Қоғамның тұрақтылығы мен ел азаматтарының қауіпсіздігі ең алдымен заңның үстемдігіне, құқықтық тәртіптің сақталуына және әр адамның өз құқығы мен міндетін білуіне байланысты. Осы ретте Төлеби ауданында тұрғындардың, әсіресе жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағыттағы шаралар Мемлекет басшысы айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыруға, қоғамда заңға деген құрметті арттыруға және кез келген құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптастыруға бағытталған.

Осы мақсатта «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында «Алатау» балалар сауықтыру лагерінде профилактикалық семинар-тренинг ұйымдастырылды. Маңызды іс-шараға Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері, Төлеби ауданы прокуратурасының прокуроры, аудандық білім бөлімінің және Отбасын қолдау орталығының мамандары қатысты. Басқосудың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу, буллинг пен кибербуллингтің қауіп-қатерін түсіндіру және жас ұрпақтың құқықтық сауаттылығын арттыру.Бүгінде қауіпсіз қоғам құру – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Заң талаптарын сақтау мәдениеті баланың бойына отбасынан бастап сіңірілуі тиіс. Мектеп, ата-ана, құқық қорғау органдары, білім беру және әлеуметтік сала мамандары бірлесе жұмыс істеген жағдайда ғана жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуға және балалар үшін қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік молаяды.

Семинар-тренинг барысында полиция қызметкерлері балаларға Қазақстан Республикасының заңнамалары бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Жасөспірімдер өздерінің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат алып, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау және қауіпсіздік ережелерін сақтау, құқық бұзушылық жасаған жағдайда туындайтын жауапкершілік мәселелері жөнінде жан-жақты мағлұматқа қанықты.Құқықтық сауаттылық – қауіпсіз қоғамның басты негіздерінің бірі. Өз құқығын білетін, заң талаптарын түсінетін және өз әрекетінің салдарын бағалай алатын жасөспірім теріс жолға түсуден бойын аулақ ұстайды. Сондықтан балаларға құқықтық білім беру – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданудан әлдеқайда тиімді алдын алу тетігі. Кездесу барысында жасөспірімдерге тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселесіне де ерекше назар аударылды. Отбасындағы зорлық-зомбылық – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның қауіпсіздігіне әсер ететін күрделі мәселе. Оның алдын алу үшін зорлық-зомбылықтың кез келген түріне немқұрайлы қарамау, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастыру аса маңызды.

Бұл ретте балаларға қиын жағдайға тап болған кезде жалғыз қалмай, көмек сұраудан қорықпау қажеттігі түсіндірілді. Сенім телефондары мен көмек көрсету қызметтеріне жүгіну тәртібі туралы ақпарат беріліп, құқықтық және әлеуметтік қолдау тетіктері таныстырылды. Мұндай түсіндіру жұмыстары балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, олардың өз мәселесін ашық айтуына, тиісті мамандардан дер кезінде көмек алуына мүмкіндік береді. Семинар-тренингтің тағы бір маңызды бағыты – буллинг пен кибербуллингтің алдын алу. Қазіргі таңда балалардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Цифрлық кеңістіктің мүмкіндіктерімен қатар, оның қауіптері де бар. Әлеуметтік желілерде қорлау, мазақ ету, жалған ақпарат тарату, психологиялық қысым көрсету сияқты әрекеттер жасөспірімнің эмоционалдық жағдайына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан балаларға интернеттегі қауіпсіздік ережелерін сақтау, жеке мәліметтерді қорғау, күмәнді адамдармен байланыс орнатпау және кибербуллинг жағдайында міндетті түрде ата-анаға немесе сенімді ересек адамға хабарлау қажеттігі түсіндірілді. Іс-шара барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Балалар өз ой-пікірлерін ашық білдіріп, қауіпсіздік, достық қарым-қатынас, құқық пен міндет, заң талаптарын сақтау тақырыптарында пікір алмасты. Мұндай еркін форматтағы кездесулердің маңызы зор. Себебі жасөспірімдер өздерін алаңдатқан мәселелерді мамандарға тікелей айтып, дұрыс бағыт-бағдар ала алады.

