Түркістан облысының Созақ ауданында уран өндіру саласының маңызды кәсіпорындарының бірі – «АППАК» ЖШС өз жұмысын өндірістік тиімділікпен қатар, еңбек қауіпсіздігіне, қызметкерлердің әлеуметтік жағдайына және жергілікті халықты қолдауға басымдық бере отырып жүргізіп келеді.

Жуырда бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері арнайы кәсіпорынға барып, «Батыс Мыңқұдық» кенішінің жұмысымен танысты. БАҚ өкілдеріне кәсіпорынның өндірістік қуаты, еңбек қауіпсіздігі, қызметкерлерге жасалған жағдай, медициналық қызмет көрсету жүйесі және әлеуметтік бағыттағы жобалары туралы кеңінен ақпарат берілді.

«Батыс Мыңқұдық» кеніші Созақ ауданында орналасқан және «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның еншілес ұйымы болып табылатын «АППАК» ЖШС құрамына кіреді. Кәсіпорынның құрылтайшылары қатарында «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ, жапониялық Sumitomo Corporation және Kansai Electric Power Co., Inc. бар.

Мыңқұдық кен орнында уран өндіруге арналған келісімшарт 2005 жылы жасалып, 2035 жылға дейін қолданылады. Кеніш 2007 жылы іске қосылып, 2011 жылы жобалық қуатына толық шыққан.

2025 жылдың қорытындысы бойынша «Батыс Мыңқұдық» кенішінде жоспарланған 800 тонна уранның орнына 810,7 тонна уран өндірілді. Ал сары кек (ЗОУ) түріндегі дайын өнім көлемі жоспардағы 800 тоннаның орнына 805,1 тоннаны құрады. 2026 жылы 800,1 тонна уран өндіру жоспарланса, 2027 жылға арналған өндірістік жоспар 820,2 тоннаны құрайды.

Кәсіпорын қызметінің маңызды бағытының бірі – еңбек қауіпсіздігі мен қызметкерлердің денсаулығын қорғау. Бүгінде «АППАК» ЖШС-де ауысым алдындағы медициналық тексерулер толық автоматтандырылып, цифрландырылған. Бұл жүйе медициналық бақылаудың сапасы мен объективтілігін арттырып, жұмысқа жіберуге кедергі келтіретін медициналық қарсы көрсетілімдерді дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді.

Кәсіпорындағы медициналық қызметтің жоғары деңгейде ұйымдастырылуының нәтижесінде соңғы бес жыл ішінде жұмыс орнында денсаулық жағдайының күрт нашарлауына байланысты бірде-бір өлім жағдайы тіркелмеген. Бұл – өндірістегі қауіпсіздік пен медициналық алдын алу шараларына ерекше көңіл бөлінетінін көрсететін маңызды көрсеткіш.

Сонымен қатар кәсіпорында қауіпті өндіріс қызметкерлерін алғашқы көмек көрсету дағдыларына үйретуге басымдық берілген. Халықаралық деңгейде мойындалған арнайы курстардан өткен екі нұсқаушы-жаттықтырушы дайындалған. Қазіргі таңда қауіпті өндіріс қызметкерлері алғашқы көмек көрсету бойынша қажетті оқудан толық өткен.

«Батыс Мыңқұдық» кенішінде қызметкерлердің салауатты өмір салтын ұстануына да жағдай жасалған. Вахталық кент аумағында спорт залы жұмыс істейді. Мұнда корпоративтік турнирлер, спорттық жарыстар, денсаулық марафондары ұйымдастырылып, аурулардың алдын алу және алғашқы көмек көрсету бағытында дәрістер мен семинарлар өткізіледі. Қызметкерлерге психологиялық қолдау көрсететін корпоративтік психологтың жұмысы да жолға қойылған.

2026 жылғы 30 маусымдағы мәлімет бойынша «АППАК» ЖШС-де 423 адам еңбек етеді. Оның 372-сі тікелей «Батыс Мыңқұдық» кенішінде жұмыс істейді. Қызметкерлердің 66 пайыздан астамы Созақ ауданы мен Түркістан облысының басқа аудандарында тұрады. Бұл кәсіпорынның өңір тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтудағы рөлінің жоғары екенін аңғартады.

Кәсіпорын кадрлардың кәсіби біліктілігін арттыруға да айрықша мән береді. 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында «Батыс Мыңқұдық» кенішінің 207-ден астам қызметкері әртүрлі бағыттар бойынша оқудан өтті. Олардың қатарында еңбек және өнеркәсіптік қауіпсіздік, үнемді өндіріс, қаржылық сауаттылық, жасанды интеллект технологияларын қолдану, уранды бақылау және ядролық материалдарға қатысты арнайы бағыттар бар.

Жас мамандарды дамыту мақсатында «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның «IZBASAR» бағдарламасы аясында тағылымдамалар ұйымдастырылуда. Соңғы үш жылда «АППАК» ЖШС-де атом холдингіне қарасты басқа кәсіпорындардан келген бес жас маман тәжірибеден өткен. Бұл бастама жастардың өндірістік тәжірибе жинақтап, кәсіби құзыреттерін жетілдіруіне мүмкіндік беріп отыр.

Кәсіпорын қызметкерлердің еңбек жағдайын жақсартуға бағытталған жобаларды да тұрақты түрде жүзеге асыруда. Өндірістегі қауіпсіздік талаптарының бұзылуын нақты уақыт режимінде анықтауға мүмкіндік беретін бейнеаналитика жүйесі енгізілген. Сонымен қатар қызметкерге өмірі мен денсаулығына қауіп төнген жағдайда жұмысты тоқтатуға мүмкіндік беретін «ТОҚТА-карталар» жүйесі жұмыс істейді.

Қызметкерлер заманауи жеке қорғаныс құралдарымен және арнайы киіммен қамтамасыз етіледі. Вахталық кентте тамақтану және демалу бөлмелері, санитарлық-тұрмыстық орындар ұйымдастырылған. Ал өндірістік инфрақұрылымды одан әрі дамыту мақсатында вахталық кентті 120 орынға кеңейту жобасы жүзеге асырылуда. Бұдан бөлек, заманауи санитарлық-тұрмыстық корпус пен шамамен 1000 шаршы метр аумақта дене шынықтыру-сауықтыру кешенін салу жоспарланған.

«АППАК» ЖШС үшін өндірістік көрсеткіштермен қатар, жергілікті халықты қолдау да маңызды бағыттардың бірі. Кәсіпорын жұмыс істейтін өңірлерде тұрақты түрде әлеуметтік және қайырымдылық жобалар жүзеге асырылады.

2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында кәсіпорын тарапынан бірқатар әлеуметтік бастама қолға алынды. Халықаралық әйелдер күніне орай еңбек ардагерлері, «Алтын алқа» және «Күміс алқа» иегерлері мен көпбалалы аналар қатарындағы 30 әйелге азық-түлік себеттері табысталды. Наурыз мерекесі кезінде Созақ ауданының Степное, Шолаққорған және Құмкент елді мекендеріндегі мерекелік іс-шараларға демеушілік көрсетілді.

Сондай-ақ соғыс ардагерлері мен тыл еңбеккерлерінің 20-сына материалдық көмек көрсетіліп, Балаларды қорғау күніне орай Құмкент ауылдық округіндегі әлеуметтік осал топтарға жататын 54 балаға арналған мерекелік шара ұйымдастырылды.

Кәсіпорынның әлеуметтік жауапкершілігі білім беру саласын да қамтиды. «АППАК» ЖШС жер қойнауын пайдалану жөніндегі келісімшарттық міндеттемелері аясында Созақ ауданындағы әлеуметтік осал топтардан шыққан студенттердің оқуына тұрақты түрде қолдау көрсетеді. Мәселен, 2025 жылы өңірден 41 студентке білім алуға қаржылай көмек берілген.

Ал 2026 жылдың екінші жартыжылдығында әлеуметтік жағдайы төмен және көпбалалы отбасыларға, жетім балаларға және мүгедектігі бар балаларға қолдау көрсету мақсатында «Мектепке жол» қайырымдылық акциясына қатысу жоспарланып отыр. Бұл бастама аясында 60 отбасыға көмек көрсету көзделген. Сонымен қатар әлеуметтік осал топтарға жататын 50 отбасыны қатты көмірмен қамтамасыз ету және студенттердің оқуына қаржылай қолдау көрсету жоспарланған.

Жалпы, БАҚ өкілдерінің кәсіпорынға арнайы барып, өндіріс барысымен танысуы «АППАК» ЖШС жұмысының негізгі бағыттарын көзбен көруге мүмкіндік берді. Өндірістік көрсеткіштермен қатар, кәсіпорындағы еңбек қауіпсіздігі, қызметкерлердің денсаулығын қорғау, кадрларды дамыту, әлеуметтік қолдау және жергілікті қауымдастықпен өзара байланыс мәселелеріне ерекше назар аударылатыны байқалады.

Бүгінде «АППАК» ЖШС үшін өндіріс көлемін арттырумен қатар, қауіпсіз еңбек ортасын қалыптастыру, адам капиталын дамыту және өзі қызмет ететін өңірлердің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығына үлес қосу маңызды міндеттердің бірі болып отыр. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар кәсіпорынның корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік пен тұрақты даму қағидаттарына адалдығын көрсетеді.

