Ауылдық жерлерде кәсіп бастауға ниетті азаматтарға мемлекеттік қолдау көрсету – елді мекендердің экономикалық әлеуетін арттырып, тұрғындардың тұрақты табысын қалыптастырудың маңызды тетігі. Осы бағытта жүзеге асырылып жатқан «Ауыл аманаты» бағдарламасы ауыл тұрғындарына өз кәсібін бастауға және бұрыннан қалыптасқан шаруашылығын кеңейтуге нақты мүмкіндік беріп келеді. Бағдарламаның тиімділігін Түркістан облысының ауылдарындағы жүзеге асырылып жатқан жобалардан анық көруге болады. Соның бірі – Арыс қаласына қарасты Саналы елді мекеніндегі түйе шаруашылығымен айналысып отырған азаматтардың кәсібі.

Саналы ауылында түйе шаруашылығын дамытып отырған Боранбай Көшербаев үшін мемлекеттік бағдарлама жаңа мүмкіндіктерге жол ашқан. Шаруа «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жылдық 2,5 пайыздық жеңілдетілген несие алып, 8 миллион теңге көлемінде қаражатқа қол жеткізген. Бұл қаражат шаруашылықтың материалдық базасын нығайтып, түйе санын көбейтуге мүмкіндік берген. Бүгінде шаруа түйе басын арттырып қана қоймай, одан өндірілетін өнімдерді нарыққа шығаруды қолға алған. Негізгі өнімдерінің бірі – шұбат. Құнарлы әрі табиғи сусын ретінде шұбатқа деген сұраныс жоғары. Сондықтан түйе шаруашылығын дұрыс ұйымдастырып, алынған өнімді өңдеп, тұтынушыға ұсыну – ауылдағы кәсіп иелері үшін табысты бағыттардың бірі.

Боранбай Көшербаевтың айтуынша, жеңілдетілген несие шаруашылықты дамытуға қажетті мүмкіндікті пайдалануға жол ашқан.

«Мемлекет тарапынан көрсетіліп жатқан қолдауға ризамын. «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы 2,5 пайыздық жеңілдетілген несие алып, шаруашылығымызды дамытуға мүмкіндік туды. Қаржыға түйе санын көбейтіп, кәсібімізді кеңейтіп жатырмыз. Қазір түйеден алынатын өнімдерді, соның ішінде шұбатты нарыққа шығарып, табыс тауып отырмыз. Осындай қолдаудың ауылдағы шаруалар үшін маңызы зор», – дейді түйе шаруашылығының жетекшісі.

Саналы елді мекеніндегі түйе шаруашылығымен айналысып отырғандардың қатарында Эльвира Дарманбекова да бар. Ол жұбайымен бірге ауыл шаруашылығын дамытып, бұл кәсіпті он жылдан бері жүргізіп келеді. Жылдар бойы қалыптасқан тәжірибенің арқасында шаруашылықтағы түйе саны да көбейіп, малды жайылымға шығару арқылы табиғи жағдайда бағуға басымдық берілген.

Эльвира Дарманбекова – Саналы елді мекеніндегі «Күмісай апа» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің мүшесі. Шаруашылықта бүгінде 6 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл – ауылдағы шағын шаруашылықтың тек бір отбасының табысын арттырып қана қоймай, басқа тұрғындарға да тұрақты жұмыс орындарын қалыптастыра алатынын көрсетеді.

Шаруашылық иелері «Ауыл аманаты» бағдарламасының мүмкіндігін өндірістік бағытта да тиімді пайдаланған. Бағдарлама аясында сүт өнімдерін сақтауға қажетті құрылғылар алынған. Мұндай жабдықтар өнімнің сапасын сақтап, оны ұзақ уақытқа жарамды күйде ұстауға және тұтынушыға талапқа сай жеткізуге мүмкіндік береді.

«Жолдасым екеуіміз осы кәсіпті бірге жүргізіп, шаруашылықты біртіндеп дамытып келеміз. Он жылдан бері шаруа қожалығымен айналысып, түйе басын көбейттік. Мемлекеттік қолдаудың арқасында жұмысымызды кеңейтуге мүмкіндік алдық. «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы сүт өнімдерін сақтауға қажетті құрылғылар сатып алдық. Бұл біз үшін үлкен көмек болды. Кәсібіміздің дамуына жағдай жасап отырған мемлекетке алғысымызды білдіреміз», – дейді Эльвира Дарманбекова.

Түйе шаруашылығының тағы бір ерекшелігі – өнімділігі мен алынатын өнімнің құндылығы. Шаруашылықтағы бір түйеден бір сауғанда шамамен 10 литрге дейін сүт алынады. Бұл көрсеткіш түйе шаруашылығын ауыл тұрғындары үшін экономикалық тұрғыдан тиімді кәсіптің біріне айналдырып отыр.

Түйе сүтінен дайындалатын шұбат – ұлттық тағам мәдениетінің бір бөлігі ғана емес, ауылдағы қайта өңдеу өндірісін дамытуға мүмкіндік беретін өнім. Егер шаруашылықта сүтті сауып алу, сақтау, салқындату, өңдеу және қаптау жұмыстары жолға қойылса, қарапайым мал шаруашылығы біртіндеп толыққанды агробизнеске айналады. Яғни түйе өсірудің пайдасы мал басын көбейтумен ғана шектелмейді. Оның сүті, шұбаты және басқа да өнімдері қосымша табыс көзіне айналады.

Сонымен бірге түйе – шөлейт және қуаң аймақтардың табиғи жағдайына бейімделген мал. Арыс өңірінің климаттық ерекшеліктерін ескерсек, түйе шаруашылығын дамыту ауыл тұрғындарының дәстүрлі кәсіпті заманауи тәсілдермен ұштастыруына мүмкіндік береді. Жайылымды тиімді пайдалану, мал басын асылдандыру, сүт өнімдерін қайта өңдеу және дайын өнімді нарыққа шығару арқылы шаруашылықтың табыстылығын арттыруға болады.

«Ауыл аманатының» негізгі артықшылығы да осында. Бағдарлама азаматқа дайын жұмыс іздеуден бөлек, өз кәсібін қалыптастыруға жағдай жасайды. Жеңілдетілген несие алған тұрғын өзіне қажетті құрал-жабдықты сатып алып, мал басын көбейтіп, өндірісін жолға қоя алады. Ал кәсіптің дамуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына және ауыл экономикасының жандануына әсер етеді.

