Түркістан қаласының айналасында құрылған «Жасыл белдеу» аймағы жыл санап ұлғайып келеді. Жалпы көлемі 29 мың гектарды құрайтын аумақта қазіргі таңда 18 071 гектар жерге түрлі жапырақты ағаштар отырғызылған.

Осы орайда облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Ғалымжан Төлепов күзгі ағаш отырғызу жұмыстарының қорытындысымен танысып, егілген көшеттердің жағдайын тексерді.

Сонымен қатар басқарма басшысы мекеменің материалдық-техникалық жабдықталуы, тұқымбақтың қазіргі жағдайы мен көктемгі көшет отырғызу науқанына дайындық жұмыстарын пысықтады.

Ғалымжан Әнуарұлы «Жасыл белдеуді» дамыту, көгалдандыру және абаттандыру жұмыстарын жүйелі әрі сапалы жүргізу қажеттігін атап өтті.

Отырар ауданында діни тұтақтылықты сақтау және терроризм мен экстремизмнің алдын алу мақсатында маңызды кездесулер мен жиындар ұйымдастырылып тұрады. Бұл бағыттағы ақпараттық түсіндіру жұмыстары аудандағы А.Дәрібаев және Көкмардан жалпы білім беретін мектептерінде жалғасын тапты. Іс-шараға Түркістан облысы Дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің теолог маманы Қайсар Мырзабай және Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысты. Кездесуде «Заң мен Тәртіп» қағидатын ілгерілетуге бағытталған дін саласына қатысты ақпарат беріліп, заң үстемдігі мен қоғамдық тәртіпті сақтау – ел тұрақтылығы мен азаматтардың қауіпсіздігінің басты кепілі екендігі айтылды.

Қазақстан Республикасы – зайырлы мемлекет. Бұл дегеніміз – мемлекет пен діннің бөлінгендігі, әр азаматтың ар-ождан және діни сенім бостандығына кепілдік берілуі. Сонымен қатар зайырлылық дінді жоққа шығару емес, керісінше, діни сенімді заң аясында жүзеге асыруды білдіреді. Осы тұрғыда «Заң мен Тәртіп» қағидаты дін саласында ерекше рөл атқарады. «Заң мен Тәртіп» қағидаты ең алдымен заң талаптарын бұлжытпай орындау және қоғамдағы ортақ тәртіпті сақтау ұстанымына негізделген. Дін саласында бұл қағидат діни қызметтің тек қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүргізілуін талап етеді. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, барлық діни бірлестіктер міндетті түрде мемлекеттік тіркеуден өтуі тиіс. Тіркелмеген діни қызметке, заңсыз уағыз айтуға немесе белгісіз діни ағымдарды насихаттауға жол берілмейді.

« – Жалпы еліміздегі негізгі заң талаптары ешбір дінді шектеу мақсатында емес, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, діни алауыздықтың алдын алу және қоғамда тұрақтылықты сақтау үшін енгізілген. Өйткені заңсыз діни қызмет көбіне экстремистік және радикалды идеялардың таралуына жол ашады. «Заң мен Тәртіп» қағидатының тағы бір маңызды бағыты – діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу. Экстремизм – діннің шынайы мазмұнын бұрмалап, оны зорлық-зомбылыққа, төзімсіздікке және заңсыз әрекеттерге пайдаланатын қауіпті құбылыс. Мұндай идеологиялар қоғамда алауыздық тудырып, мемлекет қауіпсіздігіне тікелей қауіп келтіреді. Экстремистік ағымдар көбіне жастарды нысанаға алады. Интернет пен әлеуметтік желілер арқылы таралатын жалған діни ақпараттар, эмоцияға әсер ететін бейнероликтер мен жалған уағыздар жастарды адастыруы мүмкін. Сондықтан «Заң мен Тәртіп» қағидаты діни мазмұндағы ақпараттың заңдылығына, сенімділігіне және қоғамға зиян келтірмеуіне баса мән береді. Сонымен қатар бұл қағидат қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау мәселесін де қамтиды. Діни сенім – жеке адамның таңдауы. Алайда ол қоғамдық орындарда заң талаптарына қайшы келмеуі және өзге азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын шектемеуі тиіс. Қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіретін кез келген әрекет заң аясында жауапкершілікке тартылады.» – дейді Түркістан облысы Дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің теолог маманы Қайсар Мырзабай.