Қазіргі заманда қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуда Қазақстан халқы Ассамблеясының да атқарып отырған қызметі маңызды. Ассамблея – еліміздегі этносаралық келісім мен өзара түсіністікті қамтамасыз ететін бірегей қоғамдық институт. Оның қызметі елдегі тұрақтылықты сақтауға, түрлі этнос өкілдерінің ортақ шаңырақ астында татулықта өмір сүруіне, мәдениеттер мен дәстүрлердің өзара сабақтастығына мүмкіндік береді.

Созақ ауданында да Қазақстан халқы Ассамблеясының қоғамдық келісім мен бірлікті нығайтуға бағытталған бастамаларын ақпараттық сүйемелдеу мен түсіндірудің маңызы зор. Себебі кез келген азамат еліміздегі қоғамдық келісімнің мәнін, оның тарихи негізін және болашақ үшін маңызын түсінуі керек.

Қазақстанның бірлігі – тек этностардың бейбіт қатар өмір сүруімен ғана шектелмейді. Бұл – ортақ Отанға деген сүйіспеншілік, мемлекеттік тілге құрмет, ортақ тарихты қадірлеу, заңды сақтау, бір-біріне қолдау көрсету және ел болашағына деген ортақ жауапкершілік. Әрбір азамат өзін осы елдің толыққанды мүшесі ретінде сезінгенде ғана шынайы қоғамдық келісім қалыптасады.

Созақбай Исаұлының айтуынша, жалпыұлттық бірліктің негізінде ортақ құндылықтар жатыр. Ол – Тәуелсіз Қазақстан, бейбітшілік, туған жер, мемлекеттік тіл, ұлттық мәдениет, отбасы, еңбек және адамгершілік.

«Біздің ортақ үйіміз – Қазақстан. Біз осы елдің болашағына бәріміз бірге жауаптымыз. Қай этносқа жататынымызға қарамастан, бәріміздің Отанымыз бір. Сондықтан бір-біріміздің мәдениетіміз бен дәстүрімізді құрметтей отырып, ортақ құндылықтар төңірегінде топтасуымыз қажет. Елдің жетістігі – әр азаматтың жетістігі. Ал елдің тыныштығы – бәріміздің ортақ аманатымыз. Бұл ойдың астарында үлкен мән бар. Себебі қоғамның бірлігі тек мерекелік іс-шаралармен немесе ресми кездесулермен ғана қалыптаспайды. Бірлік – күнделікті өмірдегі қарым-қатынастан басталады. Көршімен тату болу, өзгенің пікірін құрметтеу, қоғамдық тәртіпті сақтау, қиындыққа тап болған адамға қол ұшын беру – мұның барлығы қоғамдық келісімнің нақты көрінісі. Ал ұлтаралық келісім – Қазақстан қоғамының тұрақты дамуының маңызды негіздерінің бірі. Бірлік бар жерде ғана береке болады. Түрлі этнос өкілдерінің өзара сыйластықта өмір сүруі – еліміздің ең үлкен құндылықтарының бірі. Мұны сақтау үшін қоғамның әр мүшесі өз жауапкершілігін сезінуі тиіс. Әсіресе жастар тәрбиесі бұл бағытта айрықша маңызға ие. Жастар – елдің ертеңі. Олардың бойында отансүйгіштік, еңбекқорлық, білімге құштарлық, үлкенге құрмет, кішіге ізет, ұлттық құндылықтарға адалдық секілді қасиеттер қалыптасуы қажет.», – дейді ол.

Созақбай Исаұлы жастар тәрбиесінде құр сөзден гөрі нақты өнегенің маңызды екенін алға тартады. Оның пікірінше, жас ұрпаққа ақыл айтумен қатар, жақсы іспен үлгі көрсету керек. Өйткені жастар үлкендердің ісіне қарап бой түзейді.

«Жастарға «үлкенді сыйла», «елді құрметте», «бірлік керек» деп айту жеткіліксіз. Мұны өз өмірімізбен көрсетуіміз керек. Үлкендер өзара тату болса, жастар да татулықты үйренеді. Отбасында ата-ана бірлікті дәріптесе, бала да елдің бірлігін қадірлейді. Сондықтан тәрбиенің ең үлкен мектебі – адамның өз ісі. Бұл тұрғыдан алғанда, Созақ ауданындағы аға буынның өнегесі жас ұрпақ үшін үлкен мектеп бола алады. Елдің өткенін білетін, тарихтың талай белесін көрген азаматтардың әңгімесін тыңдау, олардың өмірлік тәжірибесінен сабақ алу – жастардың дүниетанымын кеңейтеді.  «Ата мұра – ұрпаққа аманат» деген ұғымның өзі үлкен жауапкершілікті білдіреді. Атадан қалған мұра – тек материалдық дүние емес. Оның ең қымбат бөлігі – тіл, діл, салт-дәстүр, ұлттық тәрбие, туған жерге деген сүйіспеншілік, елдік сана және адамгершілік қасиеттер. Осыларды кейінгі ұрпаққа жеткізу – бүгінгі буынның басты міндеті.

Созақтың тарихы мен тағылымы да осы құндылықтармен тығыз байланысты. Бұл өлкенің әрбір тауы мен тасы, әрбір тарихи орны – ұрпаққа аманат. Сондықтан туған жердің тарихын білу – ел тарихын білу деген сөз. Өзінің туған жерін қадірлеген адам Отанын да құрметтейді. Бүгінгі таңда ұлттық құндылықтарды сақтау – өткенге ғана қарау емес, болашаққа сеніммен қадам басу. Ұлттық дәстүр мен заманауи дамуды сабақтастыра білу – қоғамның рухани тұрақтылығының кепілі. Біз әлемдік өркениетке ұмтылған кезде өз болмысымызды жоғалтпауымыз керек. Ал ұлттық болмыстың негізі – отбасы, тіл, дәстүр, тарих және елдік сана.» – дейді ол.

Созақбай Исаұлының пайымынша, қоғамдық келісімнің берік болуы үшін адамдар арасында сенім болуы қажет. Сенім бар жерде түсіністік болады. Түсіністік бар жерде татулық орнығады. Ал татулық бар жерде елдің іргесі берік болады. Сондықтан қоғамдағы кез келген мәселені шешуде сабыр, парасат және өзара құрмет басты орында тұруы тиіс. Әсіресе әлеуметтік желілер кең тараған қазіргі кезеңде жалған ақпаратқа ермей, арандатушылық сипаттағы пікірлерге бой алдырмай, әрбір ақпаратқа сын көзбен қарау – азаматтық жауапкершіліктің бір көрінісі.

«Дін саласындағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары да қоғамдық келісімнің маңызды бағыттарының бірі. Дін – адамның рухани дүниесіне әсер ететін маңызды құндылық. Сондықтан діни сауаттылықты арттыру, дәстүрлі діни құндылықтарды дұрыс түсіндіру, жастарды түрлі радикалды және теріс ағымдардың ықпалынан қорғау – ортақ міндет. Бұл бағытта қоғамның барлық институты бірлесе жұмыс істеуі қажет. Созақ ауданында дін саласындағы мемлекеттік саясатты түсіндірумен қатар, қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайту, жалпыұлттық бірліктің қазақстандық моделін насихаттау бағытындағы жұмыстардың да өзара сабақтастықта жүргізілуі маңызды. Себебі бейбітшілік пен тұрақтылық – барша азаматқа ортақ құндылық. Біздің мақсатымыз – ел ішінде алауыздыққа жол бермеу, адамдарды бірлікке шақыру. Дін де, дәстүр де, тәрбие де адамды ізгілікке бастауға тиіс. Жастардың діни сауаты дұрыс қалыптасса, олар түрлі жат ағымдарға ермейді. Ал елдің тарихын, дәстүрін, мәдениетін жақсы білген ұрпақ өзінің кім екенін, қандай елдің азаматы екенін терең түсінеді. Сондықтан рухани тәрбие мен қоғамдық келісім қатар жүруі керек», – деген ой білдіреді Созақбай Исаұлы.

Шын мәнінде, ұлттық құндылықтарды сақтау мен қоғамдық келісім бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар. Өз мәдениетін құрметтеген адам өзгенің мәдениетін де сыйлай білуі керек. Өзінің тілін қадірлеген адам өзге тілге де құрметпен қарауы тиіс. Өз тарихын білген азамат басқа халықтың тарихын да бағалай алады. Осындай өзара құрмет қана қоғамда тұрақты келісім орнатады. Бүгінгі таңда еліміздің басты байлығы – бейбітшілік пен тұрақтылық. Бұл құндылықтарды сақтау – тек мемлекетке немесе белгілі бір қоғамдық ұйымдарға ғана жүктелетін міндет емес. Ол – барша қазақстандықтың ортақ жауапкершілігі.

Созақбай Исаұлы Әбдіқұловтың өмірлік ұстанымы да осы елдік мұраттармен үндеседі. Аға буын өкілі ретінде ол жастарға бағыт-бағдар беріп, ел ішіндегі ынтымақты нығайтуға, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге, ұрпақтар арасындағы байланысты сақтауға ерекше мән береді.

