Қазіргі таңда еңбек нарығындағы басты талаптардың бірі – жұмыс берушілердің нақты сұранысына сай білікті кадр қалыптастыру. Кәсіпорындар мен ұйымдардың дамуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және өндіріс көлемінің артуы кәсіби мамандарға деген қажеттілікті күшейтуде. Осыған байланысты Мақтаарал ауданында халықты жұмыспен қамту бағытындағы жұмыстармен қатар, әртүрлі салаларға қажетті кадрларды даярлаудың жаңа моделін қалыптастыруға ерекше мән берілуде. Бұл бағытта аудандық мансап орталығының мамандары жұмыс берушілер арасында кәсіптік оқыту мүмкіндіктері бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізіп келеді. Кездесулердің негізгі мақсаты – еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты өзара сәйкестендіріп, азаматтардың жаңа кәсіп меңгеруіне, кәсіби біліктілігін арттыруына және тұрақты жұмысқа орналасуына мүмкіндік жасау.

Кәсіптік оқыту – жұмыссыз азаматтарды еңбек нарығына бейімдеудің тиімді тетіктерінің бірі. Себебі қазіргі таңда жұмыс берушіге тек еңбек етуге дайын адам ғана емес, белгілі бір кәсіпті меңгерген, заманауи талаптарға жауап бере алатын білікті маман қажет. Сондықтан маман даярлау үдерісінде жұмыс берушілердің нақты қажеттілігін ескеру маңызды. Аудандық мансап орталығы өкілдері жұмыс берушілерге қызметкерлердің сұранысқа ие мамандықтарды меңгеруіне жағдай жасау, кәсіби біліктілігін арттыру және кәсіптік оқытудан өткен азаматтарды кейін тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндіктерін түсіндіруде. Сонымен бірге кәсіптік оқытуға қатысу тәртібі, қойылатын талаптар мен азаматтарға көрсетілетін қолдау шаралары жөнінде ақпарат берілуде. Мұндай жұмыстардың маңызы еңбек нарығындағы өзгерістермен тікелей байланысты. Бүгінде ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету, өндіріс, құрылыс, техникалық және басқа да салаларда кәсіби мамандарға сұраныс бар.

Әсіресе жұмыс берушілердің қажеттілігіне қарай қысқа мерзімді оқыту арқылы нақты кәсіпті меңгерту азаматтардың еңбек нарығына тезірек араласуына жол ашады. Жаңа кадр даярлау моделінің ерекшелігі – маман даярлау үдерісін тек оқу орнымен шектемей, жұмыс берушінің қажеттілігімен байланыстыру. Яғни қандай маман қажет екені алдын ала зерделеніп, сол сұранысқа сәйкес кадр дайындау маңызды. Бұл бір жағынан кәсіпорындардың білікті жұмысшыға деген қажеттілігін өтеуге мүмкіндік берсе, екінші жағынан азаматтардың оқуды аяқтағаннан кейін жұмыссыз қалу тәуекелін азайтады. Осы тұрғыдан алғанда, жұмыс берушілермен тұрақты байланыс орнату – жұмыспен қамту саясатының маңызды бөлігі. Кәсіпорындардағы бос жұмыс орындары мен кадр қажеттілігі туралы ақпараттың жүйелі түрде саралануы қандай мамандықтарға басымдық беру керектігін анықтауға мүмкіндік береді. Ал бұл өз кезегінде кәсіптік оқыту бағдарламаларын еңбек нарығының нақты сұранысына бейімдеуге жол ашады.

Мақтаарал ауданында жұмыспен қамтуды арттыруға бағытталған жұмыстар халықтың табысын көбейту міндетімен де сабақтас. Азаматтың тұрақты мамандық иесі болуы оның тұрақты табыс табуына, отбасының әлеуметтік жағдайын жақсартуына және экономикалық белсенділігін арттыруына ықпал етеді. Сондықтан кәсіби оқыту тек жұмысқа орналастырудың уақытша құралы емес, адамның еңбек әлеуетін арттыруға бағытталған ұзақ мерзімді инвестиция ретінде қарастырылады. Сонымен бірге еңбек нарығына қажетті кадрларды даярлау жастар үшін де маңызды мүмкіндік болып отыр. Мамандық таңдаған жас азаматтың сол кәсіп бойынша нақты жұмыс орнына орналасу мүмкіндігі жоғары болса, оның кәсіби жолын ертерек қалыптастыруға жағдай жасалады. Бұл ретте жұмыс берушілердің жастарды тәжірибеден өткізуі, кәсіби машықтануына мүмкіндік беруі және білікті маман ретінде қалыптасуына қолдау көрсетуі маңызды.

