінің кәсіби жұмысы мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы өзара үйлескен жағдайда ғана қоғамдық тәртіпті нығайтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға болады. Сондықтан мұндай кездесулердің маңызы зор. Ашық диалог, өзара сенім және бірлескен әрекет – қауіпсіз әрі құқықтық қоғам қалыптастырудың берік негізі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері «Ауладағы қабылдау» акциясы аясындағы жұмыстарды жалғастыра отырып, тұрғындардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдауға, құқықтық кеңес беруге және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде жүргізе береді. Өйткені қауіпсіздік – тек полицияның емес, бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Ал тұрғындармен тікелей әрі ашық байланыс орнату – осы құндылықты нығайтудың ең тиімді жолдарының бірі.

Түркістан облысында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры жүзеге асыратын «Мобильді фронт-офис» жобасы аясында шағын және орта бизнес субъектілерімен көшпелі кездесулер басталады. Іс-шаралар кәсіпкерлер үшін мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыру мақсатында облыстың барлық аудан-қалаларында өтеді.

Кездесулер барысында бизнес өкілдері қолданыстағы мемлекеттік қолдау бағдарламалары бойынша жан-жақты кеңес алып, кәсіпкерлікті қаржыландыру және дамыту құралдарымен таныса алады.

Сонымен қатар қатысушыларға жеңілдетілген қаржыландыру, пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау, кепілдік мүлік жеткіліксіз болған жағдайда несиелерге кепілдік беру, микронесиелеу, лизингтік қаржыландыру және мемлекеттік қолдаудың өзге де тетіктері түсіндіріледі.

Кездесулерге тек жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлер ғана емес, сондай-ақ жеке кәсібін ашуды жоспарлап жүрген азаматтар да қатыса алады. Олар өздерін қызықтырған сұрақтарға жауап алып, қолданыстағы қолдау шараларымен танысу мүмкіндігіне ие болады. Сонымен қатар қатысушыларға «Бәйтерек» холдингінің бірыңғай фронт-офисі ұсынатын қолдау құралдары туралы ақпарат беріледі.

Жалпы, «Мобильді фронт-офис» жобасы кәсіпкерлердің орналасқан жеріне қарамастан мемлекеттік қолдау бағдарламаларының қолжетімділігін арттыруға бағытталған. Мұндай формат облыс орталығына бармай-ақ білікті мамандардан кеңес алуға мүмкіндік беріп, ауылдық округтер мен аудандардағы кәсіпкерлер үшін қолайлы жағдай жасайды.

Кездесулерге Түркістан облысы бойынша «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының мамандары, екінші деңгейлі банктердің өкілдері, Түркістан облысының кәсіпкерлік және сауда басқармасының қызметкерлері, сондай-ақ кәсіпкерлікті қолдау институттарының өкілдері қатысады.

Аталған бастама Мемлекет басшысының шағын және орта бизнес субъектілерін мемлекеттік қолдау шараларымен қамтуды кеңейту жөніндегі тапсырмасы аясында жүзеге асырылуда.

Жобаны іске асыру мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыруға, ақпараттық ашықтықты қамтамасыз етуге және өңірдегі кәсіпкерліктің тұрақты дамуына қосымша серпін беруге мүмкіндік береді.

«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Түркістан облысы бойынша «Мобильді фронт-офис» жобасы аясындағы көшпелі кездесулерінің өткізілу кестесі

В Туркестанской области начинается выездные встречи с субъектами малого и среднего бизнеса в рамках проекта «Мобильный фронт-офис», реализуемого Фондом развития предпринимательства «Даму». Мероприятия пройдут во всех районах и городах области с целью повышения доступности государственных мер поддержки для предпринимателей.

В ходе встреч представители бизнеса смогут получить подробные консультации по действующим государственным программам поддержки, а также ознакомиться с инструментами финансирования и развития предпринимательства.

Кроме того, участникам будут разъяснены механизмы льготного финансирования, субсидирования процентных ставок, гарантирования кредитов при недостаточности залогового обеспечения, микрокредитования, лизингового финансирования и другие меры государственной поддержки.

Участие во встречах смогут принять не только действующие предприниматели, но и граждане, планирующие открыть собственное дело. Они смогут получить ответы на интересующие вопросы и ознакомиться с существующими мерами поддержки. Также участникам будет представлена информация об инструментах поддержки, предлагаемых единым фронт-офисом Холдинга «Байтерек».

В целом проект «Мобильный фронт-офис» направлен на повышение доступности государственных программ поддержки для предпринимателей независимо от их местонахождения. Такой формат позволяет получить консультации квалифицированных специалистов без необходимости выезда в областной центр и создает комфортные условия для предпринимателей сельских округов и районов.

Во встречах примут участие специалисты Фонда развития предпринимательства «Даму» по Туркестанской области, представители банков второго уровня, Управления предпринимательства и торговли Туркестанской области, а также представители институтов поддержки.

Данная инициатива реализуется в рамках поручения Главы государства по расширению охвата субъектов малого и среднего бизнеса мерами государственной поддержки.

Реализация проекта позволит повысить доступность мер государственной поддержки, обеспечить информационную открытость и придать дополнительный импульс устойчивому развитию предпринимательства в регионе.

График проведения выездных встреч в рамках проекта «Мобильный фронт-офис» Фонда развития предпринимательства «Даму» по Туркестанской области