Арыс қаласында тазалық пен абаттандыру талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Қала аумағында санитарлық тазалықты сақтау, қоғамдық орындардың көркін жақсарту және тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыру мақсатында арнайы жұмысшы топ рейдтік іс-шараларды тұрақты ұйымдастырып келеді.

Кезекті рейд барысында мамандар тұрғын үйлерге іргелес аумақтарды аралап, тазалық талаптарының сақталу жағдайын тексерді. Іс-шара кезінде күл-қоқысты, құрылыс материалдарын және өзге де қалдықтарды белгіленбеген орындарға шығару сияқты құқықбұзушылықтар анықталды. Мұндай әрекеттер қаланың санитарлық жағдайына кері әсер етіп қана қоймай, қоршаған ортаның ластануына және тұрғындарға қолайсыздық туындауына себеп болады.

Рейд барысында анықталған құқықбұзушылықтарға байланысты 9 азаматқа ескерту жасалып, заң талаптары түсіндірілді. Мамандар құқықбұзушылықты қайталаған жағдайда қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылатынын ескертті. Қала аумағында тазалық талаптарын бұзған азаматтарға қатысты атқарылған жұмыстардың нәтижесі де назар аударарлық. Жыл басынан бері Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 434-2-бабы бойынша 118, ал 505-бабы бойынша 215 әкімшілік құқықбұзушылық туралы хаттама толтырылған. Нәтижесінде абаттандыру және тазалық талаптарын бұзуға қатысты барлығы 333 әкімшілік хаттама рәсімделген.

Мамандардың айтуынша, тазалықты сақтау тек жауапты мекемелердің міндеті емес. Бұл – қала тұрғындарының ортақ жауапкершілігі. Әрбір азамат өз үйінің аумағын таза ұстап, тұрмыстық және құрылыс қалдықтарын белгіленбеген жерге шығармауы қажет. Әсіресе құрылыс жұмыстарынан кейін қалған материалдарды көшеге, арықтарға, бос жатқан жерлерге немесе басқа да рұқсат етілмеген орындарға тастауға жол берілмеуі тиіс.

Тазалық талаптарын сақтау – ең алдымен тұрғындардың өзіне қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған. Таза көше, жинақы аула және абаттандырылған қоғамдық кеңістік қаланың жалпы келбетіне оң әсер етеді. Сондықтан мамандар тұрғындарды заң талаптарын сақтауға, тазалыққа немқұрайлы қарамауға және өз аумағына жауапкершілікпен қарауға шақырады.

Жұмысшы топтың рейдтік шаралары алдағы уақытта да жалғасады. Оның негізгі мақсаты тұрғындарды жазалау емес, ең алдымен тазалық мәдениетін қалыптастырып, заң талаптарын сақтаудың маңызын түсіндіру. Мамандар қала тұрғындарын белгіленбеген орындарға қоқыс тастамауға, абаттандыру талаптарын сақтауға және Арыстың тазалығы мен көркеюіне ортақ үлес қосуға үндейді. Қаланың тазалығы – баршаға ортақ міндет, ал оны сақтау әр азаматтың күнделікті мәдениеті мен жауапкершілігінен басталады.

Арыс қаласында тазалық пен тәртіпті сақтау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Бұл ретте қаланың көркейіп, көшелер мен аулалардың таза болуы тек арнайы қызметтердің жұмысына емес, ең алдымен тұрғындардың ортақ жауапкершілігі мен белсенділігіне байланысты. Осы ұстанымды берік қалыптастыру мақсатында қалада кезекті жалпықалалық сенбілік ұйымдастырылды.

«Таза Қазақстан» шарасы аясында өткен тазалық жұмысына мемлекеттік мекемелердің, кәсіпорындардың, білім беру ұйымдарының қызметкерлері мен түрлі еңбек ұжымдары белсенді қатысты. Қала орталығында ұйымдастырылған сенбілік барысында азаматтар қоғамдық ортаға деген жанашырлығын нақты іспен көрсетті.

Тазалық жұмыстары кезінде көшелер мен жол жиектеріндегі арамшөптер орылып, жиналған қоқыстар арнайы қаптарға салынды. Қоғамдық орындар ретке келтіріліп, тұрмыстық қалдықтар белгіленген орындарға шығарылды. Мұндай жұмыстар қаланың санитарлық жағдайын жақсартып қана қоймай, тұрғындарға таза әрі қолайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Сенбіліктің маңызды ерекшелігі – тұрғындардың өз аумақтарына жауапкершілікпен қарауы. Әсіресе көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларында белсенділік байқалды. Әбдіразақов көшесіндегі №49 үйдің тұрғындары да игі бастамадан шет қалмай, аула аумағын тазалауға атсалысты. Олар балалардың ойын алаңдарын ретке келтіріп, ауланы қоқыстан тазалап, ортақ кеңістіктің ұқыпты болуына өз үлестерін қосты.

