Арыс қаласында қоғамдық тәртіп пен заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы бақылау жұмыстары жалғасуда. Кезекті рейд барысында кәсіпкерлік нысандары мен сауда қызметіне қатысты талаптардың орындалуы назарға алынды. Арнайы жұмысшы топ өкілдері қала аумағын аралау кезінде бұған дейін тазалық талаптарын сақтау жөнінде ескерту алған, алайда берілген талаптарды орындамаған кәсіпкерлік нысандарының иелерімен қайта кездесті. Түсіндіру барысында нысандарға қарасты аумақты тиісті жағдайда ұстау, белгіленген талаптарды орындау және заң нормаларын бұзбау қажеттігі тағы бір мәрте айтылды.

Бақылау кезінде ескертулерге қарамастан талаптарды орындамаған тұлғаларға қатысты қолданыстағы заңнама шеңберінде тиісті шаралар қабылданды. Бұл ретте рейдтің негізгі бағыттарының бірі – сауда қызметін белгіленген тәртіппен жүргізуді қамтамасыз ету. Заңсыз сауда қаланың сыртқы келбетіне ғана емес, сауда жүргізудің белгіленген тәртібіне де әсер етеді. Белгіленбеген орындарда сауда жасау жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызып, ретсіздіктің қалыптасуына себеп болуы мүмкін. Сондықтан мұндай фактілердің алдын алу – қоғамдық тәртіпті сақтаудың маңызды бағыттарының бірі.

Рейд нәтижесінде Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 204-бабы – «Белгіленбеген орындарда сауда жасау» бойынша 5 жеке тұлғаға әкімшілік айыппұл салынды. Жауапты мамандар заң талаптарының баршаға ортақ екенін атап өтіп, сауда қызметімен айналысатын азаматтарды белгіленген тәртіпті сақтауға шақырды. Әсіресе кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғалардың өз қызметіне жауапкершілікпен қарап, тиісті талаптарды алдын ала орындауы маңызды.

Қаладағы тазалық пен тәртіпті қалыптастыруда тек мемлекеттік органдардың бақылауы жеткіліксіз. Бұл бағыттағы нәтижелі жұмыс тұрғындар мен кәсіпкерлердің ортақ түсінігі мен жауапкершілігіне байланысты. Әрбір нысан иесі өзіне тиесілі аумақты күтіп ұстауға, ал саудамен айналысатын азаматтар белгіленген орындарда ғана қызмет көрсетуге тиіс.

«Таза Қазақстан» бағдарламасының мәні де осындай жауапты көзқарасты қалыптастырумен тығыз байланысты. Таза, жинақы әрі реттелген қала қалыптастыру күнделікті қарапайым әрекеттерден басталады. Өз аумағын таза ұстау, қоғамдық орындарға ұқыпты қарау және белгіленген ережелерді орындау – қала мәдениетінің маңызды көрсеткіші. Арыс қаласында заң талаптарының орындалуын бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Рейдтік іс-шаралар барысында анықталған кемшіліктер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, қажет болған жағдайда қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік шаралар қабылданады.

Қала тұрғындары мен кәсіпкерлерді белгіленген тәртіпті сақтауға, сауда қызметін заң талаптарына сәйкес ұйымдастыруға және өздеріне жүктелген жауапкершілікті орындауға шақырамыз. Тазалық пен тәртіп – қаланың ортақ келбеті. Оны сақтау әр азаматтың саналы әрекетінен басталады.

Сауран ауданында аудан әкімі Мақсат Таңғатаровтың төрағалығымен кәмелетке толмағандарға қарсы жасалған қылмыстардың, құқықбұзушылықтардың, суицидтің және жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселелеріне арналған мәжіліс өтті. Жиында балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жасөспірімдер арасында құқықбұзушылыққа жол бермеу және жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын күшейту бағытындағы жұмыстар талқыланды.

Мәжілісте алғашқы болып Сауран аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Түймебаев Данияр баяндама жасап, кәмелетке толмағандармен және оларға қарсы жасалған қылмыстар мен құқықбұзушылықтардың алдын алу бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды. Сонымен қатар жасөспірімдердің қатысуымен болатын жол-көлік оқиғаларын азайту, жол қозғалысы ережелерін сақтау мәдениетін қалыптастыру және профилактикалық іс-шаралардың нәтижелілігін арттыру мәселелері сөз болды.

Оның айтуынша, балалардың қауіпсіздігі тек құқық қорғау органдарының ғана емес, ата-ана, білім беру ұйымдары мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен жұмысына байланысты. Осыған орай мектеп оқушылары арасында түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу, қауіп төндіретін жағдайларды ерте анықтау және құқық бұзуға бейім жасөспірімдермен жеке профилактикалық жұмыстарды күшейту қажеттігі атап өтілді.