«Созақ ауданының болашағы да ең алдымен оның тұрғындарының ауызбіршілігіне байланысты. Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуы, жастардың болашағы, ауылдардың өркендеуі, елді мекендердің көркеюі – барлығы да қоғамдағы тұрақтылық пен өзара түсіністікке тікелей қатысты. Сондықтан ел ішінде бірлік пен татулықты сақтау – баршаға ортақ міндет. Әрбір отбасы өз шаңырағында татулықты дәріптесе, әрбір ауылда көршілік сыйластық орнаса, әрбір азамат өзгені құрметтеп, елдің заңын сақтаса, қоғамның іргесі де берік болады. Ата-бабамыздан қалған ең үлкен аманат – елдің тұтастығы. Қазақ халқы талай тарихи қиындықты бірлік пен ынтымақтың арқасында еңсерді. Бүгінгі ұрпақтың міндеті – сол аманатқа адал болу. «Ата мұра – ұрпаққа аманат» деген сөздің мәні де осында. Біз атадан қалған рухани мұраны сақтап қана қоймай, оны заман талабына сай жаңғыртып, келесі ұрпаққа жеткізуіміз керек. Ұлттық құндылықтарды дәріптеу арқылы жастардың бойына елжандылықты сіңіреміз. Ұрпақтар сабақтастығын сақтау арқылы тарихи жадымызды жаңғыртамыз. Ал қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайту арқылы Қазақстанның тұрақты болашағына жол ашамыз.» дейді ел ағасы.

Созақбай Исаұлының сөзімен түйіндесек, елдің ең үлкен күші – оның бірлігінде. Бірлігі жарасқан ел ғана биік мақсаттарға жете алады. Сондықтан әрбір азамат қоғамдағы татулықты сақтауға өз үлесін қосып, елдің болашағына жауапкершілікпен қарауы тиіс.

Созақтың сайын даласында қалыптасқан елдік дәстүр мен ұлттық тәрбие, үлкенге құрмет пен кішіге ізет, ағайын арасындағы сыйластық – бүгінгі ұрпақ үшін баға жетпес мұра. Осы құндылықтарды көздің қарашығындай сақтап, кейінгі буынға жеткізу – баршамыздың ортақ міндетіміз. Өйткені ата мұраны сақтау – өткенді құрметтеу ғана емес, болашаққа жол ашу. Ал елдің бірлігін сақтау – бүгінгі ұрпақтың ең үлкен аманаты.

Түркістан облысы – тарихы терең, мәдениеті бай, салт-дәстүрі мен ұлттық құндылықтары сабақтастық тапқан қасиетті өңір. Осы аймақтағы әрбір ауданның өзіндік орны мен ерекшелігі бар. Солардың бірі – тарихы тағылымға толы, елдік пен ерліктің, дәстүр мен өнегенің алтын бесігі болған Созақ ауданы. Қазақ халқының сан ғасырлық тарихында өзіндік із қалдырған бұл өлке бүгінде де ұлттық құндылықтарды дәріптеу, ұрпақ тәрбиесі, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайту бағытында маңызды жұмыстар атқарып келеді.

Осындай игі бастамалардың өзегінде аға буынның өмірлік тәжірибесі мен тағылымды сөзі, ел мен жердің тарихын кейінгі ұрпаққа жеткізу міндеті тұр. Өйткені ұлттың ұстыны – оның тарихи жады мен рухани құндылықтарында. Ал атадан балаға жеткен аманатты сақтау – әр азаматтың ортақ парызы.

Осы орайда Түркістан облыстық «Қоғамдық келісім» КММ-нің «Жол-жөнекей» бағдарламасында «Ата мұра – ұрпаққа аманат» тақырыбында Созақ ауданының  «Құрметті азаматы», Түркістан облыстық Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Созақбай Исаұлы Әбдіқұлов арнайы сұхбат беріп, ұлттық құндылықтар, ұрпақтар сабақтастығы, отбасы тәрбиесі, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлік мәселелеріне қатысты өз ойын білдірді. Одан бөлек, ел ағасының ел бірлігіне қатысты жиындарда айтқан пікірлерін қоса отырып, оқырманға ұсынғымыз келеді.

Созақбай Исаұлы Әбдіқұлов 1954 жылдың 12 тамызында Түркістан облысы, Созақ ауданы, Созақ ауылында дүниеге келген. Ғибратты ғұмырын елдің қоғамдық өмірімен байланыстырып, халықтың бірлігі мен ынтымағын, ұлттық құндылықтар мен дәстүр сабақтастығын дәріптеп келе жатқан азамат ретінде аға буын өкілдерінің қатарында өзіндік орны бар.

Оның пайымынша, бүгінгі қоғам үшін ең маңызды құндылықтардың бірі – елдің татулығы мен тұрақтылығы. Себебі кез келген мемлекеттің дамуы ең алдымен оның ішкі бірлігіне байланысты. Қоғамда өзара түсіністік пен сыйластық орныққан кезде ғана елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына, жастардың жарқын болашағына және мемлекеттің тұрақты дамуына берік негіз қаланады.

«Біз үшін елдің бірлігі – ең үлкен құндылық. Қазақ халқы ежелден «Бірлік болмай, тірлік болмас» деп бекер айтпаған. Қандай кезеңде де халықты алға жетелеген күш – ауызбіршілік пен ынтымақ. Бүгінгі Қазақстанның басты жетістіктерінің бірі де – түрлі этнос өкілдерінің бір шаңырақ астында бейбіт өмір сүріп, ортақ мақсат жолында еңбек етіп келе жатқандығы. Бұл – баршамызға ортақ үлкен жетістік әрі оны көздің қарашығындай сақтауымыз керек. Шындығында, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлік – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол күнделікті қарым-қатынастан, көршіге деген құрметтен, өзара сыйластықтан, әр азаматтың жауапкершілігінен басталады. Мемлекеттің тұтастығы мен қоғамның тұрақтылығы да осындай қарапайым, бірақ маңызы зор құндылықтардан құралады.

Созақ ауданының тұрғындары үшін татулық пен ынтымақтың маңызы айрықша. Кең байтақ даланың төсінде орналасқан аудан – талай тарихи кезеңнің куәсі болған қасиетті мекен. Мұнда ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүр мен ұлттық тәрбие, үлкенді сыйлау мен кішіге қамқор болу секілді адамгершілік қасиеттер ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келеді. Созақтың әр ауылында елдің ынтымағын сақтауға, қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған жұмыстардың мәні зор. Бүгінде аудан көлемінде дін саласындағы мемлекеттік саясатты түсіндіру, қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайту, жалпыұлттық бірлікті дәріптеу бағытында да түрлі ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл жұмыстардың негізгі мақсаты – тұрғындарға елдегі тұрақтылық пен бейбітшіліктің қадірін түсіндіру, қоғамда өзара сыйластық пен толеранттылық мәдениетін қалыптастыру, жастарды теріс діни ағымдардан сақтандыру және ұлттық құндылықтарға негізделген тәрбие беру.» – деген пікірін білдіреді Созақбай Исаұлы.

Созақбай Исаұлының пікірінше, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау ісінде тек мемлекеттік органдардың ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігі бар. Әсіресе, отбасы, білім беру ұйымдары, қоғамдық институттар мен аға буын өкілдерінің өзара байланысы берік болғаны маңызды.

 

«Қоғамдық келісім ең алдымен отбасындағы тәрбиеден басталады. Үйінде үлкенді сыйлаған, кішіге ізет көрсеткен бала ертең қоғамда да өзгені құрметтей білетін азамат болып қалыптасады. Сондықтан балаға елдің тарихын, туған жердің қадірін, ата-бабаның аманатын түсіндіру – ата-ананың басты міндеттерінің бірі. Ұлттық тәрбие бар жерде ұлттық сана қалыптасады. Ал ұлттық санасы биік азамат елдің тыныштығы мен бірлігін бағалайды.Бұл ретте отбасы институтының қоғамдағы рөлі ерекше. Өйткені бала бойындағы алғашқы түсінік пен алғашқы тәрбие отбасында қалыптасады. Үлкеннің сөзі, ата-ананың өнегесі, әженің тәрбиесі, атаның ақылы – ұрпақтың рухани қалыптасуына әсер ететін үлкен мектеп.

Созақ сияқты тарихы терең, дәстүрі берік өңірде мұндай құндылықтардың маңызы тіпті жоғары. Қазақтың «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» қағидасы – қоғамдағы өзара сыйластықтың негізі. Аға буынның өмірлік тәжірибесі мен ақыл-кеңесі жастарға дұрыс бағыт-бағдар берсе, жастардың жаңашылдығы мен ізденісі елдің дамуына серпін береді. Осылайша ұрпақтар арасындағы сабақтастық сақталады.», – дейді ол.

