Архив рубрики: Ақпарат

ӘҢГІРАТАДАҒЫ ЖАҢА КІТАПХАНА ҚҰРЫЛЫСЫНА ҮЛЕС ҚОСҚАН АЗАМАТТАР МАРАПАТТАЛДЫ

Төлеби ауданына қарасты Кемеқалған ауылдық округінің Әңгірата ауылында ел бірлігі мен ауызбіршіліктің нәтижесінде бой көтерген жаңа ауылдық кітапхана салтанатты түрде пайдалануға берілді. Ауыл тұрғындарының рухани өміріне серпін беріп, жас ұрпақтың кітапқа деген қызығушылығын арттыруға бағытталған игі бастаманың жүзеге асуына үлес қосқан бірқатар азаматтар арнайы марапаттарға ие болды. Жаңа руханият ордасының ашылуына арналған салтанатты жиынға мемлекет және қоғам қайраткері Амалбек Тшанов, Төлеби ауданы әкімінің аппаратының басшысы Амалбек Өміртай, аудандық мәслихат төрағасы Нұрлан Қойбағаров, кәсіпкер-меценат Әсет Қайыпбеков, журналист Асхат Садырбай, ауданның зиялы қауым өкілдері, ардагерлер, ауыл ақсақалдары мен тұрғындар қатысты.

Салтанатты шараның ең маңызды бөлігі – ауылдың әлеуметтік-мәдени дамуына үлес қосып, жаңа кітапхананың бой көтеруіне демеушілік көрсеткен азаматтарды марапаттау рәсімі болды. Елдің ортақ игілігі жолында атқарылған ауқымды іске қолдау білдірген азаматтарға Төлеби ауданы әкімінің және аудандық мәслихат төрағасының Алғыс хаттары табысталды.

Марапат иелеріне көрсетілген құрмет – олардың ел болашағына, ауылдың мәдени-рухани дамуына қосқан үлесіне берілген лайықты баға. Себебі жаңа кітапхананың бой көтеруі – бір ғана ғимараттың салынуымен шектелмейтін, ауыл тұрғындарының бірлігі мен азаматтардың туған жерге деген жанашырлығын айқын көрсететін маңызды бастама. Ауыл жанашыры, кәсіпкер Жамбыл Мәуленұлының бастамасы және жомарт жүректі азаматтардың демеушілігі арқасында жүзеге асқан бұл жоба көпке үлгі боларлық игі іске айналды. 2025 жылдың қыркүйек айында басталған құрылыс жұмыстары қысқа мерзім ішінде аяқталып, заманауи талаптарға сай жабдықталған жаңа кітапхана ел игілігіне берілді.

Жиында сөз алған азаматтар ауылдың рухани өміріндегі бұл жаңалықтың маңыздылығына тоқталып, кітапхананың жас ұрпақтың білім алуына, кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға және ұлттық құндылықтарды дәріптеуге қосар үлесі мол екенін атап өтті. Сондай-ақ ел азаматтарының осындай ортақ іске жұмылып, туған ауылдың көркеюіне үлес қосуы – қоғамдағы өзара жауапкершілік пен ынтымақтың жарқын көрінісі екені айтылды.

Әңгірата ауылдық кітапханасының тарихы сонау 1953 жылдан бастау алады. Алғашқы кітапхана ауыл тұрғындарының қолдауымен және соғыс және еңбек ардагері Әбдіжаппар Ақыловтың бастамасымен ашылған. Ол ширек ғасырға жуық уақыт бойы кітапхананы басқарып, ауылдың мәдени-рухани өмірінің қалыптасуына айрықша үлес қосты. 1978–1993 жылдары бұл игі істі Әбдіжаппар Ғани жалғастырса, 1993 жылдан бері Райымкүлова Гүлзия ауыл тұрғындары мен оқырмандарға үздіксіз қызмет көрсетіп келеді.

Бүгінде кітапхана қорында 10 мыңға жуық кітап бар. Осы жылдар ішінде руханият ордасы талай буын өкілінің сүйікті мекеніне айналып, ауыл тұрғындарының білімін толықтыруға, таным көкжиегін кеңейтуге мүмкіндік беріп келеді. Кітапхана қабырғасынан тәлім алған көптеген оқырман бүгінде еліміздің әр өңірінде түрлі салада жемісті еңбек етіп жүр. Сонымен бірге кітапхана оқырмандары аудандық және облыстық деңгейдегі түрлі байқауларда жоғары нәтижелер көрсетіп, жүлделі орындардан көрініп келеді.

2023 жылы ескі кітапхана ғимаратының тозығы жетіп, апатты жағдайға байланысты сүрілген еді. Дегенмен кітапхана қызметі тоқтаған жоқ. Уақытша ғимаратта жұмысын жалғастырған кітапхана ұжымы ауыл тұрғындарына тұрақты түрде қызмет көрсетіп, оқырмандардың кітапқа деген сұранысын қамтамасыз етті. Жаңа ғимараттың бой көтеруі – осы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан рухани дәстүрдің жалғасы. Енді ауыл тұрғындары мен өскелең ұрпаққа заманауи талапқа сай қолайлы ортада білім алып, кітап оқуға мүмкіндік жасалды.