Кәсіптік оқытудың тиімділігі тек азаматтың сертификат алуымен емес, оның алған білімін іс жүзінде пайдаланып, тұрақты еңбекке араласуымен өлшенеді. Сондықтан оқыту мен жұмыспен қамту арасындағы байланысты күшейту – басты міндеттердің бірі. Осы мақсатта жұмыс берушілермен бірлескен жұмыстарды жүйелі түрде жүргізу еңбек нарығындағы кадр тапшылығын азайтуға ықпал етеді. Жалпы, Мақтаарал ауданында жұмыспен қамту саласындағы шараларды жаңа талаптарға бейімдеу арқылы еңбек нарығының сапалық көрсеткіштерін жақсартуға мүмкіндік бар. Білікті кадр – кез келген кәсіпорынның тұрақты дамуының негізгі тірегі. Ал кәсіби маман даярлау, оны жұмыс берушінің сұранысымен ұштастыру және азаматты тұрақты еңбекке бағыттау – халықтың кірісін арттыруға бастайтын нақты қадам. Сондықтан алдағы уақытта да жұмыс берушілердің қажеттілігін зерделеу, сұранысқа ие кәсіптер бойынша оқыту көлемін арттыру, кәсіби біліктілікті жетілдіру және оқудан өткен азаматтарды тұрақты жұмысқа орналастыру бағытындағы жұмыстарды жалғастыру маңызды. Бұл – ауданның еңбек әлеуетін күшейтіп қана қоймай, тұрғындардың тұрақты табысқа қол жеткізуіне және жергілікті экономиканың дамуына ықпал ететін тиімді бағыт.

2026 жылғы 23 тамызда Қазақстанда алғаш рет Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Бұл – елдің саяси жүйесінде қалыптасқан жаңа институционалдық модельдің іс жүзінде іске қосылуын айқындайтын маңызды саяси науқан. Сайлау қорытындысы бойынша бес жылдық өкілеттік мерзімге Қазақстан Республикасының жаңа бір палаталы заң шығарушы органы – Құрылтайдың 145 депутаты сайланады.

Алдағы сайлаудың басты ерекшелігі – оның елдің жаңарған конституциялық-құқықтық жүйесі аясында өтуінде. 2026 жылғы конституциялық өзгерістердің күшіне енуімен Қазақстанның заң шығару жүйесінде жаңа институционалдық модель қалыптасты. Соған сәйкес бұрынғы екі палаталы Парламенттің орнына бір палаталы Құрылтай құрылып, заң шығару қызметін ұйымдастырудың жаңа форматы белгіленді.

Құрылтай депутаттарының сайлауы Қазақстан Президентінің 2026 жылғы 1 шілдедегі Жарлығымен 23 тамызға тағайындалды. Жаңа өкілді органның құрамына 145 депутат енеді. Олар жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзімге сайланады. Депутаттарды сайлау ел азаматтарының жаңа заң шығарушы органды қалыптастыруға тікелей қатысуына мүмкіндік береді.
Жаңа саяси модельдің қалыптасуы мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге, заң шығару процесін жаңаша ұйымдастыруға және өкілді биліктің тиімділігін арттыруға бағытталған. Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтайдың алғашқы сайлауы – тек жаңа депутаттық корпусты қалыптастырумен шектелмейтін, жаңарған саяси институттың жұмыс істеу қабілетін айқындайтын маңызды кезең.

Алдағы бес жыл ішінде Құрылтай депутаттары елдің заңнамалық базасын жетілдіруге, қоғамдық қатынастарды реттейтін заң жобаларын қарауға және мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты маңызды шешімдер қабылдауға қатысады. Сондықтан жаңа органның құрамын қалыптастыруда азаматтардың таңдауы айрықша мәнге ие.
Бұл сайлаудың тағы бір ерекшелігі – қоғамның әртүрлі топтарының өкілдігін қамтамасыз етуге бағытталған талаптардың ескерілуі. Партиялық тізімдерде әйелдердің, жастардың және мүгедектігі бар адамдардың өкілдігі қарастырылған. Мұндай тетіктер жаңа заң шығарушы орган құрамының әлеуметтік тұрғыдан барынша алуан болуына мүмкіндік беріп, қоғамдық мүдделердің заң шығару процесінде кеңірек ескерілуіне жағдай жасайды.
23 тамыздағы дауыс беру нәтижесінде қалыптасатын Құрылтай Қазақстан Республикасының заң шығару қызметін жүзеге асыратын жаңа өкілді орган ретінде жұмысын бастайды. Оның қызметі елдегі жаңа саяси модельдің тиімділігін іс жүзінде көрсететін негізгі көрсеткіштердің біріне айналмақ.

