Түркістан қаласында балалардың құқықтарын қорғау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу бағытында кешенді профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде жүргізілуде

Осы мақсатта Түркістан қалалық полиция басқармасы Қоғамдық қауіпсіздік қызметінің отбасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес бөлімінің инспекторлары А. Қайырбекова мен М. Құттыбаева, ювеналдық полиция тобының инспекторы П. Ердәулет, Отбасы қолдау орталығының психологі Н. Сұлтанова мен Жастар ресурстық орталығының басшысы Ә. Піржанованың қатысуымен профилактикалық жұмыстар ұйымдастырылды.

Жұмыс тобы Түркістан қаласындағы 6 көпқабатты тұрғын үй мен 9 жеке тұрғын үйді аралап, отбасылардың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайымен танысты.

Профилактикалық іс-шара барысында ата-аналарға бала тәрбиесіндегі жауапкершілік, балалардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, сондай-ақ ата-аналар мен балалар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері бойынша құқықтық түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Түркістан облысы ПД баспасөз қызметі
#Заңментәртіп
#ЗАКОНИПОРЯДО

Мақтаарал ауданында жастарды жұмыспен қамту, олардың еңбек нарығына белсенді араласуына мүмкіндік жасау және тұрақты жұмысқа орналасуына қолдау көрсету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта аудандық мансап орталығының ұйымдастыруымен жастарға арналған бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өткізілді. Аталған шараның басты мақсаты – жұмыс іздеп жүрген жастарға еңбек нарығындағы нақты мүмкіндіктерді таныстыру, жұмыс берушілер мен жас мамандардың тікелей байланысын қалыптастыру және мемлекеттік жұмыспен қамту бағдарламалары туралы кеңінен ақпарат беру. Жәрмеңкеге қатысқан жастар өздеріне қажетті мәліметтер алып қана қоймай, жұмыс берушілер ұсынған бос жұмыс орындарымен танысып, еңбекке орналасу мүмкіндіктерін қарастырды. Бүгінде жастардың тұрақты жұмыспен қамтылуы – әлеуметтік-экономикалық дамудың маңызды бағыттарының бірі. Жас буынның еңбекке араласуы олардың жеке әлеуетін жүзеге асыруына, кәсіби тәжірибе жинақтауына және қоғамдағы белсенділігін арттыруына жол ашады. Сондықтан жастарға бос жұмыс орындарын ұсынумен қатар, алғашқы еңбек жолын бастауына жағдай жасау ерекше маңызға ие.

Жәрмеңке барысында қатысушыларға аудан аумағындағы еңбек нарығының жағдайы, жұмысқа орналасу мүмкіндіктері және жұмыс берушілер тарапынан ұсынылып отырған бос жұмыс орындары туралы түсіндірілді. Сонымен бірге жастарға еңбек қатынастары, жұмыс іздеу жолдары және мемлекеттік қолдау тетіктері жөнінде кеңестер берілді. Шараның маңызды бағыттарының бірі – «Жастар практикасы» бағдарламасы болды. Бұл бағдарлама оқу орындарын жаңадан тәмамдаған жастар үшін кәсіби тәжірибе жинақтап, еңбек жолын бастауға мүмкіндік беретін тиімді тетіктердің бірі саналады. Жәрмеңке барысында бірқатар жасқа «Жастар практикасы» бағдарламасына жолдамалар берілді.

Жастар практикасы арқылы жас мамандар өз мамандығы бойынша алғашқы жұмыс тәжірибесін жинақтап, еңбек ұжымының ішкі тәртібіне бейімделіп, теориялық білімін іс жүзінде қолдануға мүмкіндік алады. Бұл өз кезегінде жастардың кәсіби қабілетін шыңдап қана қоймай, болашақта тұрақты жұмысқа орналасуына да оң ықпал етеді. Жалпы, мұндай бос жұмыс орындары жәрмеңкелері жұмыс іздеушілер мен жұмыс берушілер арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік береді. Жастар бір жерден бірнеше жұмыс берушінің ұсынысымен танысып, өз білімі мен қабілетіне сәйкес келетін жұмыс түрін таңдауға мүмкіндік алады. Ал жұмыс берушілер өздеріне қажетті кадрларды тікелей іздеп, жас мамандардың кәсіби мүмкіндіктерін бағалай алады.

Мақтаарал ауданында жастардың жұмыспен қамтылуына бағытталған шаралардың өткізілуі еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты үйлестіруге де ықпал етеді. Әсіресе оқу орнын енді аяқтаған, жұмыс тәжірибесі аз жастар үшін кәсіби ортаға алғашқы қадам жасау оңай емес. Осындай кезде мансап орталықтарының жұмысы мен мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндіктері маңызды қолдау болып табылады. Жастарды жұмыспен қамту – тек жұмыс орнын ұсынумен шектелмейтін кешенді бағыт. Оның құрамына кәсіби бағдар беру, еңбек нарығына қажетті мамандықтарды түсіндіру, жұмыс іздеу дағдыларын қалыптастыру, тәжірибеден өтуге мүмкіндік жасау және жұмыс берушілермен байланысты жолға қою секілді жұмыстар кіреді. Осы тұрғыдан алғанда, ұйымдастырылған жәрмеңке жастардың еңбекке араласуына нақты мүмкіндік берген маңызды алаң болды.