Бұл бастама Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Кітап оқитын ұлт» тұжырымдамасымен үндесіп, қоғамда кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға, рухани құндылықтарды дәріптеуге және жас ұрпақтың білімге деген қызығушылығын арттыруға бағытталған маңызды қадам болды.

Әңгірата ауылындағы жаңа кітапхананың ашылуы – ел бірлігінің, азаматтық жауапкершіліктің және туған жерге деген жанашырлықтың нақты жемісі. Ал осы игі іске қолдау көрсетіп, жаңа руханият ордасының бой көтеруіне үлес қосқан азаматтардың марапатталуы – еңбектің еленіп, елге қызмет етудің әрдайым құрметке ие екенін көрсетеді.

Жаңа кітапхана ауылдың мәдени-рухани орталығына айналып, талай жас ұрпақтың білім көкжиегін кеңейтетін, кітап пен оқырманды тоғыстыратын қасиетті шаңырақ болмақ. Елдің ортақ ісіне жұмылған азаматтардың еңбегі мен жанашырлығы Әңгірата ауылының тарихында игі бастама ретінде сақталып, кейінгі ұрпаққа үлгі болары сөзсіз.

М.ОРАЗАЛИЕВ: МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫ БАСТАМАЛАРЫНЫҢ АЯСЫНДА САЙРАМДА АУЫЛДАРДЫ ДАМЫТУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖАЛҒАСУДА

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ауылдық елді мекендерді дамытуға, халықтың тұрмыс сапасын арттыруға және азаматтарға қолайлы орта қалыптастыруға ерекше мән беріп келеді. Бұл бағыттағы бастамалар Сайрам ауданында да нақты жобалар мен жүйелі жұмыстар арқылы жүзеге асырылуда.

Біздің басты міндетіміз – мемлекеттік деңгейде белгіленген басымдықтарды аудан тұрғындарының күнделікті қажеттілігімен ұштастырып, халықтың ұсынысы мен өтінішіне нақты жауап беру. Сондықтан тұрғындармен тұрақты байланыста болып, елді мекендердегі өзекті мәселелерді жергілікті жерде зерделеуге ерекше көңіл бөліп келеміз.

Бүгін М.Оразалиев ауылына арнайы барып, тұрғындармен кездестім. Бұл елді мекен тұрғындарымен алғашқы кездесуіміз емес. Бұған дейін ауыл азаматтары жеке қабылдауыма келіп, елді мекенге балалар ойын алаңшасын және спорт алаңшаларын салу жөнінде ұсыныстарын жеткізген болатын. Тұрғындардың бұл өтінішін маңызды деп санаймын. Өйткені ауылдың дамуы тек жол, жарық немесе инженерлік инфрақұрылыммен шектелмейді. Балалар мен жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне жағдай жасау, спортпен айналысуға мүмкіндік беру, қауіпсіз әрі жайлы қоғамдық орта қалыптастыру да – елді мекеннің әлеуметтік дамуының маңызды бөлігі.

Қазіргі таңда аталған аумақта демеушілердің қолдауымен бірқатар әлеуметтік нысан салу жоспарланып отыр. Атап айтқанда, балалар ойын алаңшасы, спорт алаңшасы және шағын футбол алаңы бой көтермек. Сонымен қатар, ауыл тұрғындары үшін аса қажетті нысандардың бірі – балабақша салу мәселесі де қарастырылуда. Бұл жобалардың әрқайсысының өзіндік маңызы бар. Балалар ойын алаңшасы бүлдіршіндердің қауіпсіз ортада ойнауына мүмкіндік берсе, спорттық алаңдар ауыл жастарының бұқаралық спортқа белсенді араласуына жол ашады. Ал шағын футбол алаңы жастардың бос уақытын тиімді өткізіп, салауатты өмір салтын қалыптастыруына ықпал етеді.

Балабақша құрылысы да ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған маңызды қадам болмақ. Мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру нысанының ауылдың өзінде болуы ата-аналар үшін үлкен қолайлылық туғызады. Сондықтан бұл мәселені де кезең-кезеңімен жүзеге асыруды көздеп отырмыз. Осыған байланысты жауапты мамандарға аталған жобалар бойынша қажетті жұмыстарды жүргізіп, тиісті жобалық құжаттаманы әзірлеу жөнінде нақты тапсырма бердім. Ең бастысы – нысандардың орналасу орны ауыл тұрғындарының пікірін ескере отырып анықталуы тиіс.

Менің ұстанымым – тұрғындардың ұсынысын тыңдап қана қоймай, оны нақты жұмысқа айналдыру. Себебі елді мекеннің тыныс-тіршілігін, күнделікті қажеттілігін сол жерде тұратын халықтан артық ешкім білмейді. Сондықтан әрбір әлеуметтік нысанның орналасуы, оның тұрғындарға қолжетімділігі және пайдалануға ыңғайлылығы халықпен ақылдаса отырып шешілуі қажет. Кездесу барысында ауылдың инфрақұрылымына қатысты өзге де мәселелерді тұрғындармен бірге талқыладық. Азаматтар өздерін толғандырған мәселелерін ашық айтып, бірқатар ұсыныстарын жеткізді. Әрбір мәселені жауапты сала басшылары мен мамандарға нақты тапсырмалар беру арқылы шешу жолдарын қарастырдық. Мен жауапты мамандарға тұрғындар көтерген мәселелерді назарға алып, олардың орындалуын қамтамасыз ету жөнінде тапсырма бердім. Әрбір мәселенің шешімі нақты жұмыс пен бақылауды қажет етеді. Сондықтан тиісті жұмыстардың орындалу барысы да назарда болады.