Түркістан облысында бағдарламаның ауқымы да жылдан-жылға кеңейіп келеді. 2023-2025 жылдары республикалық бюджеттен бөлінген 30,2 млрд теңге қаржы есебінен облыста 4 223 жоба қаржыландырылған. Нәтижесінде 4 635 жаңа жұмыс орны құрылып, 593 жылыжай салынды. Сонымен қатар ауыл шаруашылығының түрлі бағыттарын дамыту үшін 76,8 мыңнан астам ауыл шаруашылығы малы сатып алынып, 79 қайта өңдеу кәсіпорны іске қосылды.

Бағдарламаның әлеуметтік әсері де байқалады. Жүздеген азамат кәсіп бастап, тұрақты табыс көзіне ие болудың арқасында атаулы әлеуметтік көмек алушылар қатарынан шыққан. Атап айтқанда, іске асырылған жобалардың нәтижесінде 441 азамат атаулы әлеуметтік көмек алушылар қатарынан шыққан. Бұл – мемлекеттік қолдаудың халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған нақты нәтижелерінің бірі. Ауыл шаруашылығы өндірісінің көлеміне де бағдарламаның ықпалы бар. Қазіргі таңда осы жобалардың нәтижесінде облыста жыл сайын шамамен 80 млрд теңгенің ауыл шаруашылығы өнімі өндірілуде. Бұл көрсеткіш ауылдағы шағын және орта шаруашылықтардың өңір экономикасындағы рөлінің артып келе жатқанын аңғартады.

Биыл «Ауыл аманаты» бағдарламасын іске асыру үшін республикалық бюджеттен 15,3 млрд теңге қарастырылған. Оның алғашқы 7 млрд теңгелік траншы толық игеріліп, 583 жоба қаржыландырылды. Бұл жобалардың нәтижесінде 1 234 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. Биылғы кезеңде әлеуметтік тұрғыдан қолдауды қажет ететін азаматтарға басымдық берілуде. Атап айтқанда, Отбасылық цифрлық картаның «D» және «E» санатындағы азаматтарын қолдауға ерекше назар аударылып, жеңілдетілген несиелер ең алдымен осы санаттағы тұрғындарға бағытталуда.

Жалпы, Саналы елді мекеніндегі Боранбай Көшербаев пен Эльвира Дарманбекованың тәжірибесі «Ауыл аманаты» бағдарламасының ауыл тұрғындары үшін жай ғана қаржылай көмек емес, кәсіпті нақты іске айналдыруға мүмкіндік беретін тиімді құрал екенін көрсетеді. Бірі жеңілдетілген несие арқылы түйе басын көбейтіп, шұбат өндірісін дамытып жатса, енді бірі сүт өнімдерін сақтау мүмкіндігін арттырып, бірнеше адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр.

Мұндай мысалдар ауылдағы кәсіпкерліктің болашағы зор екенін көрсетеді. Әсіресе табиғи ресурстарды тиімді пайдаланып, дәстүрлі мал шаруашылығын заманауи технологиялармен ұштастыру – ауыл экономикасын дамытудың маңызды бағыттарының бірі. Ал мемлекет тарапынан берілетін жеңілдетілген несие мен қажетті құрал-жабдыққа қолжетімділік шаруалардың өз кәсібін кеңейтіп, өнім көлемін арттыруына жол ашады. Алдағы уақытта Түркістан облысында «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында ауыл тұрғындарының табысын арттыру, қайта өңдеу өндірістерін дамыту және тұрақты жұмыспен қамтуды күшейту бағытындағы жұмыстар жалғаса береді. Бұл өз кезегінде ауылдағы кәсіпкерлікті жандандырып, жаңа жұмыс орындарын көбейтуге, жергілікті өнім өндірісін арттыруға және ауыл тұрғындарының тұрмыс сапасын жақсартуға ықпал етпек.

Саналы ауылындағы түйе шаруашылығы – осы мүмкіндіктің нақты көрінісі. Ең бастысы, мемлекеттік қолдауды тиімді пайдаланып, оны табыс әкелетін тұрақты кәсіпке айналдыру. Бұл – ауыл аманатын ақтайтын нақты еңбек пен нәтижеге бастайтын жол.

Мақтаарал ауданында ауыл шаруашылығы алқаптарын суармалы сумен тұрақты қамтамасыз ету, суару жүйелерінің техникалық жағдайын бақылау және анықталған мәселелерді жедел шешу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы мақсатта аудан аумағындағы су өткізу қабілетінде мәселелер туындаған және ерекше бақылауды қажет ететін каналдардың жай-күйіне зерделеу жүргізілді. Мониторинг жұмыстарына аудан әкімінің орынбасары Нұрбол Саттаров, ауданның кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Баязит Әлімқұл, сондай-ақ «Қазсушар» РМК Түркістан филиалы Мақтарал өндірістік бөлімшесінің басшысы Тоқберген Мейрбек қатысты. Жауапты сала мамандарымен бірге К-20, К-18, К-19, К-16Б және К-15 (Целинный насос) каналдары зерделеніп, олардың қазіргі техникалық жай-күйі жан-жақты қаралды. Атап айтқанда, каналдардың су өткізу мүмкіндігі, арналардың жағдайы, су ағысына әсер ететін факторлар және суармалы алқаптарға судың уақтылы әрі қажетті көлемде жеткізілуіне ықпал ететін мәселелер зерделенді. Мониторинг барысында каналдардың қалыпты жұмыс істеуіне кедергі келтіруі мүмкін бірқатар мәселелер назарға алынды.

Әсіресе, суару кезеңінде су тапшылығына жол бермеу, су өткізу жүйелерінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету және шаруалардың қажеттілігіне сәйкес су жеткізудің тұрақтылығын сақтау мәселелеріне басымдық берілді. Анықталған кемшіліктер мен проблемалық учаскелер бойынша жауапты мамандарға тиісті тапсырмалар берілді. Сонымен қатар, әрбір канал бойынша нақты жұмыстарды ұйымдастыру, ақауларды жою және су өткізу қабілетін қалыпқа келтірудің тиімді жолдары талқыланды. Жұмыс барысында суару жүйелерін күтіп ұстау, каналдардың техникалық жағдайын тұрақты бақылау және туындаған мәселелерді жедел шешудің маңыздылығы да атап өтілді. Бұл жұмыстардың негізгі мақсаты – ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін суармалы сумен тұрақты қамтамасыз етіп, егістік алқаптарының суару кезеңін іркіліссіз өткізуге жағдай жасау. «Мақтаарал ауданы – суармалы егіншілік кеңінен дамыған өңірлердің бірі. Сондықтан, каналдар мен гидротехникалық нысандардың үздіксіз жұмыс істеуі ауданның ауыл шаруашылығы саласы үшін аса маңызды. Осыған байланысты суару инфрақұрылымының жағдайын бақылау жұмыстары маусым барысында тұрақты түрде жүргізіліп отыруы керек» деді, аудан әкімінің орынбасары Н.Саттаров. Айта кетейік, қазіргі таңда жауапты мекемелер тарапынан проблемалық учаскелер бойынша тиісті жұмыстар қолға алынып, олардың орындалу барысы бақылауда тұр.

