Түркістан облысы Келес ауданы Ақтөбе ауыл округіндегі 51 гектар аумақта жылыжай кешенінің құрылысы жүргізілуде. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров «Ecoculture-Eurasia» ЖШС құрылтайшысы Алмас Дауытовты қабылдады. Кездесуде тараптар жобаны іске қосу жайын кеңінен талқылап, атқарылып жатқан жұмыстарды саралады.

– Келес ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ecoculture-Eurasia» өнеркәсіптік жылыжай кешені – өңіріміздің агроөнеркәсіптік дамуына серпін беретін маңызды жоба. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев азық-түлік қауіпсіздігі ұлттық қауіпсіздіктің маңызды бөлігі екенін бірнеше рет атап өтті. Бұл бағытта отандық ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту және импортқа тәуелділікті азайту – мемлекеттің негізгі басымдықтарының бірі. Осы тұрғыда «Ecoculture-Eurasia» компаниясының өнеркәсіптік жылыжай кешенін іске асыру жобасының маңызы ерекше. Жоба аясында жылына 25 мың тоннаға дейін қызанақ өнімін өндіру арқылы өңір тұрғындарын жыл бойы сапалы отандық өніммен қамтамасыз етуге, ішкі нарықты тұрақтандыруға және елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға нақты үлес қосылады. Жергілікті тұрғындарды оқытуға, кадрлардың біліктілігін арттыруға ерекше көңіл бөлінгенін атап өткім келеді. Бұл – әлеуметтік жауапкершілігі жоғары әрі ұзақ мерзімді дамуға бағытталған көзқарастың айқын көрінісі. Әкімдік тарапынан жобаға қажетті барлық ұйымдастырушылық және инфрақұрылымдық қолдау көрсетіледі. Біз «Ecoculture-Eurasia» компаниясымен өзара тиімді, сенімді әріптестік орнайтынына сенімдіміз, – деді Нұралхан Оралбайұлы.

«Ecoculture-Eurasia» ЖШС құрылтайшысы жобаны іске қосу бойынша қарқынды жұмыстар атқарылып жатқанын жеткізіп, қазіргі жағдайды баяндады.

– Өңір қарқынды дамып келеді. Біз жүзеге асырып жатқан ауқымды жоба да аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін береді деп сенемін. Қажетті инфрақұрылым толықтай жеткізілді. Бұл бағытта көрсетілген қолдау үшін ресейлік серіктестеріміз де ризашылығын білдіруде. Жастарды Ресейге тәжірибе алмасуға жіберу, сондай-ақ жергілікті тұрғындарды жыл бойы, яғни жылдың төрт мезгілінде де тұрақты жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Сонымен қатар жылыжай кешенінің аумағын кезең-кезеңімен 500 гектарға дейін ұлғайтуды көздеп отырмыз, – деді Алмас Дауытов.

Облыс әкімі Келес ауданында шағын өндірістік парк құрылысы жүргізіліп жатқанын атап өтті. Аталған паркте өнімдерді қаптау, өңдеу және консервілеу цехтарын ашуға мүмкіндік бар екенін жеткізді. Бұл өз кезегінде логистикалық шығындар едәуір қысқартып, шағын және орта бизнестің дамуына серпін берері сөзсіз.

Жобаны іске асыруға 42 млрд теңге инвестиция салынуда. Жылыжайда жылына 25 000 тонна қызанақ өсірілмек. Жоба толық іске қосылғанда, 800 жаңа жұмыс орны ашылады. Жобаны «Қазақстанның Даму банкі» АҚ тарапынан қаржыландыру мақұлданған. 2023 жылы 23,5 млрд теңге мөлшерінде қаражат бөлінген. Жылыжай толық Нидерланд елінен алып келінген жабдықтармен жабдықталған. Бүгінде кешеннің 40 гектар аумағында жылыжай блоктарының металл конструкциялары орнатылды. Сыртқы және ішкі желілері бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар әкімшілік-тұрмыстық кешенінің ғимараты, материалдық-өндірістік қоймалары, бақылау-өткізу пунктінің құрылысы жүргізілуде. Қазандық және төтенше жанар-жағармай қоймасының құрылысы аяқталды. 8 жылыжай блогы және техникалық дәліз орнатылуда. Оның 4 блогы мен техникалық дәлізі іске қосылды. Кешеннің ресми ашылуы көктемде өтеді деп жоспарланып отыр.