 

Келесі кезекте аудандық білім бөлімі басшысының міндетін уақытша атқарушы Мейіржан Адилбеков жасөспірімдер арасындағы суицидтің, құқықбұзушылықтың және ерте жүктіліктің алдын алу бағытында білім беру ұйымдарында жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.

Білім беру саласындағы профилактикалық жұмыстардың негізгі бағыттарының бірі – оқушылардың психологиялық жағдайын тұрақты бақылау және оларға қажетті қолдау көрсету. Осы ретте мектеп психологтарының, әлеуметтік педагогтердің, сынып жетекшілерінің және ата-аналардың өзара байланысын күшейту маңызды екені айтылды. Баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге дер кезінде назар аударып, мәселесін тыңдап, тиісті мамандардың көмегіне жүгіну – келеңсіз жағдайлардың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Жиында ата-аналардың бала тәрбиесіндегі жауапкершілігін арттыру мәселесіне де ерекше мән берілді. Себебі жасөспірімнің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оның интернеттегі қауіпсіздігін бақылау, достық ортасына назар аудару және мектеппен тұрақты байланыста болу құқықбұзушылықтың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Осы бағыттағы түсіндіру жұмыстарын ата-аналармен жүйелі түрде жүргізу қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жол-көлік оқиғаларының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Балалардың жол қозғалысы ережелерін сақтауын қамтамасыз ету, мектептер маңындағы қауіпсіздік шараларын күшейту, жаяу жүргіншілер өткелдері мен жол белгілерінің талапқа сай болуын бақылау бойынша тиісті жұмыстарды жалғастыру тапсырылды. Әсіресе оқушылардың мектепке келіп-кету уақытындағы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты мекемелер тарапынан тұрақты бақылау жүргізу қажеттігі атап өтілді.

 

Сондай-ақ мәжілісте қызметтік автокөліктер бойынша берешектерді өндіру мәселесі қаралып, бұл бағытта атқарылған жұмыстар туралы экономика және қаржы бөлімінің басшысы Ильяс Мырзахметов баяндады. Аталған мәселе бойынша берешектерді өндіріп алу, тиісті жұмыстарды заң талаптарына сәйкес жүргізу және қаржылық тәртіпті сақтау бағыттары талқыланды. Жиын барысында көтерілген мәселелер бойынша жауапты бөлімдер мен мекемелердің жұмысына нақты баға беріліп, алдағы кезеңге бірқатар міндеттер айқындалды. Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров балалардың қауіпсіздігіне қатысты жұмыстарды формалды түрде емес, нақты нәтижеге бағыттап жүргізу қажеттігін атап өтті.

Аудан басшысы жауапты мемлекеттік органдарға кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтың алдын алу, суицидтің алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстарды күшейту, жол-көлік оқиғаларының санын азайту және ата-аналармен байланысты нығайту жөнінде нақты тапсырмалар жүктеді. Балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау, олардың қауіпсіз ортада тәрбиеленіп, білім алуына жағдай жасау – қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да аудан әкімдігі, құқық қорғау органдары, білім беру ұйымдары және ата-аналар қауымдастығының бірлескен іс-қимылы арқылы жүйелі түрде жалғасатын болады.

Мақтаарал ауданы Жастар ресурстық орталығында «LOVOL» компаниясының ресми дилерінің қатысуымен ауыл шаруашылығы саласына арналған заманауи озық ауыл шаруашылық техникаларының таныстырылымы өтті. Іс-шара барысында шаруалар мен сала мамандары жаңа үлгідегі тракторлар мен ауыл шаруашылық техникаларының мүмкіндіктерімен танысып, олардың өнімділікті арттырудағы маңызына ерекше назар аударды. Сондай-ақ техникалардың үнемділігі, сапасы және заманауи технологиялық ерекшеліктері кеңінен түсіндірілді. Кездесу еркін пікір алмасу алаңына айналып, қатысушылар өздерін толғандырған сұрақтарға жауап алып, тәжірибелік кеңестермен бөлісті. Ауыл шаруашылығын дамыту – ел экономикасының берік тірегі. Осындай игі бастамалар өңірдегі аграрлық саланың дамуына тың серпін беретіні сөзсіз.  Ауыл шаруашылығы – кез келген мемлекеттің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ететін, экономиканың маңызды салаларының бірі. Халық санының артуы, азық-түлікке деген сұраныстың көбеюі және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану қажеттілігі аграрлық саланы жаңа деңгейге көтеруді талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, ауыл шаруашылығын техникалық тұрғыдан жарақтандырудың маңызы ерекше. Заманауи техника мен технологиялар еңбек өнімділігін арттырып қана қоймай, уақытты үнемдеуге, өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және шаруалардың табысын көбейтуге мүмкіндік береді.