Еңбекпен қамтылған жас – өзінің болашағын жоспарлай алатын, кәсіби тұрғыдан дамуға ұмтылатын және қоғамның экономикалық өміріне үлес қосатын азамат. Сондықтан жастардың жұмыспен қамтылуына жағдай жасау ауданның әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық әлеуетін арттырудың маңызды факторларының бірі болып қала береді.

Мақтаарал ауданында алдағы уақытта да жастарды қолдауға, олардың кәсіби дамуына және еңбек нарығына бейімделуіне бағытталған жұмыстарды жалғастырудың маңызы зор. Әрбір жасқа өз қабілетін жүзеге асыруға мүмкіндік беру – болашаққа салынған инвестиция. Ал бүгінгі еңбекке араласқан жас маман ертең ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қосатын білікті кадрға айналмақ.

Арыс қаласына қарасты Монтайтас ауылдық округінде абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Ауыл аумағының тазалығын сақтау ғана емес, елді мекеннің көркін арттырып, қоршаған ортаны жасыл желекке айналдыруға бағытталған жұмыстарға да ерекше мән берілуде. Бұл ретте көшелерді, қоғамдық орындарды және елді мекен аумағындағы көгалдандырылған жерлерді күтіп ұстау басты назарға алынған. Жақында ауылдық округ аумағында тазалық жұмыстарын жүргізу мақсатында сенбілік ұйымдастырылып, оған тұрғындар мен ауыл белсенділері қатысты. Іс-шара барысында арнайы белгіленген аумақтар қоқыстардан тазартылып қана қоймай, жасыл желектердің айналасын ретке келтіру, арамшөптерді отау, ағаш түптерін тазалау және көгалдандырылған аумақтардың көркін жақсарту жұмыстары атқарылды.

Жасыл желек – елді мекеннің ажарын ашатын табиғи байлықтың бірі. Ағаштар мен бұталар ауаны тазартып, шаң-тозаңды азайтуға ықпал етсе, көгалдандырылған аумақтар ауыл тұрғындары үшін қолайлы әрі жайлы орта қалыптастырады. Сондықтан отырғызылған көшеттерді күтіп-баптау, олардың уақытылы суарылуын қамтамасыз ету және қоршаған ортаны таза ұстау – баршаға ортақ міндет. Монтайтаста бұл бағыттағы жұмыстарға тұрғындардың да белсенділігі артып келеді. Сенбілік кезінде ауыл азаматтары туған жердің тазалығы мен көркейюіне өз үлестерін қосып, қоғамдық орындарды ретке келтіруге атсалысты. Мұндай жұмыстар бір күндік тазалық шарасымен шектелмей, елді мекеннің санитарлық жағдайын тұрақты түрде сақтауға бағытталған жүйелі іске ұласуы маңызды. Әсіресе жазғы және күзгі кезеңдерде жасыл желектерді күтіп ұстаудың өзіндік маңызы бар. Ағаштардың түптерін қопсыту, суару, қажет болған жағдайда бұтақтарын реттеу, қураған өсімдіктерді алып тастау және олардың айналасын таза ұстау арқылы ауыл аумағындағы көгалдандырылған жерлердің жағдайын жақсартуға болады. Бұл жұмыстар көшеттердің жақсы өсіп-жетілуіне мүмкіндік беріп қана қоймай, ауылдың жалпы эстетикалық келбетіне де оң әсер етеді.

Ауылдық округте тазалық мәдениетін қалыптастыруда тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыруға да көңіл бөлінуде. Әрбір тұрғын өз үйінің ауласын ғана емес, көшесін, қоғамдық орнын және табиғи ортаны таза ұстауға үлес қосса, елді мекеннің көркейіп, өмір сүруге қолайлы бола түсері сөзсіз. Көгалдандыру жұмыстарының нәтижелі болуы тек ағаш отырғызумен шектелмейді. Ең маңыздысы – отырғызылған көшеттерді кейінгі уақытта күтіп-баптау. Жас көшеттің тамыр жаюы, бой көтеруі және толыққанды ағашқа айналуы тұрақты күтімді қажет етеді. Сондықтан жасыл желектерді қорғау, оларды суару және зақымданудан сақтау жұмыстары үнемі назарда болуы тиіс.