Мұндай бастамалар тазалықтың бір күндік сенбілікпен шектелмейтінін көрсетеді. Қаланың әрбір тұрғыны өз үйінің ауласын, көшесін, қоғамдық орындарды таза ұстауға үлес қосқанда ғана шаһардың жалпы келбеті жақсара түседі. Бір адамның әрекеті екінші адамға үлгі болып, осылайша тазалық мәдениеті қоғамда қалыптасады.

Тұрғындардың белсенділігі – туған жерге деген құрметтің көрінісі. Себебі өз ауласына жанашырлықпен қарап, айналасын таза ұстау арқылы әр азамат қаланың көркеюіне нақты үлес қосады. Сенбілік кезінде түрлі жастағы тұрғындардың бір мақсатқа жұмылуы да осы ортақ жауапкершіліктің маңызын айқын аңғартты.

«Таза Қазақстан» бастамасының негізгі мақсаты да – қоршаған ортаны таза ұстаумен қатар, халық арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру, табиғат пен қоғамдық кеңістікке деген жауапкершілікті арттыру. Бұл бағыттағы жұмыстар тұрғындардың қолдауымен және белсенді қатысуымен нәтижелі болмақ.

Арыс қаласының тазалығы – баршаға ортақ міндет. Сондықтан әрбір азамат өз ауласынан бастап тазалыққа мән беріп, қоғамдық орындарға ұқыпты қарауы қажет. Қала әкімдігі жалпықалалық сенбілікке белсене қатысқан тұрғындар мен еңбек ұжымдарына алғыс білдіреді. Туған қаланың ажарлы, таза әрі жайлы болуы – ортақ еңбектің нәтижесі. Ал осы жолдағы тұрғындардың белсенділігі Арыстың көркеюіне серпін беретін маңызды күш болып қала бермек.

Қаланың тазалығы көзге бірден байқалатын көріністен ғана тұрмайды. Көшенің ұқыпты болуы, аулалардың реттелуі, қоқыстың уақытылы шығарылуы және қоғамдық орындардың талапқа сай сақталуы – елді мекендегі өмір сапасының маңызды көрсеткіштері. Осыны негізге алған Арыс қаласында санитарлық тәртіптің сақталуына бақылау жүргізу жұмыстары жалғасып жатыр.

Қала аумағында ұйымдастырылған кезекті рейд барысында мамандар елді мекенге кіреберіс бағыттағы аумақтарды аралап, кәсіпкерлік нысандар мен жеке тұрғын үйлердің маңындағы тазалық жағдайына назар аударды. Бақылаудың бұл бағыты кездейсоқ емес. Қалаға сырттан келген адам ең алдымен оның кіреберіс жолдары мен сол маңдағы нысандардың көрінісіне мән береді. Сондықтан бұл аумақтардың жинақы болуы қаланың жалпы келбетіне тікелей әсер етеді.

Рейд кезінде кейбір аумақтарда санитарлық талаптарды сақтау мәселесіне қосымша назар аударуды қажет ететін жағдайлар анықталды. Жауапты мамандар тұрғындармен және кәсіпкерлермен жеке сөйлесіп, аумақты күтіп ұстауға қатысты талаптарды тағы бір мәрте түсіндірді. Әсіресе тұрмыстық қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және көшелер мен ортақ пайдаланылатын жерлерді жеке құрылыс алаңына айналдырмау мәселесі ескертілді.

Кей жағдайда жөндеу немесе құрылыс жұмыстары кезінде пайдаланылатын құм, тас, топырақ және басқа материалдар тұрғын үй немесе нысан аумағынан тыс жерге шығарылып, жол жиегіне жиналып жатады. Мұндай әрекет айналадағы тазалыққа кері әсер етіп қана қоймай, жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызуы мүмкін. Сондықтан құрылыс материалдарын арнайы белгіленген аумақта сақтау қажеттігі түсіндірілді.

Бақылау барысында анықталған кемшіліктердің барлығына бірдей әкімшілік жаза қолдану көзделмейді. Алдымен құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматқа талапты түсіндіру және кемшілікті өз еркімен түзетуге мүмкіндік беру маңызды. Осы бағытта жұмысшы топ тарапынан тиісті ескертулер беріліп, белгіленген мерзім ішінде ретке келтіру қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар талаптарды орындамаған немесе бұрын ескертілген мәселелерді қайта қайталаған тұлғаларға заң аясында жауапкершілік қарастырылатыны ескертілді. Рейд қорытындысымен Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-1-бабы негізінде төрт ескерту түріндегі әкімшілік хаттама рәсімделді. Мұндай бақылау шараларының басты мәні – белгілі бір аумақтағы кемшілікті тіркеумен шектелу емес. Негізгі міндет – тазалыққа деген көзқарасты қалыптастыру және санитарлық талаптарды күнделікті өмірдің қалыпты тәртібіне айналдыру. Бұл ретте мемлекеттік мекемелердің жұмысы қанша жерден жүйелі болғанымен, тұрғындар мен кәсіпкерлердің белсенді қатысуынсыз тұрақты нәтижеге қол жеткізу қиын.