Айта кетейік, өткен жылы жалпы жылыжай көлемі 75 гектарға өсіп, 1715 гектарды құраған. Бұл жұмыстар өңірдің аталған саладағы үлесін 76 пайызға жеткізіп отыр. 2025 жылы жылыжайлардан 150 мың тоннадан астам көкөніс өнімі, 550 тонна банан, 3,2 мың тонна лимон мен 13 мың тонна құлпынай өндірілді.

▪️▪️

Конституция Казахстана получит серьезное усиление норм в области человекоцентричности государства, неприкосновенности личности, защиты ключевых прав человека и независимости судебной власти. Это следует из сводного проекта поправок в Основной закон, который был рассмотрен на четвертом заседании Конституционной комиссии.

В ходе презентации сводного проекта заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов подчеркнул, что новое название раздела «Основные права, свободы и обязанности» наиболее полно отразит предусмотренные в нем положения.

При этом предлагаемые в нем новеллы усилят и дополнят гарантии реализации и защиты прав и свобод исходя из принципа высшей ценности человека.

«Это абсолютизация права на жизнь, человекоцентричность, закрепление неприкосновенности личности и «правил Миранды», защита персональных данных в цифровую эпоху, усиление защиты чести и достоинства личности, социальных прав личности, принципа правовой определенности», – озвучил Бакыт Нурмуханов.

Он уточнил, что некоторые положения, предусмотренные сейчас в 7 разделе Конституции в качестве принципов правосудия, переносятся в данный раздел как гарантии прав человека и объединяются в самостоятельной статье.

«Получило новое звучание право на свободу слова и творчества, выделены его отдельные виды с гарантиями защиты интеллектуальной собственности, что является непременным условием свободного развития личности в демократическом и правовом государстве», – отметил зампредседателя Конституционного суда.

По его словам, в Конституции будут усилены ценности брака и семьи, а также обязанность защиты окружающей среды.

«Серьезные изменения предусмотрены в переименованном разделе «Правосудие. Прокуратура. Правозащитные механизмы». В него включены важные поправки по вопросам судебной власти, связанные с расширением форм судопроизводства, усилением конституционных принципов правосудия и независимости судей, кадровыми вопросами судебной системы», – сообщил Бакыт Нурмуханов.

Он также обратил внимание членов Конституционной комиссии на отдельную статью, закрепляющую в Конституции правовой статус адвокатуры.

Кроме того, он добавил, что учреждение Курултая обусловило необходимость внесения точечных изменений в Разделе «Местное государственное управление и самоуправление».

При этом новый раздел под названием «Внесение изменений и дополнений в Конституцию» позволит актуализировать текст Основного закона с учетом передового международного опыта.

Заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов презентовал членам Комиссии по Конституционной реформе сводный проект поправок в Конституцию РК.

Документ был проработан и сформирован с учетом всех предложений, поступивших от граждан, политических партий, общественных организаций и экспертов.

Как отметил Бакыт Нурмуханов, в предлагаемом проекте обновленной Конституции содержатся Преамбула, 11 разделов и 104 статьи. Включены два новых раздела – «Народный Совет» и «Внесение изменений и дополнений в Конституцию». Еще 4 раздела переименованы.

В целом изменения и дополнения затронули все разделы Основного закона, поправки внесены в 77 статей, что составляет 84% текста Конституции.

«Предложенные изменения – это важный и глубоко продуманный шаг, меняющий концептуальные подходы, укрепляющий юридическую точность и повышающий качество Основного закона», – сказал член Конституционной комиссии.