Созақбай Исаұлы Әбдіқұлов  өз сөзінде аға буынның қоғамдағы орнына ерекше тоқталады. Оның пайымынша, ақсақалдар – халықтың тарихи жадын сақтаушы, елдің бірлігін ұйыстырушы рухани тірек. Ақсақалдың сөзі – көпке бағыт, жастарға өнеге. Сондықтан аға буын өкілдерінің қоғамдық мәселелерге белсенді араласуы, жастармен пікір алмасуы, өмірлік тәжірибесін бөлісуі – қазіргі қоғам үшін аса қажет.

«Ақсақал деген сөздің өзінде үлкен жауапкершілік жатыр. Ақсақал ел ішіндегі татулыққа дәнекер болып, дау-жанжалды ушықтырмай, адамдарды сабырға, түсіністікке шақыруы керек. Біздің бабаларымыз да ел арасындағы мәселелерді ақылмен, мәмілемен шешкен. Осы дәстүрді бүгінгі ұрпаққа жеткізуіміз қажет. Жастар үлкендердің ақылын тыңдап, ал үлкендер жастардың талабын түсініп, қолдау көрсетуі керек. Сонда ғана ұрпақтар арасында берік байланыс орнайды», – деген ой айтады Созақбай Исаұлы.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қала аумағын абаттандыру және тұрғындар арасында тазалық мәдениетін қалыптастыру мақсатында кезекті сенбілік ұйымдастырылды. Игі бастамаға қала тұрғындарымен қатар белсенді жастар да қатысып, туған жердің көркеюіне өз үлестерін қосты. Сенбілік барысында қала аумағындағы арнайы белгіленген орындар, көшелердің бойы, қоғамдық орындарға жақын аумақтар мен қоқыс жиналған жерлер тазартылды. Қатысушылар шашылған қоқыстарды жинап, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығарды. Сонымен бірге айналаны ретке келтіру, көркейту және абаттандыру бағытында бірқатар жұмыстар атқарылды. Бұл ретте тазалық жұмыстарында жастардың белсенділігі ерекше байқалды. Қоғамдық жұмыстарға ерікті түрде қатысқан жас буын өкілдері өздерінің туған жерге деген жанашырлығын нақты іспен көрсетті. Олар сенбілік кезінде тек аумақты тазалап қана қоймай, қоршаған ортаны қорғаудың, қоғамдық орындарды таза ұстаудың маңыздылығын түсіндіруге де атсалысты.

Жастар – қоғамның қозғаушы күші. Олардың кез келген игі іске белсенді араласуы өзгелерге де үлгі болады. Әсіресе қоршаған ортаны қорғау, көгалдандыру, тазалық сақтау сияқты қоғамдық маңызы зор бастамаларға жастардың қатысуы өскелең ұрпақтың бойында жауапкершілік сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Сенбілікке қатысқан жастар үшін бұл шара қарапайым тазалық жұмысы ғана емес, туған өлкенің дамуына үлес қосудың бір көрінісі болды. Әрбір жиналған қоқыс, тазартылған аумақ және ретке келтірілген орын – қала тазалығына қосылған нақты үлес. Осындай жұмыстар арқылы жастар қоршаған ортаға ұқыпты қарау, ортақ мүлікті қадірлеу және қоғамдық тәртіпті сақтау құндылықтарын насихаттайды.

Тазалық – бір күндік науқан емес. Ол күнделікті өмір салтына айналуы тиіс. Қала қаншалықты таза әрі көрікті болуы ең алдымен тұрғындардың мәдениеті мен жауапкершілігіне байланысты. Бір адам өзінен кейін қоқыс қалдырмаса, екінші адам сол тазалықты сақтаса, осылайша бүкіл қоғамда оң өзгеріс қалыптасады. Сондықтан тазалық мәселесіне тек коммуналдық қызметтердің міндеті ретінде қарамай, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі ретінде қабылдаудың маңызы зор. Осы ретте жастардың бастамашылдығы ерекше мәнге ие. Олар қоғамдық ортада тазалық сақтау мәдениетін қалыптастыруға, қоршаған ортаға ұқыпты қарауға шақыратын түрлі шараларға белсенді қатысып келеді. Жастардың мұндай белсенділігі олардың азаматтық ұстанымының қалыптасқанын көрсетеді.

Сенбілік барысында жастар ұйымдарының, еріктілердің және белсенді азаматтардың бірлесіп жұмыс істеуі де ауызбіршіліктің жарқын үлгісіне айналды. Бірі қоқыс жинап, аумақты тазартса, енді бірі көркейту жұмыстарына атсалысты. Нәтижесінде тазалық жұмыстары ұйымшылдықпен жүргізіліп, қала аумағының бірқатар бөлігі ретке келтірілді. Мұндай шаралар жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға да мүмкіндік береді. Қоғамға пайдалы іске араласқан жас өз ортасына оң ықпал етіп, азаматтық белсенділігін арттырады. Сонымен қатар ортақ мақсат жолында еңбек ету жастар арасында ынтымақтастық пен өзара қолдауды күшейтеді.

Туған жердің тазалығы – оған деген сүйіспеншіліктің бір белгісі. Өз қаласының көркейіп, таза әрі жайлы болғанын қалайтын әрбір азамат осы іске өзіндік үлесін қоса алады. Ол үшін үлкен бастамаларды күтудің қажеті жоқ. Қоқысты белгіленген жерге тастау, аула мен көшені таза ұстау, ағаштарды қорғау, қоғамдық орындарға ұқыпты қарау сияқты қарапайым әрекеттердің өзі қоршаған ортаны сақтауға бағытталған маңызды қадам.

Арыста ұйымдастырылған сенбілік – осы түсінікті қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың бірі. Әсіресе жастардың белсенді қатысуы тазалық мәселесіне бейжай қарамайтын азаматтардың қатары артып келе жатқанын аңғартады. Қоршаған ортаны таза ұстау – бүгінгі күннің ғана емес, келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілік. Бүгін тазартылған аумақ, отырғызылған тал, күтіп-бапталған көше – ертеңгі ұрпаққа қалатын игіліктің негізі. Сондықтан тазалыққа әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Ал жастардың бұл бағыттағы белсенділігі өзгелерге үлгі болып, қоғамда экологиялық мәдениеттің қалыптасуына серпін беретіні сөзсіз.

Таза қала – тұрғындарға жайлы орта қалыптастырып қана қоймай, оның сыртқы келбетін айқындайтын маңызды фактор. Бірлігі бекем, туған жеріне жанашыр азаматтары көп елді мекеннің болашағы да жарқын болады. Арыстағы сенбілік барысында жастардың белсенділігі осының айқын дәлелі болды. Олар туған жердің тазалығы мен көркеюіне атсалысып, ортақ іске жауапкершілікпен қараудың үлгісін көрсетті.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау және тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Қала аумағында құрылған жұмысшы топ өкілдері кезекті рейд барысында санитарлық тазалық талаптарының орындалуын тексерді. Рейд «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында қалаға кіреберіс аумақта жүргізілді. Мамандар кәсіпкерлік нысандар мен жеке сектор аумақтарын аралап, тұрғындар мен нысан иелеріне тазалық талаптарын сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізді.

Атап айтқанда, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген уақытта шығару, көшелер мен ортақ пайдаланылатын аумақтарға қоқыс тастамау, құрылыс материалдары мен қалдықтарын жол жиегіне және басқа да орындарға орналастырмау қажеттігі ескертілді. Құм, тас, топырақ секілді материалдардың көшеге төгілуі де қаланың санитарлық жағдайына кері әсер ететіні айтылды.

Жұмысшы топ мүшелері тұрғындарға тазалық мәселесінің тек коммуналдық қызметтердің міндеті емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігі екенін түсіндірді. Әсіресе жеке аула мен оған іргелес аумақты таза ұстау, қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару маңызды екені атап өтілді.

Рейд кезінде талаптарды бұзған азаматтарға ескерту жасалып, заң талаптары түсіндірілді. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-бабы негізінде үш қала тұрғынына әкімшілік құқық бұзушылық туралы ескерту түріндегі хаттамалар толтырылды. Жауапты мамандар анықталған кемшіліктерді белгіленген мерзімде жою қажеттігін ескертті.

«Талаптарды орындамаған немесе заңбұзушылықты қайталаған тұлғалар қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл салынуы мүмкін. Қала тазалығы мен қоршаған ортаның жай-күйін жақсартуға бағытталған бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Тұрғындарды белгіленген талаптарды сақтап, қоғамдық тазалыққа жауапкершілікпен қарауға шақырамыз.» – деді мамандар.

Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асановтың төрағалығымен кезекті аппараттық мәжіліс өтті. Жиынға аудан әкімінің орынбасарлары, аппарат басшысы, аумақтық мекеме жетекшілері, дербес бөлім басшылары, кенттер мен ауылдық округ әкімдері қатысты. Мәжілістің күн тәртібіндегі алғашқы мәселе — тұрғындардан келіп түскен арыз-шағымдар мен жоғары тұрған органдардан жолданған қызметтік хаттардың орындалу барысы болды. Бұл бағыт бойынша аудан әкімі аппаратының жалпы, әкімшілік және мемлекеттік құпияларды қорғау бөлімінің бас инспекторы Нұрбол Боранбаев баяндама жасады. Жыл басынан бері аудан бойынша 2269 өтініш тіркелген. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 385 өтінішке азайған. Аталған нәтиже тұрғындардың мәселелерін шешу бағытындағы жұмыстардың жүйелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді. Сонымен бірге, өтініштерді қарау барысында бірқатар жауапты мамандар тарапынан заң талаптарын бұзу фактілері анықталған.