Монтайтастағы тазалық шаралары осы қағиданы негізге ала отырып, ауыл аумағын таза әрі жасыл күйде сақтауға бағытталуда. Сенбілік барысында тұрғындардың бірлесіп жұмыс істеуі қоғамдық жауапкершіліктің жоғары екенін көрсетті. Бірі ағаштардың айналасын тазаласа, енді бірі көшелердегі қоқыстарды жинап, ауыл аумағын ретке келтіруге атсалысты. Осындай ортақ еңбек елді мекеннің тазалығы мен көркеюіне нақты ықпал етеді.

Жасыл желекке жанашырлық таныту – табиғатқа деген құрметтің көрінісі. Ағашты отырғызу оңай болғанымен, оны бірнеше жыл бойы күтіп, өсіріп, сақтап қалу үлкен жауапкершілікті талап етеді. Сондықтан ауыл тұрғындары арасында табиғатты қорғау, көгалдандыру және абаттандыру мәдениетін қалыптастырудың маңызы зор. Монтайтастағы мұндай жұмыстар ауыл тұрғындарының туған жерге деген сүйіспеншілігін арттырып, ортақ мекенге деген жауапкершілігін күшейтеді. Таза көшелер мен жайқалған жасыл желектер – ауылдың көркі ғана емес, тұрғындардың өмір сүру сапасына әсер ететін маңызды фактор.

Қоршаған ортаны қорғау ісіне әр азамат өз үлесін қоса алады. Бір тал көшет отырғызу, оны суарып, күтіп-баптау, ағаштың түбіне қоқыс тастамау немесе көшедегі тазалықты сақтауға атсалысу сияқты қарапайым әрекеттердің өзі үлкен нәтижеге бастайды. Әсіресе жас ұрпаққа табиғатты аялаудың маңызын түсіндіру арқылы экологиялық жауапкершілігі жоғары қоғам қалыптастыруға болады.

Монтайтаста тазалық пен көгалдандыру жұмыстарының қатар жүргізілуі ауыл аумағын абаттандырудың маңызды бағыты болып отыр. Алдағы уақытта да жасыл желектерді күтіп ұстау, көгалдандырылған аумақтарды ретке келтіру және қоғамдық орындардың тазалығын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстардың жалғасуы ауылдың көркін одан әрі арттыра түспек. Туған жердің тазалығы мен табиғатының көркеюі – бір адамның емес, барша тұрғынның ортақ ісі. Сондықтан Монтайтастағы тазалық бастамаларына тұрғындардың белсенді қатысуы ауылдың ажарын ашып, жасыл желекті мекен қалыптастыруға берік негіз болады. Жасыл әрі таза ауыл – келер ұрпаққа қалатын игі мұра.

Құрылтай сайлауына дайындық жұмыстары аясында Сайрам ауданында орналасқан учаскелік сайлау комиссияларының мүшелеріне арналған оқыту семинары ұйымдастырылды. Іс-шараның негізгі мақсаты – комиссия мүшелерінің сайлау процесін ұйымдастыру бойынша білімін жетілдіріп, олардың кәсіби біліктілігін арттыру.

Семинар барысында қатысушыларға сайлау күніндегі жұмыс тәртібі мен іс-қимыл алгоритмі жан-жақты түсіндірілді. Атап айтқанда, дауыс беру процесін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес өткізу, сайлаушыларды тіркеу, бюллетеньдерді беру, дауыс беру барысын ұйымдастыру және сайлау аяқталғаннан кейінгі рәсімдерді дұрыс орындау мәселелеріне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар сайлау құжаттарын толтыру және рәсімдеу тәртібі, құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету, дауыс беру нәтижелерін шығару кезінде заң талаптарын қатаң сақтау жөнінде практикалық түсіндірмелер берілді. Комиссия мүшелеріне сайлаушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету, әрбір азаматтың еркін таңдау жасауына қажетті жағдай қалыптастырудың маңыздылығы айтылды.

Оқыту барысында мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін сайлау учаскелерінде қолайлы жағдай жасау мәселесі де назардан тыс қалмады. Учаскеге кедергісіз кіруді қамтамасыз ету, дауыс беру кезінде қажетті көмек көрсету және сайлау құқықтарын жүзеге асыруға тең мүмкіндік беру жөнінде тиісті ұсынымдар берілді. Бұдан бөлек, сайлау күні туындауы мүмкін даулы немесе шиеленісті жағдайларда комиссия мүшелерінің сабырлы әрі заң аясында әрекет етуі, азаматтармен дұрыс қарым-қатынас орнатуы және әрбір мәселені белгіленген тәртіппен шешуі керектігі түсіндірілді.

Семинар соңында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Мұндай оқыту шаралары сайлау комиссиялары мүшелерінің жауапкершілігін арттырып, сайлау процесінің ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сайрам ауданында Құрылтай сайлауын ұйымдасқан түрде өткізу, сайлаушыларға қажетті жағдай жасау және сайлау заңнамасының талаптарын сақтау бағытындағы дайындық жұмыстары жүйелі түрде жалғасуда.