Работу над сводным проектом параллельно ведут рабочие группы, состоящие из компетентных юристов и лингвистов. Бакыт Нурмуханов подчеркнул, что специалисты проделали огромную работу по правильному изложению норм, исключению смысловых несовпадений, разночтений и неясностей.

По словам Бакыта Нурмуханова, новеллы, обозначенные в сводном проекте, затрагивают базис конституционной материи Казахстана: они кардинально меняют облик Основного закона и содержат огромный потенциал для дальнейших институциональных и структурных преобразований.

«Усиливаются гарантии реализации и защиты конституционных прав и свобод человека и гражданина. При сохранении Президентской формы правления существенно меняется организация единой государственной власти», – сообщил зампредседателя Конституционного суда.

Он также перечислил ключевые изменения: вводится новая модель однопалатного Парламента, расширяются формы участия граждан в управлении делами государства, повышается эффективность правозащитных механизмов и деятельности Конституционного суда по обеспечению верховенства права на основе Конституции.

Как отметил Бакыт Нурмуханов, конституционные нововведения позволяют по-новому трактовать миссию государства, содержание его функций, определять принципы взаимоотношений государственных органов, общественных организаций и граждан, шире вовлекать институты гражданского общества в решение государственно-значимых задач.

«Это позволяет говорить о коренном преобразовании и обновлении содержания Конституции», – отметил он.

М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінде Заң клиникасы аясында «Заң мен Тәртіп» тақырыбында студенттермен маңызды кездесу өтті.

Кездесудің басты мақсаты – жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру, заң талаптарын түсіндіру және құқық бұзушылықтың алдын алу.

Іс-шара барысында студенттерге:
– заң талаптары мен жауапкершілік түрлері,
– есірткі қылмысы үшін көзделген жазалар,
– құқық бұзушылықтың салдары және одан сақтану жолдары жан-жақты түсіндірілді.

Cеминарға Шымкент қаласының Әділет департаменті, Полиция департаменті, Адвокаттар алқасы, Жастар ресурстық орталығының өкілі және 300-ден астам студент қатысып, сала өкілдері жастармен ашық пікір алмасты.

Заңды білу – жауапкершіліктен қашу емес, керісінше өз болашағыңды қорғау. Әрбір құқық бұзушылықтың салдары бар екенін жастар ерте түсінуі тиіс. Құқықтық сауаттылық – құқықтық мемлекеттің негізі. Заңды білген жас – өз құқығын қорғай алатын саналы азамат екендігін жиын барысында мамандар баса атап өтті.

#ЗаңМенТәртіп
#ҚұқықтықСауаттылық
#ЖастарЖәнеЗаң
#ЗаңКлиникасы
#заңментәртіп Shymkent
Студенттер
ҚұқықБұзушылықтыңАлдынАлу

Колонка первого вице-министра национальной экономики Азамата Амрина

В общественной дискуссии нередко звучит тезис о том, что налоговая политика Казахстана якобы проводится в интересах крупного бизнеса, тогда как малый и средний бизнес сталкивается с ужесточением условий.

Первый вице-министр национальной экономики Азамат Амрин в своей колонке для «Власти» отмечает, что анализ реальных фискальных решений и структуры налоговых поступлений показывает иную картину: в последние годы государство последовательно усиливает налоговую нагрузку именно на крупный, прежде всего сырьевой и экспортно ориентированный сектор.

Структурно МСБ в Казахстане сосредоточен преимущественно в торговле и сельском хозяйстве, тогда как крупный бизнес традиционно представлен в промышленности, недропользовании и обрабатывающих отраслях. Именно эти сектора формируют основную часть бюджетных доходов и одновременно являются объектом наиболее жесткого фискального регулирования.

Крупные компании остаются ключевыми донорами консолидированного бюджета. В 2019 году их доля в налоговых доходах составляла 79%, а по итогам 2024 года — 69,6%. Несмотря на снижение доли, именно крупный бизнес продолжает обеспечивать основную массу поступлений.