Негізі, «Заң мен Тәртіп» қағидаты аясында мемлекет ұлттық және дәстүрлі рухани құндылықтарды қорғауға ерекше көңіл бөледі. Қазақ халқының рухани дүниетанымында дін мен дәстүр бір-бірімен тығыз сабақтасқан. Дәстүрлі ислам қазақ қоғамында ешқашан қатігездікке, бөлінушілікке немесе заңға қарсы әрекеттерге шақырмаған. Керісінше, ол сабырлылыққа, төзімділікке, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуге үндеген. Ал радикалды діни ағымдар ұлттық салт-дәстүрді жоққа шығарып, ата-баба жолын теріске шығаруға тырысады. Бұл – ұлттың рухани тұтастығына қауіп төндіретін әрекет. Сондықтан «Заң мен Тәртіп» қағидаты ұлттық мәдениет пен дәстүрді сақтауға қарсы бағытталған діни идеяларға тосқауыл қоюды көздейді.

« – Маңызды бағыттардың бірі – діни сауаттылықты арттыру. Заң мен тәртіп тек тыйым салумен шектелмейді. Ол халықтың құқықтық және діни білімін арттыруды, сыни ойлау қабілетін дамытуды қамтиды. Діни сауатты адам кез келген ақпаратты саралап, күмәнді идеологияларға ермейді, заң талаптарын құрметтейді. Бұл тұрғыда отбасының, білім беру ұйымдарының және қоғамның рөлі ерекше. Жастарға дұрыс бағыт-бағдар беру, дәстүрлі құндылықтарды түсіндіру – экстремизмнің алдын алудың ең тиімді жолы.  «Заң мен Тәртіп» қағидаты дін саласында тәртіп, жауапкершілік және өзара құрмет ұғымдарымен тығыз байланысты. Әрбір азамат өз діни сенімін заң талаптарына сәйкес жүзеге асыруы тиіс. Заңды сақтау – тек міндет қана емес, қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етудің басты шарты.» – деген Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков, заң мен тәртіп үстемдік еткен қоғамда ғана бірлік, келісім және қауіпсіз болашақ қалыптасатынын атап өтті.

Жалпы елімізде дәстүрлі дін мен ұлттық құндылықтар өзара үйлесім тапқан. «Заң мен Тәртіп» қағидаты ұлттық салт-дәстүрді, мәдениетті жоққа шығаратын, қоғамды бөлшектеуге бағытталған діни ағымдарға қарсы тұруды көздейді. Бұл халықтың рухани тұтастығын сақтауға бағытталған. «Заң мен Тәртіп» қағидаты діни экстремизмге, радикалды идеологияға және зорлық-зомбылықты насихаттауға қатаң тыйым салады. Дінді желеу етіп, қоғамда араздық тудыратын, мемлекеттің тұтастығына қауіп төндіретін әрекеттер заңмен қудаланады. Бұл – ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды тетігі. Сондай-ақ, қатысушыларға діни мазмұндағы ақпаратты іздеу барысында тек қана ресми сайттар мен арнайы рұқсат етілген кітаптарды оқуға ғана болатыны ескертілді. Кездесу соңында сұрақтар қойылып, дінтанушы маман тарапынан толыққанды жауап берілді.

Отырар ауданда дін саласындағы тұрақтылықты сақтау, ұлттық құндылықтарды насихаттау, шетелде діни білім алу қауіптілігін түсіндіру мақсатында «Діннің негізгі құндылықтары және діни экстремизмнің алдын алу» тақырыбында ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Кездесуге Түркістан облысы дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің дінтанушы маманы Қайсар Мырзабай, Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысты.

Отырар аудандық білім бөліміне қарасты Ә.Байтанаев негізгі мектебі мен Жамбыл атындағы мектеп-лицейі және Ө.Жәнібеков атындағы №4 лцей-интернатында өткен жиында жастардың дұрыс діни дүниетанымын қалыптастыру, қауіпті идеологияларды ажырата білу қабілетін күшейту және қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын дамытуға бағытталған ақпараттар айтылып, діни экстремизмнің зиянды тұстары мен қазақ халқының ұлттық құндылықтары туралы түсіндірілді.

Қазіргі жаһандану дәуірінде түрлі идеологиялар мен көзқарастар қоғамға әртүрлі жолмен әсер етуде. Солардың ішінде ең қауіпті құбылыстардың бірі – діни экстремизм. Ол діннің шынайы гуманистік мәнін бұрмалап, қоғамға іріткі салуды көздейді. Діни экстремизм адамдарды адастыру арқылы бейбіт өмірге, ұлттық тұтастыққа және мемлекеттің тұрақты дамуына елеулі қауіп төндіреді.Бұл дегеніміз белгілі бір діни ұстанымды желеу етіп, қоғамда төзімсіздік пен жеккөрушілікті тарату, өзге көзқарастағы адамдарды жоққа шығару, заңсыз және күш қолдануға негізделген әрекеттерді ақтау. Экстремистік ағымдар көбіне жастарды мақсат етіп, олардың діни білімінің таяздығын, өмірлік тәжірибесінің аздығын пайдаланады.

