Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы ел көлемінде қоршаған ортаны қорғау, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту және халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды бастамаға айналды. Бұл игі үрдіс Сайрам ауданында да жүйелі түрде жалғасып, тазалық пен абаттандыру жұмыстары тұрақты жүргізілуде. Бүгінде аудан аумағында ұйымдастырылып жатқан әрбір тазалық шарасының басты мақсаты – көшелер мен қоғамдық орындарды ғана ретке келтіру емес, табиғатты қорғауға деген ортақ жауапкершілікті арттыру. Осы бағыттағы кезекті ауқымды жұмыс Қарамұрт ауылдық округінде ұйымдастырылды.
Тазалық шарасы облыстық маңызы бар автомобиль жолының бойында өткізіліп, жол жиегіндегі аумақ толықтай санитарлық тазалаудан өткізілді. Жұмысқа Түркістан облысы әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Сансызбайұлы, Сайрам ауданының әкімі Мадияр Мұхтарұлы, ауыл ақсақалдары, аудан әкімдігі қызметкерлері және ауыл тұрғындары қатысты. Тазалық жұмыстарына барлығы 420 адам жұмылдырылып, 12 арнайы техника тартылды. Сенбілік барысында жол бойындағы қураған ағаштар мен бұталар ретке келтіріліп, қоршаған ортаға көрік бермей тұрған өсімдіктер тазартылды. Сонымен қатар 2,2 шақырым аумақтағы тікенекті және арам шөптер орылып, жол бойының санитарлық жағдайы жақсартылды. Ауқымды жұмыстың нәтижесінде 3,3 тонна тұрмыстық қатты қалдық жиналып, белгіленген тәртіппен арнайы полигонға шығарылды. Бұл – бір күндік сенбіліктің ғана емес, тұрғындар мен мемлекеттік қызметшілердің ортақ іске жұмылғанының нақты нәтижесі.
Жол бойындағы тазалықтың сақталуы әсіресе маңызды. Себебі автомобиль жолдары – ауданға келетін қонақтар мен тұрғындар ең алдымен көретін аумақтардың бірі. Сондықтан елді мекендердің кіреберістері мен негізгі бағыттарындағы тазалық пен абаттандыру жұмыстары ауданның жалпы келбетіне тікелей әсер етеді. «Таза Қазақстан» акциясының мәні де осында. Экологиялық тазалықты қамтамасыз ету тек арнайы техниканың немесе коммуналдық қызметтердің міндеті емес. Бұл – баршаға ортақ іс. Әр азамат өзі тұратын аумақтың тазалығына үлес қосып, табиғатқа ұқыпты қараса, қоршаған ортаны қорғау мәдениеті де қалыптасады.
Сайрам ауданында бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Елді мекендерді көгалдандыру, абаттандыру, санитарлық тазалықты сақтау және қоғамдық орындардың жағдайын жақсарту бойынша нақты шаралар тұрақты түрде жүргізілмек. Тазалық – бір күндік науқан емес, күнделікті мәдениет. Табиғатты аялау, қоршаған ортаны ластамау, айналаны таза ұстау – келер ұрпақ алдындағы жауапкершілігіміз. Сондықтан «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы әрбір іс-шараны ортақ игілікке бағытталған маңызды қадам деп қабылдауымыз қажет.
Сайрам ауданында қолға алынған осындай бастамалар тұрғындардың белсенділігін арттырып, елді мекендердің көркеюіне және қоршаған ортаның тазалығын сақтауға өз үлесін қосады. Таза аудан – жайлы өмірдің, көрікті елді мекен – тұрғындардың ортақ еңбегінің нәтижесі.
Қазақстанда экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қоршаған ортаны қорғау және елді мекендердің тазалығын қамтамасыз ету мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналды. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев әрдайым табиғатты қорғау мәселесі тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті екенін атап келеді. Президент өз Жолдауларында және түрлі деңгейдегі кеңестерде экологиялық ахуалды жақсарту, елді мекендерді абаттандыру, тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыру, қалдықтарды тиімді басқару және азаматтарды табиғатты қорғау жұмыстарына кеңінен тарту мәселелеріне ерекше назар аударып келеді.
Мемлекет басшысы: «Таза Қазақстан – бір күндік науқан емес. Бұл – әр азаматтың күнделікті өмір салтына айналуы тиіс» деп атап көрсеткен болатын. Осы міндеттерді жүзеге асыру мақсатында елімізде «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы қолға алынып, республика көлемінде ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Аталған бастама бүгінде халықтың кең қолдауына ие болып, елдің барлық өңірлерінде жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді.
Президент тапсырмасына сәйкес қоршаған ортаны қорғау тек сенбіліктер өткізумен шектелмей, елді мекендерді кешенді абаттандыру, қоғамдық орындарды күтіп ұстау, жасыл желекті көбейту, өзен-көлдердің жағалауын тазалау, экологиялық мәдениетті қалыптастыру сияқты ұзақ мерзімді міндеттерді қамтиды. Бұл жұмыстар халықтың өмір сүру сапасын арттырумен қатар, өңірлердің инвестициялық және туристік әлеуетін көтеруге де ықпал етеді. Осы мемлекеттік бастаманы жүзеге асыру бағытында Түркістан облысында да жүйелі жұмыстар атқарылып келеді. Өңірдің барлық аудан-қалаларында санитарлық тазалық пен абаттандыру шаралары тұрақты түрде ұйымдастырылып, қоғамдық орындардың көркі жақсарып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстар Сайрам ауданында да жоғары деңгейде ұйымдастырылуда.