На этом фоне доля малого и среднего бизнеса выросла с 21% до 30,4%. В абсолютном выражении налоговые поступления от МСБ увеличились с 2,3 трлн тенге в 2019 году до 6,7 трлн тенге в 2024 году. Рост зафиксирован как по среднему бизнесу (с 1,28 до 3,08 трлн тенге), так и по малому (с 1,05 до 3,62 трлн тенге).

Эта динамика свидетельствует не о росте налогового давления на МСБ, а о расширении экономической активности и повышении прозрачности сектора.

Принципиально важно учитывать, что крупные недропользователи, помимо общеустановленных налогов, уплачивают специальные фискальные платежи: подписной бонус, налог на добычу полезных ископаемых (НДПИ), роялти, налог на сверхприбыль. Именно через эти инструменты государство целенаправленно перераспределяет ресурсную ренту.

Показательным примером является НДПИ. С 2023 года ставки для недропользователей горно-металлургического комплекса по твердым полезным ископаемым были повышены: по биржевым металлам — на 50%, по отдельным небиржевым — на 30%. Это происходило на фоне ухудшения внешней ценовой конъюнктуры. В 2023 году среднее снижение мировых цен на экспортируемые металлы составило 11,3%, в том числе по алюминию — 16,8%, цинку — 24%, меди — 3,8%.

Тем не менее поступления по НДПИ выросли с 548,2 млрд тенге в 2022 году до 715,5 млрд тенге в 2023 году (+30,5%). В 2024 году они достигли 925,3 млрд тенге, а в 2025 году — 1 143,4 млрд тенге. Даже при снижении цен на отдельные экспортные товары в 2025 году в среднем на 12,1% рост поступлений по НДПИ составил 23,6%. Это наглядно подтверждает: рост доходов бюджета обеспечен не ценовой конъюнктурой, а усилением налоговой нагрузки на крупный бизнес.

В новом Налоговом кодексе эта логика закрепляется институционально. В 2025 году ставка НДПИ на добычу урана была повышена с 6% до 9%, а с 2026 года вводится дифференцированная шкала, учитывающая объемы добычи и мировые цены. Аналогичный принцип применяется к золоту и серебру: по мере роста цен увеличивается и фискальное изъятие. Фактически вводится механизм прогрессивного налогообложения сверхдоходов.

Схожий подход реализован и в экспортных пошлинах на сырую нефть. С августа 2023 года действует новая методика расчета: нулевая ставка до 25 долларов США за баррель сохранена, однако при росте цен применяется прогрессивная шкала с верхним пределом до 236 долларов США за тонну. Это означает, что при высокой стоимости нефти государство изымает существенно большую долю экспортной ренты, чем ранее.

Дополнительно в новом Налоговом кодексе повышена ставка корпоративного подоходного налога для банков и игорного бизнеса — с 20% до 25%. По итогам 2025 года поступления по КПН составили 6 322,6 млрд тенге, что на 24,1% больше, чем в 2024 году. Основной вклад в этот рост обеспечен именно крупным бизнесом.

На этом фоне изменения, затрагивающие МСБ, носят принципиально иной характер. Рост доли МСБ в налоговых поступлениях обусловлен расширением легальной экономической активности и сокращением теневого оборота, который снизился с 23,69% ВВП в 2019 году до 16,71% в 2024 году.

Фото Жанары Каримовой

Отдельные меры, такие как запрет на вычеты по приобретениям у субъектов на упрощенном режиме, направлены не против МСБ, а против схем налоговой оптимизации крупного бизнеса, прежде всего в строительстве, где дробление деятельности использовалось для ухода от налогов. Уже в первые месяцы 2026 года эта мера показала практический эффект: участники строительного рынка вынужденно отказываются от теневых схем, приводят структуру бизнеса в соответствие с реальными масштабами деятельности.