Сонымен бірге балаларға құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған бейнероликтер көрсетілді. Көрнекі материалдар арқылы заң талаптарын сақтау, құқық бұзушылықтың салдары, буллингке жол бермеу және қауіпсіз мінез-құлық қағидалары түсіндірілді. Семинар-тренинг соңында қатысушыларға құқықтық тақырыптағы жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпті құрметтеу және салауатты өмір салтын ұстану жөнінде ұсыныстар берілді. Мұндай іс-шаралар «Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі мақсаттарымен де сабақтас. Қауіпсіз қоғам – құқық қорғау органдары ғана күзететін орта емес. Ол – әрбір азамат заңды құрметтейтін, өзгенің құқығына нұқсан келтірмейтін, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамайтын, қоғамдық тәртіпті сақтауға жауапкершілікпен қарайтын орта. Осы тұрғыдан алғанда, қоғамда құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастырудың маңызы ерекше. Кез келген заң бұзушылыққа көз жұма қарау немесе оны елемеу үлкен мәселелерге әкелуі мүмкін. Сондықтан ұсақ құқық бұзушылықтың өзіне дер кезінде назар аудару, қоғамдық тәртіпті сақтау және заң талаптарын орындау – қауіпсіздік мәдениетінің маңызды бөлігі.

Төлеби ауданында бұл бағыттағы жұмыстардың жүйелі жүргізілуі тұрғындардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыруға да ықпал етеді. Полиция, прокуратура, білім беру саласы және әлеуметтік қызмет мамандарының бірлескен жұмысы азаматтарға құқықтық мәселелер бойынша қажетті ақпаратты тікелей алуға мүмкіндік береді. Ашық диалог пен түсіндіру жұмыстары құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы өзара байланысты нығайтады. Әсіресе жасөспірімдермен профилактикалық жұмыстарды тұрақты жүргізу – болашақта құқық бұзушылық деңгейін төмендетудің маңызды тетігі. Себебі жасөспірімдік кезеңде қалыптасқан құқықтық сана мен жауапкершілік сезімі адамның кейінгі өміріне тікелей әсер етеді. Бала заңды құрметтеуді, өз әрекетіне жауап беруді және өзгенің құқығын сыйлауды ерте жастан үйренсе, ол қоғамның белсенді әрі жауапты мүшесіне айналады. Бүгінде «Заң және тәртіп» қағидатының басты мәні – қоғамда заңға бағыну мәдениетін қалыптастыру. Заң бәріне ортақ және оның талаптары әрбір азамат үшін бірдей. Сондықтан құқықтық мемлекет құру жолында әр адам өзінен бастап тәртіпке мән беруі қажет. Қоғамдық орында тазалық сақтау, жол қозғалысы ережесін бұзбау, өзгенің ар-намысына тимеу, балалардың қауіпсіздігіне бейжай қарамау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу – мұның барлығы заң мен тәртіпті нығайтуға қосылған нақты үлес.

Төлеби ауданында ұйымдастырылған профилактикалық семинар-тренинг осы міндеттердің өзара сабақтастығын тағы бір мәрте көрсетті. Іс-шара барысында балалардың құқықтық сауаттылығын арттыру, құқық бұзушылықтың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, буллинг пен кибербуллингтен қорғау мәселелері бір арнаға тоғысты. Қауіпсіз қоғам қалыптастыру бір күнде жүзеге асатын жұмыс емес. Ол үздіксіз профилактиканы, тұрақты түсіндіруді және қоғамның барлық мүшесінің белсенді ұстанымын талап етеді. Бұл бағытта құқық қорғау органдарының, мемлекеттік мекемелердің, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың және қоғамдық институттардың өзара іс-қимылы маңызды. Балалардың қауіпсіздігіне жасалған әрбір қадам – ел болашағына жасалған инвестиция. Ал жас ұрпақтың заңды құрметтеуі мен құқықтық сауаттылығы артқан сайын қоғамдағы тұрақтылық та нығая түседі. Сондықтан Төлеби ауданында «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында өткен семинар-тренинг секілді жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табуы тиіс.

Заң үстемдік құрған, әділеттілік орныққан, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – баршаға ортақ жауапкершілік. «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмір салтына айналдыру арқылы ғана азаматтардың құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімін арттырып, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Төлеби ауданында бейбіт әрі берекелі ортаны одан әрі нығайтуға болады.

Қоғамдағы тұрақтылық пен азаматтардың әл-ауқаты ең алдымен заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуына байланысты. Әрбір тұрғын өзін қауіпсіз сезінетін, өз құқығы мен заңды мүддесі қорғалатынына сенімді болатын орта қалыптастыру – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы бағытта Төлеби ауданында құқық бұзушылықтың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және тұрғындарға қажетті көмек түрлерін қолжетімді ету бойынша кешенді жұмыстар жүргізіліп келеді. Бұл бағыттағы шаралар «Заң және тәртіп» қағидатын қоғам өміріне берік орнықтырып, «Қауіпсіз қоғам» идеясын нақты істермен жүзеге асыруға бағытталған. Себебі қауіпсіздік тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Заң талаптарын құрметтеу, өзгенің құқығына қол сұқпау, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамау – қоғамдық мәдениеттің маңызды көрсеткіштері.