Осылайша, 2026 жылғы 23 тамыздағы Құрылтай депутаттарының сайлауы Қазақстанның саяси жүйесіндегі жаңа кезеңнің басталуын білдіретін маңызды тарихи белес болмақ. Бұл күн жаңа конституциялық модельдің алғашқы саяси нәтижесін айқындап қана қоймай, азаматтардың елдің алдағы даму бағытын қалыптастыруға қатысуының маңызды тетігі ретінде де ерекшеленеді.

Аким Туркестанской области Нуралхан Кушеров в ходе рабочей поездки в Сайрамский район принял участие в церемонии закладки капсулы под строительство скотной биржи по австралийской технологии в селе Аксу Аксукентского сельского округа и отметил важность проекта для экономики региона.

– Сегодня мы являемся свидетелями еще одного важного события на исторической земле Сайрама – церемонии закладки капсулы проекта скотной биржи компании «RED GOLD» в селе Аксу. Глава государства отмечал, что привлечение инвестиций, развитие сельского хозяйства и создание новых рабочих мест являются важным направлением повышения экономического потенциала регионов. Сегодняшний проект – яркое свидетельство практической реализации этих поручений. Скотная биржа «RED GOLD» – это масштабный и важный проект, не имеющий аналогов в нашей стране. Этот проект – одна из значимых инициатив, направленных на повышение инвестиционного потенциала Туркестанской области, вывод сферы сельского хозяйства на новый уровень и диверсификацию региональной экономики.

Мы всегда поддерживаем инициативы, создающие благоприятные условия для инвесторов и повышающие экономический потенциал региона. Выражаю благодарность инвесторам и гражданам, внесшим свой вклад в реализацию этого благого начинания. Уверен, что строительство объекта будет успешно завершено и послужит на благо народа! – сказал глава региона.

Проект реализуется ТОО «RED GOLD». На сегодняшний день в рамках проекта получены коммерческие предложения от австралийских компаний, ведутся соответствующие работы. Изготовление каркасов из металлоконструкций осуществляется турецкой компанией «Agro Fine».

Общая стоимость проекта составляет 5,2 млрд тенге. Из них 4,7 млрд тенге – льготный кредит, а 500 млн тенге финансируются за счет собственных средств инвестора. Площадь земельного участка – 24 гектара. Планируется, что 30% строительных материалов будут доставлены из Австралии, а 70% – из Турции.

Строительно-монтажные работы на скотной бирже начались в мае текущего года, в настоящее время на строительной площадке ведутся работы. На сегодня со стороны инвестора начаты подготовка строительной площадки и работы по закладке фундамента объекта. Реализацию данного масштабного проекта планируется завершить в 2026-2027 годах. После полного ввода предприятия в эксплуатацию оно сможет единовременно принимать 5000 голов крупного рогатого скота, 4000 лошадей и 10 тысяч голов мелкого рогатого скота. Кроме того, в рамках проекта будет создано более 20 новых рабочих мест, а средняя заработная плата сотрудников ожидается на уровне 300 тысяч тенге.

Проект окажет огромное влияние на организацию торговли скотом в регионе в соответствии с международными требованиями, расширение рынков сбыта сельскохозяйственной продукции и повышение экспортного потенциала.

Сауран ауданында қоғамның құқықтық қауіпсіздігін күшейту және азаматтарды қаржылық алаяқтықтан қорғау мәселелеріне арналған «Қаржылық қауіпсіздік: алаяқтықтан сақтан!» атты ақпараттық форум ұйымдастырылды. Кездесуге құқық қорғау және қаржы саласының мамандары, мемлекеттік мекеме өкілдері мен жастар қатысып, қазіргі кезеңдегі қаржылық қатерлер жөнінде пікір алмасты. Іс-шараның өзегі – тұрғындарға алаяқтықтың алдын алу тетіктерін түсіндіру ғана емес, күнделікті өмірде қаржылық шешім қабылдау кезінде жауапкершілікпен әрекет ету мәдениетін қалыптастыру болды. Бұл бағыттағы жұмыс «Заң және тәртіп» қағидатының мазмұнымен тікелей сабақтасып, қоғам мүшелерінің құқықтық санасын нығайтуға бағытталды.

Жиын барысында аудан әкімінің орынбасары Бақытжан Букебаев модератор ретінде сөз сөйлеп, форумның маңыздылығын атап өтті. Оның айтуынша, цифрлық сервистердің кең таралуы адамдардың қаржылық операцияларды қашықтан орындауын жеңілдеткенімен, сонымен бірге жаңа қауіптердің пайда болуына жол ашты. Сондықтан азаматтар кез келген қаржылық ұсынысқа сыни көзқараспен қарап, өз қауіпсіздігін бірінші орынға қоюы қажет.