Аудан экономикасында аграрлық саланың алар орны зор болғандықтан, егістік алқаптарын қажетті көлемде ағын сумен қамтамасыз ету мәселесі әрдайым маңызды бағыттардың қатарында. Әсіресе мақта, көкөніс, бақша және мал азықтық дақылдарды өсіруде су ресурстарының жеткілікті әрі тиімді пайдаланылуы мол өнім алудың негізгі алғышарты болып саналады. Ауыл шаруашылығы алқаптарын суармалы сумен қамтамасыз ету – тек егіннің шығымдылығына ғана емес, аудан тұрғындарының әлеуметтік-экономикалық жағдайына да тікелей әсер ететін мәселе. Сондықтан каналдар мен суару жүйелерін күтіп ұстау, олардың өткізу қабілетін арттыру, су шығынын азайту және шаруаларға суды белгіленген кесте бойынша жеткізу маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Аудандағы суару жүйесінің ауқымдылығы бұл мәселенің қаншалықты маңызды екенін көрсетеді.

Ресми мәлімет бойынша, Мақтаарал ауданында 529 ағын су каналы бар, олардың жалпы ұзындығы 1152 шақырымнан асады. Суармалы алқаптарды сумен қамтамасыз ету үшін каналдар жүйесімен қатар су қашыртқылары мен гидротехникалық нысандар да пайдаланылады. Ауданның суармалы егіншілігі үшін «Достық» мемлекетаралық каналы және К-15, К-17, К-18, К-19, К-20 секілді ірі каналдардың маңызы зор. Суару маусымына дайындық барысында каналдардың техникалық жағдайын жақсарту жұмыстарына ерекше көңіл бөлінеді. Арналарды механикалық тазалау, су өткізу қабілетін арттыру, проблемалық учаскелерді анықтау және гидротехникалық құрылыстарды жөндеу – егістікке суды уақытылы жеткізудің негізгі тетіктері.

Мәселен, 2025 жылы аудан бойынша 123 каналдың 116,5 шақырымы тазартылса, 2026 жылы 184 каналды қамтитын 460,9 шақырым арнаны тазалау жоспарланған. Сонымен бірге суару жүйелерін қайта жаңғырту бағытындағы ірі жобалар да ауданның су шаруашылығы инфрақұрылымын жақсартуға мүмкіндік беруде. «Мақтаарал-1» суару-дренаж жүйесінің бірінші іске қосу кешенін қалпына келтіру жұмыстары шамамен 8 мың гектар жердің сумен қамтамасыз етілуін жақсартуға бағытталған. Ал осы жүйенің екінші іске қосу кешенін реконструкциялау 16 447 гектар алқапқа су жеткізу жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Суармалы сумен қамтамасыз ету жұмыстарында шаруалармен жасалатын келісімшарттардың да маңызы жоғары. Су беру көлемін жоспарлау, су пайдалану тәртібін реттеу және әрбір шаруашылықтың қажеттілігін ескеру арқылы су ресурстарын әділ әрі тиімді бөлуге жағдай жасалады. 2025 жылы Мақтаарал ауданында 3280 келісімшарт негізінде 55 641 гектар суармалы егістік жер ағын сумен қамтамасыз етілген. Ал 2026 жылы да 3280 келісімшарт бойынша шамамен 52 мың гектар егістік алқапты сумен қамту жоспарланып отыр. Су пайдалану келісімшарттарын электрондық форматқа көшіру жұмыстары да жүргізіліп, бұл саладағы қызметтердің ашықтығы мен жеделдігін арттыруға ықпал етуде.

Мақтаарал ауданында суды тиімді пайдаланудың маңызы ерекше. Өйткені ауданның негізгі дақылдарының бірі – мақта, ал оны өсіру барысында суға деген сұраныс жоғары болады. Сонымен қатар бақша, көкөніс, жүгері, жоңышқа секілді дақылдар да тұрақты суаруды қажет етеді. Сондықтан егіс құрылымын жоспарлау кезінде су көлемі мен табиғи жағдайлар ескеріледі. 2026 жылға арналған жоспар бойынша ауданда мақта алқабы 32,6 мың гектарды, бақша дақылдары 14 мың гектарды құрауы көзделген.Су тапшылығының алдын алу мақсатында жауапты мекемелер каналдардағы жағдайды тұрақты бақылауда ұстайды. Соңғы мониторинг барысында К-20, К-18, К-19, К-16Б және К-15 каналдарының техникалық жағдайы зерделеніп, су өткізу мүмкіндігіне әсер ететін мәселелер қаралды. Мұндай жұмыстар суару кезеңінде туындайтын қиындықтарды алдын ала анықтап, қажетті шараларды жедел қабылдауға мүмкіндік береді. Негізгі мақсат – шаруаларды суармалы сумен тұрақты қамтамасыз етіп, вегетациялық кезеңнің іркіліссіз өтуіне жағдай жасау. Суармалы суды тиімді жеткізу мәселесі тек каналдарды тазалаумен шектелмейді. Су ысырабының алдын алу, тозған инфрақұрылымды жаңарту, каналдарды реконструкциялау және суару тәртібін сақтау да маңызды.

Мәселен, К-17 каналын реконструкциялау жұмыстары су шығынын азайтып, егістік алқаптарын суару тиімділігін арттыруға бағытталған. Бүгінде су ресурстарын үнемдеу – Мақтаарал ауданындағы аграрлық саланың басты талаптарының бірі. Әрбір текше метр суды тиімді пайдалану, шаруалардың су пайдалану мәдениетін арттыру және заманауи су үнемдеу технологияларын кезең-кезеңімен енгізу алдағы уақытта ерекше маңызға ие болмақ. Каналдар арқылы келетін суды ретімен пайдалану, белгіленген кезек кестесін сақтау және заңсыз су пайдалануға жол бермеу арқылы қолдағы су қорын барынша тиімді игеруге болады.