Бұрын ауыл шаруашылығындағы көптеген жұмыстар қол күші мен қарапайым құралдардың көмегімен атқарылатын. Егін егу, жер жырту, шөп шабу, астық жинау сияқты жұмыстар көп уақытты және мол күшті қажет ететін. Қазіргі кезде тракторлар, комбайндар, сепкіштер, жер өңдеу агрегаттары, суару құрылғылары және басқа да техникалардың көмегімен бұл жұмыстар әлдеқайда жылдам әрі сапалы орындалады. Бірнеше адамның апталап атқаратын жұмысын қуатты техника қысқа мерзім ішінде жүзеге асыра алады. Әсіресе егін шаруашылығында техниканың рөлі зор. Жерді сапалы дайындау, тұқымды белгіленген мерзімде себу, тыңайтқыш енгізу, зиянкестерге қарсы өңдеу және өнімді ысырапсыз жинап алу – мол өнім алудың негізгі шарттарының бірі. Егер ауыл шаруашылығы техникасы жеткілікті әрі жарамды болса, агротехникалық жұмыстар дер кезінде жүргізіледі. Ал жұмыстардың кешігуі өнім көлемінің азаюына, шаруашылықтың шығынының артуына алып келуі мүмкін. Заманауи комбайндар мен егін жинау техникалары өнімді қысқа мерзімде жинап, шығынды азайтуға ықпал етеді. Бұл әсіресе ауа райы құбылмалы өңірлер үшін маңызды. Егін піскен кезде оны уақытында жинап алу – шаруашылық табысының басты кепілі. Техниканың қуаты мен тиімділігі жоғары болған сайын, еңбек өнімділігі де арта түседі. Мал шаруашылығында да техниканың маңызы жылдан-жылға артып келеді. Мал азығын дайындау, жем-шөпті тасымалдау, қора-жайларды тазалау, сүт сауу, малды суару және басқа да жұмыстарды механикаландыру шаруалардың жұмысын жеңілдетеді. Ірі қара мал шаруашылығында автоматтандырылған сауу жүйелерін қолдану өнім сапасын бақылауға және еңбек шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Ал жем-шөп дайындайтын техникалар малдың қысқы азығын жеткілікті көлемде әзірлеуге жағдай жасайды. Ауыл шаруашылығы техникасы еңбек өнімділігін арттырумен қатар, ауылдық жерлердегі жұмыс күшін тиімді пайдалануға ықпал етеді. Бұрын ауыр дене еңбегін қажет ететін жұмыстар техниканың көмегімен жеңілдейді. Нәтижесінде адам ресурстары басқару, бақылау, өнімді өңдеу, маркетинг және басқа да маңызды бағыттарға жұмсалады. Бұл ауыл шаруашылығының жалпы тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда ауыл шаруашылығында цифрлық технологиялармен жабдықталған «ақылды» техникалардың қолданысы кеңейіп келеді. GPS жүйелері арқылы тракторлар мен басқа да техникалардың қозғалысын дәл басқаруға, жердің жағдайын бақылауға және тұқымды белгіленген норма бойынша себуге болады. Дрондар арқылы егістік алқаптарының жағдайын бақылап, өсімдіктердің ауруын немесе су тапшылығын ерте анықтауға мүмкіндік бар. Мұндай технологиялар ресурстарды үнемдеп, шығынды азайтуға және өнімділікті арттыруға жол ашады. Су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесінде де техниканың орны ерекше. Әсіресе су тапшылығы сезілетін өңірлерде заманауи суару технологияларын енгізу аса маңызды. Тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелері суды үнемдеуге, егістікті қажетті мөлшерде ылғалмен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл технологиялар ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етіп, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға ықпал етеді. Техниканы жаңарту ауыл шаруашылығы өнімінің бәсекеге қабілеттілігін де арттырады. Ескі техниканың жиі бұзылуы, жанар-жағармайды көп тұтынуы және жұмыс өнімділігінің төмендігі шаруашылыққа қосымша шығын әкеледі. Ал жаңа техника отынды үнемдеп, жұмысты жылдам әрі сапалы орындауға бейімделген. Сондықтан техникалық паркті жаңарту – аграрлық кәсіпорындар мен шаруа қожалықтарының дамуындағы маңызды бағыттардың бірі. Дегенмен заманауи техниканы сатып алу барлық шаруашылық үшін оңай емес. Ауыл шаруашылығы техникасының құны жоғары болғандықтан, шаруаларға қаржылық қолдау, жеңілдетілген несие, лизингтік бағдарламалар мен субсидиялау тетіктерінің маңызы зор. Мемлекеттік қолдау шаралары арқылы фермерлер жаңа техника алуға мүмкіндік алып, өндіріс көлемін арттыра алады. Бұл өз кезегінде ауылдық жерлердің экономикалық дамуына және халықтың әл-ауқатының жақсаруына ықпал етеді. Техниканы тиімді пайдалану үшін білікті мамандардың болуы да аса маңызды. Қазіргі ауыл шаруашылығы техникасы күрделі электрондық және цифрлық жүйелермен жабдықталған. Сондықтан механизаторлар, инженерлер мен агрономдар заманауи техниканың мүмкіндіктерін толық меңгеруі қажет. Осы бағытта ауыл шаруашылығы мамандарын даярлау, олардың біліктілігін арттыру және жаңа технологияларға бейімдеу маңызды міндеттердің бірі болып қала береді. Ауыл шаруашылығы техникасының маңызын тек өнім көлемін арттырумен ғана шектеуге болмайды. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің мәдениетін өзгертеді, еңбек жағдайын жақсартады және табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Техника арқылы шаруашылықтағы әрбір жұмыс кезеңін жоспарлауға, бақылауға және нақты есеп жүргізуге болады. Бұл ауыл шаруашылығын дәстүрлі тәсілден заманауи, технологиялық және бәсекеге қабілетті салаға айналдырудың негізі. Ауыл шаруашылығын дамытуда техниканың атқаратын рөлі айрықша. Заманауи техника – еңбек өнімділігін арттырудың, өнім сапасын жақсартудың, шығынды азайтудың және шаруашылықтың табысын көбейтудің маңызды құралы. Сондықтан аграрлық секторды техникалық жаңғырту, заманауи технологияларды енгізу және ауыл еңбеккерлерінің техникалық мүмкіндіктерін кеңейту – елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына қол жеткізудің басты шарттарының бірі. Техникасы қуатты, технологиясы дамыған ауыл шаруашылығы ғана заман талабына сай өнім өндіріп, ішкі нарықты сапалы азық-түлікпен қамтамасыз ете алады.