Осы ретте «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында Отбасын қолдау орталығында тұрғындарға арналған Ашық есік күні ұйымдастырылды. Іс-шараның негізгі мақсаты – азаматтарға құқықтық, психологиялық және әлеуметтік көмек көрсету, отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу және тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу. Ашық есік күні барысында тұрғындарға қажетті кеңес беру үшін полиция қызметкерлері, психологтар және әлеуметтік сала мамандары арнайы қабылдау жүргізді. Әр азаматтың мәселесіне жеке назар аударылып, туындаған сұрақтарына нақты жауаптар берілді. Мамандар отбасылық жанжалдардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғау, қиын өмірлік жағдайға тап болған адамдарға көрсетілетін әлеуметтік қолдау шаралары туралы жан-жақты түсіндірді.

Мұндай кездесулердің маңызы зор. Өйткені отбасындағы мәселелердің барлығы бірдей сыртқа шыға бермейді. Кей жағдайда азаматтар өз құқықтарын білмегендіктен немесе тиісті органдарға жүгінуге қысылғандықтан, қиын жағдайды ұзақ уақыт бойы өз бетінше шешуге тырысады. Ал бұл мәселенің күрделене түсуіне алып келуі мүмкін. Сондықтан тұрғындарға құқықтық және әлеуметтік көмектің қайдан және қалай көрсетілетінін түсіндіру – құқық бұзушылықтың алдын алудың тиімді жолдарының бірі. Іс-шара барысында қолданыстағы заңнама талаптары, қорғау нұсқамасын шығару, құқық бұзушыға ерекше талаптар белгілеу тәртібі және дағдарыс жағдайында көмек алу жолдары түсіндірілді. Тұрғындар өздерін толғандырған мәселелер бойынша мамандардан кеңес алып, қажет болған жағдайда жеке қабылдаудан өтті.

Бұл ретте заңның үстемдігін қамтамасыз ету тек құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданумен шектелмеуі тиіс. Ең маңыздысы – құқық бұзушылықтың алдын алу, оның себептері мен салдарын ерте кезеңде анықтау. Әсіресе отбасы ішіндегі жанжалдар мен тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесінде профилактикалық жұмыстардың орны ерекше. Отбасы – қоғамның негізгі тірегі. Отбасындағы береке мен өзара сыйластық қоғамдағы тұрақтылыққа тікелей әсер етеді. Сондықтан отбасы құндылықтарын сақтау, ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты нығайту, жанжалдарды бейбіт жолмен шешу мәдениетін қалыптастыру – қауіпсіз қоғам құрудың маңызды алғышарты.

«Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі идеяларының бірі де – азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ғана емес, құқық бұзушылыққа бейжай қарамайтын қоғамдық орта қалыптастыру. Қоғамда кез келген заң бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидаты орныққан кезде ғана құқықтық тәртіп нығая түседі. Ұсақ құқық бұзушылықтарға көз жұма қарау кейіннен күрделі мәселелерге ұласуы мүмкін. Сондықтан қоғамдық орындардағы тәртіпсіздікке, агрессияға, зорлық-зомбылыққа, заңсыз әрекеттерге немқұрайлы қарамау – әр азаматтың азаматтық жауапкершілігі.

Төлеби ауданында бұл бағыттағы түсіндіру және профилактикалық жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі тұрғындар мен құқық қорғау органдары арасындағы өзара байланысты нығайтуға ықпал етеді. Азаматтар өздерінің құқықтары мен міндеттерін жақсы білген сайын, құқық қорғау органдарына деген сенім де арта түседі. Ал сенім бар жерде қоғам мен мемлекеттік органдар арасында тиімді әріптестік қалыптасады. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықпен ашық әрі тығыз байланыста жүргізілгенде ғана нақты нәтижеге қол жеткізуге болады. Тұрғындардың мәселесін тыңдау, олардың өтініштеріне уақытылы жауап беру, құқықтық кеңес ұсыну және қиын жағдайға тап болған азаматтарға қолдау көрсету – осының барлығы халықтың құқықтық мәдениетін көтеріп, мемлекеттік институттарға деген сенімді арттырады. Сонымен бірге қауіпсіз қоғам қалыптастыруда әр азаматтың жауапкершілігі маңызды. Заңды білу және оны сақтау – тек құқық қорғау саласының мамандарына қойылатын талап емес. Бұл – қоғамның әр мүшесіне ортақ міндет. Адам өз құқығын білгенімен қатар, өзгенің де құқығы мен бостандығын құрметтеуі керек. Қоғамдық тәртіпті сақтау, жанжалдың алдын алу, отбасындағы мәселелерді өршітпей шешу, құқық бұзушылықтың куәсі болған жағдайда тиісті органдарға хабарлау – қауіпсіз орта қалыптастыруға қосылған үлес.