Сайрам ауданында «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында кезекті сенбілік ұйымдастырылды. Ауқымды тазалық жұмыстары Қайнарбұлақ ауылдық округіне қарасты Қасымбек датқа ауылындағы саябақ аумағында өтті. Бұл шара Мемлекет басшысының экологиялық мәдениетті қалыптастыру жөніндегі тапсырмаларын орындауға бағытталған нақты жұмыстардың бірі болды.
Сенбілікке аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлының бастамасымен 230 тұрғын белсенді түрде қатысты. Сонымен қатар жұмыстарды сапалы әрі қысқа мерзімде орындау үшін 4 арнайы техника жұмылдырылды. Мұндай жұмыстардың басты мақсаты – тұрғындардың жайлы өмір сүруіне қолайлы орта қалыптастыру, қоғамдық орындардың тазалығын сақтау және ауылдардың көркін арттыру. Тазалық жұмыстары барысында саябақтағы жарық шамдары мен орындықтар сырланып, қайта қалпына келтірілді. Сонымен қатар саябақ аумағындағы 0,6 гектар жердегі арамшөптер орылып, аумақ толықтай ретке келтірілді. Нәтижесінде 1,3 тонна тұрмыстық қатты қалдық арнайы полигонға шығарылды. Бұл жұмыстар саябақтың санитарлық жағдайын жақсартып қана қоймай, тұрғындардың демалуына қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік берді.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев экологиялық мәдениетті қалыптастыруда мемлекет пен қоғамның, кәсіпкерлер мен еріктілердің өзара ынтымақтастығы ерекше маңызға ие екенін бірнеше рет атап өткен болатын. Осы бағыттағы жұмыстарға Сайрам ауданындағы кәсіпкерлік субъектілері де белсенді үлес қосуда. Солардың бірі – «BAVI» мекемесі. Кәсіпорын сенбілікке демеушілік жасап, тазалық акциясына қатысушыларға өз өнімдерін ұсынып, әлеуметтік жауапкершіліктің жарқын үлгісін көрсетті. Бизнестің мұндай бастамаларға қолдау көрсетуі Президент көтеріп отырған «жауапты қоғам» қағидатының нақты көрінісі болып табылады.
Экологиялық акция тек Қасымбек датқа ауылымен ғана шектелген жоқ. Сайрам ауданының барлық ауылдық округтерінде де санитарлық тазалық жұмыстары қатар жүргізілді. Жалпы аудан бойынша сенбілікке 2 754 тұрғын қатысып, 23 арнайы техника жұмылдырылды. Атқарылған жұмыстардың нәтижесінде аудан көлемінде 134 шақырым көше тазартылып, 23,4 шақырым жаяу жүргіншілер жолы ретке келтірілді. Сонымен қатар 8,6 шақырым өзен-көлдер мен канал жағалауы тазартылып, табиғи аумақтардың санитарлық жағдайы жақсартылды. Бұдан бөлек 9 саябақ пен сквердің аумағы абаттандырылып, 18 балалар және спорт алаңшасы ретке келтірілді. Сенбілік қорытындысында жалпы көлемі 35,6 тонна тұрмыстық қалдық арнайы полигонға шығарылды. Бұл көрсеткіштер Сайрам ауданында экологиялық жұмыстардың бір реттік акция ретінде емес, жүйелі түрде ұйымдастырылып жатқанын көрсетеді. Мұндай жұмыстар ауданның санитарлық тазалығын қамтамасыз етумен қатар тұрғындардың табиғатқа деген жанашырлығын арттыруға да үлкен әсер етеді.
Мемлекет басшысы өз сөздерінде экологиялық мәдениет бала кезден қалыптасуы тиіс екенін ерекше атап келеді. Сондықтан «Таза Қазақстан» бастамасы аясындағы сенбіліктер жастардың, еріктілердің, білім беру ұйымдарының, қоғамдық ұйымдардың және кәсіпкерлердің белсенді қатысуымен ұйымдастырылуы үлкен маңызға ие. Бұл – өскелең ұрпақтың табиғатты қорғауға деген жауапкершілігін күшейтіп, ортақ іске жұмыла білу мәдениетін қалыптастырады.
Президент тапсырмасында ерекше айтылған тағы бір мәселе – әрбір тұрғынның өз ауласы мен көшесінің тазалығына жауапкершілікпен қарауы. Өйткені экологиялық мәдениет тек мемлекеттік бағдарламалармен емес, әр азаматтың күнделікті іс-әрекетімен қалыптасады. Ауладағы тазалық, көшені ластамау, ағаш отырғызу, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығару – мұның барлығы экологиялық жауапкершіліктің маңызды көрсеткіштері. Бүгінде «Таза Қазақстан» акциясы қоғамда жаңа экологиялық мәдениетті қалыптастырып келеді. Тұрғындардың сенбіліктерге белсенді қатысуы, кәсіпкерлердің қолдау көрсетуі, мемлекеттік мекемелердің үйлесімді жұмысы Президент бастамасының халық арасында кең қолдау тапқанын айқын аңғартады.