«Таза Қазақстан» бастамасының да негізгі идеяларының бірі – қоршаған ортаны күтіп ұстауға деген ортақ жауапкершілікті күшейту. Таза көше ең алдымен таза ауладан басталады. Ал таза аула әр адамның өз аумағына деген жауапкершілігінен қалыптасады. Сондықтан Арыс қаласының тазалығын сақтау – тек арнайы қызметтердің міндеті емес. Қоқысты белгіленген уақытта шығару, құрылыс материалдарын тиісті жерде ұстау, ортақ пайдаланылатын аумақтарға зиян келтірмеу секілді қарапайым талаптардың өзі қаланың санитарлық жағдайына үлкен әсер етеді.

Арыста бұл бағыттағы бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Рейдтердің жүйелі жүргізілуі тұрғындарға талаптарды еске салып қана қоймай, тазалық мәдениетін қалыптастыруға және қала аумағындағы тәртіпті тұрақты сақтауға бағытталмақ.

Арыс қаласына қарасты Монтайтас ауылдық округінде абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Ауыл аумағының тазалығын сақтау ғана емес, елді мекеннің көркін арттырып, қоршаған ортаны жасыл желекке айналдыруға бағытталған жұмыстарға да ерекше мән берілуде. Бұл ретте көшелерді, қоғамдық орындарды және елді мекен аумағындағы көгалдандырылған жерлерді күтіп ұстау басты назарға алынған. Жақында ауылдық округ аумағында тазалық жұмыстарын жүргізу мақсатында сенбілік ұйымдастырылып, оған тұрғындар мен ауыл белсенділері қатысты. Іс-шара барысында арнайы белгіленген аумақтар қоқыстардан тазартылып қана қоймай, жасыл желектердің айналасын ретке келтіру, арамшөптерді отау, ағаш түптерін тазалау және көгалдандырылған аумақтардың көркін жақсарту жұмыстары атқарылды.

Жасыл желек – елді мекеннің ажарын ашатын табиғи байлықтың бірі. Ағаштар мен бұталар ауаны тазартып, шаң-тозаңды азайтуға ықпал етсе, көгалдандырылған аумақтар ауыл тұрғындары үшін қолайлы әрі жайлы орта қалыптастырады. Сондықтан отырғызылған көшеттерді күтіп-баптау, олардың уақытылы суарылуын қамтамасыз ету және қоршаған ортаны таза ұстау – баршаға ортақ міндет. Монтайтаста бұл бағыттағы жұмыстарға тұрғындардың да белсенділігі артып келеді. Сенбілік кезінде ауыл азаматтары туған жердің тазалығы мен көркейюіне өз үлестерін қосып, қоғамдық орындарды ретке келтіруге атсалысты. Мұндай жұмыстар бір күндік тазалық шарасымен шектелмей, елді мекеннің санитарлық жағдайын тұрақты түрде сақтауға бағытталған жүйелі іске ұласуы маңызды. Әсіресе жазғы және күзгі кезеңдерде жасыл желектерді күтіп ұстаудың өзіндік маңызы бар. Ағаштардың түптерін қопсыту, суару, қажет болған жағдайда бұтақтарын реттеу, қураған өсімдіктерді алып тастау және олардың айналасын таза ұстау арқылы ауыл аумағындағы көгалдандырылған жерлердің жағдайын жақсартуға болады. Бұл жұмыстар көшеттердің жақсы өсіп-жетілуіне мүмкіндік беріп қана қоймай, ауылдың жалпы эстетикалық келбетіне де оң әсер етеді.

Ауылдық округте тазалық мәдениетін қалыптастыруда тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыруға да көңіл бөлінуде. Әрбір тұрғын өз үйінің ауласын ғана емес, көшесін, қоғамдық орнын және табиғи ортаны таза ұстауға үлес қосса, елді мекеннің көркейіп, өмір сүруге қолайлы бола түсері сөзсіз. Көгалдандыру жұмыстарының нәтижелі болуы тек ағаш отырғызумен шектелмейді. Ең маңыздысы – отырғызылған көшеттерді кейінгі уақытта күтіп-баптау. Жас көшеттің тамыр жаюы, бой көтеруі және толыққанды ағашқа айналуы тұрақты күтімді қажет етеді. Сондықтан жасыл желектерді қорғау, оларды суару және зақымданудан сақтау жұмыстары үнемі назарда болуы тиіс.