Ашық есік күні сияқты профилактикалық іс-шаралардың тағы бір маңызды қыры – тұрғындарға нақты көмек көрсетумен қатар, құқықтық сананы қалыптастыру. Мұндай кездесулер барысында азаматтар өз мәселесін шешудің заңды жолдарын үйренеді. Бұл өз кезегінде даулы жағдайлардың ушығуына жол бермей, мәселелерді құқықтық алаңда шешуге мүмкіндік береді. Бүгінде қоғамдағы қауіпсіздік ұғымы кең мағынаға ие. Ол тек көшедегі тәртіппен немесе қылмыстың азаюымен ғана өлшенбейді. Қауіпсіз қоғам – әр отбасы мүшесі өзін қорғалған сезінетін, балалардың құқығы сақталатын, әйелдер мен қарттарға құрмет көрсетілетін, азаматтар заңды жолмен өз мәселесін шеше алатын орта. Мұндай қоғамды қалыптастыру үшін мемлекеттік органдар, құқық қорғау құрылымдары, әлеуметтік қызметтер, білім беру ұйымдары және азаматтық қоғам өкілдері бірлесе жұмыс істеуі қажет.

Төлеби ауданында өткізілген «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясындағы Ашық есік күні осы өзара байланыстың нақты көрінісі болды. Полиция қызметкерлері мен әлеуметтік сала мамандарының бірлескен жұмысы тұрғындарға қажетті ақпаратты бір жерден алуға, құқықтық мәселелер бойынша кеңес алуға және қиын жағдайдан шығудың тиімді жолдарын анықтауға мүмкіндік берді. Мұндай шаралар азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімді нығайтуға да ықпал етеді. Себебі тұрғындар өз мәселесімен жүгінген кезде тиісті қолдаудың бар екенін сезінеді. Ал бұл – заң мен тәртіпке негізделген қоғам құрудағы маңызды қадам. Заң үстемдік құрған жерде әділеттілік орнығады. Әділеттілік бар жерде азаматтардың мемлекетке деген сенімі артады. Ал өзара сенім мен жауапкершілікке негізделген қоғамда қауіпсіздік те жоғары деңгейде болады. Сондықтан Төлеби ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын нығайту, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» мәдениетін қалыптастыру және «Қауіпсіз қоғам» идеясын ілгерілету бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да өз жалғасын таба береді.

Қоғамдық тәртіпті сақтау – ортақ міндет. Заңды құрметтеу – әр азаматтың жауапкершілігі. Ал қауіпсіз қоғам құру – баршамызға ортақ мақсат. Осы үш құндылық өзара сабақтасқанда ғана ел ішіндегі тұрақтылық пен қоғамдық келісім нығая түседі.

Сауран ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу және тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы мақсатта аудан әкімдігі жанындағы құқық бұзушылық профилактикасы жөніндегі ведомствоаралық комиссияның кезекті отырысы өтіп, онда қоғам үшін маңызды бірнеше мәселе жан-жақты қаралды. Жиынға Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров төрағалық етті. Отырысқа комиссия мүшелерімен қатар құқық қорғау органдарының, аудандық бөлімдер мен мекемелердің басшылары қатысты. Күн тәртібіне енгізілген мәселелердің барлығы қоғамдық тұрақтылықты сақтау, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтың алдын алу жұмыстарын жетілдіруге бағытталды.

Комиссия отырысында үш негізгі мәселе талқыланды. Біріншісі – кәмелетке толмағандар арасында жасалатын құқық бұзушылықтар мен қылмыстардың профилактикасы. Екіншісі – мал ұрлығының алдын алу және ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жұмыстарының барысы. Үшінші бағыт – тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, отбасындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету және отбасылық құндылықтарды нығайту. Алғашқы мәселе бойынша Сауран аудандық полиция бөлімі басшысының орынбасары Данияр Түймебаев пен аудандық білім бөлімінің басшысы Ғани Әметбеков баяндама жасады. Олар жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу бағытында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды.

Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың, жергілікті атқарушы органдардың және жалпы қоғамның ортақ міндеті. Сондықтан бұл бағыттағы профилактикалық жұмыстарды ерте кезеңнен бастап жүргізудің маңызы зор. Жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оның қоршаған ортасын бақылау, құқықтық мәдениетін қалыптастыру, отбасындағы тәрбиеге көңіл бөлу және мектеп пен ата-ана арасындағы байланысты күшейту – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктері. Осы орайда жауапты мекемелердің бірлескен жұмысын одан әрі жетілдіру қажеттігі айтылды. Жиында жасөспірімдердің қауіпсіздігіне қатысты мәселелерге бейжай қарамау, профилактикалық шараларды тек құқық бұзушылық орын алғаннан кейін емес, оның алдын алу кезеңінде ұйымдастыру қажеттігіне назар аударылды. Әсіресе, әлеуметтік тұрғыдан қолдауды қажет ететін отбасылармен және мінез-құлқында қиындықтары байқалатын жасөспірімдермен жеке жұмыстарды жүйелеу маңызды.