При этом для добросовестного МСБ в новом Налоговом кодексе условия, напротив, улучшены. Для самозанятых отменена необходимость налоговой регистрации и уплаты налогов в бюджет — сохраняются только социальные платежи. Порог применения упрощенной декларации увеличен до 2,6 млрд тенге в год, сняты ограничения по численности работников, отменена обязанность по постановке на НДС для пользователей данного режима.

Таким образом, противопоставление «крупный бизнес — против МСБ» является упрощением.

Реальная налоговая модель Казахстана строится на трех принципах: повышенная нагрузка на крупный бизнес в периоды высокой доходности, поддержка малого и среднего предпринимательства при одновременном ограничении злоупотреблений и перераспределение экспортной ренты в пользу общественных и бюджетных целей. Именно такая конструкция обеспечивает устойчивость бюджета и более справедливое распределение налоговой нагрузки между секторами экономики.

Источник: Vlast.kz

Түркістан қаласындағы «Конгресс-холл» кешенінде Қазақстан Республикасында қоғамдық кеңестердің құрылғанына 10 жыл толуына орай салтанатты іс-шара өтті. Маңызды жиынға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, қоғамдық кеңес мүшелері мен ардагерлерін мерейлі сәтпен құттықтады.

– Баршаңызды Қоғамдық кеңестер институтының құрылғанына 10 жыл толуымен шын жүректен құттықтаймын! Бұл – азаматтық қоғамның орны айқындалып, мемлекет пен халық арасындағы ашық диалогтың дамығанын білдіретін маңызды белес. Өткен он жыл ішінде қоғамдық кеңестер қоғамдық бақылаудың пәрменді тетігіне, мемлекеттік органдардың ашықтығы мен есептілігін қамтамасыз ететін маңызды алаңға айналды. Ел Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын жүзеге асыруда қоғамдық кеңестердің рөлі ерекше. Жуырда Қызылорда қаласында өткен Ұлттық құрылтайдың V отырысында Мемлекет басшысы ел тағдырына қатысты маңызды шешімдерді жариялады. Мемлекетіміздің саяси жүйесіндегі өзгерістер мен рухани дамуы бағытындағы бастамалар көтерілді. Міне, осы Құрылтайда айтылған маңызды ойлар мен идеяларды Түркістан жұртшылығы да қолдап, оң пікірлерін білдіріп жатыр. Осы міндеттерді жүзеге асыру үшін Конституциялық реформа жөніндегі комиссия құрылып, оның алғашқы отырыстары өтіп жатыр. Маңызды комиссияға облысымыздың атынан да өкілдер қатысуда. Бұл да жергілікті жердегі азаматтық қоғам институтына деген сенімнің көрінісі. Алдағы уақытта да қоғамдық кеңестер әділетті қоғам құру, заң үстемдігін нығайту, ашықтық пен сенімді арттыру жолында белсенді жұмысын жалғастырады деп сенемін. Осы айтулы мереке күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге толағай табыс тілеймін! – деген Нұралхан Көшеров бірқатар белсенді азаматқа марапат тапсырды.

Жиында Түркістан облыстық қоғамдық кеңесінің төрағасы Байділдә Жылқышиев, облыстық мәслихаттың тұрақты комиссия төрағасы Алмас Салимов және облыстың Құрметті азаматы Шәріпбек Жамалбеков құттықтау сөз сөйледі. Облыс өнерпаздары концерттік бағдарлама ұсынып, халық әндері мен отандық және шетелдік композиторлардың танымал әндерін орындады.

Айта кетейік, бүгінде Түркістан облысында 18 қоғамдық кеңес нәтижелі жұмыс атқарып, өңірлік маңызы бар мәселелердің шешілуіне ықпал етіп келеді. 2025 жылы барлық деңгейдегі қоғамдық кеңестердің 226 отырысы және 107 қоғамдық тыңдау өткізіліп, шешімдер қабылданды. Соның ішінде 270 мемлекеттік орган басшыларының есептері тыңдалып, қоғамдық кеңестің мүшелері өзекті мәселелер бойынша 258 қоғамдық мониторинг жұмыстарын жүргізген.