Монтайтастағы тазалық шаралары осы қағиданы негізге ала отырып, ауыл аумағын таза әрі жасыл күйде сақтауға бағытталуда. Сенбілік барысында тұрғындардың бірлесіп жұмыс істеуі қоғамдық жауапкершіліктің жоғары екенін көрсетті. Бірі ағаштардың айналасын тазаласа, енді бірі көшелердегі қоқыстарды жинап, ауыл аумағын ретке келтіруге атсалысты. Осындай ортақ еңбек елді мекеннің тазалығы мен көркеюіне нақты ықпал етеді.

Жасыл желекке жанашырлық таныту – табиғатқа деген құрметтің көрінісі. Ағашты отырғызу оңай болғанымен, оны бірнеше жыл бойы күтіп, өсіріп, сақтап қалу үлкен жауапкершілікті талап етеді. Сондықтан ауыл тұрғындары арасында табиғатты қорғау, көгалдандыру және абаттандыру мәдениетін қалыптастырудың маңызы зор. Монтайтастағы мұндай жұмыстар ауыл тұрғындарының туған жерге деген сүйіспеншілігін арттырып, ортақ мекенге деген жауапкершілігін күшейтеді. Таза көшелер мен жайқалған жасыл желектер – ауылдың көркі ғана емес, тұрғындардың өмір сүру сапасына әсер ететін маңызды фактор.

Қоршаған ортаны қорғау ісіне әр азамат өз үлесін қоса алады. Бір тал көшет отырғызу, оны суарып, күтіп-баптау, ағаштың түбіне қоқыс тастамау немесе көшедегі тазалықты сақтауға атсалысу сияқты қарапайым әрекеттердің өзі үлкен нәтижеге бастайды. Әсіресе жас ұрпаққа табиғатты аялаудың маңызын түсіндіру арқылы экологиялық жауапкершілігі жоғары қоғам қалыптастыруға болады.

Монтайтаста тазалық пен көгалдандыру жұмыстарының қатар жүргізілуі ауыл аумағын абаттандырудың маңызды бағыты болып отыр. Алдағы уақытта да жасыл желектерді күтіп ұстау, көгалдандырылған аумақтарды ретке келтіру және қоғамдық орындардың тазалығын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстардың жалғасуы ауылдың көркін одан әрі арттыра түспек. Туған жердің тазалығы мен табиғатының көркеюі – бір адамның емес, барша тұрғынның ортақ ісі. Сондықтан Монтайтастағы тазалық бастамаларына тұрғындардың белсенді қатысуы ауылдың ажарын ашып, жасыл желекті мекен қалыптастыруға берік негіз болады. Жасыл әрі таза ауыл – келер ұрпаққа қалатын игі мұра.

Арыс қаласында тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру және абаттандыру талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жаңа кезеңге көшті. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап елімізде абаттандырудың жаңа қағидалары күшіне енуіне байланысты қала аумағында тұрғындарға түсіндіру жұмыстары күшейтілді. Бүгінде Арыстағы 17 сектордың барлығында жаңа талаптарды халыққа жеткізуге бағытталған жұмыстар жүргізілуде. Негізгі мақсат – тұрғындарға заң талаптарын түсіндіріп қана қоймай, тазалық пен ұқыптылықты күнделікті өмір салтына айналдыру.

Осы бағытта қалалық Мәдениет бөліміне бекітілген №3 сектор аумағында да арнайы іс-шара ұйымдастырылды. Қызметкерлер көшелерді аралап, тұрғындармен тікелей кездесіп, жаңа абаттандыру қағидаларының негізгі талаптарын түсіндірді. Әңгімелесу барысында әр азаматтың өз үйі мен оған іргелес аумақтың тазалығына жауапкершілікпен қарауы қажеттігі айтылды.

Түсіндіру жұмыстарымен қатар сектор аумағында сенбілік өткізіліп, көшелер мен ортақ пайдаланылатын орындар тазартылды. Мұндай шаралар қаланың санитарлық жағдайын жақсартумен бірге тұрғындарды қоршаған ортаға жанашырлықпен қарауға ынталандыруды көздейді. Жаңа қағидаларға сәйкес, әрбір үй иесі немесе жалға алушы өз нысанының, қоршауының, сауда немесе қызмет көрсету орнының сыртындағы 5 метр радиуста орналасқан іргелес аумақты таза ұстап, күтіп-баптауға міндетті. Бұл талап жеке сектор тұрғындарына да қатысты.