Мақтаарал ауданында ауыл шаруашылығы алқаптарын суармалы сумен қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Каналдарды тазалау, гидротехникалық нысандарды жөндеу, суару-дренаж жүйелерін қайта жаңғырту, проблемалық учаскелерді бақылау және шаруалармен су беру жөніндегі келісімшарттарды жетілдіру – осы бағыттағы маңызды шаралардың бірі. Су – Мақтааралдың ауыл шаруашылығы үшін стратегиялық ресурс. Сондықтан оны ұқыпты пайдалану, суару инфрақұрылымын тұрақты жаңарту және диқандарды қажетті көлемдегі ағын сумен қамтамасыз ету ауданның аграрлық әлеуетін одан әрі арттыруға, мол өнім алуға және ауыл халқының әл-ауқатын жақсартуға қызмет етеді.

Сарыағаш ауданында «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы аясында қоршаған ортаны абаттандыру және елді мекендердің санитарлық тазалығын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.

Кезекті сенбілік барысында аудан аумағындағы республикалық және облыстық маңызы бар автомобиль жолдарының бойы, елді мекендердің ішкі көшелері, қоғамдық орындар мен жаяу жүргіншілер жолдары тазартылды. Сонымен қатар арық-атыздар қоқыстан аршылып, жол жиектеріндегі шөптер шабылды. Ретсіз өскен бұталар ретке келтіріліп, жиналған тұрмыстық қалдықтар арнайы техникалардың көмегімен белгіленген қоқыс полигондарына шығарылды.

Тазалық шаралары таңғы сағат 07:30-да аудан бойынша белгіленген аумақтардың барлығында бір уақытта ұйымдастырылды. Сенбілікке аудан әкімі Арман Абдуллаев бастаған мемлекеттік мекеме қызметкерлері, коммуналдық сала мамандары мен жастар белсенді қатысты.

Арман Абдуллаев тазалық жұмыстары жүргізіліп жатқан аумақтарды аралап, атқарылып жатқан жұмыстардың сапасы мен барысын бақылауға алды. Жауапты бөлім басшыларына, қала және ауылдық округ әкімдеріне абаттандыру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп, тазалық талаптарының сақталуын қамтамасыз етуді тапсырды.
Сондай-ақ аудан басшысы қоршаған ортаның тазалығы әрбір тұрғынның ортақ жауапкершілігі екенін атап өтті. Осы ретте тұрғындарды туған өлкенің көркеюіне үлес қосып, тазалықты сақтауға және экологиялық мәдениетті қалыптастыруға белсенді атсалысуға шақырды.

Сарыағаш ауданында санитарлық тазалық, көгалдандыру және абаттандыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғасатын болады.
#Таза_Қазақстан

Арыс қаласында тазалық пен тәртіпті сақтау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Бұл ретте қаланың көркейіп, көшелер мен аулалардың таза болуы тек арнайы қызметтердің жұмысына емес, ең алдымен тұрғындардың ортақ жауапкершілігі мен белсенділігіне байланысты. Осы ұстанымды берік қалыптастыру мақсатында қалада кезекті жалпықалалық сенбілік ұйымдастырылды.

«Таза Қазақстан» шарасы аясында өткен тазалық жұмысына мемлекеттік мекемелердің, кәсіпорындардың, білім беру ұйымдарының қызметкерлері мен түрлі еңбек ұжымдары белсенді қатысты. Қала орталығында ұйымдастырылған сенбілік барысында азаматтар қоғамдық ортаға деген жанашырлығын нақты іспен көрсетті.

Тазалық жұмыстары кезінде көшелер мен жол жиектеріндегі арамшөптер орылып, жиналған қоқыстар арнайы қаптарға салынды. Қоғамдық орындар ретке келтіріліп, тұрмыстық қалдықтар белгіленген орындарға шығарылды. Мұндай жұмыстар қаланың санитарлық жағдайын жақсартып қана қоймай, тұрғындарға таза әрі қолайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Сенбіліктің маңызды ерекшелігі – тұрғындардың өз аумақтарына жауапкершілікпен қарауы. Әсіресе көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларында белсенділік байқалды. Әбдіразақов көшесіндегі №49 үйдің тұрғындары да игі бастамадан шет қалмай, аула аумағын тазалауға атсалысты. Олар балалардың ойын алаңдарын ретке келтіріп, ауланы қоқыстан тазалап, ортақ кеңістіктің ұқыпты болуына өз үлестерін қосты.

Мұндай бастамалар тазалықтың бір күндік сенбілікпен шектелмейтінін көрсетеді. Қаланың әрбір тұрғыны өз үйінің ауласын, көшесін, қоғамдық орындарды таза ұстауға үлес қосқанда ғана шаһардың жалпы келбеті жақсара түседі. Бір адамның әрекеті екінші адамға үлгі болып, осылайша тазалық мәдениеті қоғамда қалыптасады.

Тұрғындардың белсенділігі – туған жерге деген құрметтің көрінісі. Себебі өз ауласына жанашырлықпен қарап, айналасын таза ұстау арқылы әр азамат қаланың көркеюіне нақты үлес қосады. Сенбілік кезінде түрлі жастағы тұрғындардың бір мақсатқа жұмылуы да осы ортақ жауапкершіліктің маңызын айқын аңғартты.

«Таза Қазақстан» бастамасының негізгі мақсаты да – қоршаған ортаны таза ұстаумен қатар, халық арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру, табиғат пен қоғамдық кеңістікке деген жауапкершілікті арттыру. Бұл бағыттағы жұмыстар тұрғындардың қолдауымен және белсенді қатысуымен нәтижелі болмақ.

Арыс қаласының тазалығы – баршаға ортақ міндет. Сондықтан әрбір азамат өз ауласынан бастап тазалыққа мән беріп, қоғамдық орындарға ұқыпты қарауы қажет. Қала әкімдігі жалпықалалық сенбілікке белсене қатысқан тұрғындар мен еңбек ұжымдарына алғыс білдіреді. Туған қаланың ажарлы, таза әрі жайлы болуы – ортақ еңбектің нәтижесі. Ал осы жолдағы тұрғындардың белсенділігі Арыстың көркеюіне серпін беретін маңызды күш болып қала бермек.

Мақтаарал ауданында инвестиция тарту жұмыстарының басты нәтижелерінің бірі – жаңа өндірістердің ашылып, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндігінің артуы. Бүгінде ауданда жүзеге асырылып жатқан ірі жобалар өндірістік әлеуетті күшейтумен қатар, жергілікті халық үшін жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға бағытталып отыр.  Әсіресе 2026–2028 жылдарға жоспарланған инвестициялық жобалардың әлеуметтік-экономикалық маңызы жоғары. Осы кезеңде аудан аумағында жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру көзделген. Жобалар толық жүзеге асқан кезде 1207 жаңа жұмыс орны ашылады. Бұл – аудан тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтуға және халықтың табысын арттыруға ықпал ететін маңызды көрсеткіш.