Күн тәртібіндегі екінші мәселе мал ұрлығының алдын алу және ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жұмыстарына арналды. Бұл мәселе ауылдық жерлер үшін айрықша маңызға ие. Өйткені төрт түлік – көптеген ауыл тұрғындарының негізгі күнкөріс көздерінің бірі. Малдың жоғалуы немесе ұрлануы отбасының әлеуметтік жағдайына тікелей әсер ететіні белгілі. Осы бағытта аудандық полиция бөлімі басшысының орынбасары Данияр Түймебаев және ветеринариялық қызмет өкілдері атқарылып жатқан жұмыстар жөнінде баяндады. Баяндамалар барысында ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алу, оларды белгіленген тәртіппен бірдейлендіру және мал басы туралы мәліметтердің нақтылығын қамтамасыз ету мәселелері көтерілді.

Мал ұрлығының алдын алуда жануарларды бірдейлендірудің маңызы ерекше. Малдың нақты есепке алынуы оның иесін анықтауға, жоғалған немесе ұрланған жағдайда іздестіру жұмыстарын жүргізуге және тиісті шаралар қабылдауға мүмкіндік береді. Сондықтан бұл жұмысты формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағыттап жүргізу қажеттігі атап өтілді. Сонымен қатар мал иелерінің де жауапкершілігін арттыру маңызды. Тұрғындар малды қараусыз қалдырмау, жайылым мен қора-жайлардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жануарларды уақытылы бірдейлендіру және тиісті құжаттарын ретке келтіру мәселелеріне жауапкершілікпен қарауы тиіс. Бұл – мал ұрлығының алдын алуға ықпал ететін қарапайым әрі тиімді шаралардың бірі. Комиссия отырысында тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселесіне де ерекше назар аударылды. Аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Асылбек Дауырхан отбасындағы зорлық-зомбылықтың алдын алу және отбасылық құндылықтарды дәріптеу бағытында атқарылып жатқан жұмыстар туралы ақпарат берді.

Тұрмыстық зорлық-зомбылық – тек бір отбасының мәселесі емес, қоғамның қауіпсіздігі мен әлеуметтік тұрақтылығына әсер ететін маңызды мәселе. Сондықтан мұндай жағдайлардың алдын алу үшін мемлекеттік органдармен бірге қоғамның, отбасының және азаматтардың белсенділігі қажет. Бұл бағытта қиын жағдайға тап болған азаматтарға қажетті әлеуметтік және құқықтық қолдау көрсету, профилактикалық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, отбасындағы қарым-қатынасты нығайтуға бағытталған шараларды көбейту маңызды. Отбасындағы өзара сыйластық, жауапкершілік пен түсіністік – зорлық-зомбылықтың алдын алудың негізгі негіздерінің бірі. Жиын барысында отбасылық құндылықтарды насихаттау жұмыстарының да маңызы айтылды. Ата-ана мен бала арасындағы сенімді қарым-қатынасты қалыптастыру, отбасындағы тәрбиеге көңіл бөлу, жанжалдың алдын алу және өзара түсіністікті арттыру арқылы көптеген келеңсіз жағдайлардың алдын алуға болады.

Отырыста көтерілген үш мәселенің өзара байланысы бар. Жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, мал ұрлығына жол бермеу және отбасындағы зорлық-зомбылықты болдырмау – барлығы да қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыттары. Бұл жұмыстардың нәтижелі болуы жауапты мекемелердің өзара үйлесімді әрекетіне және тұрғындардың белсенді қатысуына байланысты. Осыған байланысты аудан әкімі Мақсат Таңғатаров құқық бұзушылықтың алдын алу жұмыстары барлық жауапты мекемелердің үйлесімді іс-қимылын талап ететін маңызды бағыт екенін атап өтті. Профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізіп, нақты нәтижеге қол жеткізу қажеттігіне назар аударды. Әсіресе, құқық бұзушылықтың себептері мен оған ықпал ететін факторларды анықтап, оларды жоюға бағытталған жұмыстарды күшейту маңызды. Бұл ретте әрбір ауылдық округтің ерекшелігі ескеріліп, жергілікті жердегі проблемаларға байланысты нақты шаралар қабылдануы қажет.