Сайрам ауданында ұйымдастырылып жатқан мұндай игі шаралар елді мекендердің көркеюіне, тұрғындардың өмір сүру сапасының артуына және қоршаған ортаның жақсаруына нақты үлес қосуда. Бұл жұмыстар алдағы уақытта да Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес тұрақты түрде жалғасып, ауданның әрбір елді мекенінде тазалық пен тәртіпті сақтауға бағытталған жаңа бастамалармен толықтырыла бермек.
Таза табиғат – ұлт денсаулығының кепілі, ал таза елді мекен – өркениетті қоғамның айқын белгісі. Сондықтан «Таза Қазақстан» бастамасы әрбір азаматтың ортақ ісіне айналып, экологиялық жауапкершілік қоғам өмірінің ажырамас бөлігі болуы тиіс. Осындай жүйелі жұмыстардың нәтижесінде ғана келешек ұрпаққа таза табиғат, көрікті ауылдар мен жайлы өмір сүру ортасын қалдыруға болады.
Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы аясында Қарашық өзенінің бойында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экобағы ашылды. Жаңа демалыс аймағының ашылу салтанатына орай «Жаңа Конституция – халықтың құқықтық мәдениеті» атты ауқымды іс-шара өтті. Салтанатты жиынға қатысқан Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қала тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.
– Санаулы күндерден кейін бүкіл ел болып қолдап, дауыс берген Жаңа Конституция күшіне енеді. Осы Ата Заңымызды қолдау мақсатында халықтың ұсынысымен барлық аудан, қалада түрлі іс-шаралар өткізілді. Соның қорытындысы ретінде бүгін барлығымыз ауқымды акцияға жиналып отырмыз. Түркістан жұртшылығы референдумға қатысу бойынша елімізде көшбасшылар қатарында болып, бірлік пен отаншылдықтың үлгісін көрсетті. Осы орайда, Мемлекет басшысы референдумға қолдау білдірген Түркістан халқына шынайы ризашылығын жеткізді. Президентіміз күні кеше ел болып қабылдаған жаңа Конституция туралы «Жалпыұлттық референдум кезінде халқымыз мемлекеттің келешегін айқындайтын тарихи таңдауын жасады. Конституция еліміздің саяси және идеологиялық арқауы ретінде ұзақ жыл бойы халық игілігіне қызмет етеріне сенемін» деген болатын. «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы Жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарының бірі болып орнықты. Бұл тарихи қадамды еліміздің саналы қоғамы мен білімді жастары зор ықыласпен қолдауда. Мемлекет басшысының тапсырмасымен ашылған жаңа экопарк жай ғана демалыс орны емес, бүкіл Түркістан жұртшылығы мен қонақтары бас қосып, спортпен шұғылданып, бос уақытын тиімді өткізетін заманауи демалыс орны. Жаңа Конституция – біздің болашағымыздың берік іргетасы. Ата Заңымыз еліміздің айбынын асырып, Қазақстанымыз мәңгілік жасай берсін! – деді Нұралхан Көшеров.
Түркістан облысының құрылғанына 8 жыл толды. Осы кезеңде Мемлекет басшысы мен Үкіметтің қолдауымен өңір қарқынды дамыды. 1991–2017 жылдары 8,7 млн ш.м тұрғын үй, 616 мектеп, 386 денсаулық, 21 мәдениет және 23 спорт нысаны салынса, соңғы 8 жылда оның елеулі бөлігі жүзеге асты: тұрғын үйдің 77%-ы (6,7 млн ш.м), мектептердің 35%-ы (214), денсаулық нысандарының 57%-ы (219) бой көтерді. Сонымен қатар 801 елді мекен 100% ауыз сумен қамтылып, халықтың 90%-ы газға қосылды. Өңірлік өнім көлемі 8 жылда 3 есеге артты.
Салтанатты шараға Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басшысы Сабырғали Балғалиев және жастарға қолдау көрсетіп жүрген қоғам белсендісі Ерболат Балғабаев сөз сөйлеп, жастарды заңды құрметтеуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға және ел дамуына үлес қосуға шақырды.
Жалпы, экобақ аумағында жергілікті климатқа бейімделген тұранғы, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары егілген. Бұдан бөлек экобақта 4 көпір, күн панельдерімен жұмыс істейтін 170 шам, 3 волейбол алаңы, 1 футбол алаңы, 4 мың ш.м. балалар ойын алаңы, балық аулайтын арнайы 3 жағажай, 11 от жағу алаңы, орындықтар, барбекю аймақтары, сондай-ақ тас пен ағаштан жасалған мүсіндер орнатылған. Құрылысқа экологияға зиян келтірмейтін материалдар пайдаланылды.
Мерекелік кеште қазақ эстрадасының танымал жұлдыздары өнер көрсетті. Сахна төрінде Айдана Меденова, Ұшқын Жамалбек және Alem және тағы басқа өзге де өнер жұлдыздары әннен шашу шашып, жұртшылыққа көтеріңкі көңіл күй сыйлады.