Жаңа жұмыс орындарының ашылуы аудандағы еңбек нарығына да оң әсер етпек. Себебі инвестициялық жобалардың басым бөлігі өңдеу өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, тамақ, тоқыма және құрылыс салаларымен байланысты. Яғни жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы түрлі бағыттағы мамандарға сұранысты арттырып, тұрғындардың өз ауданында еңбек етуіне мүмкіндік береді. Бұл бағыттағы жұмыс өткен жылдан-ақ нақты нәтижесін көрсетті. 2025 жылы ауданда 8 инвестициялық жоба толық іске қосылып, 153 тұрақты жұмыс орны ашылды. Сол жылы ауданға 56,4 млрд теңге инвестиция тартылып, жоспар 110 пайызға орындалған болатын. Бұл инвестиция тартудың тек қаржылық көрсеткіш емес, нақты экономикалық және әлеуметтік нәтиже беретінін аңғартады.

2026 жылы да инвестициялық белсенділік жоғары деңгейде қалыптасып отыр. Ауданға жыл қорытындысымен 60 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланған. Жылдың алғашқы алты айында бұл бағытта 23,4 млрд теңге инвестиция тартылған. Алдағы жобалардың толық қуатына шығуы жаңа жұмыс орындарының санын одан әрі арттыруға мүмкіндік береді. Жергілікті кәсіпкерлер жүзеге асырып жатқан жобаларда да жұмыспен қамту мәселесіне ерекше мән берілген. Жалпы құны 3,9 млрд теңгені құрайтын 4 жобаның нәтижесінде 236 адамды тұрақты жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Солардың бірі – «Мырза» ЖШС-нің ет өнімдерін терең өңдеу цехы. Жобаның құны 350 млн теңгені құрайды. Қазіргі таңда кәсіпорында жартылай дайын өнімдер бөлімі жұмыс істеп тұр. Биыл төртінші тоқсанда ет өңдеу бағытын толық іске қосу жоспарланған. Өндірістің кеңеюі жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Ал «Халық» ЖШС жалпы құны 2 млрд теңге болатын тігін өндірісін іске асыруда. Кәсіпорынға қажетті құрал-жабдықтар толық жеткізіліп, монтаждау жұмыстары аяқталған. Қазір мамандарды даярлау және тапсырыстар қабылдау кезеңі жүріп жатыр. Бұл жоба әсіресе өндірістік мамандықтарды игерген тұрғындар үшін еңбек етуге жаңа мүмкіндік қалыптастырады. Ауданда ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласында да жаңа жұмыс орындарын ашуға бағытталған жобалар жүзеге асуда. «Хамро Ата» ЖШС 1,5 млрд теңге инвестиция салып, мақта майын өндіретін зауыт салуда. Қазіргі таңда құрылыс жұмыстарының 80 пайызы орындалған, құрал-жабдықтарды орнату толық аяқталған. Кәсіпорынды биыл үшінші тоқсанда іске қосу жоспарланып отыр. Ал «Тамила» шаруа қожалығы 500 млн теңге инвестиция есебінен мал бордақылау кешенін салуда. Жыл соңына дейін 2000 басқа арналған кешенді пайдалануға беру жоспарланса, 2027 жылы оның қуаты 5000 басқа дейін ұлғайтылады. Өндіріс көлемінің артуы ауылдық жерлердегі жұмыспен қамту мүмкіндіктерін де кеңейтеді.

Мақтааралдағы индустриялық аймақтың дамуы да еңбекпен қамтуға тікелей ықпал ететін маңызды бағыттардың бірі. 2014 жылы құрылған аумағы 24 гектар индустриялық аймақ бүгінде толық игерілуге жақын. Қазіргі таңда мұнда небәрі 1 гектар бос жер қалған. Биыл индустриялық аймақта жалпы құны 3,5 млрд теңгені құрайтын 6 жоба жүзеге асырылып, 91 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылады деп жоспарланған. Мұнда мата, темір-бетон өнімдері, асфальт-бетон, мақта талшығы мен мақта майын өндіру, сондай-ақ пластикалық өнімдерді қайта өңдеу бағытындағы кәсіпорындар іске қосылуда. Аталған өндірістердің іске қосылуы Мақтааралдағы жұмыс орындарының санын ғана арттырып қоймай, еңбек нарығының құрылымын да кеңейтеді. Тұрғындарға өндірістік, техникалық және басқа да мамандықтар бойынша еңбек етуге мүмкіндік пайда болады.

Аудандағы жұмыспен қамтудың тағы бір ірі резерві – арнайы экономикалық аймақта жүзеге асырылып жатқан жобалар. Қазіргі таңда мұнда жалпы құны 104,2 млрд теңгені құрайтын 5 ірі инвестициялық жоба іске асырылуда. Жобалар толық қуатына шыққан кезде 845 адам тұрақты және маусымдық жұмыспен қамтылады. Бұл көрсеткіш Мақтааралдағы инвестициялық жобалардың ауқымын ғана емес, олардың аудан тұрғындарының әл-ауқатына ықпалын да көрсетеді. Өндірістік нысандардың көбеюі жаңа жұмыс орындарының ашылуына, жергілікті кадрларға сұраныстың артуына және тұрғындардың тұрақты табыс көзін қалыптастыруына жағдай жасайды.

Арнайы экономикалық аймақта «БНК групп» ЖШС кәсіпкерлерге өндірістік алаңдарды жалға беру мақсатында 8 броунфилдтің құрылысын аяқтаған. Сонымен қатар «HanYa Holdings» ЖШС, «Мақтаарал Xing Feng» ЖШС және «Каз Про Темир» ЖШС өндірістік нысандарының құрылысы жүргізілуде. Бұл кәсіпорындардың 2026–2028 жылдары толық пайдалануға берілуі жоспарланған. Шағын және орта бизнесті қолдау арқылы да жаңа жұмыспен қамту мүмкіндіктері қалыптасуда. Мақтарал ауылдық округінен 2 гектар жер бөлініп, әрқайсысының аумағы 450 шаршы метр болатын 5 өндірістік ғимараттың құрылысы аяқталған. Қазіргі таңда жалпы құны 540 млн теңгені құрайтын жобаларды іске асыратын 5 кәсіпкермен меморандум жасалған.