« – Діни экстремизмнің негізгі зиянды тұстарына мыналар жатады: қоғамда алауыздық пен жікшілдік тудырып, халық бірлігін әлсіретеді; дінді саясаттың немесе жеке мүдденің құралына айналдырады; ұлттық салт-дәстүрді, мәдениетті және тарихи сананы жоққа шығарады; отбасылық құндылықтарды бұзып, ата-ана мен бала арасындағы байланысты әлсіретеді; зорлық-зомбылықты, радикалды әрекеттерді ақтауға тырысады; заңды мойындамауға, мемлекеттік құрылымға қарсы көзқарас қалыптастырады. Экстремистік идеологияға тән тағы бір белгі – өз пікірін абсолютті ақиқат деп тану, ал өзгеше ойлайтындарды «дұшпан» немесе «адасқандар» деп қабылдау. Бұл – ислам дінінің де, жалпы адамзаттық құндылықтардың да негізгі қағидаларына қайшы. Себебі дін адамды мейірімділікке, сабырлыққа, өзара құрметке тәрбиелеуі тиіс. Ал қазақ халқының ұлттық құндылықтары – ғасырлар бойы қалыптасқан рухани-мәдени мұра. Қазақ қоғамында дін мен дәстүр бір-бірін толықтырып, үйлесім тапқан. Халқымыз ислам дінін қабылдай отырып, оны ұлттық болмыспен, салт-дәстүрмен сабақтастыра білді. Қазақ халқының басты ұлттық құндылықтарына: үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету. Ата-ананы қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау, қонақжайлық пен кеңпейілділік, сабырлылық, кешірімділік, төзімділік, ел бірлігі, жерге және Отанға адалдық, ынтымақ пен татулықты жоғары қою жатады. Дәстүрлі қазақ дүниетанымында дін ешқашан қатігездік пен бөлінушіліктің құралы болмаған. Керісінше, ол адамгершілікке, имандылыққа, адалдыққа және көркем мінезге үндеген. Қазақтың билері мен ғұламалары да дінді халықты тәрбиелеу, елді бірлікке шақыру жолында қолданған. Діни экстремизм – қазақ халқының ұлттық болмысына, рухани құндылықтарына және бейбіт өмір салтына түбегейлі қарсы құбылыс. Ұлттық құндылықтарды сақтау, дәстүрлі дінді құрметтеу және діни сауаттылықты арттыру арқылы ғана біз қоғамдағы тұрақтылықты, бірлікті және болашақ ұрпақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ете аламыз.

Расында діни экстремизм қазақ халқының осы ұлттық құндылықтарына түбегейлі қарсы. Ол ата-баба жолын жоққа шығарып, ұлттық мәдениеттен қол үзуді насихаттайды. Мұндай көзқарас ұлттың рухани тамырын әлсіретіп, қоғамның ішкі тұтастығына нұқсан келтіреді.Яғни, оның зиянын терең түсіну және оған қарсы иммунитет қалыптастыру – әрбір азаматтың ортақ міндеті. Ұлттық құндылықтарды сақтау, дәстүрлі дін мен мәдениетті құрметтеу, діни сауаттылықты арттыру арқылы ғана қоғамда бейбітшілік, тұрақтылық және келісім орнатуға болады.

Сонымен қатар, кездесу барысында қоғамдық орындарда бет-жүзді толық жабатын киімдерге тыйым салуға қатысты заңнамаға енгізілген өзгерістер туралы да баяндалды. Жиында қатысушылар тарапынан бірқатар сұрақтар қойылып, сауалдарға дінтанушы маман тарапынан нақты әрі түсінікті жауаптар берілді. Ашық пікір алмасу барысында елдің ынтымағы мен татулығын сақтау жолында әрбір азаматқа жүктелетін жауапкершілік жайында да айтылды.  Жастардың шынайылық жолында жүріп, жаман әдет-қылықтар жасамай және керіағар ұйымдардан бойын алшақ ұстау бойынша жан-жақты түсіндірілді. Аудандық ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысшуларға алғысын білдіріп, кездесуді қорытындылады.

Түркістан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Ғалымжан Төлепов жұмыс күнін жасыл аймақты аралаудан бастады. Ол жаңа әуежай бағытындағы жол бойында орналасқан «Жасыл белдеуде» ағашты күтіп-баптау, толықтыру жұмыстарының барысын тексерді. Жауапты мамандарға бірқатар нақты тапсырма берді.