Қоршаған ортаның тазалығы мен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – бүгінгі таңда мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану, қоршаған ортаны қорғау және халыққа қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру мәселелеріне айрықша мән беріп келеді. Осы бағыттағы міндеттерді іске асыру жергілікті жерлердегі нақты жұмыстармен тікелей сабақтас.
Осыған орай, Сайрам ауданында қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жүйелі жұмыстар жалғасуда. Соның бірі – Қарамұрт ауылындағы карьер аумағында жинақталған мұнай қалдықтарын шығару және арнайы өңдеуге жіберу жұмыстары. Бұған дейін аудан аумағындағы экологиялық мәселелерді шешу мақсатында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары басталып, бұл іске арнайы техникалар жұмылдырылған болатын. Қазіргі таңда аталған аумақта жиналған қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және оларды арнайы өңдеу орындарына тасымалдау кезеңі қолға алынды.
Сайрам ауданынан шыққан алғашқы жүк көліктері Қызылорда облысында орналасқан «Кендор» ЖШС мекемесіне жөнелтілді. Әрбір жүк көлігіне шамамен 25 тоннаға дейін мұнай қалдықтары тиелуде. Қалдықтарды арнайы орындарға шығару арқылы олардың қоршаған ортаға кері әсерін төмендету, топырақтың ластану қаупін азайту және аумақтың экологиялық жағдайын жақсарту көзделіп отыр.
Бұл жұмыстар Мемлекет басшысының экологиялық ахуалды жақсарту жөніндегі тапсырмаларымен үндеседі. Президенттің 2024 жылғы 2 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту және қоршаған ортаны қорғаудың маңызын кеңінен дәріптеу қажеттігі атап өтілді. Бұл ретте экологиялық мәселелерді шешу тек республикалық деңгейдегі ірі жобалармен шектелмей, әрбір өңір мен елді мекендегі нақты проблемаларды жүйелі түрде шешуді талап етеді.
Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары да осы ұстанымның жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі экологиялық қауіпсіздік ең алдымен адам өмір сүретін ортаның тазалығынан басталады. Жердің, ауаның және су көздерінің ластануына жол бермеу – қоршаған ортаны қорғаудың негізгі талаптарының бірі.
Мұнай қалдықтары – қоршаған ортаға әсер етуі мүмкін қауіпті қалдықтардың бірі. Сондықтан оларды белгіленбеген орындарда сақтамай, тиісті талаптарға сәйкес жинау, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, Қарамұрт ауылындағы жұмыстардың басты мақсаты – экологиялық тәуекелдерді азайтып қана қоймай, ластанған аумақты кезең-кезеңімен тазарту арқылы тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру. Экологиялық мәселелерді шешуде мемлекеттік органдармен қатар, кәсіпорындар мен жергілікті қоғамдастықтардың жауапкершілігі де ерекше. Өндірістік және басқа да қалдықтарды дұрыс басқару, оларды қоршаған ортаға зиян келтірмейтін тәсілмен кәдеге жарату – тұрақты дамудың маңызды шарттарының бірі.
Мемлекет басшысы экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселесіне де үнемі назар аударып келеді. 2024 жылы басталған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында ел көлемінде абаттандыру, көгалдандыру, аумақтарды тазарту және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған көптеген шаралар жүзеге асырылды. Президент бұл бастаманың мәнін тазалықты бір реттік акция емес, қоғамның күнделікті мәдениетінің бір бөлігіне айналдыру қажеттігімен байланыстырған.
Сонымен қатар қалдықтарды басқарудың заманауи жүйесін қалыптастыру, қалдықтарды сұрыптау және полигондарды дамыту мәселелеріне де назар аударылды. Сайрам ауданында атқарылып жатқан жұмыстар осы бағыттағы міндеттердің жергілікті жерде жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді. Қарамұрт ауылындағы карьер аумағынан мұнай қалдықтарын арнайы өңдеу орындарына шығару – экологиялық қауіптің алдын алуға бағытталған маңызды қадам. Мұндай жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі қоршаған ортаның жағдайын жақсартуға, жер ресурстарын қорғауға және елді мекендердің санитарлық-экологиялық ахуалын тұрақтандыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда мұнай қалдықтарын шығару және тасымалдау жұмыстары жалғасып жатыр. Процесс барысында қалдықтарды белгіленген талаптарға сәйкес тиеу, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу мәселелеріне басымдық берілуде. Жұмыстар құзырлы мемлекеттік органдардың тұрақты бақылауында жүргізілуде. Экологиялық қауіпсіздік – бір күнде шешілетін мәселе емес. Ол жүйелі бақылауды, жауапкершілікті және нақты іс-қимылды қажет етеді. Сондықтан Сайрам ауданында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын тазарту бағытында қолға алынған жұмыстар қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың жергілікті деңгейдегі маңызды жалғасы болып табылады.