Өндірістік ғимараттарды жалға алу немесе сатып алу арқылы кәсіпкерлер өз жобаларын іске қосып, жаңа жұмыс орындарын қалыптастырады. Сонымен бірге осы нысандарда жұмысын бастайтын екі кәсіпкерді «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жеңілдетілген несиеге қол жеткізумен қамтамасыз ету бойынша құжаттандыру жұмыстары жүргізілуде. Осылайша, Мақтааралдағы инвестициялық саясаттың негізгі нәтижесі тек аудан экономикасына қаржы тартумен шектелмейді. Оның маңызды көрсеткіші – адамдарды жұмыспен қамту, тұрақты табыс көздерін қалыптастыру және жергілікті еңбек нарығын дамыту.

Бүгінде 2026–2028 жылдарға жоспарланған 19 инвестициялық жобаның нәтижесінде 1207 жаңа жұмыс орнының ашылуы көзделіп отыр. Ал 2025 жылы іске қосылған жобалар арқылы 153 тұрақты жұмыс орны құрылды. Алдағы жылдары инвестициялық жобалардың толық қуатына шығуы бұл көрсеткішті одан әрі арттырып, Мақтаарал тұрғындары үшін жаңа еңбек мүмкіндіктерін қалыптастырады. Бұл – инвестицияның аудан экономикасына ғана емес, әр отбасының әлеуметтік жағдайына әсер ететінін көрсететін нақты нәтиже. Өйткені жаңа кәсіпорын – жаңа өндіріс қана емес, ең алдымен жаңа жұмыс орны, тұрақты табыс және халықтың болашағына деген сенім.

Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауын дайындау мен өткізу мәселелері бойынша Түркістан облысында аудандық, қалалық аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелеріне арналған арнайы семинар ұйымдастырылды.

Жиынға Түркістан қаласына арнайы іс-сапармен келген ҚР ОСК Электораттық оқытуды ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі Е.С. Абдақасов, Түркістан облыстық аумақтық сайлау комиссиясының мүшелері, сондай-ақ аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының төрағалары мен мүшелері қатысты.

Семинарға Түркістан облыстық аумақтық сайлау комиссиясы Төрағасының орынбасары Б.Хасанов модераторлық жасап, жиынның маңызына кеңінен тоқталды.
«Бүгінгі басқосудың басты мақсаты – Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауын әзірлеу мен өткізуге дайындық барысын пысықтау, сондай-ақ облыстық деңгейдегі мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды үйлестіру және атқарылып жатқан жұмыстарды бірлесіп талқылау», — деді ол өз сөзінде.
Шара барысында Жетісай аудандық аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Д. Сейдекеримова, Мақтаарал аудандық аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Г. Қалдарова және Сайрам аудандық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы С. Реметов баяндама жасап, әдістемелік тәжірибелерімен бөлісті және әріптестерімен ой-талқы өткізді.

Семинар соңында сайлау күні заңдылықты қатаң сақтау және сайлау учаскелерінде туындауы мүмкін әртүрлі жағдаяттарды (ситуацияларды) шешу жолдары жан-жақты талқыланды.

Мақтаарал ауданында инвестициялық ахуалды жақсарту және жаңа өндіріс орындарын ашу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Ауданда жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар экономиканың дамуына серпін беріп, халықты тұрақты жұмыспен қамтуға оң ықпал етуде. 2025 жылы аудан бойынша 51,0 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланса, жыл қорытындысымен бұл жоспар 110 пайызға орындалып, аудан экономикасына жалпы 56,4 млрд теңге инвестиция тартылды. Өткен жылы 8 инвестициялық жоба толық іске қосылып, нәтижесінде 153 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылды. Ал 2026 жылы ауданға 60,0 млрд теңге инвестиция тарту көзделген. Жылдың алғашқы алты айының қорытындысы бойынша ауданға 23,4 млрд теңге инвестиция тартылып, бекітілген жоспар артығымен орындалды.

Жалпы 2026–2028 жылдары Мақтаарал ауданында жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Бұл жобалардың нәтижесінде 1207 жаңа жұмыс орны ашылады. Жобалардың бір бөлігі жергілікті кәсіпкерлер тарапынан жүзеге асырылса, қалған бөлігі шетелдік инвесторлардың қатысуымен іске асуда. Жергілікті кәсіпкерлер жалпы құны 3,9 млрд теңгені құрайтын 4 жобаны жүзеге асырып, 236 адамды тұрақты жұмыспен қамтуды жоспарлап отыр. Олардың қатарында «Мырза» ЖШС-нің 350 млн теңгелік ет өнімдерін терең өңдеу цехы бар. Қазіргі таңда жартылай дайын өнімдер бөлімі жұмыс істеп тұр, ал биылғы жылдың төртінші тоқсанында ет өңдеу бағыты толық іске қосылады. Сонымен қатар, «Халық» ЖШС-ы жалпы құны 2,0 млрд теңгені құрайтын тігін өндірісін іске асыруда. Кәсіпорынға қажетті құрал-жабдықтар толық жеткізіліп, монтаждау жұмыстары аяқталған. Қазіргі таңда мамандарды даярлау және тапсырыстар қабылдау жұмыстары жүргізілуде.

«Хамро Ата» ЖШС 1,5 млрд теңге көлемінде инвестиция салып, мақта майын өндіретін зауыттың құрылысы да жүргізілуде. Қазіргі таңда құрал-жабдықтарды орнату толық аяқталған, құрылыс жұмыстарының 80 пайызы орындалған. Кәсіпорынды биылғы жылдың үшінші тоқсанында іске қосу жоспарланған. Ал «Тамила» шаруа қожалығы 500 млн теңге инвестиция есебінен мал бордақылау кешенін салуда. Жоба аясында жыл соңына дейін 2000 басқа арналған кешен пайдалануға беріледі. 2027 жылы оның қуаты 5000 басқа дейін ұлғайтылады.

Мақтаарал ауданында 2014 жылы құрылған 24 гектарлық индустриалды аймақ бүгінде толық игерілуге жақын. Қазіргі таңда онда небәрі 1 гектар бос жер қалған, қалған аумақ кәсіпкерлерге бөлінген. Биыл индустриалды аймақта жалпы құны 3,5 млрд теңгені құрайтын 6 жоба жүзеге асырылып, 91 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылады. Атап айтқанда, «Giga Group» ЖШС – 250 млн теңгелік мата (обтарка) өндірісі, «Н.Мамасариев» ЖШС-ның 500 млн теңгелік темір-бетон өнімдерін шығаратын кәсіпорыны, «Ырысты Береке» ЖШС-ның 450 млн теңгелік асфальт-бетон зауыты, «IBO COTTON» ЖШС-ның 800 млн теңгелік мақта талшығын өндіру жобасы, «Мақтаарал Агроөнеркәсіп кешені» ЖШС-ның 1 млрд теңгелік мақта майын өндіру зауыты және «Таза болашақ» ЖШС-ның 500 млн теңгелік пластикалық өнімдерді қайта өңдеу кәсіпорны іске асуда.