Қоғамдық қауіпсіздік – бір ғана мекеменің міндеті емес. Бұл бағытта полиция, білім беру, әлеуметтік қорғау, ветеринариялық қызмет, жергілікті атқарушы органдар және басқа да жауапты құрылымдар өзара тығыз байланыста жұмыс істеуі тиіс. Сонымен бірге тұрғындардың құқықтық мәдениетін көтеру және алдын алу шараларына қоғам өкілдерін кеңінен тарту да оң нәтижесін береді. Сауран ауданында өткізілген ведомствоаралық комиссия отырысы осы бағыттағы жұмысты одан әрі жандандыруға мүмкіндік берді. Күн тәртібіндегі мәселелер бойынша тиісті ұсыныстар айтылып, жауапты мекемелерге нақты бағыттар белгіленді.

Алдағы уақытта да ауданда құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, мал ұрлығына жол бермеу және отбасындағы зорлық-зомбылықтың алдын алу бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Негізгі мақсат – тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастырып, құқықтық тәртіп пен қоғамдық жауапкершілікті нығайту.

2026 жылдың 2 айында Түркістан облысы бойынша 154 (2025 жылдың 2 айында – 190) жол-көлік оқиғасы тіркелді, бұл өткен жылдың кезеңімен салыстырғанда 18,9%-ға төмендеген.

Жол-көлік оқиғалары салдарынан зардап шеккендер саны 21,1%-ға (289-дан 228-ге дейін) төмендеген, оның ішінде жарақат алғандар саны 22%-ға (255-тен 199-ға дейін) төмендеген, ал қаза тапқандар саны 14,7%-ға (34-тен 29-ға дейін)төмендеді.

Кәмелетке толмағандар арасында жарақат алғандар саны 43 (62) 30,6%-ға төмендеген, ал қаза тапқандар саны 4 (3) өсім 33,3%-ды көрсетеді.

Ең көп жол-көлік оқиғалары тіркелгенаудандар: Жетісай – 20, Сайрам – 17, Түркістан қаласы – 16, Сарыағаш – 13, Түлкібас – 12, Созақ – 11, Арыс – 10, Ордабасы – 9, Сауран – 9, Келес – 8, Кентау қаласы – 5,Төлеби – 5, Шардара – 5, Бәйдібек – 4, Отырар – 4, Қазығұрт – 3, Мақтаарал – 3.

Жол-көлік оқиғаларының басым бөлігі аудандық маңызы бар автомобиль жолдарында және елді мекендер аумағында орын алуда.

Жол-көлік оқиғаларының негізгі себептері әлі де Жол қозғалысы қағидаларын сақтамау болып табылады (ЖҚҚ немесе жол белгілерінде белгіленген жылдамдықты арттыру; жаяу жүргіншілерге немесе өзге де жол қозғалысына қатысушыларға басымдық бермеу; маневр жасау қағидаларын сақтамау; қарсы қозғалыс кезінде жол беру немесе басып озу қағидаларын бұзу және басқа да жағдайлар).

Түркістан облысының құрметті тұрғындары, сондай-ақ қонақтары мен туристері, жол қозғалысы қағидаларының талаптарын қатаң сақтап, барынша мұқият болуларыңызды сұраймыз.

Сонымен қатар, ел аумағындағы жол-көлік оқиғалары туралы толық ақпаратпен Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің «https//gis.kgp.kz» порталындағы «Авариялар картасы» бөлімінде танысуға болатынын еске саламыз.

Комитеттің Түркістан облысы бойынша департаменті

Түркістан облыстық есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкерлері есірткінің заңсыз айналымына қатысты 425 дерек анықтады. Оның ішінде6 131-і қылмыс, 294-і теріс қылықты құқық бұзушылықтар. Бұл туралы Түркістан облысы полиция департаменті басшысының орынбасары Бауыржан Зиятаев мәлімдеді.

“Облыс аумағында есірткіні заңсыз егу бойынша 65 дерек анықталса, 43 есірткі сату дерегі тіркелді. Заңсыз айналымнан 1 тоннадан астам есірткі заттары тәркіленіп алынды. Сондай-ақ, аса ірі көлемде есірткіні сақтау бойынша 19 дерек анықталса, облыс аумағында 2 ұйымдасқан қылмыстық топ құрықталды. Интернет арқылы синтетикалық есірткілердің таралуына жол бермеу мақсатында күнделікті мониторинг жұмыстары жүргізілуде. Нәтижесінде 1 382 ақпараттық сайт бұғатталды. Прокуратура органдарымен бірлесіп электронды банктік есепшоттарға жүргізілген мониторинг нәтижесінде есірткі сатумен айналысуы мүмкін 1 761 банк карталары анықталды. “Антифрод” бағдарламасы арқылы олардың айналымына шектеу қойылды. Ал, кинологиялық қызмет орталығы арқылы 50 қылмыс ашылды» – деді спикер.