Арыс қаласында қоғамдық орындардың санитарлық жағдайын жақсарту, кәсіпкерлік нысандарының айналасын ұқыпты ұстау және қала келбетіне кері әсер ететін факторлардың алдын алу бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Осы мақсатта «Таза Қазақстан» бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидаты аясында қала аумағында жоспарлы рейдтік іс-шаралар ұйымдастырылуда. Арыс қаласы әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топ орталық базар аумағында кезекті бақылау жұмыстарын жүргізді. Іс-шара базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылып, сауда орындарындағы кәсіпкерлермен тазалық пен абаттандыру талаптарын сақтау мәселелері талқыланды.

Аталған аумақтың қала тұрғындары мен қонақтары жиі баратын орындардың бірі екені ескеріліп, мұнда санитарлық тазалықты қалыпты деңгейде ұстаудың маңызы ерекше. Сауда орындарының сыртқы келбеті, оған іргелес аумақтардың жинақылығы және белгіленген тәртіптің сақталуы қаланың жалпы көрінісіне тікелей әсер етеді.

Рейд барысында кәсіпкерлік нысандарының иелеріне өздеріне тиесілі аумақты таза әрі жинақы ұстау қажеттігі түсіндірілді. Атап айтқанда, сауда нүктелерінің маңындағы тазалықты күнделікті қамтамасыз ету, жиналған қалдықтарды уақытылы шығару және нысанның сыртқы бөлігін тиісті жағдайда ұстау мәселелеріне назар аударылды.

Сонымен бірге ғимараттардың қасбетін талапқа сай күтіп ұстау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Кәсіпкерлік нысанының сыртқы бейнесі тек оның иесінің беделіне ғана емес, бүкіл сауда аумағының көркіне әсер ететіні айтылды. Сондықтан ғимараттардың маңын ретке келтірумен қатар, қасбеттердің де ұқыпты әрі талапқа сай болуына мән беру қажеттігі ескертілді. Жұмысшы топ өкілдері кәсіпкерлерге заңсыз және жабайы саудаға жол бермеудің маңызын да түсіндірді. Сауда қызметінің белгіленген талаптарға сәйкес жүргізілуі қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуге, жаяу жүргіншілердің қозғалысына кедергі келтірмеуге және сауда орындарындағы қауіпсіздікті сақтауға мүмкіндік береді.

Кездесу барысында түсіндіру жұмыстарының басты мақсаты жазалау емес, кәсіпкерлердің жауапкершілігін арттырып, талаптарды алдын ала орындауға жағдай жасау екені атап өтілді. Осы ретте базар әкімшілігіне де сауда орындарының санитарлық жағдайын бақылауда ұстап, кәсіпкерлермен тұрақты түрде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажеттігі айтылды. Қолданыстағы заңнама талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайда тиісті әкімшілік шаралар қолданылатыны да ескертілді. Атап айтқанда, тазалық пен абаттандыру қағидаларын сақтамау, белгіленген тәртіпке қайшы әрекеттер жасау немесе заңсыз саудаға жол беру жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін.