Аудан әкімі Бақыт Асанов бұл мәселеге ерекше тоқталып, заң бұзушылыққа жол берген мекеме басшыларынан ауызша түсініктеме алып, алдағы уақытта мұндай жағдайларға жол бермеуді тапсырды. Күн тәртібіндегі екінші мәселе — аудан аумағындағы пайдаланылмай жатқан коммерциялық, өндірістік, ауыл шаруашылығы, жайылымдық және өзге де мақсаттағы жер телімдерінің жай-күйі мен оларды тиімді пайдалану шаралары болды. Бұл бағыт бойынша ауданның жер қатынастары бөлімінің басшысы Өсер Мырзамдамов пен сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Ербол Тұрғанбаев баяндама жасады. Жүргізілген түгендеу жұмыстары нәтижесінде жалпы аумағы – 130 гектарды құрайтын 40 игерілмей жатқан жер телімі анықталған.

Жер иелерімен түсіндіру жұмыстары жүргізілгеннен кейін 13 жер телімінің иесі өз аумағын игеруге кіріскен. Бұл телімдердің жалпы көлемі 40 гектарды құрайды. Сонымен қатар, 59 гектар жер телімі иесінің қайтыс болуына байланысты иесіз мүлік ретінде рәсімдеу жұмыстарына бағытталса, нақты игерілмей жатқан 30 гектар аумақ бойынша тиісті шаралар қабылдау үшін облыстық жер ресурстары басқармасына хат жолданған. Жиында тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімінің басшысы Ғабит Полатов мемлекеттік акт рәсімделуі қажет ішкі көшелер, тұрғын үй кезегіндегі азаматтарды түгендеу және «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясындағы жұмыстар туралы баяндады.

Қазіргі таңда ауданда мемлекеттік акт алуы қажет 323 көшенің 191-іне тиісті құжат рәсімделген. Аудан басшысы бұл бағыттағы жұмыстарды жеделдетіп, қалған көшелер бойынша жұмысты күшейтуді тапсырды. Тұрғын үй кезегіне қатысты мәліметке сәйкес, ауданда 2453 азамат тіркелген. Оның ішінде 2185 азаматтың деректері түгендеуден өткен. Қалған 268 азамат бойынша жұмыстарды аяқтау қажеттігі айтылды. Сонымен қатар, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында елді мекендердегі тазалық пен тәртіпті сақтау жұмыстары да қаралып, жыл басынан бері 59 азаматқа ескерту беріліп, 6 азаматқа әкімшілік айыппұл салынған. Қазіргі таңда кенттер мен ауылдық округ әкімдіктеріне арнайы планшеттер беріліп, құқық бұзушылықтардың алдын алу және бақылау жұмыстары жүргізілуде.

Аппараттық мәжілістің қорытындысында аудан әкімі Бақыт Асанов жауапты бөлімдер мен ауылдық округ әкімдеріне көтерілген мәселелер бойынша жұмысты күшейтіп, белгіленген тапсырмалардың уақытылы әрі сапалы орындалуын қамтамасыз етуді міндеттеді. Мақтаарал ауданында жер телімдерін үлестіру жұмыстары – жер ресурстарын тиімді басқару, ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту және тұрғындардың заңды жерге деген сұранысын қамтамасыз ету бағытындағы маңызды жұмыстардың бірі болып табылады. Жер – елдің экономикалық әлеуетін қалыптастыратын негізгі ресурстардың бірі.

Сондықтан оны әділ әрі ашық бөлу, мақсатты пайдалануын қамтамасыз ету және заң талаптарын сақтау – жер қатынастары саласындағы басты міндеттердің қатарында. Мақтаарал ауданы ауыл шаруашылығына бейімделген өңір болғандықтан, жер телімдеріне деген сұраныс жоғары. Әсіресе ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді тиімді пайдалану, шаруаларға қолжетімді ету, бос жатқан немесе игерілмей жатқан учаскелерді айналымға енгізу мәселелерінің – маңызы зор. Жерді дұрыс басқару арқылы жаңа өндірістер ашылып, ауыл шаруашылығы көлемі артып, халықтың жұмыспен қамтылуына мүмкіндік жасалады. Ауыл шаруашылығына арналған жерлер егін егуге, мал шаруашылығын дамытуға және басқа да аграрлық мақсаттарға пайдаланылса, елді мекендердегі жер учаскелері тұрғын үй салу, әлеуметтік нысандар орналастыру, кәсіпкерлік және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру үшін берілуі мүмкін. Мақтаарал ауданында жер қатынастарына қатысты жұмыстарды жүйелеудің негізгі бағыттарының бірі – жер қорын түгендеу және оның нақты жағдайын анықтау. Жер учаскелерінің кадастрлық мәліметтерін өзектендіру, пайдаланылмай жатқан және заң талаптарын бұза отырып игеріліп жатқан жерлерді анықтау -жерді тиімді басқаруға жол ашады.

Қоғамдық тұрақтылық пен ел ішіндегі татулық – мемлекеттің орнықты дамуының басты алғышарттарының бірі. Бейбітшілік пен келісім орныққан жерде әлеуметтік даму да, экономикалық өсім де, азаматтардың болашаққа деген сенімі де берік болады. Сондықтан қоғамдағы өзара түсіністік пен сыйластықты нығайту, ұлтаралық және конфессияаралық татулықты сақтау, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу – баршаға ортақ міндет. Бұл бағыттағы жұмыстар ел көлемінде жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді.

Осындай маңызды міндеттерді жүзеге асыруда халықпен тікелей байланыс орнатудың маңызы ерекше. Себебі қоғамдық келісім мен қауіпсіздік ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірімен, олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуымен тығыз байланысты. Осы орайда «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері ауыл тұрғындарымен жүздесіп, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау мен құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Акция барысында полиция қызметкерлері Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарының тұрғындарымен кездесіп, елдегі қоғамдық және ұлтаралық келісімнің маңызына ерекше тоқталды. Кездесу барысында жалпыұлттық бірлік, азаматтардың өзара құрметі, қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты сақтау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті нығайту мәселелері кеңінен сөз болды.

Қазақстан – түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп келе жатқан бейбіт ел. Біздің қоғамның басты құндылықтарының бірі – адамдардың ұлтына, тіліне немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан өзара сыйластық пен түсіністік танытуы. Осындай ортақ құндылықтар ел азаматтарын бір мақсатқа біріктіріп, қоғамның тұтастығын қамтамасыз етеді. Ұлтаралық келісім – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол күнделікті қарым-қатынастағы сыйластықтан, көршімен татулықтан, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуден, бір-бірінің пікіріне түсіністікпен қараудан басталады. Сондықтан қоғамдық келісімді нығайту тек мемлекеттік органдардың немесе қоғамдық ұйымдардың ғана емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі болып саналады.

Ауыл – ел бірлігінің берік негізі қалыптасатын орта. Бір-бірін жақсы білетін, қуанышта да, қиындықта да қолдау көрсететін ауыл тұрғындарының ынтымағы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды тірегіне айналады. Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарындағы кездесулер де осы өзара түсіністік пен қоғамдық жауапкершілікті арттыруға бағытталды. Кездесу барысында тұрғындарға қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың заң талаптарын орындауы жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Полиция қызметкерлері кез келген құқық бұзушылықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес екенін атап өтті. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде тұрғындардың белсенділігі мен азаматтық жауапкершілігінің де орны ерекше. Өйткені қауіпсіз қоғам – полиция мен халықтың бірлескен іс-қимылының нәтижесі. Тұрғындар өз ауласында, көшесінде немесе ауылында орын алған келеңсіз жағдайларға бейжай қарамай, заң бұзушылықтың алдын алуға атсалысқанда ғана қоғамдық тәртіпті сақтау тиімді жүзеге асады. Ал полиция қызметкерлері халықпен ашық әрі тұрақты байланыс орнатып, тұрғындардың мәселесін тыңдап, заң аясында тиісті түсіндірме берген кезде өзара сенім қалыптасады.

«Ауладағы қабылдау» акциясының ерекшелігі де осында. Бұл – халыққа полиция қызметкерлерімен еркін пікір алмасуға, өздерін толғандырған мәселелерді ашық айтуға мүмкіндік беретін тиімді алаң. Тұрғындар өз сауалдарын қойып, құқықтық мәселелер бойынша жан-жақты кеңестер алды. Мұндай кездесулер азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, халықтың құқық қорғау органдарына деген сенімін нығайтуға ықпал етеді. Қоғамдық келісімнің тағы бір маңызды қыры – әр азаматтың заң алдында жауапкершілігін сезінуі. Заң талаптарын құрметтеу – қоғамдық тәртіптің негізгі шарты. Егер әр адам өз құқығын ғана емес, өз міндетін де жақсы білсе, қоғамдағы көптеген келеңсіз жағдайлардың алдын алуға болады. Осы ретте құқықтық мәдениетті қалыптастыру, әсіресе жастар арасында заңды құрметтеу қағидатын насихаттау аса маңызды. Кездесуде тұрмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселесіне де баса назар аударылды. Отбасындағы татулық пен өзара сыйластық – жалпы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды бастауы. Отбасындағы жанжалдың алдын алу, зорлық-зомбылыққа жол бермеу, адамдар арасындағы өзара құрметті қалыптастыру – құқық бұзушылықтың алдын алудың негізгі бағыттарының бірі. Әр шаңырақта береке мен түсіністік орнықса, оның оң әсері бүкіл қоғамға тарайды.