Диагностика мен емдеудің озық технологияларын енгізу шетелдік клиникаларға жіберілетін балалар санын екі есе азайтуға мүмкіндік береді. Үкімет отырысында жоғары технологиялық медициналық көмекті дамыту туралы денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова баяндады.

Оның айтуынша соңғы үш жылда шетелге туыс емес донордан бағаналы жасушаларды трансплантациялауға балаларды жіберу 3 есеге, ал кардиохирургиялық емге жолдау 5,2 есеге қысқарды. Жыл сайын 2 мыңнан астам балаға кардиохирургиялық операциялар жасалып, жүрек ақаулары дер кезінде түзетілуде. Биыл протондық, йодтерапия және тамырлы ақауларды емдеу толық қолжетімді болады.

Біз ми ісіктері мен тамырлы патологияларды бір сатылы емдеу үшін гибридті операциялық бөлмелерді енгізіп жатырмыз. Қызметті жаңғырту аясында 36 балаға “гамма-пышақ” аппаратында радиохирургиялық операциялар жүргізілді.

Жыл сайын 400 балаға есту импланттары орнату бойынша операциялар жасалады, орта есеппен 700 шала туған нәрестеге ретинопатияны түзету жүргізіледі. Жоспарланған іс-шаралардың барлық кешені азаматтардың шетелге емделуге жіберілуін 50%-ға төмендетуге мүмкіндік береді💬, — деп атап өтті министр.

Астанада биылғы «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті. Елдің түкпір-түкпірінен бизнес, ғылым, мәдениет, медиа, ақпараттық технологиялар және волонтерлік саладағы отыз үздік жобаның иелері елордаға жиналды. Әр жеңімпазға 3 миллион теңге көлемінде грант сертификаты табысталды.

Жеңімпаздарды Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева құттықтады. Ол жастарды қолдау мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін атап өтіп, барлық бастамалар жас ұрпақтың болашағы үшін жүзеге асырылып жатқанын тілге тиек етті.

«Қызылордада өткен Ұлттық құрылтайда Мемлекет басшысы ел дамуының алдағы бағытын айқындап, жаңа кезеңнің стратегиялық міндеттерін нақтылап берді. Қазіргі қабылданып жатқан шешімдер мен жүзеге асып жатқан реформалар жастарға сапалы білім алып, өз әлеуетін толық іске асыруға, бәсекеге қабілетті, саналы азамат болып қалыптасуына мүмкіндік береді. Сондықтан бұл тарихи кезең – тек өзгерістер уақыты ғана емес, болашаққа деген сенімді нығайтатын, жаңа мүмкіндіктерге жол ашатын маңызды дәуір деп айтуға толық негіз бар», – деп атап өтті вице-министр.

Аида Балаева жеңімпаздарды құттықтап, жаңа бастамаларына табыс тіледі. Сондай-ақ ол жастарды ынталандыру мен қолдауға бағытталған басқа да жобалар туралы айтты. Олардың қатарында «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы, жас жазушылар мен ақындарға арналған Президенттің арнайы әдеби сыйлығы, журналистерге арналған «Үркер», «Жыл волонтері» халықаралық сыйлығы бар.

Айта кетейік, «Тәуелсіздік ұрпақтары» гранты Мемлекет басшысының бастамасымен дарынды әрі болашағынан үміт күттіретін жастарды қолдау мақсатында 2021 жылы құрылған. Осы уақытқа дейін аталған грант 123 қазақстандықтың идеясын іске асыруға және дамытуға мүмкіндік берді.

Биыл конкурсқа 6 бағыт бойынша 1700 өтінім келіп түсті, оның 1622-сі қабылданды. Олардың қатарында Қазақстанның мәдени мұрасын мен ұлттық дәстүрлерді насихаттауға, мәдениет пен өнерді дамытуға, ғылыми зерттеулер жүргізуге, IT және волонтерлік саладағы стартаптарға, сондай-ақ креативті бизнес-идеяларға бағытталған жобалар бар.