Қала тазалығын қамтамасыз етуде кәсіпкерлердің үлесі айрықша. Себебі сауда орындары күн сайын жүздеген адамның келіп-кететін нысаны болғандықтан, олардың аумағындағы тазалық тұрғындардың жайлылығына тікелей ықпал етеді. Кәсіпкерлік нысанын талапқа сай ұстау – заң талабы ғана емес, тұтынушыға және қала тұрғындарына деген құрметтің көрінісі. Арыс қаласында мұндай рейдтік және профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Негізгі назар кәсіпкерлік нысандары орналасқан аумақтардың тазалығын қамтамасыз етуге, абаттандыру талаптарының орындалуына және белгіленген сауда тәртібінің сақталуына бағытталатын болады.

“Таза әрі жинақы сауда орындары – қаланың жалпы келбетінің маңызды бөлігі. Сондықтан кәсіпкерлерді өз нысандарына жауапкершілікпен қарап, бекітілген аумақтардың тазалығын тұрақты қамтамасыз етуге және қолданыстағы талаптарды сақтауға шақырамыз,”- деді мамандар.

Жылы мезгілдің келуімен табиғат аясына шығатын тұрғындардың саны артып, соған сәйкес кене шағу қаупі де жоғарылай түседі. Кенелер тек орманды немесе далалы аймақтарда ғана емес, шөп өскен ашық алаңдарда, саябақтарда, аулаларда және қала маңындағы аумақтарда да кездесуі мүмкін. Сондықтан кенеден сақтану, оның шағуының алдын алу және кене жабысқан жағдайда дұрыс әрекет ету – әр азамат үшін маңызды.

Осыған байланысты Кентау қалалық емханасында келушілер арасында кене шағуының алдын алу және кене арқылы таралуы мүмкін инфекциялық аурулардан сақтану бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылды. Шара барысында тұрғындарға кененің адам денсаулығына төндіретін қаупі түсіндіріліп, сақтық шараларын сақтау жөнінде кеңестер берілді. Сонымен қатар емханаға келген азаматтарға тақырыпқа қатысты ақпараттық брошюралар таратылып, мамандар тарапынан жеке түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Медицина қызметкерлері тұрғындарға кенеден қорғанудың ең тиімді жолы – алдын алу шараларын сақтап, табиғатқа шығу кезінде қауіпсіздік талаптарына жауапкершілікпен қарау екенін түсіндірді. Кене арқылы таралатын инфекциялардың қатарына кене энцефалиті, Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, боррелиоз (Лайм ауруы), туляремия және басқа да аурулар жатады. Олардың кейбірі адамның денсаулығына елеулі қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан кене шаққан жағдайда уақыт жоғалтпай медициналық көмекке жүгіну қажет.

Мамандардың айтуынша, кенеден қорғанудың алғашқы және маңызды қадамы – табиғат аясында жеке қауіпсіздік шараларын сақтау. Әсіресе көктем-жаз айларында саяжайға, жайылымға, таулы немесе шөпті жерлерге, демалыс орындарына барған кезде барынша сақ болған жөн. Табиғатқа шыққанда денені толық жауып тұратын киім киген дұрыс. Ұзын жеңді көйлек немесе жейде, ұзын балақты шалбар, жабық аяқ киім пайдалану ұсынылады. Шалбардың балағын шұлықтың ішіне салып, киімнің ашық жерлерін барынша азайтқан жөн. Ашық түсті киім кию де кенені ертерек байқауға мүмкіндік береді.

Табиғат аясында жүрген кезде адам өзін ғана емес, жанындағы адамдарды да, әсіресе балаларды бақылап отырғаны жөн. Кенелер киімге немесе денеге жабысып қалуы мүмкін. Сондықтан ұзақ уақыт далада болған жағдайда денені ара-тұра тексеріп отырған дұрыс. Үйге келгеннен кейін киімдерді мұқият қарап, сырт киімді қағып-сілкіп, дененің барлық бөлігін тексеру керек. Балалардың шаш арасы, мойны, құлақ маңы, қолтық, шап аймағы сияқты кененің жасырынуы ықтимал жерлеріне ерекше назар аударған жөн.

Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары барысында емхана мамандары тұрғындарға кене шаққан жағдайда не істеу керектігін де егжей-тегжейлі түсіндірді. Медицина мамандарының айтуынша, денеге жабысқан кенені көрген адам ең алдымен сабыр сақтап, мүмкіндігінше тез арада медициналық ұйымға жүгінуі керек. Кенені өз бетінше жұлуға, жаншуға немесе қолмен қысуға болмайды. Себебі дұрыс алынбаған жағдайда кененің бөліктері теріде қалып қоюы мүмкін. Ал кенені жаншу кезінде оның ішіндегі инфекциялық қоздырғыштардың адам ағзасына түсу қаупі бар.