Басқарма басшысы «Жасыл белдеуді» жайқалту, көшеттерді күтіп-баптау, суару жүйесін жетілдіру, табиғи тыңайтқыштарды пайдалану және жерсінген, өнімділігі жоғары ағаш түрлерін көбірек отырғызу қажеттігін баса айтып, ағаштардың қалың әрі жүйелі болып өсуі ортақ міндет екенін атап өтті. Сонымен бірге нақты өсетін ағаш түрлерін ғана егуді ескертті.

Мемлекет басшысының Жолдауында орман қорына 2 миллиард ағаш отырғызу тапсырмасына сәйкес, Түркістан облысында ауқымды жұмыстар атқарылуда. Кешенді жоспарға сәйкес, «Жасыл аймақ» КММ тарапынан 900 гектар жерге сексеуіл тұқымын себу жоспарланған. Қазіргі таңда №4 Теке орманшылығындағы (Түркістан – Шәуілдір тас жолының оң жақ беті) аталған аумақ толық дайындалып, сексеуіл тұқымын себу жұмыстары басталады.

Сонымен қатар, 2021-2023 жылдары сексеуіл тұқымынан себілген сеппелерге жалпы аумағы 2200,0 га сексеуіл тұқымынан себу арқылы толықтыру жұмыстары желтоқсан айында жүргізілу жоспарланған. Жалпы барлық орманшылықта толықтыру жұмыстары жыл соңына дейін жүргізу көзделген. Бұл бағыттағы жұмыстар бақылауда болады.

Отырар ауданында тұрғындар арасында арасында діни жат ағымдардың алдын алу мақсатында кездесу өтіп, бет-жүзді жабатын киімге тыйым салуға қатысты заң нормасын түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Кездесуге Түркістан облысы Дін істері басқармасы, «Дін мәселелерін зерттеу орталығының» бөлім басшысы Қайрат Салықбаев, аудандық ішкі саясат бөлімінің маманы Қанат Құдабаев, ауыл тұрғындары, мектептің жоғары сынып оқушылары қатысты. Алдымен С.Әшіров, С.Ерубаев мектептері мен Отырар ауылдық клубында өткен кездесу, одан әрі С.Әлиев, Темір жалпы білім беретін мектептері мен Қоғам ауылдық мәдениет үйінде жалғасып, тұрғындар арасында діни сауаттылықты арттыру, интернет желілеріндегі күмәнді ақпараттардан бас тарту бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

« – Қазіргі таңда интернет пен әлеуметтік желілер ақпарат алудың ең жылдам әрі қолжетімді құралына айналды. Алайда діни тақырыпта таралатын мәліметтердің барлығы бірдей шынайы әрі сенімді бола бермейді. Осы себепті діни сауаттылықты арттыру – қоғам қауіпсіздігі мен рухани тұрақтылықтың маңызды кепілі. Діни сауаттылық – адамның дін туралы дұрыс, терең әрі сындарлы білімге ие болуы. Діни білімі бар адам кез келген ақпаратты ақылмен саралап, шынайы діни құндылықтарды жалған түсініктерден ажырата алады. Ал діни білімнің таяздығы адамдарды теріс ағымдардың ықпалына түсіруі мүмкін. Интернет желілерінде кейбір топтар мен жеке тұлғалар дінді желеу етіп, радикалды немесе адасқан көзқарастарды насихаттайды. Олар көбіне эмоцияға әсер ететін бейнероликтер, қысқа уағыздар немесе дін атын жамылған жалған үгіттер арқылы жастарды өз ықпалына тартуға тырысады. Мұндай ақпараттар қоғам бірлігіне, ұлттық құндылықтарға және жеке адамның өміріне қауіп төндіреді. Сондықтан интернеттегі діни мазмұндағы ақпаратты қабылдауда сақтық пен жауапкершілік қажет. Ақпараттың дереккөзіне назар аудару, оны ресми діни мекемелер мен білікті мамандардың пікірлерімен салыстыру – маңызды қадам. Күмәнді сайттардан, белгісіз уағызшылардан және радикалды көзқарасты насихаттайтын парақшалардан бас тарту қажет. Әрбір азамат интернет кеңістігіндегі ақпаратқа бей-жай қарамай, діни білімін үнемі жетілдіріп отыруы тиіс. Бұл – жеке қауіпсіздік пен қоғам тыныштығын сақтаудың маңызды шарты.» – деді Түркістан облысы Дін істері басқармасы, «Дін мәселелерін зерттеу орталығының» бөлім басшысы Қайрат Салықбаев.