Мемлекет басшысы ауыл халқының әл-ауқатын арттыруды, ауылдық аумақтардың әлеуетін тиімді пайдалануды және елді мекендердегі инфрақұрылымды жаңғыртуды тұрақты түрде күн тәртібіне қойып келеді. Біз бұл міндеттерді Сайрам ауданында кезең-кезеңімен жүзеге асыруға тиіспіз. Ауданымызда халық санының өсуі, елді мекендердің әлеуметтік қажеттіліктерінің артуы жаңа міндеттер жүктейді. Сондықтан әрбір ауылдың жағдайын жеке зерделеп, тұрғындардың нақты сұранысына сәйкес жұмыс жүргізу – біздің басты бағыттарымыздың бірі. М.Оразалиев ауылындағы жоспарланған жобалар да осы мақсатқа бағытталған. Бұл бастамалар іске асқан жағдайда ауыл тұрғындары үшін жаңа әлеуметтік мүмкіндік қалыптасып, балалар мен жастарға арналған инфрақұрылым кеңейе түседі.

Мемлекет басшысының бастамаларының негізгі мәні де – халықтың өмір сүру сапасын арттыру, азаматтарға қолайлы жағдай жасау және өңірлердің тұрақты дамуына жол ашу. Осы бағыттағы жұмыстар Сайрам ауданында алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғаса береді. Біз үшін кез келген жобаның ең басты өлшемі – оның халыққа пайдасы. Сондықтан тұрғындармен кері байланысты күшейтіп, олардың ұсыныс-пікірлерін ескере отырып жұмыс істей береміз. Ел игілігіне бағытталған әрбір бастама өз деңгейінде қолдау тауып, нақты нәтижеге айналуы тиіс.

Сайрам ауданындағы барлық елді мекеннің дамуы, тұрғындардың тұрмыс сапасының жақсаруы және ауылдарда қолайлы әлеуметтік орта қалыптастыру – ортақ міндетіміз. Бұл бағыттағы жұмыстарды Мемлекет басшысы айқындаған басымдықтарға сәйкес әрі қарай да жүйелі түрде жалғастырамыз.

«Таза Қазақстан» – ортақ жауапкершілік пен таза ортаның негізі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы ел көлемінде қоршаған ортаны қорғау, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту және халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды бастамаға айналды. Бұл игі үрдіс Сайрам ауданында да жүйелі түрде жалғасып, тазалық пен абаттандыру жұмыстары тұрақты жүргізілуде. Бүгінде аудан аумағында ұйымдастырылып жатқан әрбір тазалық шарасының басты мақсаты – көшелер мен қоғамдық орындарды ғана ретке келтіру емес, табиғатты қорғауға деген ортақ жауапкершілікті арттыру. Осы бағыттағы кезекті ауқымды жұмыс Қарамұрт ауылдық округінде ұйымдастырылды.

Тазалық шарасы облыстық маңызы бар автомобиль жолының бойында өткізіліп, жол жиегіндегі аумақ толықтай санитарлық тазалаудан өткізілді. Жұмысқа Түркістан облысы әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Сансызбайұлы, Сайрам ауданының әкімі Мадияр Мұхтарұлы, ауыл ақсақалдары, аудан әкімдігі қызметкерлері және ауыл тұрғындары қатысты. Тазалық жұмыстарына барлығы 420 адам жұмылдырылып, 12 арнайы техника тартылды. Сенбілік барысында жол бойындағы қураған ағаштар мен бұталар ретке келтіріліп, қоршаған ортаға көрік бермей тұрған өсімдіктер тазартылды. Сонымен қатар 2,2 шақырым аумақтағы тікенекті және арам шөптер орылып, жол бойының санитарлық жағдайы жақсартылды. Ауқымды жұмыстың нәтижесінде 3,3 тонна тұрмыстық қатты қалдық жиналып, белгіленген тәртіппен арнайы полигонға шығарылды. Бұл – бір күндік сенбіліктің ғана емес, тұрғындар мен мемлекеттік қызметшілердің ортақ іске жұмылғанының нақты нәтижесі.

Жол бойындағы тазалықтың сақталуы әсіресе маңызды. Себебі автомобиль жолдары – ауданға келетін қонақтар мен тұрғындар ең алдымен көретін аумақтардың бірі. Сондықтан елді мекендердің кіреберістері мен негізгі бағыттарындағы тазалық пен абаттандыру жұмыстары ауданның жалпы келбетіне тікелей әсер етеді. «Таза Қазақстан» акциясының мәні де осында. Экологиялық тазалықты қамтамасыз ету тек арнайы техниканың немесе коммуналдық қызметтердің міндеті емес. Бұл – баршаға ортақ іс. Әр азамат өзі тұратын аумақтың тазалығына үлес қосып, табиғатқа ұқыпты қараса, қоршаған ортаны қорғау мәдениеті де қалыптасады.