Сонымен қатар жеке тұрғын үйлер мен қоршаулардың сыртқы келбетіне қойылатын талаптар да назарда болады. Аула маңының ретсіздігі, қоршаулардың ұқыпсыз күйде болуы және іргелес аумақтың қараусыз қалуы қаланың жалпы көркіне әсер ететін фактор ретінде қарастырылады. Жауапты мамандар тұрғындарға жаңа талаптардың басты мақсаты айыппұл салу емес, елді мекендерде тазалық пен тәртіпті қалыптастыру екенін түсіндірді. Сондықтан тұрғындарға белгіленген талаптарды алдын ала орындап, өз аумағын жүйелі түрде күтіп ұстау ұсынылды.

Қағидаларды алғаш рет бұзған жағдайда азаматқа ескерту жасалады. Ал белгіленген талаптар орындалмаған кезде қолданыстағы заңнамаға сәйкес 20 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл қарастырылған. Құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл көлемі 30 АЕК-ке дейін ұлғаяды.

Арыста абаттандыру талаптарын түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Қала тазалығы тек арнайы қызметтердің емес, әр тұрғынның ортақ жауапкершілігі екені ескертіледі. Үй маңын таза ұстау, көшені ластамау және ортақ кеңістікке ұқыпты қарау – жайлы қалалық ортаны қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Таза аула – көрікті көше, көрікті көше – жайлы қала.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қала аумағын абаттандыру және тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру мақсатында кезекті сенбілік ұйымдастырылды. Игі бастамаға қала тұрғындарымен қатар белсенді жастар да қатысып, туған жердің көркеюіне өз үлестерін қосты. Сенбілік барысында қала аумағындағы арнайы белгіленген орындар, көшелердің бойы, қоғамдық орындарға жақын аумақтар мен қоқыс жиналған жерлер тазартылды. Қатысушылар шашылған қоқыстарды жинап, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығарды. Сонымен бірге айналаны ретке келтіру, көркейту және абаттандыру бағытында бірқатар жұмыстар атқарылды. Бұл ретте тазалық жұмыстарында жастардың белсенділігі ерекше байқалды. Қоғамдық жұмыстарға ерікті түрде қатысқан жас буын өкілдері өздерінің туған жерге деген жанашырлығын нақты іспен көрсетті. Олар сенбілік кезінде тек аумақты тазалап қана қоймай, қоршаған ортаны қорғаудың, қоғамдық орындарды таза ұстаудың маңыздылығын түсіндіруге де атсалысты.

Жастар – қоғамның қозғаушы күші. Олардың кез келген игі іске белсенді араласуы өзгелерге де үлгі болады. Әсіресе қоршаған ортаны қорғау, көгалдандыру, тазалық сақтау сияқты қоғамдық маңызы зор бастамаларға жастардың қатысуы өскелең ұрпақтың бойында жауапкершілік сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Сенбілікке қатысқан жастар үшін бұл шара қарапайым тазалық жұмысы ғана емес, туған өлкенің дамуына үлес қосудың бір көрінісі болды. Әрбір жиналған қоқыс, тазартылған аумақ және ретке келтірілген орын – қала тазалығына қосылған нақты үлес. Осындай жұмыстар арқылы жастар қоршаған ортаға ұқыпты қарау, ортақ мүлікті қадірлеу және қоғамдық тәртіпті сақтау құндылықтарын насихаттайды.

Тазалық – бір күндік науқан емес. Ол күнделікті өмір салтына айналуы тиіс. Қала қаншалықты таза әрі көрікті болуы ең алдымен тұрғындардың мәдениеті мен жауапкершілігіне байланысты. Бір адам өзінен кейін қоқыс қалдырмаса, екінші адам сол тазалықты сақтаса, осылайша бүкіл қоғамда оң өзгеріс қалыптасады. Сондықтан тазалық мәселесіне тек коммуналдық қызметтердің міндеті ретінде қарамай, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі ретінде қабылдаудың маңызы зор. Осы ретте жастардың бастамашылдығы ерекше мәнге ие. Олар қоғамдық ортада тазалық сақтау мәдениетін қалыптастыруға, қоршаған ортаға ұқыпты қарауға шақыратын түрлі шараларға белсенді қатысып келеді. Жастардың мұндай белсенділігі олардың азаматтық ұстанымының қалыптасқанын көрсетеді.