 

 

Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің бірінші жедел басқармасының аға жедел өкілі Жанболат Тұрапбай қаржылық сипаттағы құқық бұзушылықтарға қатысты кеңінен түсінік берді. Баяндамада алаяқтардың адамдарды сендіру үшін қолданатын түрлі әдістері, жалған инвестициялық ұсыныстар, күмәнді ақша аударымдары және азаматтардың жеке мәліметтерін заңсыз пайдалану мәселелері қозғалды. Маман қаржылық операция кезінде адамның өз шотын бақылауда ұстауы маңызды екенін атап өтті. Әсіресе бейтаныс тұлғаның өтінішімен ақша аудару, өз атына несие рәсімдеп беру немесе банк шотын басқа адамның пайдалануына ұсыну сияқты әрекеттердің салдары ауыр болуы мүмкін екені түсіндірілді.

 

 

Форумда қаржылық сауаттылықтың практикалық қырларына да назар аударылды. Қатысушыларға күмәнді ұсынысты бағалау кезінде оның қайдан келгенін анықтау, ресми ақпарат көздеріне жүгіну, құжаттар мен шарттарды асықпай оқу, түсініксіз жағдайда мамандардан кеңес алу қажеттігі айтылды. Өз кезегінде «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның аға менеджері Досалы Мұсаханов банк қызметтерін пайдалану кезіндегі қауіпсіздік мәселелерін түсіндірді. Ол клиенттердің картасына қатысты мәліметтерді, парольдерді және телефонға келетін бір реттік кодтарды бөтен адамдарға айтпау қажеттігін еске салды.

Сонымен бірге телефон арқылы өзін банк қызметкері, полиция немесе басқа да ұйым өкілі ретінде таныстырып, азаматтан белгілі бір әрекетті талап ететін адамдарға сақтықпен қарау керектігі айтылды. Күмән туындаған жағдайда әңгімені тоқтатып, ұйымның ресми байланыс арналары арқылы ақпаратты қайта нақтылау ұсынылды.

 

 

Мамандар интернеттегі жалған жарнамалар мен арзан бағадағы күмәнді ұсыныстарға да тоқталды. Әлеуметтік желілерде немесе мессенджерлерде таралған кез келген ақпаратты шынайы деп қабылдамай, оның дереккөзін тексеру қажеттігі түсіндірілді. Өйткені алаяқтық әрекеттердің бір бөлігі адамның қызығушылығы мен асығыс шешім қабылдауына негізделеді. Форумның соңғы бөлігінде жастар өздерін қызықтырған мәселелер бойынша мамандарға тікелей сауал жолдады. Сұрақтар онлайн несие, банк карталарын пайдалану, күмәнді қоңыраулар, әлеуметтік желілердегі жалған аккаунттар, жеке мәліметтердің таралуы және интернеттегі қаржылық операциялардың қауіпсіздігі төңірегінде өрбіді.

 

 

Ашық пікір алмасу барысында қатысушылар қаржылық қауіпсіздік тек банк немесе құқық қорғау органдары қамтамасыз ететін сала емес екенін түсінді. Әр азаматтың өз қаржысына мұқият қарауы, бөтен адамның сөзіне бірден сенбеуі және заң талаптарын білуі – алаяқтыққа қарсы қорғаныстың маңызды бөлігі.

 

 

Сауран ауданында мұндай кездесулердің өткізілуі «Қауіпсіз қоғам» идеясын нақты мазмұнмен толықтыруға мүмкіндік береді. Қоғамдық қауіпсіздік тек көшелердегі тәртіппен өлшенбейді. Азаматтың интернеттегі, банк жүйесіндегі және күнделікті қаржылық қарым-қатынастардағы қауіпсіздігі де осы ұғымның құрамдас бөлігі. Заңның үстемдігі азаматтардың заң талаптарын білуінен және оны орындауға деген ішкі жауапкершілігінен қалыптасады. Ал алаяқтыққа жол бермеу үшін қоғамда сақтық, құқықтық сауат және өзара жауапкершілік құндылықтарын орнықтыру қажет.

Форум қорытындысы осы бағыттағы ақпараттық жұмыстарды жалғастырудың маңызын көрсетті. Әсіресе жастар арасында қаржылық шешімдерді сауатты қабылдау дағдысын қалыптастыру, интернет кеңістігіндегі қауіптерді ажырата білу және күмәнді жағдайларда дұрыс әрекет ету жөніндегі түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да назарда болмақ.

 

 

Қаржылық қауіпсіздікке немқұрайлы қарамау – жеке мүлікті қорғаудың ғана емес, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосудың да бір жолы. Сауатты әрі сақ қоғам ғана алаяқтықтың таралуына тосқауыл қойып, «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмірде орнықтыра алады.