Кентау қалалық емханасының Тәлімгерлік және бейімделу орталығында медицина қызметкерлерінің қатысуымен ақпараттық-түсіндіру жұмысы жүргізілді. Кездесудің негізгі мақсаты – медициналық ұйым базасында құрылған Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметін таныстыру, оның мақсаттары мен міндеттерін түсіндіру, сондай-ақ жас мамандардың кәсіби ортаға бейімделуіне қолдау көрсету тетіктерін кеңінен насихаттау. Медицина саласында білікті маман даярлау тек жоғары оқу орнында алған біліммен шектелмейді. Теориялық білімді тәжірибемен ұштастыру, нақты жұмыс жағдайында шешім қабылдауды үйрену, әріптестермен дұрыс қарым-қатынас орнату және медициналық ұйымның ішкі тәртібіне бейімделу – жас маманның кәсіби қалыптасуындағы маңызды кезеңдер. Осы тұрғыдан алғанда тәлімгерлік жүйесінің маңызы ерекше.

Кездесу барысында Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2024 жылғы 22 қарашадағы Коллегия отырысының хаттамалық шешіміне сәйкес медициналық ұйым базасында құрылған Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметі туралы жан-жақты түсіндірме берілді. Қатысушыларға орталықтың негізгі бағыттары, атқаратын жұмысы және медицина қызметкерлерінің кәсіби дамуына тигізер ықпалы туралы ақпарат ұсынылды.

Тәлімгерлік және бейімделу орталығының басты міндеттерінің бірі – еңбек жолын жаңадан бастаған мамандарға кәсіби ортаға тез әрі тиімді бейімделуге жағдай жасау. Жас маман жұмысқа орналасқан алғашқы кезеңде көптеген жаңа талаптар мен міндеттерге тап болады. Медициналық құжаттарды дұрыс жүргізу, пациенттермен қарым-қатынас жасау, әріптестермен бірлесіп жұмыс істеу, клиникалық және ұйымдастырушылық мәселелерді шешу, ішкі тәртіп пен еңбек талаптарын сақтау сияқты бағыттарда тәжірибелі маманның көмегі аса қажет.

Осы ретте тәлімгер жас маман үшін тек тәжірибесі мол қызметкер ғана емес, сонымен қатар кәсіби бағыт-бағдар беретін сенімді кеңесші болып табылады. Тәлімгер өз тәжірибесімен бөлісіп, жұмыс барысындағы қиындықтарды жеңуге көмектеседі, жас маманның кәсіби дағдыларын жетілдіруіне ықпал етеді. Мұндай қолдау қызметкердің өзіне деген сенімін арттырып, жаңа ортаға тезірек бейімделуіне мүмкіндік береді. Іс-шара барысында тәлімгерлік жүйесін тиімді ұйымдастыру мәселесіне де ерекше назар аударылды. Тәлімгер мен жас маман арасындағы өзара байланыс жүйелі түрде жүргізілген жағдайда ғана оның нәтижесі жоғары болады. Сондықтан әрбір жас қызметкердің кәсіби қажеттілігі мен жұмыс ерекшелігін ескере отырып, жеке қолдау көрсету маңызды.

Сонымен қатар тәжірибелі медицина қызметкерлерінің жас мамандарға үлгі көрсетуі, практикалық білім беруі және кәсіби мәдениетті қалыптастыруға ықпал етуі талқыланды. Медицинада кәсіби біліммен қатар жауапкершілік, ұқыптылық, пациентке құрметпен қарау, медициналық әдеп пен деонтология қағидаларын сақтау да үлкен рөл атқарады. Бұл қасиеттерді жас маман көбіне күнделікті жұмыс барысында тәжірибелі әріптестерінен үйренеді.

Түсіндіру жұмысы кезінде орталықтың атқарып жатқан жұмыстарының нәтижелері де қарастырылды. Қызметкерлер тарапынан қойылған сұрақтарға жауаптар беріліп, тәлімгерлік пен бейімделу үдерісін одан әрі жетілдіруге бағытталған ұсыныстар айтылды. Қатысушылар жас мамандарды қолдаудың жүйелі тәсілдерін қалыптастыру, тәжірибелі мамандардың тәжірибесін тиімді пайдалану және кәсіби бейімделу кезеңін сапалы ұйымдастырудың маңыздылығын атап өтті. Бүгінде денсаулық сақтау саласының алдында медициналық көмектің сапасын арттырумен қатар, білікті кадрлық әлеуетті қалыптастыру міндеті де тұр. Бұл бағытта жас мамандарға қолайлы кәсіби орта қалыптастыру – маңызды жұмыстардың бірі. Жас қызметкер өзін ұжымның толыққанды мүшесі ретінде сезінген кезде оның еңбекке деген ынтасы да, жауапкершілігі де арта түседі.