Кентау қалалық емханасының мамандары тұрғындарға: «Кене шаққан жағдайда медициналық көмекке неғұрлым ертерек жүгінген дұрыс. Кене арқылы берілетін инфекциялардың алдын алуда уақыт факторының маңызы зор. Сондықтан кене шаққанын байқаған азамат өздігінен ем қабылдамай, медициналық маманға қаралуы қажет», – деп түсіндірді.

Мамандардың айтуынша, шұғыл профилактика жүргізу қажеттілігі әр адамға жеке бағаланады. Бұл ретте кене шаққан аумақ, медициналық көмекке жүгіну уақыты, адамның вакцинация мәртебесі және басқа да медициналық факторлар ескеріледі. Сондықтан қандай да бір препаратты өз бетінше қабылдау немесе медициналық көмекті кейінге қалдыру дұрыс емес. Кей жағдайда кене шаққаннан кейін адам бірден ауру белгілерін сезбеуі мүмкін. Сондықтан кене шаққан азамат медициналық бақылау мен дәрігердің ұсынымдарын ескермеуі керек. Дене қызуының көтерілуі, әлсіздік, бас ауруы, бұлшықет пен буындардың ауыруы, қалтырау және жалпы жағдайдың нашарлауы сияқты белгілер байқалса, дереу дәрігерге қаралу қажет. Кейбір кене арқылы таралатын инфекциялар ауыр өтуі мүмкін болғандықтан, ауруды ерте анықтау және медициналық көмекті дер кезінде бастау маңызды. Мамандар тұрғындарға кене шаққаннан кейін өз денсаулығын мұқият бақылауды, дене қызуын өлшеп отыруды және қандай да бір күмәнді белгілер пайда болған жағдайда медициналық ұйымға жүгінуді ұсынды.

Кентау қалалық емханасының медицина қызметкерлері: «Кене шағуы – елемеуге болмайтын жағдай. Көп жағдайда адамдар кішкентай жәндікке мән бермей, медициналық көмекке жүгінуді кейінге қалдырып жатады. Бұл дұрыс емес. Кенені байқаған сәттен бастап уақытты жоғалтпай, маманға қаралу қажет. Әсіресе балалар мен қарт адамдарға ерекше көңіл бөлген жөн. Алдын алу шараларын сақтау – аурудың алдын алудың ең қарапайым әрі тиімді жолы», – деп атап өтті.

Жазғы демалыс кезінде балалардың далада, саябақта, табиғат аясында көп уақыт өткізуіне байланысты ата-аналар сақтық шараларына ерекше мән бергені жөн. Бала табиғаттан келгеннен кейін оның киімін шешіп, денесін мұқият қарап шығу қажет. Кене баланың бас терісіне, шашының арасына, құлақ артына, мойнына немесе киімнің жабық жерлеріне жабысып қалуы мүмкін.

Ата-аналар балаларға табиғатта жүрген кезде шөпті жерде ұзақ отырмау, белгісіз бұталар мен қалың өсімдіктердің арасына бармау, жануарлармен байланыста болғаннан кейін қолды жуу және үйге келген соң киімді тексеру қажеттігін түсіндіргені дұрыс. Сонымен бірге табиғатқа шығар алдында баланың жасына сәйкес қауіпсіздік талаптарын ескере отырып, кенеге қарсы қорғаныш құралдарын қолдану мәселесі бойынша мамандардың кеңесіне жүгінуге болады.Кене шағуының алдын алу тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігін талап етеді. Санитариялық-эпидемиологиялық қызметтер мен медициналық ұйымдар тарапынан жүргізілетін профилактикалық және ақпараттық жұмыстар халықтың сақтық деңгейін арттыруға бағытталған.

Қазақстанда кене белсенділігі кезеңінде медициналық ұйымдардың дайындығы қамтамасыз етіліп, эндемиялық аумақтарда кенеге қарсы өңдеу, қауіп топтарын вакцинациялау, иммуноглобулин қорын қалыптастыру және санитариялық-эпидемиологиялық мониторинг жүргізу сияқты кешенді шаралар атқарылады.  Алайда мемлекеттік деңгейдегі алдын алу шараларымен қатар, тұрғындардың жеке сақтық шараларын орындауы да аса маңызды. Әр адам табиғатқа шыққанда тиісті киім киіп, репеллент қолданып, серуеннен кейін өзін және балаларын тексеріп, кене анықталған жағдайда уақыт оздырмай медициналық көмекке жүгінуі қажет.