Таза әрі қауіпсіз қоршаған орта қалыптастыру – қазіргі ұрпақтың ғана емес, келешек буынның алдындағы ортақ міндет. Осы тұрғыдан алғанда, әрбір ластанған аумақты қалпына келтіру, өндірістік қалдықтарды қауіпсіз басқару және экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету – елді мекендердің тұрақты дамуына жасалған маңызды қадам.
Түркістан облысында Бұхар бұғысы көбейіп келеді. Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бастамасымен «Сырдария – Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі мекемесінің ұйымдастыруымен өткен баспасөз турында журналистер Сырдария маңындағы тұқымбақта күтімге алынған бұхар бұғыларының жай-күйімен танысты.
Бұхар бұғыларын сақтау және көбейту мақсатында 1999 жылы Бүкіл дүниежүзілік жабайы табиғат қорының (WWF) қолдауымен Түркістан орман шаруашылығы мекемесінің Қызылшаруа орманшылығы аумағында арнайы тұқымбақ құрылды. Бүгінде тұқымбақтың аумағы 22 гектарды құрайды. Биіктігі 3 метрлік темір тормен қоршалған.
Тұқымбақ жанына қызметтік тұрғын үй салынып, бұғы бағушыларға пайдалануға берілген. Аумағын күзетуге және бақылап отыру үшін бейнебақылау камералары орнатылған. Бүгінгі таңда барлығы қалыпты жағдайда жұмыс істеп тұр.
Түркістан қаласының 1500 жылдығына сыйға тартылған Бұхар бұғысының саны бүгінде 319-ға жетті. Оның 41-і «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркіне қарасты тұқымбақта көбейіп жатыр. Қалғандарын Шөгірлі тұқымбағына жерсіндіріліп, сондай-ақ Сырдария өзенінің бойындағы тоғайға еркіндікке жіберілген. Қызыл кітапқа енген жануарлардың жыл санап көбейіп келе жатқаны бұл табиғат жанашырларының ширек ғасырлық еңбегінің нәтижесі.
Инспекторлардың айтуынша, Бұхар бұғыларының бас санының түгелділігі мекеме қызметкерлері тарапынан тұрақты қатаң қадағалануда. Өсіп-өнуіне бақылау жасау мақсатында, Бұхар бұғылардың тіршілігі, фототұтқыштар мен фотоаппараттар арқылы суреттерге түсірілуде.
Сонымен қатар мемлекет тарапынан бұғыларды күтіп-баптау, жем-шөбін жеткізу, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және тағы басқа да қежетті қолдау көрсетілуде.
Баспасөз туры аясында журналистер қырғауыл тұқымбағының тыныс-тіршілігімен де танысты.
Қызылшаруа орманшылығы аумағында Сырдария қырғауылын көбейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатт ерекше қорғалатын табиғи аумақтың №21 орамында 2017 жылы жалпы аумағы 2 гектарды құрайтын қырғауыл тұқымбағы пайдалануға берілді.
Бүгінде мұнда 1 құсшы және 2 құсшы көмекшісі жұмыс істейді. Тұқымбақта 2012 бас Сырдария қырғауыл құсы күтіп бапталуда.
Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.
Осы орайда Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының ұйымдастыруымен Сырдария өзенінің жағасында «Мөлдір бұлақ» акциясы өтті.
Тазалық шарасына Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқарма басшысының орынбасары Мұхтар Төлепов, «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің орманшылары мен «Отырар орман және жануарлар әлемін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі» КММ-нің инспекторлары және бұқаралық ақпарат құралдары қатысты. Жалпы 70-тен астам адам жұмылдырылып, Көксарай көпірінің маңы қоқыстан тазартылды.
Облыс аумағында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында бірқатар іс-шаралар тұрақты түрде жүзеге асырылуда. Биыл өңірдегі елді мекендер бойынша жалпы 7 257 іс-шара жоспары бекітіліп, күнделікті сенбіліктер мен тазалық шаралары өтуде. Атап айтқанда, «Тазару күні», «Тазалық эстафетасын», «ТазаLIKE» экофестивалі, «Халықаралық қалдықсыз күні», «Мөлдір бұлақ», «Таза қала», «Таза ауыл», «Таза аула», «Жасыл болашақ» сияқты ауқымды экологиялық акциялар ұйымдастырылды.
Сонымен қатар аудандарда «Бір адам – бір ағаш», «Талмен түлеген туған жер», «Парктер шеруі», «Жасыл белдеу» сияқты көптеген бастамалар жүзеге асырылып, тұрғындардың белсенділігі артып келеді. Аталған жұмыстарға 355 мың тұрғындар мен 1 222 арнайы техника жұмылдырылып, жалпы 379 тонна қоқыс шығарылған.
Биыл «Таза Қазақстан» бағдарламасын іске асырудың жан-жақты кешенді жоспарлары бекітіліп, орындалуы тұрақты бақылауда.
Айта кетсек, Түркістан облысында биыл 1 миллион түп ағаш отырғызу жоспарланып отыр. Қазіргі таңда 332 мыңнан астам көшет егілді.
В День города в Шымкенте состоялось торжественное открытие одного из крупнейших экологических парков, созданного на территории бывшего мусорного полигона в микрорайоне «Достык». В церемонии приняли участие аким города Габит Сыздыкбеков, жители и гости мегаполиса.