Тәлімгерлік жүйесі ұжымдағы тәжірибе сабақтастығын қамтамасыз етудің тиімді жолдарының бірі болып саналады. Бір буынның жинақтаған тәжірибесі екінші буынға беріліп, кәсіби дағдылар мен жұмыс мәдениеті қалыптасады. Бұл өз кезегінде медициналық ұйымның тұрақты дамуына оң әсер етеді.

Кентау қалалық емханасында ұйымдастырылған ақпараттық-түсіндіру жұмысы осы бағыттағы жұмыстардың жүйелі түрде жүргізіліп келе жатқанын көрсетті. Мұндай кездесулер медицина қызметкерлерінің орталық қызметінің маңызын жақсы түсінуіне, тәлімгерлік институтының рөлін арттыруға және жас мамандарға көрсетілетін қолдауды күшейтуге мүмкіндік береді. Жас маманды қолдау – тек оның алғашқы жұмыс күндеріндегі міндет емес. Кәсіби қалыптасу барысында тұрақты кеңес беру, тәжірибе алмасу, кері байланыс орнату және қажетті жағдайда бағыт көрсету маманның біліктілігін арттыруға ықпал етеді. Сондықтан тәлімгерлік жүйесін дамыту медициналық ұйымдардағы кадрлық жұмыстың маңызды құрамдас бөлігі болып қала береді.

Жалпы, Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметі медицина саласына жаңадан келген мамандар үшін де, тәжірибелі қызметкерлер үшін де маңызды. Жас мамандар жаңа ортада кәсіби қолдауға ие болса, тәжірибелі мамандар өз білімдері мен жинақтаған тәжірибесін кейінгі буынға жеткізуге мүмкіндік алады. Бұл – медицинадағы сабақтастықты сақтаудың және кәсіби ортаны нығайтудың тиімді тетігі.

Кентау қалалық емханасында өткізілген кездесу нәтижесінде медицина қызметкерлеріне тәлімгерлік пен бейімделу жұмыстарының негізгі бағыттары түсіндіріліп, осы саладағы өзекті мәселелер талқыланды. Алдағы уақытта мұндай ақпараттық және практикалық жұмыстарды жалғастыру жас мамандардың кәсіби әлеуетін ашуға, ұжымдық өзара қолдауды күшейтуге және медициналық көмектің сапасын одан әрі арттыруға мүмкіндік береді.

Тәлімгерлік – тәжірибені кейінгі буынға жеткізудің ғана емес, білікті әрі жауапты медицина маманын қалыптастырудың маңызды жолы. Сондықтан жас маманға көрсетілген әрбір қолдау – денсаулық сақтау саласының болашағына жасалған инвестиция.

Мақтаарал ауданында еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жұмысшылардың еңбек құқықтарын қорғау және жұмыс берушілердің заң талаптарын сақтауына бақылауды күшейту бағытындағы жұмыстарға басымдық берілуде. Бұл мәселе аудан әкімдігінде өткен аппараттық мәжілісте жан-жақты талқыланды. Аудан әкімі Бақыт Асановтың төрағалығымен өткен жиында еңбек қатынастарының заң талаптарына сай жүргізілуі, қызметкерлердің әлеуметтік құқықтарының сақталуы және өндірістегі қауіпсіздік шараларының қамтамасыз етілуі бойынша атқарылған жұмыстар сараланды.

Ауданның жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Н.Елшібаевтың мәліметінше, еңбек заңнамасын сақтау бойынша жүргізілген бақылау және түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде бірқатар оң өзгеріс бар. Атап айтқанда, шілде айының басында еңбек шарттарын тиісті түрде тіркемеген 130 мекеме анықталған. Жүргізілген түсіндіру жұмыстары мен қабылданған шаралардың нәтижесінде олардың саны 28 мекемеге дейін қысқарған. Осылайша, 102 мекеме еңбек қатынастарын заң талаптарына сәйкестендірген.

Бұл көрсеткіш жұмыс берушілер арасында еңбек шарттарын ресімдеу талаптарын сақтау бағытында жүргізіліп жатқан жұмыстың нәтижесін көрсетеді. Өйткені еңбек шарты – қызметкердің құқықтары мен әлеуметтік кепілдіктерін қамтамасыз ететін негізгі құжаттардың бірі. Ресми еңбек қатынасының болуы жұмысшының еңбекақы алуына ғана емес, оның зейнетақы және әлеуметтік аударымдарының жүргізілуіне, еңбек демалысына шығуына және өндірістегі жазатайым оқиғалардан қорғалуына мүмкіндік береді. Мәжілісте қызметкерлердің зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарының уақытылы жүргізілуі де назардан тыс қалмады. Баяндамашының айтуынша, аталған бағытта да оң динамика қалыптасқан. Бұған дейін зейнетақы жарналарын аудармаған 405 мекеме анықталса, қазіргі таңда олардың саны 153-ке дейін төмендеген. Ал әлеуметтік аударымдары жүргізілмеген қызметкерлер саны 1428 адамнан 689 адамға дейін азайған.