Сонымен бірге қазіргі таңда қоғам қауіпсіздігіне елеулі қауіп төндіріп отырған интернет-алаяқтық мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Полиция қызметкерлері тұрғындарға интернет кеңістігінде сақтық шараларын сақтау қажеттігін түсіндірді. Әсіресе бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының деректерін, құпия сөздер мен SMS арқылы келетін кодтарды ешкімге айтпау, күмәнді сілтемелерге өтпеу керектігі ескертілді. Интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлерінің бірі – азаматтарға өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе басқа да ресми мекеме өкілі ретінде таныстырып, жеке деректерін алуға тырысатын қылмыстық әрекеттер. Мұндай жағдайда сабыр сақтап, ақпаратты қайта тексеру маңызды. Тұрғындарға жалған хабарламалар мен күмәнді қоңырауларға сенбеу, қаржылық операцияларды асығыс жасамау жөнінде кеңестер берілді. Құқықтық сауаттылықтың артуы – қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Заңды жақсы білетін азамат өз құқығын қорғай алады, алаяқтыққа алданбайды, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосады және айналасындағы адамдардың қауіпсіздігіне де жауапкершілікпен қарайды.

Акция барысында тұрғындарға құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған ақпараттық жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау қажеттігі кеңінен түсіндірілді. Бұл жұмыстардың барлығы азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыруға және қоғамда заңға деген құрметті қалыптастыруға бағытталған. Жалпыұлттық бірлік ұғымы да осындай қарапайым әрі күнделікті әрекеттерден басталады. Бірлік – тек үлкен жиындарда айтылатын ұран емес. Ол – әр адамның өз отбасына, көршісіне, ауылына және еліне деген жауапкершілігінен көрінеді. Бір-бірін тыңдай білу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау, араздық пен алауыздыққа жол бермеу – қоғамдық келісімнің берік негізі. Бүгінде Қазақстан қоғамының басты жетістіктерінің бірі – бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау. Бұл құндылықтарды кейінгі ұрпаққа жеткізу үшін әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Әсіресе ауылдық жерлерде тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізу, олардың мәселесін тыңдау, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі.

Полиция мен халық арасындағы өзара сенім – қауіпсіз қоғам құрудың басты шарттарының бірі. Тұрғындар құқық қорғау органдарына сенім артқан жағдайда, кез келген мәселені ашық айтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға белсенді араласады. Ал полиция қызметкерлері халықпен тығыз байланыс орнатып, азаматтардың талап-тілегіне құлақ асқанда қоғамдық қауіпсіздік деңгейі де арта түседі. «Ауладағы қабылдау» акциясы осы өзара сенімді нығайтудың нақты үлгісі болды. Халықтың күнделікті өміріне жақын жерде ұйымдастырылған кездесулер тұрғындарға өз мәселесін ашық айтуға мүмкіндік берді. Мұндай форматтағы жұмыстар әсіресе ауыл тұрғындары үшін маңызды. Себебі кез келген мәселені дер кезінде анықтап, оны ушықтырмай шешу – қоғамдық тұрақтылықты сақтаудың тиімді жолы.

Созақ ауданындағы кездесулердің мазмұны да ел ішіндегі татулық пен бірліктің маңызын айқындай түсті. Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірімен тығыз байланысты. Заң үстемдік еткен, азаматтары бір-бірін құрметтеген, түрлі этнос өкілдері өзара түсіністікте өмір сүрген қоғамда тұрақтылық та берік болады. Сондықтан қоғамдық және ұлтаралық келісімді сақтау – баршаға ортақ парыз. Әр азамат өз ортасында татулықты насихаттап, араздыққа жол бермей, заң талаптарын сақтап, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қараса, бұл жалпыұлттық бірліктің нығаюына үлкен үлес қосады. Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері халықпен тұрақты кері байланыс орнату құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты екенін атап өтті. Мұндай кездесулер алдағы уақытта да жалғасын табады.

Елдің тыныштығы – әр азаматтың ортақ мүддесі. Ал бейбітшілік пен келісім – Қазақстанның ең басты құндылықтарының бірі. Сондықтан қоғамдық тәртіпті сақтау, ұлтаралық татулықты нығайту, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу және құқықтық мәдениетті арттыру бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. «Ауладағы қабылдау» секілді бастамалар халық пен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты күшейтіп қана қоймай, қоғамдағы өзара сенім мен жауапкершілікті арттырады. Осындай ашық диалог пен өзара түсіністік арқылы ғана қауіпсіз әрі берекелі қоғам қалыптастыруға болады. Бірлігі бекем елдің болашағы да баянды. Сондықтан татулықты ту етіп, тұрақтылықты сақтап, қоғамдық келісімді нығайту – баршамызға ортақ міндет. Халық пен полицияның өзара сенімі, азаматтардың белсенділігі мен ортақ жауапкершілігі қалыптасқан жерде қауіпсіздік те, тұрақтылық та берік болады.

Ең бастысы – ел ішіндегі ынтымақ пен бірлікті сақтау. Себебі Қазақстанның күші – оның әр азаматының өзара құрметі мен ортақ шаңыраққа деген жанашырлығында. Қоғамдық және ұлтаралық келісім орныққан елдің іргесі берік, келешегі кемел болмақ.

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және полиция мен халық арасындағы өзара сенімді нығайту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы мақсатта Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бастамасымен 2026 жылы республика көлемінде «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы өткізілуде. Аталған акция аясында полиция қызметкерлері тұрғындармен тікелей кездесіп, азаматтардың өзекті мәселелерін тыңдап, құқықтық кеңес беріп, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке қатысты ұсыныстарын қабылдауда.

Бұл бастама халыққа полиция қызметінің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, тұрғындардың күнделікті өмірінде кездесетін мәселелерді жергілікті жерде анықтап, оларды шешу жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік береді. Себебі қауіпсіз қоғам қалыптастыру тек құқық қорғау органдарының жұмысына ғана байланысты емес. Бұл – полиция мен тұрғындардың, мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігін талап ететін маңызды бағыт.

Осы ретте Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері де «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында аудан тұрғындарымен кездесулер ұйымдастырып, азаматтардың ұсыныс-пікірлеріне құлақ асуда. Полиция қызметкерлері тұрғындармен ашық форматта сөйлесіп, олардың құқықтық мәселелеріне байланысты түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесу барысында азаматтар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, құқықтық кеңес алуға, өтініштері мен ұсыныстарын жеткізуге мүмкіндік алды.

Акцияның басты ерекшелігі – тұрғындардың полиция бөліміне арнайы баруын күтпей, құқық қорғау қызметкерлерінің халыққа жақын болуы. Яғни азаматтар өз ауласында, тұрғылықты жерінде полиция қызметкерлерімен тікелей кездесіп, өз мәселесін ашық жеткізе алады. Мұндай формат тұрғындар үшін де ыңғайлы әрі тиімді. Өйткені кей жағдайда азаматтардың құқықтық мәселелері немесе қоғамдық тәртіпке қатысты ұсыныстары тиісті мекемелерге уақытылы жетпей қалуы мүмкін. Ал осындай көшпелі қабылдаулар арқылы мәселелерді ерте кезеңде анықтап, тиісті шараларды қабылдауға жол ашылады. Кездесулер барысында тұрғындарға қоғамдық орындардағы қауіпсіздік, құқық бұзушылықтардың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігі, жол қозғалысы ережелерін сақтау, алаяқтықтың алдын алу және басқа да құқықтық мәселелер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.

Әсіресе қазіргі таңда азаматтардың интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтануы өзекті болып отыр. Полиция қызметкерлері тұрғындарға бейтаныс адамдарға жеке деректерін, банк картасының мәліметтерін, құпия кодтар мен электронды қосымшалардағы ақпараттарды бермеу қажеттігін ескертеді. Сонымен қатар күмәнді қоңыраулар мен хабарламаларға сақтықпен қарау, белгісіз сілтемелерге өтпеу және қаржылық операцияларды мұқият тексеру жөнінде кеңестер беріледі. Мұндай профилактикалық түсіндіру жұмыстары азаматтардың құқықтық және цифрлық сауаттылығын арттыруға ықпал етеді.

«Ауладағы қабылдау» акциясы барысында тұрмыстық сипаттағы мәселелерге де ерекше назар аударылады. Отбасындағы жанжалдар, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша тұрғындарға заң талаптары түсіндіріледі. Полиция қызметкерлері азаматтарға құқық бұзушылықтың кез келген түріне бейжай қарамаудың, қиын жағдайға тап болған адамдарға тиісті көмек көрсету үшін уақтылы құқық қорғау органдарына жүгінудің маңыздылығын жеткізеді.