Сенбілік барысында жастар ұйымдарының, еріктілердің және белсенді азаматтардың бірлесіп жұмыс істеуі де ауызбіршіліктің жарқын үлгісіне айналды. Бірі қоқыс жинап, аумақты тазартса, енді бірі көркейту жұмыстарына атсалысты. Нәтижесінде тазалық жұмыстары ұйымшылдықпен жүргізіліп, қала аумағының бірқатар бөлігі ретке келтірілді. Мұндай шаралар жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға да мүмкіндік береді. Қоғамға пайдалы іске араласқан жас өз ортасына оң ықпал етіп, азаматтық белсенділігін арттырады. Сонымен қатар ортақ мақсат жолында еңбек ету жастар арасында ынтымақтастық пен өзара қолдауды күшейтеді.

Туған жердің тазалығы – оған деген сүйіспеншіліктің бір белгісі. Өз қаласының көркейіп, таза әрі жайлы болғанын қалайтын әрбір азамат осы іске өзіндік үлесін қоса алады. Ол үшін үлкен бастамаларды күтудің қажеті жоқ. Қоқысты белгіленген жерге тастау, аула мен көшені таза ұстау, ағаштарды қорғау, қоғамдық орындарға ұқыпты қарау сияқты қарапайым әрекеттердің өзі қоршаған ортаны сақтауға бағытталған маңызды қадам.

Арыста ұйымдастырылған сенбілік – осы түсінікті қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың бірі. Әсіресе жастардың белсенді қатысуы тазалық мәселесіне бейжай қарамайтын азаматтардың қатары артып келе жатқанын аңғартады. Қоршаған ортаны таза ұстау – бүгінгі күннің ғана емес, келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілік. Бүгін тазартылған аумақ, отырғызылған тал, күтіп-бапталған көше – ертеңгі ұрпаққа қалатын игіліктің негізі. Сондықтан тазалыққа әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Ал жастардың бұл бағыттағы белсенділігі өзгелерге үлгі болып, қоғамда экологиялық мәдениеттің қалыптасуына серпін беретіні сөзсіз.

Таза қала – тұрғындарға жайлы орта қалыптастырып қана қоймай, оның сыртқы келбетін айқындайтын маңызды фактор. Бірлігі бекем, туған жеріне жанашыр азаматтары көп елді мекеннің болашағы да жарқын болады. Арыстағы сенбілік барысында жастардың белсенділігі осының айқын дәлелі болды. Олар туған жердің тазалығы мен көркеюіне атсалысып, ортақ іске жауапкершілікпен қараудың үлгісін көрсетті.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау және тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Қала аумағында құрылған жұмысшы топ өкілдері кезекті рейд барысында санитарлық тазалық талаптарының орындалуын тексерді. Рейд «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында қалаға кіреберіс аумақта жүргізілді. Мамандар кәсіпкерлік нысандар мен жеке сектор аумақтарын аралап, тұрғындар мен нысан иелеріне тазалық талаптарын сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізді.

Атап айтқанда, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген уақытта шығару, көшелер мен ортақ пайдаланылатын аумақтарға қоқыс тастамау, құрылыс материалдары мен қалдықтарын жол жиегіне және басқа да орындарға орналастырмау қажеттігі ескертілді. Құм, тас, топырақ секілді материалдардың көшеге төгілуі де қаланың санитарлық жағдайына кері әсер ететіні айтылды.

Жұмысшы топ мүшелері тұрғындарға тазалық мәселесінің тек коммуналдық қызметтердің міндеті емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігі екенін түсіндірді. Әсіресе жеке аула мен оған іргелес аумақты таза ұстау, қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару маңызды екені атап өтілді.

Рейд кезінде талаптарды бұзған азаматтарға ескерту жасалып, заң талаптары түсіндірілді. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-бабы негізінде үш қала тұрғынына әкімшілік құқық бұзушылық туралы ескерту түріндегі хаттамалар толтырылды. Жауапты мамандар анықталған кемшіліктерді белгіленген мерзімде жою қажеттігін ескертті.

«Талаптарды орындамаған немесе заңбұзушылықты қайталаған тұлғалар қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл салынуы мүмкін. Қала тазалығы мен қоршаған ортаның жай-күйін жақсартуға бағытталған бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Тұрғындарды белгіленген талаптарды сақтап, қоғамдық тазалыққа жауапкершілікпен қарауға шақырамыз.» – деді мамандар.

Арыс қаласына қарасты Қожатоғай ауылдық округінде елді мекеннің тазалығын сақтау, қоршаған ортаны абаттандыру және тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Осы мақсатта ауыл аумағында кезекті сенбілік ұйымдастырылып, оған жергілікті тұрғындар мен белсенді азаматтар атсалысты. Тазалық – кез келген елді мекеннің көркі мен тұрғындардың мәдени деңгейін көрсететін маңызды өлшемдердің бірі. Ауылдың таза әрі жинақы болуы ең алдымен сол жерде тұратын азаматтардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігіне байланысты. Осыны негізге алған Қожатоғай тұрғындары сенбілікке белсенді қатысып, ауыл аумағын тазарту және көркейту жұмыстарына өз үлестерін қосты.