Бұл бағыттағы көрсеткіштердің төмендеуі жұмыс берушілердің еңбек заңнамасы талаптарын орындауға біртіндеп көшіп жатқанын аңғартады. Дегенмен, қол жеткізілген нәтижелермен шектелуге болмайды. Себебі әрбір қызметкердің еңбек құқығы толық сақталуы үшін жұмыс берушілер тарапынан заң талаптары тұрақты түрде орындалуы қажет. Жиында өндірістегі жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру мәселесіне де ерекше назар аударылды. Қазіргі таңда өндірістегі жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шартын жасамаған 108 мекеме бар екені айтылды.

Аталған мәселе еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды құрамдас бөлігі саналады. Қызметкердің өндірістегі қауіпсіздігін қамтамасыз ету тек қажетті құрал-жабдықтармен қамтумен немесе қауіпсіздік талаптарын түсіндірумен шектелмейді. Жұмыс беруші заңда белгіленген міндетті сақтандыру талаптарын да орындауы тиіс. Осыған байланысты жиында сақтандыру шарттарын жасамаған мекемелермен түсіндіру жұмыстарын күшейту қажеттігі айтылды. Жауапты бөлімдерге заң талаптарын орындамаған жұмыс берушілермен жұмысты жандандырып, еңбек қатынастары саласындағы кемшіліктерді кезең-кезеңімен жою тапсырылды. Жалпы, ауданда еңбек қауіпсіздігі мен еңбек заңнамасының сақталуы тек тексеру шараларымен ғана емес, алдын алу және түсіндіру жұмыстары арқылы да қамтамасыз етілуде. Мұндай тәсіл жұмыс берушілердің заң талаптарын ерікті түрде орындауына ықпал етіп, еңбек қатынастарын заңдастыруға мүмкіндік береді.

Еңбек қауіпсіздігі – қызметкердің өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды бағыт. Сондықтан әрбір мекеме мен кәсіпорында қауіпсіз еңбек жағдайын қалыптастыру, жұмысшылардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз ету және еңбек заңнамасының талаптарын сақтау тұрақты бақылауда болуы тиіс. Аппараттық мәжілісте еңбек мәселелерімен қатар ауданның санитариялық-эпидемиологиялық ахуалы да қаралды. Жыл басынан бері Конго-Қырым геморрагиялық қызбасына күдікті үш жағдай тіркеліп, оның біреуі зертханалық жолмен расталғаны айтылды. Сондай-ақ кене шағуына байланысты 40 тұрғынның медициналық көмекке жүгінгені хабарланды. Кенеге қарсы ветеринариялық және залалсыздандыру жұмыстарының барысы да талқыланды. Бұдан бөлек, аудандағы қоғамдық-саяси тұрақтылықты сақтау, төтенше жағдайлар туындаған кездегі мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылы, қоғамдық резонанс тудыруы мүмкін оқиғалар жөніндегі ақпарат алмасу мәселелері қаралды. Этносаралық келісімді нығайту бағытындағы жұмыстардың барысы да сараланды.

Жиында ауданның 2026 жылғы І жартыжылдықтағы әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері бойынша қызмет тиімділігінің рейтингі де жарияланды. Аудан әкімдігі мен бөлімдер жұмысына қатысты бекітілген 103 индикатордың 86-сы орындалып, 17 көрсеткіш бойынша жоспарлы межеге қол жеткізілмеген. Қорытындысында Мақтаарал ауданы 14,2 ұпай жинап, облыстағы 17 қала мен аудан арасында 5-орынға тұрақтаған. Аппараттық мәжілісті қорытындылаған аудан әкімі Б.Асанов жауапты мемлекеттік органдар мен бөлім басшыларына еңбек заңнамасының сақталуын күшейту, қызметкерлердің әлеуметтік құқықтарын қорғау, өндірістегі қауіпсіздік талаптарының орындалуын қамтамасыз ету, сондай-ақ ауданның әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығына қатысты жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру жөнінде нақты тапсырмалар берді.

Мақтаарал ауданында халықты әлеуметтік қолдау және тұрғын үймен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Соның нақты бір көрінісі – Жаңажол ауылдық округіне қарасты Фирдауси елді мекенінде жаңа баспаналардың әлеуметтік осал топтағы азаматтар мен көпбалалы отбасыларға берілуі.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің №736 қаулысымен бекітілген «Тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы» аясында елді мекенде 100 тұрғын үйдің құрылысы жүргізіліп, құрылыс-монтаж жұмыстары толық аяқталды. Бүгінде сол баспаналардың алғашқы 52-сі «Отбасы банк» АҚ арқылы тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға табысталды. Жаңа қоныс иелерінің қатарында әлеуметтік жағынан осал санаттағы азаматтар мен көпбалалы отбасылар бар. Осылайша, ұзақ уақыт бойы баспана күтудегі отбасылардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік туды.