Биыл 1 маусым мен 31 қазан аралығында “Қарасора-2025” республикалық жедел профилактикалық іс-шарасы бойынша құзырлы органдармен бірлесіп 18 мобильді топ құрылған. Арнайы топға 241 қызметкер жұмылдырылып, 55 қызметтік автокөлік пен 2 дана ұшу аппаратымен қамтамасыз етілген. Іс-шараның 4-кезеңінде есірткінің заңсыз айналымынан жалпы 202 есірткі құқық бұзушылықтары анықталып, 2 ұйымдасқан топ құрықталды. Тікұшақпен барлау жұмыстарының нәтижесінде Шардара ауданының аумағынан 3 есірткі алқабы табылды. Сондай-ақ, жедел іздестіру шараларының нәтижесінде Созақ ауданының таулы аймағында есірткі егудің ірі плантациясы анықталып, Қызылорда облысының екі азаматы және Шымкент қаласының бір тұрғыны қылмыс орнында құрықталған. Оқиға орнынан 829 түп қарасора, 2 352 түп көкнар есірткі өсімдіктері мен тіркелмеген қару тәркіленді. Сараптама қорытындысы бойынша есірткінің жалпы салмағы 700 килограмды құрап, аталған дерек бойынша есірткі затын аса ірі көлемде сақтаған 5 тұлға қамауға алынған.

Түркістан облысының прокуратурасы мен Полиция департаменті тұрғындарды интернет алаяқтықтан қорғау және «Заң мен тәртіп» қағидатын одан әрі ілгерілету мақсатында облыс бойынша бір уақытта бірыңғай профилактикалық шараларды жүргізді.

Құқық қорғау органдарының өкілдері тұрғындарға, халық көп шоғырланған орындарға келген азаматтарға сақтандыру шараларын түсіндірді, ал дүкендер, сауда орындары, көп қабатты үйлер, аялдамалар және банк ғимараттарына ақпараттық жабыстырмалар орналастырылды.

Бұл шаралар интернет алаяқтық әрекеттерінің алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасатын болады.

2025 жылдың 12 айында Түркістан облысы бойынша 1274 (2024 жылы 12 айы – 1065) жол-көлік оқиғасы (ЖКО) тіркелді, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 19,6%-ға өскен.

Жол-көлік оқиғасы нәтижесінде зардап шеккендер саны 15,4% – ға артты (1625–тен 1876–ғадейін), оның ішінде жарақат алғандар саны 18,1% – ға өсті (1356–дан 1602–ке дейін), қаза тапқандар саны 1,9% – ға өсті (269–дан 274–ке дейін).    

Ең көп жол-көлік оқиғасы тіркелген аудандар,Сайрам – 183, Түркістан қаласы – 177, Жетісай – 175, Арыс – 84, Түлкібас – 72, Келес – 68, Шардара – 64, Төлеби – 52, Ордабасы – 52, Отырар – 52,Сарыағаш – 49, Созақ – 47, Сауран – 45, Кентау қаласы – 41, Қазығұрт – 39, Мақтаарал – 38, Бәйдібек – 36.

Жол-көлік оқиғаларының негізгі себептері әлі де жол қозғалысы ережелерін сақтамау болып қала береді, атап айтқанда: белгіленген жылдамдықты арттыру, жаяу жүргіншілердің жолды дұрыс емес жерден кесіп өтуі, қашықтықты сақтамау және т.б.

Құрметті облыс тұрғындары, сондай-ақ қонақтар мен туристер жол қозғалысы ережелерін сақтауды сұраймыз.

Сондай-ақ, еліміздің жолдарындағы жол-көлік оқиғалары туралы толық ақпаратты Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің «https://qamqor.qov.kz» порталындағы «Авариялық карта» бөлімінен қарауға болатынын еске саламыз.

Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Түркістан облысы бойынша департаменті

#заң_және_тәртіп
#закон_и_порядок

М.Қабденов: Түркістан облысында жол қауіпсіздігін күшейту мақсатында 52000-нан астам құқық бұзушылықтың жолы кесілді

Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрі Ержан Саденов жариялаған «Профилактика жылы» аясында және “Заң мен тәртіп” қағидатына сәйкес Түркістан облысында жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы кешенді шаралар қарқынды жүргізілуде.

Түркістан облысының бас полицейі Мұрат Қабденов жол апаты жиі орын алатын қауіпті учаскелерге және көрші облыстардың жолын жалғап тұрған полицияның шеп бекеттеріне барып, жүргізушілермен арнайы түсіндіру жұмыстарын жүргізді.

Жыл басынан бері полицейлер 32 апатты учаскені қоса алғанда жол қозғалысына тікелей әсер ететін 52 мыңнан астам құқық бұзушылықты анықтады.