Сайрам ауданында бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Елді мекендерді көгалдандыру, абаттандыру, санитарлық тазалықты сақтау және қоғамдық орындардың жағдайын жақсарту бойынша нақты шаралар тұрақты түрде жүргізілмек. Тазалық – бір күндік науқан емес, күнделікті мәдениет. Табиғатты аялау, қоршаған ортаны ластамау, айналаны таза ұстау – келер ұрпақ алдындағы жауапкершілігіміз. Сондықтан «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы әрбір іс-шараны ортақ игілікке бағытталған маңызды қадам деп қабылдауымыз қажет.

Сайрам ауданында қолға алынған осындай бастамалар тұрғындардың белсенділігін арттырып, елді мекендердің көркеюіне және қоршаған ортаның тазалығын сақтауға өз үлесін қосады. Таза аудан – жайлы өмірдің, көрікті елді мекен – тұрғындардың ортақ еңбегінің нәтижесі.

КЕНТАУ ҚАЛАСЫНДА «БАЛАЛЫҚ ШАҚТАҒЫ АУРУЛАРДЫ ЫҚПАЛДАСТЫРА ЕМДЕУ» ТАҚЫРЫБЫНДА ОҚЫТУ СЕМИНАРЫ ӨТТІ

Кентау қаласында медицина қызметкерлерінің кәсіби біліктілігін арттыруға және балаларға көрсетілетін медициналық көмектің сапасын жетілдіруге бағытталған маңызды оқыту семинары ұйымдастырылды. Семинардың негізгі тақырыбы – «Балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра емдеу».

Оқыту семинарына Кентау қаласының медицина қызметкерлері қатысып, балалар арасында жиі кездесетін ауруларды ерте кезеңде анықтау, науқастың жағдайын дұрыс бағалау, аурудың ауырлық дәрежесін айқындау және медициналық көмек көрсетудің тиімді алгоритмдері бойынша білімдерін толықтырды. Іс-шараға Түркістан облысы Денсаулық сақтау басқармасының штаттан тыс маманы, координаторы және ӘПМ мастер-тренері Майра Ербосынқызы қатысып, семинар барысында медициналық қызметкерлерге балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра емдеу қағидаттары бойынша жан-жақты түсіндірме жұмыстарын жүргізді.

Оқу барысында балалар денсаулығына қатысты бірқатар өзекті мәселелер кеңінен талқыланды. Атап айтқанда, медицина қызметкерлері балаларда жиі кездесетін аурулардың алғашқы белгілерін ерте анықтау, баланың жалпы жағдайын кешенді бағалау, қауіпті белгілерді дер кезінде тану және шұғыл медициналық көмекті қажет ететін жағдайларды ажырату бағыттары бойынша тәжірибелік білімдерін жетілдірді. Сонымен қатар, баланың денсаулық жағдайына қарай дұрыс емдеу тактикасын таңдау, медициналық көмекті кезең-кезеңімен ұйымдастыру, ата-аналарға қажетті кеңес беру және емдеу шараларының тиімділігін бақылау мәселелеріне ерекше назар аударылды. Балалар ағзасының ерекшелігіне байланысты аурудың белгілері ересектерге қарағанда өзгеше көрінуі мүмкін. Сондықтан баланың жағдайын алғашқы медициналық-санитариялық көмек деңгейінде дұрыс бағалап, қауіпті белгілерді дер кезінде анықтау – медициналық көмектің нәтижелілігін арттырудағы маңызды факторлардың бірі. Осы тұрғыдан алғанда, медицина мамандарының кәсіби білімі мен практикалық дағдыларын тұрақты түрде жетілдіріп отырудың маңызы зор.

Майра Ербосынқызының айтуынша, балалар денсаулығын сақтау бағытында алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін мамандардың білімі мен тәжірибесінің маңызы өте зор. Әсіресе балалық шақта кездесетін ауруларды ерте кезеңде анықтап, қауіпті белгілерді дер кезінде ажырата білу – асқынудың алдын алып, медициналық көмектің тиімділігін арттырудың негізгі шарттарының бірі.

«Балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра емдеу – бала денсаулығына кешенді көзқарасты талап ететін маңызды бағыт. Медицина қызметкері баланың жағдайын дұрыс бағалап қана қоймай, аурудың ауырлық дәрежесін анықтап, қажетті емдеу тактикасын уақытылы таңдауы қажет. Бұл ретте қауіпті белгілерді ерте тану және баланы дер кезінде тиісті медициналық көмекке бағыттау аса маңызды. Бүгінгі семинардың негізгі мақсаты – медицина мамандарының осы бағыттағы теориялық білімін толықтырып, практикалық дағдыларын жетілдіру. Білім мен тәжірибені үнемі жаңартып отыру арқылы ғана балаларға көрсетілетін медициналық көмектің сапасын арттыра аламыз. Сондықтан мұндай оқыту шаралары медицина қызметкерлерінің кәсіби біліктілігін жетілдіруде маңызды рөл атқарады», – деді Майра Ербосынқызы.