Пәтер кілттерін табыстау рәсіміне Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асанов қатысып, жаңа баспана иелерін қуаныштарымен құттықтады. Аудан басшысы тұрғын үйдің әр отбасы үшін маңызды әлеуметтік мәселе екенін атап өтіп, баспаналы болу – азаматтардың тұрмыс сапасын арттыратын маңызды қолдау шараларының бірі екенін жеткізді.

«Баспана – әрбір отбасының бақыты мен берекесінің, тұрақтылығы мен жарқын болашағының негізі. Сондықтан, бүгінгі іс-шара көптеген отбасылар үшін жаңа өмірдің бастауы, көптен күткен арманның орындалған күні деп білемін. Жаңа қонысқа ие болып отырған барлық отбасыларды шын жүректен құттықтаймын! Шаңырақтарыңыз шаттыққа, дастархандарыңыз берекеге толсын! Жаңа үйлеріңізге құт-береке, ырыс пен ынтымақ орнасын! Балаларыңыздың күлкісі үзілмей, әр шаңырақта бақыт пен бақ-дәулет мәңгілік мекен етсін!» – деді, Бақыт Насырханұлы.

Жаңа үйлер тұрғындардың жайлы өмір сүруіне қажетті инженерлік инфрақұрылыммен толық қамтамасыз етілген. Атап айтқанда, тұрғын үйлерге табиғи газ, электр энергиясы, ауыз су және кәріз жүйесі тартылған. Сонымен қатар, аумақты абаттандыру, асфальт-бетон жабындысын төсеу және кірме жолдарды ретке келтіру жұмыстары да аяқталған.

Әр тұрғын үйдің жалпы аумағы 63 шаршы метрді құрайды. Үй ішінде кіреберіс, үш тұрғын бөлме, ас үй және санитарлық торап қарастырылған. Бұған қоса, әр отбасыға 7 сотық жер телімі беріледі. Бұл ауыл тұрғындарына жеке қосалқы шаруашылықпен айналысып, бау-бақша өсіруге және отбасылық табысын арттыруға қосымша мүмкіндік береді.

Жаңа шағын ауданның әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту да назардан тыс қалмайды. Алдағы уақытта мұнда спорт және ойын алаңшаларын, сондай-ақ мәдениет үйін салу жоспарланып отыр. Бұл тұрғындардың бос уақытын тиімді ұйымдастырып, елді мекендегі қоғамдық және мәдени ортаны қалыптастыруға жол ашады.

Сонымен қатар, Жаңажол ауылдық округі әкімінің аппараты Ақжол елді мекенінен жаңа тұрғын үйлер орналасқан Фирдауси елді мекеніне көшіріліп, ауыл әкімшілігінің ұжымы жаңа ғимаратқа орналасты. Бұл шешім елді мекеннің әлеуметтік және әкімшілік инфрақұрылымын дамытуға оң ықпал етеді.

Жалпы, Фирдауси елді мекеніндегі тұрғын үйлердің берілуі – халықты әлеуметтік қамтамасыз ету бағытындағы нақты нәтижелердің бірі. Әсіресе баспанаға мұқтаж көпбалалы және әлеуметтік осал отбасылардың тұрғын үй мәселесінің шешілуі олардың тұрмыс сапасын жақсартып қана қоймай, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға да ықпал етеді.

Мемлекеттік қолдаудың басты мақсаты – азаматтарға лайықты өмір сүруге қажетті жағдай жасау. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа баспаналардың берілуі Мақтаарал ауданында халықтың әлеуметтік әл-ауқатын арттыруға бағытталған жұмыстардың нақты жемісін көрсетеді.

Арыс қаласында тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру және абаттандыру талаптарының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жаңа кезеңге көшті. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап елімізде абаттандырудың жаңа қағидалары күшіне енуіне байланысты қала аумағында тұрғындарға түсіндіру жұмыстары күшейтілді. Бүгінде Арыстағы 17 сектордың барлығында жаңа талаптарды халыққа жеткізуге бағытталған жұмыстар жүргізілуде. Негізгі мақсат – тұрғындарға заң талаптарын түсіндіріп қана қоймай, тазалық пен ұқыптылықты күнделікті өмір салтына айналдыру.