Сонымен қатар қоғамдық қауіпсіздікке қатысты тұрғындардың ұсыныстары мен пікірлері де назардан тыс қалмайды. Аулалардағы жарықтандыру, қоғамдық орындардағы тәртіп, балалар алаңдарының қауіпсіздігі, жол қозғалысы, көлік жүргізушілерінің тәртібі, тұрғын үйлердің айналасындағы қауіпсіздік мәселелері секілді өзекті мәселелер азаматтармен бірге талқыланады. Себебі жергілікті жердегі нақты жағдайды сол аумақта тұратын тұрғындар жақсы біледі. Сондықтан олардың ұсыныстары құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық қауіпсіздікті жақсарту бағытындағы профилактикалық жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Акцияның тағы бір маңызды бағыты – полиция мен халық арасындағы ашық диалогты қалыптастыру. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықтың сеніміне тікелей байланысты. Азаматтар өз мәселесінің тыңдалатынына, ұсыныстарының ескерілетініне және құқықтық көмек көрсетілетініне көз жеткізген жағдайда полицияға деген сенім де арта түседі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері тұрғындармен кездесулер барысында азаматтардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп қана қоймай, қоғамдық тәртіпті сақтау әрбір адамның ортақ міндеті екенін атап өтуде. Қауіпсіздік мәселесінде тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы аса маңызды. Көшеде немесе қоғамдық орында құқық бұзушылықты байқаған жағдайда тиісті органдарға хабарлау, балалардың қауіпсіздігіне назар аудару, жол ережелерін сақтау және өзара сыйластық қағидаларын ұстану – қоғамдағы тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі алғышарттарының бірі. Қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуда профилактикалық жұмыстардың маңызы зор. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етуден гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Осы тұрғыдан алғанда «Ауладағы қабылдау» акциясы – халықпен тікелей жұмыс істеуге, құқық бұзушылықтың себептері мен оған ықпал ететін факторларды ерте анықтауға бағытталған маңызды бастама.

Тұрғындармен тұрақты түрде кездесіп, олардың пікірін тыңдау арқылы полиция қызметкерлері аумақтағы ахуалды тереңірек зерделей алады. Бұл өз кезегінде құқық бұзушылықтардың алдын алу шараларын нақты жағдайға қарай ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық орындарда тәртіпті сақтау, отбасылық жанжалдарға жол бермеу және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарындағы жұмыстарды күшейтуге ықпал етеді.

Акция аясында тұрғындарға құқықтық көмек көрсету – халықтың заңды мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды қадам. Азаматтардың өз құқықтарын білуі, заң талаптарын түсінуі және құқық бұзушылыққа тап болған жағдайда қайда және қалай жүгіну керектігін білуі – құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды негізі. Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ауладағы қабылдау» акциясы да осы мақсаттарға бағытталған. Полиция қызметкерлері тұрғындардың мәселелерін тыңдап, олардың сұрақтарына жауап беріп, қажетті түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесулер барысында көтерілген мәселелер назарға алынып, құзыреті шегінде тиісті шаралар қабылдануда.

Жалпы, «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы – полиция мен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды қоғамдық бастама. Оның негізгі мәні – азаматтарға құқықтық көмек көрсету ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздік мәселелерін шешуге белсенді қатысуына мүмкіндік беру. Қауіпсіз қоғам құру – баршаға ортақ міндет. Полиция қызметкерлерінің кәсіби жұмысы мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы өзара үйлескен жағдайда ғана қоғамдық тәртіпті нығайтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға болады. Сондықтан мұндай кездесулердің маңызы зор. Ашық диалог, өзара сенім және бірлескен әрекет – қауіпсіз әрі құқықтық қоғам қалыптастырудың берік негізі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері «Ауладағы қабылдау» акциясы аясындағы жұмыстарды жалғастыра отырып, тұрғындардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдауға, құқықтық кеңес беруге және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде жүргізе береді. Өйткені қауіпсіздік – тек полицияның емес, бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Ал тұрғындармен тікелей әрі ашық байланыс орнату – осы құндылықты нығайтудың ең тиімді жолдарының бірі.

Су – тіршіліктің негізгі көзі ғана емес, ауыл шаруашылығы үшін аса маңызды стратегиялық ресурс. Әсіресе егін және мал шаруашылығы қатар дамыған өңірлерде суды тиімді пайдалану, оны ысырапсыз жеткізу және суару жүйелерін жаңғырту мәселесінің маңызы жыл өткен сайын артып келеді. Климаттың өзгеруі, су тапшылығы және ауыл шаруашылығы өндірісіне түсетін жүктеменің көбеюі су ресурстарына деген жауапкершілікті күшейтуді талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, су үнемдеу технологияларын енгізу мен ирригациялық жүйелерді жаңарту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Суды тиімді жеткізу және оны дұрыс пайдалану бойынша жергілікті мекемелерге, шаруаларға және су пайдаланушыларға артылатын жауапкершілік те жоғары.

Арыс қаласында бұл бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Қазіргі таңда қала аумағындағы ирригациялық каналдарды жөндеу және реконструкциялау жұмыстары қарқынды жүзеге асырылып жатыр. Биылдың өзінде өңірдегі бес негізгі каналды бетондау және лоток орнату жұмыстары басталды. Атап айтқанда, Жиделі мен Байырқұм ауылдық округтері және олармен іргелес елді мекендерді ағын сумен қамтамасыз ететін БК-1, БК-1А, 3-К-1, 3-К-2 және 3-К-3 каналдары жаңғыртылуда. Аталған каналдардың барлығы өткен ғасырдың 80-жылдары пайдалануға берілген. Бірнеше онжылдық бойы ел игілігіне қызмет еткен су арналары бүгінде тозып, күрделі жөндеуді қажет ететін деңгейге жеткен.

Каналдардың тозуы су ресурстарын тиімді пайдалануға кері әсер етеді. Ашық арналар арқылы су жеткізу барысында оның белгілі бір бөлігі топыраққа сіңіп немесе буланып, шаруашылықтарға қажетті көлем толық жетпеуі мүмкін. Мұндай жағдайда су тапшылығының әсері күшейіп, егістік алқаптарын уақытылы суару қиындайды. Сондықтан суару жүйелерін жаңарту – тек инфрақұрылымдық жоба емес, ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына тікелей ықпал ететін маңызды қадам. Жоба аясында ұзындығы 25 шақырымды құрайтын негізгі каналдарды бетондау жоспарланған. Сонымен бірге жалпы ұзындығы 117,7 шақырым болатын тармақтардағы ескі лотоктар жаңасына алмастырылады. Бұл жұмыстар каналдардың өткізу қабілетін арттырып қана қоймай, судың шаруаларға тиімді әрі тұрақты жеткізілуіне мүмкіндік береді.

Жаңғырту жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асырылып, 2027 жылға дейін жалғасады. Жобаның толықтай Ислам даму банкі арқылы қаржыландырылуы оның ауқымдылығын және су шаруашылығы инфрақұрылымын дамытуға бағытталған маңызды инвестициялық жоба екенін көрсетеді. Мамандардың пікірінше, жөндеу және реконструкциялау жұмыстары толық аяқталғаннан кейін Арыс өңіріндегі ағын су мәселесі едәуір жақсарады. Ең бастысы – ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің егістік алқаптарына қажетті суды уақтылы жеткізу мүмкіндігі артады. Бұл өз кезегінде ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігіне, шаруалардың шығынын азайтуға және өндірістің тұрақтылығын қамтамасыз етуге оң әсерін тигізеді. Дегенмен су инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарының нәтижесі тек каналдардың жағдайына байланысты емес. Су ресурстарын үнемдеу мәдениетін қалыптастыру да аса маңызды. Жаңа жүйелер іске қосылғаннан кейін шаруалар суды белгіленген тәртіппен пайдаланып, оның ысырап болуына жол бермеуі қажет. Әсіресе суару кезінде тиімді технологияларды қолдану, су беру уақытын дұрыс жоспарлау және егістіктің қажеттілігіне қарай су мөлшерін реттеу маңызды.

Су үнемдеу технологияларының қатарына тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелері, каналдарды бетондау, заманауи су өлшеу құралдарын орнату және суару процестерін автоматтандыру сияқты тәсілдер жатады. Мұндай технологиялар суды аз жұмсай отырып, ауыл шаруашылығы дақылдарына қажетті ылғалды тиімді жеткізуге мүмкіндік береді. Бүгінде су мәселесі тек шаруалардың емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігін талап етеді. Мемлекет тарапынан су инфрақұрылымын жаңғыртуға жағдай жасалса, жергілікті атқарушы органдар оның тиімді іске асырылуын қамтамасыз етуі тиіс. Ал ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері берілген мүмкіндікті ұтымды пайдаланып, суды ысырап етпеуге мүдделі болуы керек.