Новый Экопарк стал наглядным примером масштабного преобразования городской среды и восстановления ранее нарушенных территорий. Проект, старт которому был дан в октябре 2024 года, реализован в сжатые сроки и уже сегодня представляет собой современное общественное пространство, ориентированное на отдых, спорт и семейный досуг.
Следует отметить, проект реализован в рамках исполнения поручений Главы государства по развитию сети экопарков и расширению зелёного фонда городов, в том числе в контексте экологической акции «Таза Қазақстан».
Особую символичность объекту придаёт его название – «Экопарк», выбранное на начальном этапе реализации проекта совместно акимом города и представителями средств массовой информации.
Общая площадь нового общественного пространства составляет порядка 45 га. Здесь создана современная инфраструктура для комфортного отдыха горожан, включая искусственный водоём, смотровые площадки, пешеходные маршруты с использованием природных материалов, системы освещения, деревянные скамейки и малые архитектурные формы.
Особое внимание уделено озеленению территории. В рамках проекта высажено более 5 тыс. деревьев и кустарников, подобранных с учётом климатических условий региона. Новый парк станет частью зелёного каркаса Шымкента и будет способствовать улучшению экологической ситуации в городе.
Открытие Экопарка стало ещё одним этапом последовательной работы по развитию общественных пространств мегаполиса. Преобразование территории бывшего полигона в современную зелёную зону наглядно демонстрирует, как такие участки могут быть возвращены городу в виде комфортной и востребованной среды для жизни.
Қала күніне орай Шымкентте Достық шағынауданындағы бұрынғы қоқыс полигонының аумағынан ең ірі экологиялық саябақтардың бірі – жаңа Экопарк салтанатты түрде ашылды. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, мегаполис тұрғындары мен қонақтары қатысты.
Жаңа Экопарк қалалық ортаны ауқымды жаңғыртудың және бұрын экологиялық тұрғыдан бүлінген аумақтарды қалпына келтірудің жарқын үлгісіне айналды. Құрылысы 2024 жылдың қазан айында басталған жоба қысқа мерзімде жүзеге асырылып, бүгінде демалысқа, спортпен шұғылдануға және отбасылық уақыт өткізуге арналған заманауи қоғамдық кеңістік ретінде пайдалануға беріліп отыр.
Айта кету керек, жоба Мемлекет басшысының экопарктер желісін дамыту және қалалардағы жасыл желек қорын кеңейту жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында, сондай-ақ, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы шеңберінде жүзеге асырылды.
Нысанның ерекшелігінің бірі – оның атауында. «Экопарк» атауын жобаны іске асырудың бастапқы кезеңінде қала әкімі мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері бірлесіп таңдаған болатын.
Жаңа қоғамдық кеңістіктің жалпы аумағы шамамен 45 гектарды құрайды. Мұнда тұрғындардың жайлы демалуына арналған заманауи инфрақұрылым қалыптастырылған. Атап айтқанда, жасанды су айдыны, бақылау алаңдары, табиғи материалдар қолданылған жаяу жүргіншілер жолдары, жарықтандыру жүйесі, ағаш орындықтар және шағын сәулеттік нысандар орнатылған.
Аумақты көгалдандыруға ерекше назар аударылды. Жоба аясында өңірдің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып, 5 мыңнан астам ағаш пен бұта егілген. Осылайша жаңа саябақ Шымкенттің жасыл қаңқасының бір бөлігіне айналып, қаладағы экологиялық ахуалды жақсартуға өз үлесін қоспақ.
Экопарктің ашылуы мегаполистегі қоғамдық кеңістіктерді дамыту бағытындағы жүйелі жұмыстың тағы бір маңызды кезеңі болды. Бұрынғы қоқыс полигонының орнын заманауи жасыл аймаққа айналдыру мұндай жерлерді қала тұрғындары үшін қолайлы әрі сұранысқа ие өмір сүру ортасына айналдырудың нақты үлгісін көрсетеді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған бастамаларында қоршаған ортаны қорғау, елді мекендерді абаттандыру және экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселелеріне айрықша мән беріліп келеді. Президенттің тапсырмалары негізінде елімізде табиғатты қорғау, қоршаған ортаның тазалығын қамтамасыз ету және халықтың экологиялық жауапкершілігін арттыру бағытында жүйелі жұмыстар қолға алынған. Осы бағыттағы маңызды бастамалардың бірі – «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – қоршаған ортаны таза ұстауды тек бір реттік сенбілікпен шектемей, қоғамда тазалыққа деген тұрақты көзқарас қалыптастыру, табиғи ресурстарға ұқыпты қарау мәдениетін орнықтыру және әр азаматтың туған жеріне деген жауапкершілігін арттыру. Бұл бастама Сайрам ауданында да кеңінен қолдау тауып, аудан көлемінде санитарлық-тазалық, абаттандыру және көгалдандыру жұмыстары тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Мұндай шаралар Мемлекет басшысының қоршаған ортаны қорғауға, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсартуға және азаматтардың өмір сүруіне қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған тапсырмаларының жергілікті деңгейде жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді.