Кентау қалалық емханасында өткізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының негізгі мақсаты да – тұрғындардың санитариялық сауаттылығын арттыру, кене арқылы таралатын инфекциялық аурулардың алдын алу және халық арасында қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру.

 

Есте сақтаңыз:

 

🔹 Табиғатқа шыққанда денені толық жабатын киім киіңіз;

🔹 Ашық түсті киім таңдаңыз;

🔹 Шалбардың балағын шұлықтың ішіне салыңыз;

🔹 Репелленттерді нұсқаулыққа сәйкес пайдаланыңыз;

🔹 Табиғатта жүрген кезде өзіңізді және жақындарыңызды мезгіл-мезгіл тексеріп тұрыңыз;

🔹 Үйге келген соң киіміңізді мұқият қарап, балалардың денесін толық тексеріңіз;

🔹 Кенені қолмен жаншуға және абайсызда жұлуға болмайды;

🔹 Кене шаққан жағдайда мүмкіндігінше тез арада медициналық ұйымға жүгініңіз;

🔹 Дене қызуы көтеріліп, әлсіздік немесе басқа да ауру белгілері байқалса, дереу дәрігерге қаралыңыз;

🔹 Өзін-өзі емдеумен айналыспаңыз.

Кене шағуының алдын алудың ең тиімді жолы – қауіптің алдын ала білу және қарапайым сақтық шараларын күнделікті әдетке айналдыру. Өз денсаулығыңызға және жақындарыңыздың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қараңыз!

Түркістан өңірінде алдағы ауқымды саяси шара – Құрылтай сайлауына дайындық жұмыстары қарқынды жүруде. ҚР Орталық сайлау комиссиясының нұсқаулығына сәйкес, облыста сайлаушыларды ақпараттандыру, инфрақұрылымды әзірлеу және дауыс берушілерге барынша қолайлы жағдай жасау бойынша кешенді шаралар іске асырылып жатыр.

Бүгінгі саяси науқандардың басты талабы – ашықтық пен қолжетімділік. Осы орайда Түркістан облыстық сайлау комиссиясының ресми интернет-ресурсында арнайы «Құрылтай» бөлімі іске қосылды. Мұнда азаматтар үшін ең маңызды ақпараттар, атап айтқанда, «Құрылтай-2026» тағайындау туралы ҚР Президентінің Жарлығы, сайлау комиссияларының нақты құрамдары мен учаскелердің шекаралары және сайлаушыларға арналған анықтамалық мәліметтер шоғырландырылған. Тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстарын заманауи форматта жүргізу мақсатында сайтта аудио-бейне материалдар, медиа-контент пен арнайы инфографикалар тұрақты түрде жарияланып тұрады. Дәл осындай форматтағы интернет-ресурстар мен әлеуметтік желідегі парақшалар арқылы насихат жұмыстары облыстың барлық аудандары мен қалаларында бірдей қарқын алған.
Үгіт-насихат кезеңінде үміткерлерге де тең мүмкіндіктер қарастырылған.
Бұл жолғы саяси шараның басты ерекшелігі – дауыс берушілер үшін барынша ыңғайлы цифрлық шешімдердің енгізілуі болып табылады. Қазірдің өзінде облыс әкімдігінің ресми интернет-ресурстарында «Өз сайлау учаскеңізді табыңыз» онлайн сервисі іске қосылды. Ал Құрылтай өтетін күні облыс бойынша 557 сайлау учаскесінде осы онлайн сервис тікелей қолжетімді болады. Әр учаскеге комиссияның 2 мүшесі бекітіліп, олар тіркеуіне күмәні бар азаматтардың мәліметтерін «электрондық үкімет» (eGov) порталы арқылы сол жерде-ақ тексеріп береді.
Сондай-ақ, тұрғылықты мекенжайы бойынша тіркеуі жоқ азаматтардың да конституциялық құқығы шектелмейді. Облыс көлеміндегі 22 сайлау учаскесінде «Шағын ХҚКО» (ЦОН) жұмыс істейтін болады. Бұл жүйе «Құрылтай-2026» күні дауыс берушілерді дәл сол учаскеге бір күнге уақытша тіркеп, өз таңдауын жасауына мүмкіндік береді. Кез келген сұрақ бойынша азаматтарға кеңес беру үшін облыста «109-бірыңғай» Call-орталығы үздіксіз қызмет көрсетеді және барлық аудан мен қалаларда арнайы жауапты мамандар бекітілген сенім телефондары іске қосылған. Түркістан облысының бұл дайындық деңгейі алдағы маңызды саяси науқанның жоғары ұйымдастырушылық деңгейде, ашық әрі әділ өтетініне кепіл болады.