Аталған жобалардың басым бөлігінің құрылысы аяқталған және құрал-жабдықтарын орнату жұмыстары жүргізілуде. Мақтаарал ауданының арнайы экономикалық аймағында да бүгінде жалпы құны 104,2 млрд теңгені құрайтын 5 ірі инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр. Бұл жобалар толық іске қосылған кезде 845 адам тұрақты және маусымдық жұмыспен қамтылады.

Қазіргі таңда «БНК групп» ЖШС кәсіпкерлерге өндірістік алаңдарды жалға беру мақсатында салынған 8 броунфилдтің құрылысын аяқтады. Сонымен қатар, «HanYa Holdings» ЖШС, «Мақтаарал Xing Feng» ЖШС және «Каз Про Темир» ЖШС өндірістік нысандарының құрылысы қарқынды жүргізілуде. Аталған кәсіпорындарды 2026–2028 жылдары толық пайдалануға беру жоспарланған. Ауданда шағын және орта бизнесті дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Осы мақсатта Мақтарал ауылдық округінен 2 гектар жер телімі бөлініп, әрқайсысының аумағы 450 шаршы метр болатын 5 өндірістік ғимараттың құрылысы аяқталды.

Бүгінгі таңда жалпы құны 540 млн теңгені құрайтын жобаларды жүзеге асыратын 5 кәсіпкермен меморандум жасалған. Олар өндірістік ғимараттарды жалға алу немесе сатып алу арқылы өз кәсіптерін бастайды. Сонымен қатар, аталған өндірістік ғимараттарда жұмысын бастайтын екі кәсіпкерді «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жеңілдетілген несиемен қамтамасыз ету үшін қажетті құжаттарды рәсімдеу жұмыстары жүргізілуде. Айта кетейік, Мақтаарал ауданында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар өңірдің өндірістік әлеуетін арттырумен қатар, жаңа жұмыс орындарын ашуға, кәсіпкерлікті дамытуға және аудан экономикасының тұрақты өсімін қамтамасыз етуге бағытталған.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Мақтаарал ауданында ауыл шаруашылығы саласында 85,7 млрд теңгенің өнімі өндіріліп, бұл көрсеткіш алдыңғы жылмен салыстырғанда 17,3 пайызға артқан. Оның ішінде егін шаруашылығы 72,1 млрд теңге, мал шаруашылығы 13,3 млрд теңге көлемінде өнім өндірді. Ауданда 60,3 мың гектар ауыл шаруашылығы жері пайдаланылып, негізгі дақылдардың бірі – мақтаға ерекше басымдық беріліп келеді. Осындай өндірістік әлеует инвестиция үшін де үлкен мүмкіндік береді. Инвестор үшін ең маңыздысы – қалыптасқан өндірістік база, шикізат қоры, еңбек ресурсы және дайын өнімді өткізу мүмкіндігі. Мақтаарал осы талаптардың көпшілігіне жауап береді. Әсіресе мақта шаруашылығының айналасында толыққанды өндірістік тізбек қалыптастыруға мүмкіндік мол.

Яғни мақтаны тек шикізат ретінде сатып қана қоймай, оны өңдеп, мақта талшығын, жіп, мата, май және басқа да өнімдер өндіру арқылы қосылған құнды бірнеше есе арттыруға болады. Бұл бағытта мақта-тоқыма кластерін дамытуға арналған жобалардың маңызы ерекше. Ауданның 2024–2030 жылдарға арналған даму жоспарында жалпы құны 94,1 млрд теңгені құрайтын 53 инвестициялық жобаны жүзеге асыру көзделген. Соның ішінде ауыл шаруашылығы саласында құны 15,8 млрд теңге болатын 26 жоба іске асырылып, 541 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланған. Инвестицияның ауыл шаруашылығына келуі ең алдымен өндірісті жаңғыртуға жол ашады. Қазіргі заманда ауыл шаруашылығы бұрынғыдай тек жер көлемін ұлғайту арқылы дамымайды.

Негізгі басымдық – бір гектардан алынатын өнімді арттыру, суды үнемдеу, заманауи техниканы пайдалану, сапалы тұқым мен тыңайтқыштарды қолдану және өнімді өңдеу деңгейін көтеру. Мұның барлығы қосымша қаржы салымын қажет етеді. Мақтааралда ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту жұмыстарының жүргізілуі де инвестициялық белсенділіктің маңызды көрсеткіші. 2025 жылы агроқұрылымдар тарапынан 220 жаңа ауыл шаруашылығы техникасы мен 13 қосалқы агрегат сатып алынған. Техниканың жаңаруы егіс жұмыстарын уақытылы жүргізуге, еңбек өнімділігін арттыруға және өндірістік шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.

Ауыл шаруашылығына салынатын инвестицияның тағы бір маңызды бағыты – су үнемдеу технологиялары. Мақтаарал үшін су ресурстарының маңызы ерекше болғандықтан, тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелерін енгізу, каналдарды жаңғырту, суды есепке алу және автоматтандырылған суару технологияларын пайдалану болашақтағы аграрлық өндірістің тиімділігін арттырады. Қазіргі таңда ауданда каналдарды тазалау және су жеткізу инфрақұрылымын жақсарту жұмыстары да жүргізілуде. 2026 жылы 184 каналдың жалпы 460,9 шақырымын механикалық тазалау жоспарланған. Инвестиция тартудың нәтижесінде ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу саласы да жаңа деңгейге көтеріледі. Мақтаарал индустриялық аймағында мақта өңдеу бағытындағы өндірістердің іске қосылуы осының нақты мысалы. Мәселен, «Жанасыл» мақта өңдеу зауыты тәулігіне 600 тонна шитті мақта өңдеуге қабілетті. Кәсіпорында мақта талшығы, мақта шиті, мақта линті және басқа да өнімдер өндіріледі. Өнімнің бір бөлігі шетел нарықтарына экспортталады.
Мұндай жобалардың аудан экономикасы үшін пайдасы бірнеше бағыттан көрінеді.