Арыстағы каналдарды жаңғырту жұмыстары – осы бағыттағы нақты шаралардың бірі. Бірнеше онжылдық бойы пайдаланылған су арналары жаңартылып, заманауи талаптарға бейімделуде. Бұл жұмыстардың түпкі мақсаты – суды тиімді жеткізу, ысырапты азайту және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына қажетті жағдай қалыптастыру. Су – шексіз ресурс емес. Сондықтан оны бүгін тиімді пайдалану – ертеңгі күннің азық-түлік қауіпсіздігі мен ауыл шаруашылығының болашағын қамтамасыз етудің маңызды шарты. Арыста жүзеге асып жатқан ирригациялық жүйелерді жаңғырту жұмыстары осы жауапкершілікті арттыруға және су ресурстарын тиімді басқарудың жаңа кезеңіне жол ашады.

Таукент кентінде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, қоғам арасында діни сауаттылықты арттыру және деструктивті діни ағымдардың ықпалына түсу қаупін болдырмау бағытында кезекті ақпараттық-түсіндіру кездесуі өтті. Іс-шара кентте дін мәселелері бойынша жұмыс жүргізетін ақпараттық-түсіндіру тобының 2026 жылға арналған жұмыс жоспарына сәйкес ұйымдастырылды. 2026 жылғы 20 шілдеде Таукент кентінің мәжіліс залында өткен кездесуге ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері, полиция қызметкерлері, кент тұрғындары және түрлі мекемелердің қызметкерлері қатысты. Жиынның басты мақсаты – қоғам мүшелеріне діни мәселелер бойынша дұрыс әрі нақты ақпарат беру, азаматтардың діни сауаттылығын арттыру, деструктивті діни ағымдардың белгілері мен олардың ықпал ету тәсілдерін түсіндіру, сондай-ақ құқық қорғау саласы қызметкерлерінің жұмысына кері әсер етуі мүмкін радикалды идеологиялардың алдын алу болды.

Кездесу барысында қатысушыларға қазіргі таңда қоғамда өзекті болып отырған діни мәселелер жан-жақты түсіндірілді. Әсіресе діни радикалды идеологияның адам санасына әсер ету жолдарына, оның жеке тұлғаның дүниетанымы мен қоғамдық көзқарасына ықпалына ерекше назар аударылды. Сонымен қатар деструктивті діни ағымдардың адамдарды өз қатарына тарту кезінде қолданатын түрлі әдіс-тәсілдері туралы ақпарат берілді. Қазіргі заманда ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы діни ақпараттың таралу ауқымын да кеңейтті. Әлеуметтік желілер мен түрлі интернет-платформалар арқылы кез келген адам діни мазмұндағы материалдарға оңай қол жеткізе алады. Алайда интернет кеңістігіндегі ақпараттың барлығы бірдей сенімді әрі дұрыс бола бермейді. Осыған байланысты діни тақырыптағы ақпараттарды қабылдау кезінде азаматтардың сыни ойлау қабілеті мен діни сауаттылығы маңызды рөл атқарады.

Ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері осы мәселеге тоқталып, діни білімді тек сенімді және ресми дереккөздерден алудың маңыздылығын атап өтті. Діни мәселелер бойынша түсініксіз немесе күмәнді ақпарат кездескен жағдайда оны өз бетінше қабылдамай, білікті дінтанушылардан, теологтардан және тиісті мамандардан кеңес алу қажеттігі айтылды. Жиында «ДДжақтастарының құқық органы саласы қызметкерлеріне әсері» тақырыбына қатысты да түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Бұл бағыттың маңыздылығы – құқық қорғау органдары қызметкерлерінің қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі ерекше рөлімен тікелей байланысты. Құқық қорғау саласында қызмет атқаратын азаматтар елдегі заңдылық пен құқықтық тәртіпті сақтауға, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және қоғамдық тұрақтылықты қорғауға жауапты. Сондықтан олардың радикалды және деструктивті идеологиялардың ықпалына түсуінің алдын алу – маңызды міндеттердің бірі.

Ақпараттық-түсіндіру барысында деструктивті діни ағымдардың ықпалына түскен адамның мінез-құлқында, әлеуметтік ортасымен қарым-қатынасында және өмірлік ұстанымдарында өзгерістер пайда болуы мүмкін екені айтылды. Мұндай жағдайларды дер кезінде байқап, алдын алу шараларын жүргізу қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды тетігі саналады. Сонымен бірге жиынға қатысушыларға діни радикализмнің алдын алу тек құқық қорғау органдарының немесе мемлекеттік мекемелердің ғана міндеті еместігі түсіндірілді. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Отбасы, білім беру ұйымдары, еңбек ұжымдары, қоғамдық ұйымдар мен азаматтық қоғам өкілдері бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана деструктивті діни идеологиялардың таралуына тиімді тосқауыл қоюға болады.

Әсіресе жастар арасында түсіндіру жұмыстарының маңызы зор. Себебі жасөспірімдер мен жастар ақпаратты интернеттен белсенді іздейді және әлеуметтік желілердегі түрлі ақпараттық ықпалдарға тез ұшырауы мүмкін. Діни сауаттылығы жеткіліксіз, өмірлік тәжірибесі аз жастарды радикалды топтар өз идеологияларын тарату мақсатында пайдалануға тырысуы ықтимал. Сондықтан жастарға діннің шынайы құндылықтарын дұрыс түсіндіру, дәстүрлі рухани құндылықтарды насихаттау және заң талаптарын құрметтеуге тәрбиелеу – алдын алу жұмыстарының негізгі бағыттарының бірі. Кездесу барысында қатысушыларға деструктивті діни ағымдардың арбауына түсудің алдын алу жолдары туралы да кең көлемде ақпарат берілді. Мамандар адамның діни ұстанымына құрметпен қарау қажеттігін атап өте отырып, діни сенім мен радикалды идеологияның арасындағы айырмашылықты дұрыс түсінудің маңыздылығына тоқталды. Дін адамды ізгілікке, сабырлылыққа, мейірімділікке және бейбітшілікке үндейтін рухани құндылық ретінде қоғамның тұрақтылығына қызмет етуі тиіс.

Бүгінде Қазақстан қоғамы үшін діни келісім мен конфессияаралық татулықтың маңызы айрықша. Елімізде түрлі дін өкілдері өзара түсіністік пен құрмет жағдайында өмір сүріп келеді. Осындай тұрақтылықты сақтау үшін әрбір азамат діни мәселелерге жауапкершілікпен қарап, арандатушылық сипаттағы ақпараттарға ермей, заң талаптарын сақтауы қажет. Ақпараттық-түсіндіру тобының кездесуі барысында тұрғындар мен мекеме қызметкерлері өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Қатысушылар діни сауаттылықты арттыруға, қоғамда тұрақтылықты сақтауға және радикалды идеологиялардың алдын алуға бағытталған жұмыстардың маңыздылығын атап өтті.

Мұндай кездесулердің негізгі ерекшелігі – азаматтарға дайын ақпарат берумен ғана шектелмей, олардың көкейінде жүрген сұрақтарға жауап беру және нақты мәселелер бойынша түсінік қалыптастыру. Ашық пікір алмасу арқылы тұрғындар діни саладағы өзекті мәселелерді жақсырақ түсініп, күмәнді ақпарат пен шынайы діни білімнің ара-жігін ажыратуға мүмкіндік алады. Кездесу соңында ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері тұрғындарды кез келген діни ақпаратқа байыппен қарауға шақырды. Әсіресе әлеуметтік желілерде таралатын күмәнді материалдарға сенбеу, белгісіз діни топтардың шақыруларына ермеу, діни мәселелер бойынша ақпаратты тек сенімді дереккөздерден алу қажеттігі ескертілді.

Сонымен қатар қоғам мүшелерінің құқықтық сауаттылығын арттырудың да маңызы зор екені айтылды. Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтау, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін білу, қоғамдағы өзара сыйластық пен жауапкершілік қағидаларын ұстану – діни тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды негіздерінің бірі. Жалпы, Таукент кентінде өткен ақпараттық-түсіндіру кездесуі қоғамдағы діни тұрақтылықты нығайтуға, тұрғындардың діни сауаттылығын арттыруға және деструктивті діни ағымдардың алдын алуға бағытталған маңызды шаралардың бірі болды. Осындай кездесулердің жүйелі түрде өткізілуі азаматтардың діни мәселелерге қатысты дұрыс көзқарасын қалыптастырып қана қоймай, қоғамда өзара түсіністік пен келісімді сақтауға ықпал етеді.

Діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу – ұзақ мерзімді әрі жүйелі жұмысты қажет ететін маңызды бағыт. Бұл ретте ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының орны ерекше. Себебі радикалды идеологияға қарсы ең тиімді құралдардың бірі – сапалы білім, дұрыс ақпарат және жоғары деңгейдегі діни сауаттылық. Таукент кентінде ұйымдастырылған кездесу осы бағыттағы жұмыстардың жалғасы ретінде қоғамның әрбір мүшесін сергек болуға, ақпаратты саралап қабылдауға және елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауға өз үлесін қосуға үндеді. Қоғамдық қауіпсіздік пен діни келісім – баршаға ортақ құндылық. Оны сақтау үшін мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігі мен белсенділігі қажет.