 

Сондай-ақ, кездесу барысында «Дін мәселелерін зерттеу орталығының» бөлім басшысы Қайрат Салықбаев баяндама жасап қоғамда белең алып жатқан жат ағымдар туралы да ақпарат беріп, әлеуметтік желілердегі, күмәнді сайттардағы уағызшыларды тыңдамау, діни материалдарды таратудың жауапкершілігі, шет елде рұқсат етілмеген теологиялық оқу орындарында оқудың қауіптілігі туралы айтып түсіндірді. Сондай-ақ, Отырар аудандық ішкі саясат бөлімінің маманы Қанат Құдабаев та бет-жүзді жабатын киімге тыйым салуға қатысты заң нормасын түсіндіріп өтті.

« – Қазақстан Республикасында бет-жүзді толық жабатын киімге қатысты шектеулер қоғамдық қауіпсіздікті, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мақсатында енгізілген. Бұл норма діни сенімге қарсы бағытталмаған және азаматтардың ар-ождан бостандығын шектеуді көздемейді. Еліміздің заңнамасына сәйкес, қоғамдық орындарда адамның бет-жүзін тануға мүмкіндік бермейтін киім киюге шектеу қойылады. Мұндай талаптың негізгі себебі – қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтың алдын алу және азаматтарды сәйкестендіру мүмкіндігін сақтау.Заң нормасы дін ұстануға тыйым салмайды, азаматтардың діни сенім бостандығын шектемейді, тек бет-жүзді толық жабатын, тұлғаны тануға мүмкіндік бермейтін киім түрлеріне қатысты қолданылады. Бұл талап мемлекеттік қауіпсіздік, құқық қорғау, білім беру және өзге де қоғамдық салаларда ортақ тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау үшін қажет. Әлемнің көптеген мемлекеттерінде де осыған ұқсас шектеулер бар және олар қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған. Маңыздысы, дәстүрлі діннің талаптарында бет-жүзді толық жабу міндетті шарт болып саналмайды. Қазақстандағы дәстүрлі ислам түсінігінде адамның бет-жүзін ашық ұстауы қалыпты әрі қоғаммен үйлесімді өмір сүруге негізделген. Нақтырақ айтар болсақ, бет-жүзді жабатын киімге қатысты заң нормасы – қоғам қауіпсіздігін сақтау, азаматтардың өзара қарым-қатынасын жеңілдету және құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуге арналған шара. Әрбір азамат заң талаптарын құрметтеп, қоғамдағы бейбітшілік пен келісімді сақтауға үлес қосуы тиіс.» – деді аудандық ішкі саясат бөлімінің маманы Қанат Құдабаев.

Жиында тұрғындар тарапынан да сұрақтар қойлып, өзара пікір алмасулар болды. Көпшілікке жат ағымдарды ұстанушылардың алғашқы белгілері, қандай уағызшыларды тыңдауға болатыны туралы айтылып,  сұрақтарға мамандар тарапынан тұшымды әрі нақты жауаптар берілді. Ауыл тұрғындары да мұндай шаралардың ұрпақ болашағы үшін және елдің бірлігі мен бейбітшілігі үшін маңызды екенін атап өтті.

Сегізінші шақырылымдағы Түркістан облыстық мәслихатының кезектен тыс он тоғызыншы сессиясы өтті. Сегізінші шақырылымдағы облыстық мәслихаттың кезектен тыс он тоғызыншы сессиясының жұмысына облыс әкімінің міндетін атқарушы Зұлпыхар Жолдасов, облыс әкімдігінің мүшелері, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.

Сессия жұмысын облыстық мәслихат төрағасы Нұралы Әбішов жүргізді. Сессияның күн тәртібінде 8 маңызды мәселе қаралды.

Атап айтқанда, 2025-2027 жылдарға арналған облыстық бюджетке өзгерістер енгізу, Түркістан облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесін лауазымынан босату, «Түркістан облысы бойынша тексеру комиссиясы» мемлекеттік мекемесі Ережесіне өзгерістер енгізу туралы және басқа да мәселелер қаралды.

Сонымен қатар, Түркістан облысы әкімдігі жанындағы бірқатар комиссиялардың құрамына өзгерістер енгізіліп, тиісті шешімдер қабылданды.

Жалпы, сессия жұмысында қаралған мәселелер бойынша мәслихат депутаттары тиісті шешімдер қабылдады. Өз кезегінде Зұлпыхар Жолдасов сессия жұмысын қорытындылап, мәслихат жұмысына табыс тіледі.