Атап айтқанда 50 548 жаяу жүргіншіге жолдан өту ережесін бұзғаны үшін әкімшілік шара қолданылды, 762 жүргізуші қарсы бағытқа шыққаны үшін сот шешімімен көлік жүргізу құқығынан айырылды, 866 мас жүргізуші анықталып, олар да көлік жүргізу құқығынан шеттетілді.

Арнайы дрон аппаратының көмегімен 1300-ге жуық құқық бұзушылық тіркелді.

Қазіргі уақытта облыста және жалпы республика бойынша 18–23 қараша аралығында «Қауіпсіз жол» жедел-профилактикалық іс-шарасы өтіп жатыр.

Акцияның мақсаты — жол-көлік оқиғаларының алдын алу, тәртіп деңгейін арттыру және жолдағы қауіпсіздікті нығайту.

Әрбір жол-көлік оқиғасы және олардың туындау себептері бойынша егжей-тегжейлі талдаулар жүргізілуде. Қауіпті жол учаскелерінде жол жағдайын бақылауды күшейту мақсатында патрульдік экипаждар мен бейнебақылау жүйелерін қайта бөлу жүзеге асырылып жатыр.

Мәселен бүгінгі таңда жолға қатысты қабылданған шаралардың нәтижесінде Республикалық автожолдарда жол-көлік оқиғаларының саны 4,5%-ға, қаза тапқандар 5,3%-ға, жарақат алғандар 18,4%-ға азайды.

Елді мекендер аумағында ЖКО салдарынан қаза болу деректері 27,2%-ға кеміді.

Осылайша облыстың республикалық маңызы бар автожолдарында жол-көлік оқиғалары деңгейін төмендетуге қол жеткізілді.

Бұдан бөлек жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, жол-көлік оқиғаларының алдын алуға және авариялық жағдайларды азайтуға бағытталған профилактикалық және ұйымдастырушылық шаралар кешенін іске асыру жалғасуда.

Полиция қызметкерлері тұрғындарды жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауға шақырады.

«Жолдағы қауіпсіздік – бәрімізге ортақ жауапкершілік», — дейді тәртіп сақшылары.

Құрметті жерлестер!

Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрі Ержан Сапарбекұлы Саденов осы жылды «Профилактика жылы» деп жариялады.

Сондықтан өңірде жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған кешенді шаралар атқарылуда.

18–23 қараша аралығында республика бойынша «Қауіпсіз жол» профилактикалық іс-шарасы өтуде.

Басты мақсат — жол-көлік оқиғаларының алдын алу мен тәртіп деңгейін күшейту.

Құрметті тұрғындар!

Жолдағы қауіпсіздік – бәрімізге ортақ жауапкершілік.

Баршаңызды жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауға шақырамын.

Ішкі істер министрлігінен Түркістанға арнайы келген Сәкен Сәрсенов департаменттің мәжіліс залында жеке құраммен жедел кеңес өткізді. Жиында 2024 жылдың қорытындысы бойынша облыс полицейлерінің атқарған жұмысы қаралды. Түркістан облысы Полиция департаментінің бастығы М.Қабденов баяндама жасады.

Анықталған кейбір кемшіліктер бойынша сын-ескертпелер беріп, тапсырмалар мен ұсыныстарды дер кезінде орындау керектігін жеткізді. Бірқатар басшы құрамға шара көрілді. Қылмыс пен құқық бұзушылықтарға жол бермеу бағытында жұмысты күшейтуді, заң мен тәртіпті сақтауды тапсырды.

Одан әрі Жедел басқару орталығындағы цифрлық шешімдердің орындалуын тексеріп шықты. Облыстағы бейнекамералардың жұмыстарымен жіті танысты. Департамент қолданысындағы соңғы үлгідегі цифрлық технологиялардың жұмысын бақылады. Мұнда Түркістан облысының экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы Қ.Қайыпбек, Цифрландыру бойынша әкімдіктегі басқарма басшысының орынбасары С.Байгутов та қонақта болды.

Сонымен қатар қызметтік іссапар облыс әкімдігінде жалғасты. ҚР ІІМ-нің орынбасары С.Сәрсенов облыс әкімі Нұралхан Көшеровпен кездесті. Әкімдікте цифрландыру, мемлекеттік қызметтер көрсету және архивтер бсқармасының басшысы М. Айнабеков және аппарат басшысы Е.Дауылбаевпен кездесу өткізді.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары: «Цифрландыру – қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан ауқымды реформа. Яғни полицияның күнделікті қызметінде заманауи технологияларды кеңінен қолдану – Мемлекет басшысының ішкі істер органдарының алдына қойған басты міндеттерінің бірі»- деп, әкімдікпен бірлесіп жұмыс жасауға шақырды.