Жақында Сайрам ауданында кезекті санитарлық-тазалық жұмыстары ұйымдастырылды. Негізгі іс-шара Көлкент ауылдық округіне қарасты Көлкент ауылында орналасқан табиғи маңызы бар «Мыңбұлақ» бұлағының аумағында өткізілді. Табиғи нысанның тазалығын сақтау – тек санитарлық талаптарды орындау ғана емес, сонымен бірге ұрпақтан-ұрпаққа жеткен табиғи мұраны қорғаудың маңызды бөлігі. Тазалық жұмыстарына 400-ге жуық тұрғын белсенді қатысып, арнайы 7 техника жұмылдырылды. Сенбілік барысында бұлақ маңы мен оған іргелес аумақтар тазартылып, жиналған тұрмыстық қалдықтар мен күл-қоқыстар арнайы техникалардың көмегімен шығарылды. Нәтижесінде шамамен 4 тоннаға жуық қоқыс жиналып, белгіленген орындарға жеткізілді.
«Мыңбұлақ» бұлағы аумағындағы тазалық жұмыстарының маңызы ерекше. Себебі табиғи су көздерінің тазалығы мен қоршаған ортаның жай-күйі халықтың тұрмыс сапасына тікелей әсер етеді. Су көздерін ластанудан қорғау, бұлақтар мен өзендердің маңын таза ұстау – экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыттарының бірі. Сондықтан мұндай аумақтарды жүйелі түрде тазалап, абаттандыру және табиғи ортаны сақтауға бағытталған жұмыстарды тұрақты жүргізу – жергілікті атқарушы органдармен қатар, тұрғындардың да ортақ міндеті. Сайрам ауданындағы тазалық шаралары тек бір ғана елді мекенмен шектелген жоқ. Ауданның барлық 11 ауылдық округінде санитарлық-тазалық жұмыстары қатар ұйымдастырылды. Ауылдар мен елді мекендердің көшелері, арық-атыздар, қоғамдық орындар, кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің аумақтары тазартылып, абаттандыру жұмыстары жүргізілді.
Жалпы аудан көлеміндегі сенбілікке 3176 адам қатысып, 14 арнайы техника жұмылдырылды. Бір күннің өзінде 11 тонна қоқыс шығарылып, елді мекендердің тазалығын қамтамасыз етуге бағытталған ауқымды жұмыстар атқарылды. Бұл көрсеткіш аудан тұрғындарының «Таза Қазақстан» бастамасына белсенді түрде қолдау білдіріп отырғанын аңғартады.
Мемлекет басшысының бастамаларында қоғам мен биліктің өзара іс-қимылы, азаматтардың ортақ жауапкершілігі және қоғамдық мәдениеттің маңызы үнемі атап өтіледі. «Таза Қазақстан» бағдарламасының да ерекшелігі – оның тек мемлекеттік органдардың жұмысы ретінде қарастырылмай, бүкіл қоғамды ортақ іске жұмылдыруында. Өйткені қоршаған ортаның тазалығы ең алдымен әр азаматтың күнделікті әрекетінен басталады. Аудан аумағында өткізілген сенбілік осы тұрғыдан алғанда, жергілікті атқарушы органдар мен тұрғындардың бірлескен жұмысының нақты көрінісі болды. Ауыл тұрғындарының тазалық шараларына белсенді қатысуы туған жерге деген жанашырлықтың, қоғамдық жауапкершіліктің және елді мекендерді көркейтуге деген ортақ ниеттің белгісі.
Бүгінде тазалық мәселесі тек қоқыс жинаумен ғана шектелмейді. Ол – қоршаған ортаға деген көзқарасты өзгертуді, экологиялық мәдениетті қалыптастыруды, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды және келешек ұрпаққа таза әрі қауіпсіз орта қалдыруды көздейтін кешенді бағыт. Осыған байланысты жергілікті деңгейде атқарылып жатқан жұмыстардың тұрақты әрі жүйелі болуы аса маңызды. Сайрам ауданында бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Ауылдық округтердегі көшелер мен қоғамдық орындарды абаттандыру, арық-атыздарды тазалау, заңсыз қоқыс орындарының алдын алу, көгалдандыру және санитарлық тазалықты қамтамасыз ету бойынша жұмыстар тұрақты бақылауда болады. Сонымен қатар тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыру, жастарды табиғатты қорғау ісіне тарту және қоғамдық орындарды таза ұстауға шақыру бағытындағы түсіндіру жұмыстарының да маңызы зор.
Президенттің экологиялық бастамаларының түпкі мақсаты – табиғат пен адам арасындағы үйлесімділікті сақтау, азаматтарға қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру және қоршаған ортаны қорғауды жалпыұлттық құндылық деңгейіне көтеру. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда орталық мемлекеттік органдармен қатар, облыстық және аудандық деңгейдегі жергілікті атқарушы органдардың атқаратын рөлі ерекше. Сайрам ауданындағы «Мыңбұлақ» бұлағы маңында және ауданның барлық 11 ауылдық округінде жүргізілген тазалық жұмыстары осы ортақ міндеттің нақты нәтижесін көрсетіп отыр. Үш мыңнан астам тұрғынның бір күнде ортақ іске жұмылуы – қоғамның экологиялық мәселелерге деген жауапкершілігі артып келе жатқанын білдіреді.