Сенбілік барысында ауылдың арнайы белгіленген аумақтары қоқыстардан тазартылып, тұрмыстық қалдықтар жиналды. Сонымен қатар көшелердің, қоғамдық орындардың және елді мекенге кіреберіс аумақтардың тазалығына ерекше көңіл бөлінді. Жиналған қоқыстар белгіленген орындарға шығарылып, санитарлық тазалық талаптарын сақтау жұмыстары жүргізілді. Мұндай жұмыстардың негізгі мақсаты – тек бір күндік тазалық шарасын өткізу емес, ауыл тұрғындарының күнделікті өмірінде тазалықты сақтауды тұрақты әдетке айналдыру. Себебі елді мекеннің көрікті болуы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына ғана емес, әрбір тұрғынның жеке жауапкершілігіне де тікелей байланысты.

Қоршаған ортаны таза ұстау – бүгінгі күннің ғана емес, келешек ұрпақтың алдындағы ортақ міндет. Табиғатқа ұқыпты қарау, қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, көшелер мен қоғамдық орындарды таза ұстау, аулаларды күтіп-баптау сияқты қарапайым әрекеттердің өзі ауылдың жалпы келбетіне оң әсер етеді. Сенбілік барысында тұрғындардың белсенділігі ерекше байқалды. Үлкендермен қатар ауылдың тазалығына бейжай қарамайтын азаматтар да жұмыстарға атсалысып, туған жердің ажарын арттыруға үлес қосты. Мұндай ортақ іске жұмылу ауыл тұрғындарының бірлігін нығайтып қана қоймай, кейінгі буынға жақсы үлгі қалыптастырады. Ауыл тазалығы – бір мекеменің немесе белгілі бір топтың ғана міндеті емес. Бұл – барша тұрғынға ортақ жауапкершілік. Әр азамат өз ауласын, өз көшесін таза ұстап, қоғамдық орындарға ұқыпты қараса, елді мекеннің санитарлық жағдайын жақсартуға айтарлықтай мүмкіндік туады.

Қожатоғай ауылдық округінде ұйымдастырылған сенбілік те осы ортақ жауапкершіліктің нақты көрінісі болды. Тұрғындардың ауызбіршілігі мен белсенділігі ауылды көркейтуге бағытталған жұмыстардың нәтижелі болуына ықпал етті. Осындай бастамалар арқылы ауыл тұрғындары туған жерге деген жанашырлықтарын іс жүзінде көрсетуде. Тазалық жұмыстары қоршаған ортаны қорғаумен қатар, адамдардың өмір сүруіне қолайлы жағдай қалыптастыруға да мүмкіндік береді. Таза көшелер, жинақы аулалар, қоқыстан арылған қоғамдық орындар ауылдың сыртқы келбетін жақсартып, тұрғындардың көңіл-күйіне де оң әсер етеді. Сондықтан абаттандыру мен санитарлық тазалықты сақтау жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуі маңызды. Қазіргі таңда қоршаған ортаны қорғау мәселесіне қоғам тарапынан ерекше мән беріліп отыр. Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, жасыл желектерді көбейту, тұрмыстық қалдықтарды дұрыс басқару және елді мекендерді таза ұстау – экологиялық мәдениетті қалыптастырудың негізгі бағыттарының бірі.

Бұл ретте ауыл тұрғындарының жауапкершілігін арттырудың маңызы зор. Әсіресе жас ұрпаққа табиғатты қорғаудың мәнін түсіндіру, тазалыққа тәрбиелеу және қоғамдық ортаға ұқыпты қарауды үйрету – ұзақ мерзімді нәтиже беретін маңызды жұмыс. Тазалық мәдениеті отбасынан басталып, мектепте, қоғамдық ортада және күнделікті өмірде қалыптасады. Қожатоғайдағы сенбілік тұрғындарға осы қарапайым қағидаларды тағы бір мәрте еске салды. Бір адамның бастаған ісіне бірнеше азамат қосылса, ол ортақ іске айналады. Ал ортақ іске жұмылған тұрғындар өз ауылын көркейтуге нақты үлес қоса алады. Туған жердің тазалығы мен көркіне жауапкершілікпен қарау – азаматтық ұстанымның бір белгісі. Өз ауылының тазалығына үлес қосқан әрбір тұрғын елді мекеннің болашағына да үлес қосады. Сондықтан сенбілік сияқты қоғамдық бастамаларды тұрақты түрде ұйымдастырып, тұрғындардың белсенділігін арттырудың маңызы ерекше.