Осы бағытта қалалық Мәдениет бөліміне бекітілген №3 сектор аумағында да арнайы іс-шара ұйымдастырылды. Қызметкерлер көшелерді аралап, тұрғындармен тікелей кездесіп, жаңа абаттандыру қағидаларының негізгі талаптарын түсіндірді. Әңгімелесу барысында әр азаматтың өз үйі мен оған іргелес аумақтың тазалығына жауапкершілікпен қарауы қажеттігі айтылды.

Түсіндіру жұмыстарымен қатар сектор аумағында сенбілік өткізіліп, көшелер мен ортақ пайдаланылатын орындар тазартылды. Мұндай шаралар қаланың санитарлық жағдайын жақсартумен бірге тұрғындарды қоршаған ортаға жанашырлықпен қарауға ынталандыруды көздейді. Жаңа қағидаларға сәйкес, әрбір үй иесі немесе жалға алушы өз нысанының, қоршауының, сауда немесе қызмет көрсету орнының сыртындағы 5 метр радиуста орналасқан іргелес аумақты таза ұстап, күтіп-баптауға міндетті. Бұл талап жеке сектор тұрғындарына да қатысты.

Сонымен қатар жеке тұрғын үйлер мен қоршаулардың сыртқы келбетіне қойылатын талаптар да назарда болады. Аула маңының ретсіздігі, қоршаулардың ұқыпсыз күйде болуы және іргелес аумақтың қараусыз қалуы қаланың жалпы көркіне әсер ететін фактор ретінде қарастырылады. Жауапты мамандар тұрғындарға жаңа талаптардың басты мақсаты айыппұл салу емес, елді мекендерде тазалық пен тәртіпті қалыптастыру екенін түсіндірді. Сондықтан тұрғындарға белгіленген талаптарды алдын ала орындап, өз аумағын жүйелі түрде күтіп ұстау ұсынылды.

Қағидаларды алғаш рет бұзған жағдайда азаматқа ескерту жасалады. Ал белгіленген талаптар орындалмаған кезде қолданыстағы заңнамаға сәйкес 20 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл қарастырылған. Құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл көлемі 30 АЕК-ке дейін ұлғаяды.

Арыста абаттандыру талаптарын түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Қала тазалығы тек арнайы қызметтердің емес, әр тұрғынның ортақ жауапкершілігі екені ескертіледі. Үй маңын таза ұстау, көшені ластамау және ортақ кеңістікке ұқыпты қарау – жайлы қалалық ортаны қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Таза аула – көрікті көше, көрікті көше – жайлы қала.

Сайрам аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің «Белсенді ұзақ өмір орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде «Қариясы бар ел – қазынасы бар ел» тақырыбында дөңгелек үстел ұйымдастырылды.

Іс-шараның негізгі мақсаты – қоғамдағы қариялардың өмірлік тәжірибесі мен даналығын дәріптеу, аға буынға құрмет көрсету мәдениетін қалыптастыру, белсенді ұзақ өмір сүру қағидаттарын насихаттау, ұрпақтар сабақтастығын нығайту және өзара сыйластық пен ынтымақтастық құндылықтарын кеңінен дәріптеу.

Шараға Сайрам ауданы әкімінің орынбасары С. Дүйсебаев, аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Д. Абылғазиев, «Белсенді ұзақ өмір орталығының» басшысы И. Усипбаева, сала мамандары, ардагерлер, мүмкіндігі шектеулі азаматтар мен қоғам белсенділері қатысты.

Дөңгелек үстел Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранымен ашылып, орталықтың белсенді апаларынан құралған «Тұмар» тобының ән шашуымен жалғасты.

Іс-шара барысында аудан әкімінің орынбасары С. Дүйсебаев қатысушыларды құттықтап, Сайрам ауданындағы «Белсенді ұзақ өмір орталығының» құрылу тарихы мен оның қоғамдағы маңызына тоқталды. Өз кезегінде бөлім басшысы Д. Абылғазиев бөлімнің және орталықтың қол жеткізген жетістіктері туралы баяндап, егде жастағы азаматтардың белсенді өмір сүруіне жасалып жатқан мүмкіндіктерді атап өтті.

Орталық басшысы И. Усипбаева «Белсенді ұзақ өмір орталығының бүгінгі жетістіктері» тақырыбында баяндама жасап, жүзеге асырылып жатқан жобалар мен қызметтердің нәтижелері жөнінде жан-жақты ақпарат берді.

Дөңгелек үстелдің пікір алмасу бөлімінде қатысушылар орталық қызметін одан әрі жетілдіруге қатысты өз ұсыныстары мен пікірлерін ортаға салып, белсенді ұзақ өмір сүру мәдениетін дамыту, қариялардың қоғамдық өмірге араласуын арттыру және әлеуметтік қолдау тетіктерін жетілдіру мәселелерін талқылады.

Іс-шара соңында қатысушылар аға буынның қоғамдағы орны мен рөлін айқындайтын мұндай кездесулердің маңыздылығын атап өтіп, естелік суретке түсті.