Семинар барысында амбулаториялық деңгейде балаларға көрсетілетін медициналық көмектің сапасын арттыруға бағытталған практикалық ұсыныстар да берілді. Медицина қызметкерлері балалардың денсаулығын бақылау, аурудың алдын алу, ерте диагностика жасау және қажет болған жағдайда бейінді мамандарға уақтылы жолдау тәртібі бойынша өзара тәжірибе алмасты. Оқыту барысында теориялық ақпаратпен қатар, тәжірибелік бағытқа да басымдық беріліп, медицина қызметкерлерінің клиникалық ойлау қабілетін жетілдіруге, науқастың жағдайын дұрыс саралауға және медициналық көмек көрсету кезінде нақты әрі тиімді шешім қабылдау дағдыларын нығайтуға бағытталған жұмыстар жүргізілді.

Балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра емдеу тәсілі – балаға медициналық көмекті кешенді түрде ұйымдастыруды көздейтін маңызды бағыттардың бірі. Оның басты мақсаты – ауруды ерте анықтау, асқынудың алдын алу, балаға қажетті емді уақытылы бастау және медициналық көмектің сабақтастығын қамтамасыз ету. Мұндай оқыту семинарлары медицина қызметкерлерінің кәсіби құзыреттілігін арттырып қана қоймай, балаларға көрсетілетін медициналық көмектің сапасын жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Әсіресе алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін мамандар үшін баланың жағдайын дұрыс бағалау және қауіпті белгілерді уақытылы анықтау – емдеу нәтижесіне тікелей әсер ететін маңызды дағды.

Семинар қорытындысында медицина қызметкерлері алған теориялық және практикалық білімдерін күнделікті қызмет барысында тиімді пайдаланудың маңыздылығын атап өтті. Кәсіби оқыту мен тәжірибелік дағдыларды жүйелі түрде жетілдіру арқылы балалардың денсаулығын қорғау, аурулардың алдын алу және медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру бағытындағы жұмыстарды одан әрі күшейту көзделіп отыр.

Жалпы, Кентау қаласында ұйымдастырылған бұл семинар – медицина мамандарының білімін жетілдіруге, тәжірибесін арттыруға және балалар денсаулығын сақтау саласындағы медициналық көмектің тиімділігін арттыруға бағытталған маңызды шаралардың бірі болды. Балалардың денсаулығын сақтау – денсаулық сақтау жүйесінің маңызды басымдықтарының бірі. Сондықтан медицина қызметкерлерінің кәсіби біліктілігін арттыруға бағытталған осындай оқыту шараларын тұрақты түрде өткізу балаларға сапалы әрі уақтылы медициналық көмек көрсетудің маңызды кепілі болып қала береді.

Президент бастамасы – ауыл игілігі: Сайрамда тағы бір елді мекен газдандырылды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың өмір сүру сапасын арттыруды, өңірлер арасындағы әлеуметтік теңгерімді қамтамасыз етуді және ауылдық елді мекендердің инженерлік инфрақұрылымын жаңғыртуды мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі ретінде айқындап келеді. Президент өз Жолдауларында азаматтардың тұрмыс деңгейін жақсарту ең алдымен сапалы инфрақұрылым қалыптастырумен тікелей байланысты екенін бірнеше мәрте атап өтті.

Президент: «Барлық азамат үшін өмір сүруге қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру – мемлекеттің негізгі міндеті» екенін айта отырып, ауылдарды сапалы ауыз сумен, электр энергиясымен, жолмен және табиғи газбен қамтамасыз ету жұмыстарын қарқынды жүргізуді тапсырған болатын.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес елімізде ауылдық елді мекендерді табиғи газбен қамту жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Табиғи газ – тұрғындардың тұрмыс сапасын арттырып қана қоймай, өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуына, экологиялық жағдайдың жақсаруына және халықтың әл-ауқатының көтерілуіне ықпал ететін маңызды инфрақұрылымдық жоба. Президенттің осы бастамаларын жүзеге асыру аясында Түркістан облысында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. Өңір басшысы Нұралхан Көшеровтің жетекшілігімен халықты табиғи газбен қамтамасыз ету бағытындағы жобалар тұрақты бақылауда болып, жаңа елді мекендерді көгілдір отынға қосу жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде.

Осы жұмыстардың нақты нәтижесі ретінде Сайрам ауданындағы Қызылжар ауылына табиғи газ берілді. Бұл – ауыл тұрғындарының көптен күткен қуанышты жаңалығы әрі Мемлекет басшысының әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту жөніндегі тапсырмасының кезең-кезеңімен орындалып жатқанын көрсететін маңызды көрсеткіш.

Қазіргі таңда Қызылжар елді мекенінде 109 тұрғын үйде 327 адам тұрады. Бұған дейін тұрғындар тұрмыстық қажеттіліктер үшін қатты отын немесе өзге де энергия көздерін пайдаланып келген болса, енді олар табиғи газдың игілігін көруге мүмкіндік алды. Жобаны іске асыру барысында елді мекенді табиғи газбен қамтамасыз ету үшін ұзындығы 15,2 шақырымды құрайтын, диаметрі 250 миллиметр жоғары қысымды газ құбыры тартылды. Сонымен қатар ауыл ішіне жалпы ұзындығы 7,5 шақырым болатын газ тарату желілері салынды. Инженерлік желілер толық аяқталып, қазіргі уақытта газ құбырларына табиғи газ берілді. Ендігі кезеңде тұрғындар белгіленген тәртіпке сәйкес техникалық шарт алып, жеке тұрғын үйлерін газ жүйесіне қосу жұмыстарын жүргізе алады.