Қожатоғай ауылдық округінде жүргізілген тазалық жұмыстары алдағы уақытта да жалғасын табады. Ауыл көшелерін таза ұстау, қоғамдық орындарды күтіп-баптау, заңсыз қоқыс орындарының алдын алу және абаттандыру жұмыстарын жүргізу арқылы елді мекеннің көркін арттыруға болады. Ең бастысы – тазалықты тек сенбілік кезінде емес, күнделікті өмір салтына айналдыру. Әр тұрғын «ауылым – менің үйім» деген ұстаныммен әрекет етсе, елді мекеннің тазалығы мен көркеюі тұрақты нәтижеге ие болады. Таза ауыл – тұрғындарға қолайлы орта, өскелең ұрпаққа жақсы тәрбие және болашаққа жасалған маңызды қадам. Қожатоғайдағы сенбілік те осы мақсат жолындағы ортақ еңбектің бір көрінісі.

Туған жерді таза ұстау – табиғатты аялаудан басталады. Ал тазалыққа жасалған әрбір қадам ауылдың ажарын арттырып, елді мекеннің болашағын көркейте түседі. Таза ауыл – ортақ жауапкершілік. Таза орта – жарқын болашақтың кепілі!

Арыс қаласында елді мекендердің сыртқы келбетін жақсартумен қатар, қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне де ерекше мән берілуде. Осы бағыттағы жұмыстардың жай-күйін бағалау мақсатында қала әкімі Қайсар Маңқараев қала аумағын аралап, бірқатар нысандағы атқарылып жатқан жұмыстарды зерделеді.

Аралау барысында табиғи ортаның тазалығы мен жасыл желектің сақталуына басымдық берілді. Қалаға кіреберістегі арка маңынан басталған жұмыс кезінде Арыс–Шымкент автожолының бойындағы ағаш көшеттерінің жағдайы қаралды. Бұл аумақ қаланың келбетін айқындайтын маңызды бөліктердің бірі болғандықтан, мұндағы жасыл желекті сақтап қалу, оның қалыпты өсуіне жағдай жасау мәселесі назарға алынды.

Қала әкімі жауапты мамандарға отырғызылған көшеттерді суаруды жүйелі ұйымдастырып, олардың әрқайсысына тиісті күтім көрсетуді тапсырды. Сонымен бірге көгалдандыру жұмыстарында тек көшет отырғызумен шектелмей, олардың жерсінуі мен ұзақ мерзімді сақталуына жауапкершілікпен қарау қажеттігін атап өтті.

Экологиялық ахуал елді мекендердің тазалығымен тікелей байланысты. Осыған орай Дермене және Ақдала ауылдық округтеріндегі жағдай да назардан тыс қалмады. Ауылдардағы тазалық жұмыстары, көше бойларының жинақылығы, көгалдандырылған аумақтардың жай-күйі қаралып, қоршаған ортаға кері әсер ететін факторларды азайту бойынша міндеттер белгіленді.

Жергілікті атқарушы органдарға елді мекендер аумағында санитарлық тазалықты тұрақты сақтап, тұрмыстық қалдықтардың бейберекет жиналуына жол бермеу, қоғамдық орындар мен көше бойларын күтіп ұстау жұмыстарын күшейту тапсырылды. Бұл ретте тазалықты бір реттік науқан емес, күнделікті қалыптасқан тәртіп ретінде орнықтырудың маңызы айтылды. Қала ішіндегі көшелерді аралау кезінде де абаттандыру мен экологиялық тазалық мәселелері бірге қарастырылды. Анықталған кемшіліктерді жою, көше инфрақұрылымын ретке келтіру және тұрғындарға қолайлы әрі таза орта қалыптастыру жөнінде жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар берілді.

Бұдан бөлек, жаңа теміржол вокзалының құрылыс алаңындағы жұмыстардың барысы тек құрылыс сапасы тұрғысынан ғана емес, аумақты тиімді ұйымдастыру және қоршаған ортаға ұқыпты қарау қажеттілігі тұрғысынан да назарға алынды. Мердігерге құрылыс жұмыстарын белгіленген талаптар мен мерзімдерге сай жүргізу міндеттелді.

Қала басшысы қоршаған ортаны қорғау бағытындағы жұмыстардың нәтижесі ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірінен көрінуі керектігін атап өтті. Таза көшелер, сақталған жасыл желек, ұқыпты күтілген қоғамдық орындар мен реттелген құрылыс аумақтары – қаланың экологиялық мәдениетінің маңызды көрсеткіштері.

Арыста абаттандыру мен көгалдандыру жұмыстары алдағы уақытта да қоршаған ортаны қорғау талаптарымен сабақтастықта жүргізіледі. Берілген тапсырмалардың орындалуы тұрақты бақылауда болып, анықталған мәселелерді жедел шешуге басымдық беріледі.