Арыс қаласында «Таза Қазақстан» бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидаты аясындағы рейдтік және профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде жалғасуда.

Бүгін қала әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топ орталық базар аумағында кезекті рейдтік іс-шара өткізді. Базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылған іс-шара барысында кәсіпкерлік нысандарының иелеріне тазалық талаптарын сақтау бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Рейд кезінде кәсіпкерлерге өздеріне тиесілі аумақтың тазалығын тұрақты қамтамасыз ету, ғимараттардың қасбетін талапқа сай күтіп ұстау, сондай-ақ заңсыз және жабайы саудаға жол бермеу қажеттігі түсіндірілді.

Сонымен қатар тазалық пен абаттандыру қағидаларын бұзу фактілері анықталған жағдайда Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылатыны, оның ішінде айыппұл салынатыны жөнінде ескертілді.

Мұндай рейдтік және түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғасатын болады.

«Turkistan Invest» өңірлік инвестицияларды тарту және экспортты дамыту агенттігінің» ұйымдастыруымен Қытай Халық Республикасына жүзеге асырылған іссапар нақты нәтижесін беруде. Іскерлік келіссөздердің жалғасы ретінде Қытайдың Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. компаниясының өкілі Луань Бинь Түркістан облысына ресми сапармен келіп, «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ басқарма төрағасы Бекжан Бисенбаевпен кездесті.

Кездесу барысында тараптар Түркістан облысында гүлдер мен сәндік ағаштарды өсіруге арналған заманауи жылыжай кешенін салу жобасын іске асыру мәселелерін талқылады. Нәтижесінде «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ мен Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды.

Меморандум аясында компания Түркістан облысында заманауи жылыжай кешенін салу жобасын жүзеге асыруға ниетті. Жобаның болжамды инвестиция көлемі 13 млрд теңгені құрайды. Жоспар бойынша 50 гектар аумақта көшет өсіру кешені салынып, 100-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Жобаны іске асыру мерзімі 2026-2027 жылдарға жоспарланған.

Сонымен қатар, жоба аясында гүл өсіру кешені, көшеттер көрмесі, сауда аймағы, өндірістік кешен және автокөліктерге арналған экологиялық талаптарға сай автотұрақ салу көзделген.

Айта кетейік, Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. – құрылыс, инженерлік инфрақұрылым, металл конструкциялары, экологиялық инжиниринг және өндірістік нысандар саласында халықаралық тәжірибесі бар компания.

Аталған инвестициялық жобаны жүзеге асыру Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттырып, өңірде жаңа өндірістердің ашылуына, жұмыс орындарының құрылуына және әлеуметтік-экономикалық дамуына оң серпін береді.

После хорошей прогулки вдоль речки в выходной всегда заряжаешься позитивом.
В такой момент хочется напомнить себе и всем окружающим, почему нам повезло жить именно в нашей стране и именно в эти непростые времена!

1. Казахстан – молодая страна. Здесь все еще сравнительно рано выходят замуж, семьи большие, очень много детей. И много детей иметь круто. Такого в самых богатых странах и в странах нашего благосостояния уже почти не встретить. Это круто, потому что у нас много энергии, желания что-то менять, строить бизнес, работать, осваивать новые профессии и технологии. Это супер крутой актив, на самом деле. И нужно много попутешествовать, чтобы это четко увидеть.

2. Казахстан – богатый. По ППС ВВП на душу населения мы уже богаче, чем Турция, Греция, Китай. В 2025 году мы обогнали Россию по ВВП. Впервые. Еще мы растем сильно быстрее, чем большинство соседей по «среднему доходу». Сильно быстрее, до 5-6%, когда мир, скорее, 2-3%. А это значит, что мы и наши дети получают доступ к современным технологиям, знаниями и партнерствам уже быстрее, чем большинство стран мира. Я вижу, что спрос на высшее образование, на доступ к ИИ в моей стране остается структурно очень высоким, государство сейчас тоже вливает в образование рекордную долю расходов с момента независимости. Человеческий капитал реально растет, каждое следующее поколение будет создавать ценность эффективнее, а значит мы продолжим богатеть.

3. Мы – нация технооптимистов и предпринимателей. Мы не боимся брать на себя ответственность и рисковать. Мы уже понимаем, что возможно и часто не согласны на меньшее. И мы – воины, которые умеют преодолевать все сложности, которые неизбежно появляются на нехоженых тропах. Когда ты даешь людям конструктивную свободу и честные правила игры, возможность хорошо заработать, создав что-то большое, люди творят магию и вне всякого Хогвартса, да. И я нигде еще не встречал такой концентрации крутых технопредпринимателей, как появилось в Казахстане буквально за последние годы. Думаю, это часть среды, приоритетов с самого верха, и культуры, которая есть в нашем степном воздухе. И всегда была.