Табиғи газдың келуі – ауыл тұрғындарының тұрмыс сапасын жақсартатын маңызды әлеуметтік жоба. Газдандыру нәтижесінде тұрғындардың жылыту шығындары азайып, тұрмыстық жағдайы жеңілдейді, қатты отын пайдаланудан туындайтын қиындықтар қысқарады. Сонымен қатар қоршаған ортаға таралатын зиянды қалдықтардың көлемі төмендеп, экологиялық жағдайдың жақсаруына да оң әсерін тигізеді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөздерінде инфрақұрылымдық жобалардың басты мақсаты халықтың әл-ауқатын арттыру екенін ерекше атап келеді. Сондықтан табиғи газбен қамту жұмыстары тек инженерлік желілер салумен шектелмей, азаматтардың күнделікті өміріне нақты қолайлылық әкелетін маңызды әлеуметтік бастама болып саналады.

Қызылжар ауылының газдандырылуы өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттыруға да мүмкіндік береді. Инженерлік инфрақұрылымы дамыған елді мекендерде кәсіпкерлікті дамытуға, өндіріс орындарын ашуға және жаңа жұмыс орындарын құруға қолайлы жағдай қалыптасады. Бұл өз кезегінде ауыл экономикасының дамуына оң ықпал етеді. Сайрам ауданында соңғы жылдары халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған жобалар жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Табиғи газбен қамтамасыз ету, ауыз су жүйелерін жаңарту, жол құрылысы, электр желілерін жаңғырту және әлеуметтік нысандар салу бағытындағы жұмыстар ауданның тұрақты дамуына серпін беруде.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес ауылдарды дамыту жұмыстары кешенді түрде жүргізілуде. Бұл ретте инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жаңарту негізгі басымдықтардың бірі болып қала береді. Себебі заманауи инфрақұрылым – тұрғындардың жайлы өмір сүруінің, кәсіпкерліктің дамуының және ауылдардың әлеуметтік әлеуетінің артуының басты кепілі.

Алдағы уақытта Сайрам ауданында ауыл тұрғындарын сапалы инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жалғаса береді. Бұл жұмыстар Мемлекет басшысы айқындаған халықтың әл-ауқатын арттыру, өңірлерді теңгерімді дамыту және әрбір ауыл тұрғыны үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру жөніндегі стратегиялық міндеттердің жүйелі жүзеге асырылып жатқанын айқын көрсетеді.

Қызылжар ауылына табиғи газдың берілуі – тұрғындардың көптен күткен арманының орындалуы ғана емес, Президент тапсырмаларының нақты іске асып жатқанын дәлелдейтін маңызды қадам. Бұл игілікті бастама ауыл халқының өмір сапасын арттырып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына жаңа серпін беретіні сөзсіз.

САЙРАМДА ҰЛТТЫҚ ДОМБЫРА КҮНІНЕ ОРАЙ КҮЙ ШЕРУІ ӨТТІ

Ұлттық Домбыра күніне орай Сайрам ауданында ұлттық өнерді ұлықтаған тағылымды мәдени іс-шара – күй шеруі өтті. Ауқымды шара Ақсукент ауылындағы «Ынтымақ» аллеясында ұйымдастырылып, оған ауданның өнер ұжымдары, жас домбырашылар мен өнерге жанашыр тұрғындар қатысты. Күй шеруінің басты мақсаты – қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі өнерін дәріптеу, домбыраның ұлттық мәдениеттегі айрықша орнын кеңінен насихаттау және жас ұрпақтың төл өнерге деген қызығушылығын арттыру. Шара барысында домбыраның қос ішегінен төгілген күйлер көрерменге ерекше әсер сыйлап, ұлттық өнердің терең мазмұны мен рухани құндылығын танытты.

Күй – қазақ халқының тарихы мен тағдырын, қуанышы мен мұңын, елдік рухы мен табиғатқа деген сүйіспеншілігін жеткізетін өнердің бірегей түрі. Ал домбыра – осы өнерді ұрпақтан ұрпаққа жеткізудің басты құралы. Сондықтан Ұлттық Домбыра күні аясында мұндай шаралардың ұйымдастырылуы дәстүрлі өнерді қолдаудың маңызды көрінісі болып табылады. Күй шеруіне «Ақсу» фольклорлық халықтық ансамблінің домбырашылары, «SAQ Dombyra» мектебінің шәкірттері және №1 Сайрам балалар саз мектебінің жас өнерпаздары қатысты. Өнерпаздар қазақтың дәстүрлі күй өнерінен түрлі шығармаларды орындап, өздерінің музыкалық шеберліктерін көрсетті.