Біріншіден, жергілікті шаруалардың өнімін өткізу нарығы кеңейеді. Екіншіден, шикізатты аудан аумағында өңдеу арқылы қосымша құн қалыптасады. Үшіншіден, жаңа кәсіпорындар тұрақты жұмыс орындарын ашады. Төртіншіден, бюджетке түсетін салық көлемі артып, әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік көбейеді. Ауыл шаруашылығындағы инвестиция тек мақта өндірісімен шектелмеуі тиіс. Мақтааралда көкөніс, бақша, дәнді дақылдар және мал шаруашылығы бағыттарын дамытуға да мүмкіндік бар. Әсіресе ерте пісетін көкөністерді өсіріп, ішкі нарықпен қатар сыртқы нарыққа шығару тиімді бағыттардың бірі. 2026 жылы аудан шаруалары ерте пісетін қырыққабатты Ресей нарығына экспорттай бастаған.

Бұл жергілікті ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорттық әлеуеті бар екенін көрсетеді. Мал шаруашылығына инвестиция салу да ауыл экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Мал бордақылау алаңдарын, заманауи фермаларды, жем-шөп өндіру және сақтау нысандарын, ет пен сүтті терең өңдеу кәсіпорындарын дамыту арқылы ауыл шаруашылығының табыстылығын арттыруға болады. Бұл бағыттағы жобалар ауыл тұрғындарын жұмыспен қамтып қана қоймай, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге де үлес қосады.

Инвестиция тартуда мемлекеттік қолдау шараларының да орны ерекше. Жеңілдетілген қаржыландыру, субсидиялау, лизингтік бағдарламалар, инфрақұрылыммен қамтамасыз ету және кәсіпкерлерге қажетті сүйемелдеу көрсету ауыл шаруашылығы жобаларының іске асуына қолайлы жағдай жасайды. 2026 жылы ауданда «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында жалпы құны 255,6 млн теңгені құрайтын 21 жоба қаржыландырылған. Мұндай қолдау ауыл тұрғындарының кәсіп бастауына және шағын агробизнесті дамытуына мүмкіндік береді. Жалпы инвестициялық ахуалдың жақсаруы да ауданның ауыл шаруашылығына жанама түрде оң әсер етеді. 2025 жылы Мақтаарал экономикасына 56,4 млрд теңге инвестиция тартылған. Ал 2026 жылы бұл көрсеткішті 60 млрд теңгеге жеткізу жоспарланған. Сонымен қатар 2026–2028 жылдары аудан бойынша жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру көзделіп отыр.

Қазақстанда саяси жүйені жаңғыртуға бағытталған реформалар жалғасып келеді. Соның маңызды қадамдарының бірі – Құрылтай институтының қалыптасуы және оның депутаттарын сайлау. Биыл 23 тамызда елімізде Құрылтайдың І шақырылым депутаттарын сайлау өтеді.

Жаңа саяси институттың құрылуы заң шығару жүйесін жаңғыртып қана қоймай, азаматтардың қоғамдық-саяси үдерістерге қатысуына жаңа мүмкіндік қалыптастыруды көздейді. Құрылтай құрамына бес жыл мерзімге 145 депутат сайланады.

Қазіргі кезеңдегі басты ерекшеліктің бірі – сайлаудың азаматтардың саяси жауапкершілігін арттыруға бағытталуы. Өйткені депутаттарды таңдау арқылы қоғам елдің алдағы даму бағытына қатысты өз ұстанымын білдіреді.

Құрылтайдың негізгі міндеттерінің қатарында заңнамалық шешімдер қабылдау, мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарын талқылау және қоғам мен мемлекет арасындағы байланысты нығайту бар. Бұл ретте депутаттардың кәсіби білімімен қатар, халықтың талап-тілегін жеткізе білу қабілеті де маңызды.

Сайлау науқаны барысында кандидаттар өз бағдарламаларын ұсынып, азаматтармен кездесулер өткізуде. Бұл пікір алмасу қоғам үшін де, кандидаттар үшін де маңызды. Себебі елдің болашағына қатысты шешімдер халықтың нақты сұранысы мен өмірлік мәселелерінен алшақ болмауы қажет.

Құрылтайдың қалыптасуы – саяси жүйедегі жаңа кезеңнің бастауы. Ал оның тиімді жұмыс істеуі тек депутаттардың қызметіне емес, азаматтардың белсенділігіне де байланысты.

23 тамыздағы сайлау – әр азаматқа өз таңдауын жасап, елдің заң шығару жүйесінің болашағына үлес қосуға мүмкіндік беретін маңызды қоғамдық-саяси оқиға.

Қазақстандағы саяси жаңғыру үдерісінің маңызды бағыттарының бірі – заң шығару жүйесін жетілдіру. Осы мақсатта жаңа Конституциялық өзгерістер негізінде Құрылтай институты енгізіліп, еліміздің саяси жүйесінде жаңа өкілді органның негізі қаланды.

Құрылтайдың ерекшелігі – оның бір палаталы заң шығару институты ретінде қалыптасуында. Оның құрамына 145 депутат сайланып, өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды.

Жаңа институттың алдында үлкен міндет тұр. Ол – қоғамдағы өзекті мәселелерді заң шығару деңгейінде талқылап, ел дамуына қажетті құқықтық шешімдерді қабылдауға ықпал ету.

Құрылтайдың жұмысы азаматтардың күнделікті өміріне әсер ететін көптеген бағыттарды қамтуы мүмкін. Экономика, әлеуметтік саясат, білім, денсаулық сақтау, кәсіпкерлік, өңірлердің дамуы және азаматтардың құқықтарын қорғау сияқты мәселелер заңнамалық деңгейде тұрақты назарда болуы тиіс.

Бұл жерде депутаттың халықпен байланысы ерекше маңызға ие. Өкілді органның жұмысы тек парламент қабырғасындағы пікірталаспен шектелмей, қоғамның нақты сұраныстарымен сабақтас болғаны маңызды. Азаматтардың ұсыныстары мен мәселелері тиісті деңгейде көтеріліп, заңнамалық бастамаларға айналған жағдайда ғана өкілдік институттың тиімділігі артады.

23 тамызда өтетін Құрылтай сайлауы осы жаңа саяси институттың құрамын қалыптастырады. Сондықтан сайлауға қатысу – азаматтың конституциялық құқығын жүзеге асыру ғана емес, елдің болашағына қатысты өз пікірін білдірудің де маңызды жолы.

Құрылтайдың қалыптасуы Қазақстандағы саяси реформалардың жаңа кезеңін білдіреді. Оның нәтижелі қызметі заңдардың сапасына, мемлекеттік басқарудың тиімділігіне және қоғам мен билік арасындағы диалогтың нығаюына әсер ететін маңызды факторлардың біріне айналмақ.

Ең бастысы, жаңа институттың мәні оның атауында емес, қоғамның үнін заң шығару үдерісіне қаншалықты сапалы жеткізе алатынында.