Тазалық – бір күндік науқан емес, күнделікті өмір салты болуы тиіс. Әрбір тұрғын өз ауласын, көшесін, ауылын таза ұстауға үлес қосқанда ғана елді мекендердің көркі артып, қоршаған орта қорғалады. Сондықтан «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясындағы жұмыстарды тек сенбілік ретінде емес, қоғамдық сананы жаңғыртуға бағытталған маңызды бастама ретінде қабылдаған жөн. Сайрам ауданында атқарылып жатқан жұмыстардың басты мәні де осында. Табиғи байлықты сақтау, елді мекендерді таза ұстау, қоршаған ортаны қорғау және халықтың экологиялық мәдениетін арттыру – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар Мемлекет басшысының бастамаларын жергілікті жерде тиімді жүзеге асырумен қатар, азаматтардың өзара жауапкершілігін нығайтуға да ықпал етеді.
Алдағы уақытта да Сайрам ауданында тазалық пен абаттандыру шаралары тұрақты түрде жалғасып, тұрғындардың белсенділігі арта түсері сөзсіз. Себебі таза аудан – жайлы орта, ал таза табиғат – ұлттың болашағына қалдырылатын ең қымбат мұра. «Таза Қазақстан» идеясы әрбір азаматтың күнделікті өмір салтына айналғанда ғана елді мекендердің экологиялық ахуалын жақсартуға және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жұмыстар нақты нәтижесін береді.
В Сарыагашском районе последовательно реализуются проекты, направленные на развитие инженерной инфраструктуры и повышение качества жизни населения. Одним из важных направлений остается обеспечение жителей сельских населенных пунктов качественной питьевой водой и доступной медицинской помощью. С целью ознакомления с ходом строительных работ аким района Арман Абдуллаев посетил Акжарский сельский округ, где проинспектировал реализацию ряда социально значимых проектов. В ходе рабочей поездки глава района ознакомился с темпами строительства объектов водоснабжения и здравоохранения, проверил качество выполняемых работ и обсудил с ответственными специалистами дальнейшие этапы реализации проектов.
Особое внимание в настоящее время уделяется модернизации системы питьевого водоснабжения села Акжар. Населенный пункт насчитывает около 7 тысяч жителей, и обеспечение населения бесперебойным доступом к чистой питьевой воде является одной из приоритетных задач местных исполнительных органов. На сегодняшний день на объекте активно ведутся строительно-монтажные работы. Подрядной организацией осуществляется ограждение территории водонапорного резервуара, прокладка новых водопроводных труб диаметром 110 и 160 миллиметров, а также монтаж специальных водопроводных колодцев. По информации ответственных специалистов, уже проложено около 30 километров водопроводных сетей и установлено 150 колодцев, что свидетельствует о значительном объеме выполненных работ.
Реализация проекта позволит не только обеспечить жителей качественной питьевой водой, но и существенно повысить надежность всей системы водоснабжения. Кроме того, проектом предусмотрена полная замена устаревших водопроводных сетей, которые эксплуатировались на протяжении многих лет и требовали обновления. После завершения всех работ жители села смогут пользоваться современной системой водоснабжения, отвечающей действующим санитарным и техническим требованиям. Развитие инфраструктуры водоснабжения имеет большое значение для дальнейшего социально-экономического развития сельской местности. Доступ к чистой воде напрямую влияет на санитарно-эпидемиологическую ситуацию, состояние здоровья населения и уровень комфорта проживания граждан. Именно поэтому подобные проекты находятся на постоянном контроле районного акимата.
В рамках рабочей поездки Арман Абдуллаев также ознакомился с ходом строительства новых медицинских объектов в населенных пунктах Акжар и Дихан баба. В настоящее время на объектах выполняются работы по кирпичной кладке и возведению основных конструкций зданий. После завершения строительства медицинские учреждения будут оснащены необходимым оборудованием для оказания первичной медико-санитарной помощи населению. Открытие новых медицинских объектов позволит значительно повысить доступность медицинских услуг для сельских жителей, сократить необходимость выезда в районный центр для получения базовой медицинской помощи и создать более комфортные условия как для пациентов, так и для медицинских работников.
По словам акима района, реализация подобных проектов является важной частью государственной политики по развитию сельских территорий. Все работы должны быть завершены качественно и в установленные сроки, поскольку от этого напрямую зависит благополучие жителей и дальнейшее развитие населенных пунктов. Арман Абдуллаев подчеркнул, что вопросы обеспечения населения чистой питьевой водой, развития социальной инфраструктуры и повышения качества медицинского обслуживания находятся на особом контроле районного акимата. Руководителям подрядных организаций и ответственным специалистам поручено обеспечить строгое соблюдение строительных норм, требований безопасности и графиков производства работ.
После ввода объектов в эксплуатацию жители Акжара и близлежащих населенных пунктов получат улучшенные условия для жизни, доступ к качественной питьевой воде и более современным медицинским услугам. Реализация данных проектов станет важным вкладом в развитие социальной инфраструктуры Сарыагашского района и повышение уровня жизни сельского населения.