Әсіресе жас домбырашылардың сахна төріндегі өнер көрсетуі көпшіліктің ықыласына бөленді. Олардың домбыраны еркін меңгеріп, күрделі күйлерді нақышына келтіре орындауы ұлттық өнердің жас буын арасында да өз жалғасын тауып келе жатқанын аңғартты.

Күй шеруі барысында домбырашылардың орындауындағы әрбір шығарма өзіндік мазмұнымен ерекшеленді. Күй әуені арқылы қазақ даласының кеңдігі, елдің еркіндікке деген ұмтылысы, туған жерге деген сүйіспеншілік пен ұлттық рух көрініс тапты. Бұл ретте күйдің тек музыкалық шығарма ғана емес, халықтың рухани шежіресі екені тағы бір мәрте байқалды. Шараның қорытынды бөлігінде «SAQ Dombyra» мектебінің шәкірттері «Ер Тұран» және «Дала рухы» күйлерін орындады. Жас домбырашылардың бірлесе күй орындауы мерекелік шараның мазмұнын аша түсіп, көрермендерге ерекше көңіл күй сыйлады.

Домбыра – қазақтың ұлттық болмысымен біте қайнасқан қасиетті аспап. Оның үні халқымыздың салт-дәстүрін, мәдениетін және тарихын танытып келеді. Қазақтың белгілі күйшілері мен композиторлары домбыра арқылы ұлттың үнін жеткізіп, кейінгі ұрпаққа мол мұра қалдырды. Бүгінде сол дәстүрді жалғастыруда балалар мен жасөспірімдердің атқарып отырған рөлі ерекше. Сайрам ауданындағы күй шеруі де жас таланттардың өнерін шыңдап, олардың шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік берді. Сонымен бірге шара тұрғындарға дәстүрлі музыканың бай мұрасын тамашалап, ұлттық өнердің қадірін сезінуге жол ашты.

Мәдени шара барысында өнерпаздар ұлттық аспапта орындау шеберлігін көрсетіп қана қоймай, көпшілікке домбыраның тәрбиелік мәнін де таныта білді. Өйткені домбыра үйрену – баланың музыкалық қабілетін жетілдірумен қатар, оның ұлттық мәдениетке, туған елінің тарихы мен дәстүріне деген құрметін қалыптастыруға ықпал етеді.

Ұлттық Домбыра күні – халқымыздың дәстүрлі өнеріне деген құрметті арттырып, домбыраның мәртебесін айқындайтын маңызды мерекелердің бірі. Осыған орай ұйымдастырылатын мәдени іс-шаралар ұлттық құндылықтарды кеңінен насихаттап, қоғамның рухани өмірін байыта түседі.

Сайрамдағы күй шеруі де осы бағыттағы жұмыстардың бір көрінісі болды. Ашық аспан астында орындалған күйлер аллеяға жиналған жұртшылыққа ерекше әсер қалдырды. Өнерпаздардың орындауындағы әрбір күй ұлттық мәдениеттің өзіндік бояуын танытып, көрермендерді қазақтың дәстүрлі өнер әлеміне жетеледі. Мұндай шаралар арқылы ұлттық өнерді дәріптеу, жас ұрпаққа атадан қалған асыл мұраны таныту және дәстүр сабақтастығын сақтау ісіне ерекше мән беріледі. Өйткені бүгінгі жас домбырашылар – ертеңгі күні қазақ күй өнерінің дамуына үлес қосатын өнерпаздар.

Сайрам ауданында өткен күй шеруі ұлттық өнердің өміршеңдігін көрсетіп, домбыраның ұлт мәдениетіндегі орнының айрықша екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Күй әуенімен көмкерілген шара көпшілікке рухани серпіліс сыйлап, ұлттық құндылықтарға деген құрметті арттыра түсті. Осындай мазмұнды мәдени шаралардың тұрақты түрде ұйымдастырылуы дәстүрлі өнерді насихаттауға, талантты жастарды қолдауға және ұлттық мұраны сақтауға мүмкіндік береді. Домбыра үні ұрпақтан ұрпаққа жалғасып, қазақтың рухани қазынасының ажырамас бөлігі ретінде өмір сүре бермек.

АНА ЕҢБЕГІНЕ ҚҰРМЕТ – ҚОҒАМНЫҢ БЕРІК НЕГІЗІ

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев қоғамның әлеуметтік тұрғыдан әділетті болуына, азаматтардың өмір сапасын жақсартуға және отбасы институтын нығайтуға бағытталған міндеттерді үнемі алға қойып келеді. Бұл бастамалардың мәні – әрбір азаматтың әл-ауқатын арттырумен қатар, қоғамның тұрақты дамуына негіз болатын құндылықтарды сақтау. Қазақстанда бұл мәселелер мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының қатарында.

Қоғамның әл-ауқатын тек экономикалық көрсеткіштермен өлшеу жеткіліксіз. Елдің шынайы қуаты оның адам капиталымен, отбасының тұрақтылығымен және өскелең ұрпақтың тәрбиесімен тығыз байланысты. Осы тұрғыдан алғанда ана мен баланы қолдау, отбасылық құндылықтарды дәріптеу және демографиялық өсімді қамтамасыз ету – мемлекеттің ұзақ мерзімді дамуындағы маңызды бағыттардың бірі. Сайрам ауданында өткен көпбалалы аналарды мемлекеттік наградалармен марапаттау рәсімі осы саясаттың өңірдегі нақты көріністерінің бірі болды.

Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес ұйымдастырылған салтанатты шарада 22 көпбалалы анаға мемлекеттік наградалар табысталды. Оның ішінде 4 ана «Алтын алқа» иеленсе, 18 ана «Күміс алқа» наградасына ие болды. Жиын барысында аудан әкімінің орынбасары Сержан Дауылбайұлы аналарды құттықтап, мемлекеттік наградаларды салтанатты түрде табыстады.

 

Алайда бұл жерде назар аударатын мәселе – тек марапат саны емес. Әрбір награданың артында бірнеше баланың тағдыры, ата-ананың жауапкершілігі, отбасының күнделікті тіршілігі және жылдар бойы атқарылған көзге көріне бермейтін еңбек жатыр. Көпбалалы ана үшін бала тәрбиесі – белгілі бір уақыт аралығында атқарылатын міндет емес. Бұл – күн сайын жалғасатын үлкен жауапкершілік. Баланың денсаулығы, білімі, тәрбиесі, мінезінің қалыптасуы, болашаққа деген көзқарасы отбасыдағы ортаға тікелей байланысты. Сондықтан ана еңбегін бағалау – белгілі бір әлеуметтік санатқа көрсетілген құрметпен ғана шектелмейді. Ол қоғамның бала тәрбиесіне, ұрпақ сабақтастығына және отбасы құндылықтарына деген көзқарасын білдіреді.

Сайрам ауданындағы көрсеткіштер бұл мәселенің ауқымын анық көрсетеді. Қазіргі таңда ауданда 12 978 көпбалалы ана бар. Олардың арасында 129 «Батыр ана», 3 863 «Алтын алқа», 5 026 «Күміс алқа» иегері бар. Сонымен бірге 355 ана І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» орденімен марапатталған. Бұл – бір аудан үшін ауқымды көрсеткіш. Оның өзі Сайрамдағы отбасы институтының қоғамдық өмірдегі орнын аңғартады.

Мемлекет тарапынан көпбалалы отбасыларға көрсетілетін қолдау бірнеше бағытты қамтиды. Әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақылардан бөлек, балалардың білім алуы, медициналық қызметке қолжетімділігі, жұмыспен қамту, тұрғын үй жағдайын жақсарту және әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту мәселелері де маңызды. Мұндай міндеттер бір ғана мемлекеттік органның жұмысы арқылы шешілмейді. Парламенттің заңнамалық қызметі, Үкіметтің әлеуметтік бағдарламалары, орталық мемлекеттік органдардың шешімдері және жергілікті атқарушы органдардың нақты жұмысы өзара сабақтас болғанда ғана нәтижелі саясат қалыптасады. Бұл жерде жергілікті деңгейдегі жұмыстың маңызы ерекше. Себебі мемлекеттік бағдарламалардың нақты нәтижесі тұрғынның күнделікті өмірінен көрінеді. Отбасына қажетті жағдай жасалғаны, баланың мектепке немесе балабақшаға қолжетімділігі, медициналық қызметтің сапасы, ана үшін жұмыс істеуге мүмкіндік болуы – әлеуметтік саясаттың халыққа қаншалықты жақын екенін көрсететін өлшемдер. Сайрам ауданындағы көпбалалы аналар саны да осы бағыттағы жұмыстың жүйелі жүргізілуін қажет етеді.

Отбасы мәселесіне келгенде тек материалдық қолдауға басымдық беру жеткіліксіз. Қазіргі қоғамда ата-аналардың жұмысы мен бала тәрбиесін қатар алып жүруі, жас отбасылардың әлеуметтік ортаға бейімделуі, балалардың қауіпсіздігі мен сапалы білім алуы сияқты мәселелер де маңызды. Осы себепті отбасы саясатының басты мақсаты – азаматтарды белгілі бір әлеуметтік көмекке тәуелді ету емес, олардың тұрақты өмір сүруіне мүмкіндік беретін орта қалыптастыру.

Мемлекет басшысының әлеуметтік саясатқа қатысты бастамаларында да осы ұстанымның маңызы айқын сезіледі. Халықтың табысын арттыру, әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз ету, азаматтардың мүмкіндіктерін кеңейту мәселелері отбасының жағдайымен тікелей байланысты. Өйткені отбасының экономикалық тұрақтылығы – баланың болашағына әсер ететін негізгі факторлардың бірі. Тұрмысы тұрақты отбасы баланың біліміне, денсаулығына және дамуына көбірек мүмкіндік жасай алады. Ал бұл өз кезегінде мемлекеттің адами капиталына айналады. Сондықтан көпбалалы отбасыларды қолдау мәселесін демографиялық саясаттан бөлек қарастыруға болмайды.

Елдегі демографиялық ахуал туралы сөз болғанда, көбіне бала саны мен халық өсімі жөніндегі статистикаға назар аударылады. Бірақ демография – тек сан емес. Оның артында баланың өмір сүру сапасы, отбасының тұрақтылығы, ана мен баланың денсаулығы, білім беру мүмкіндіктері және әлеуметтік орта сияқты көптеген фактор бар. Осы тұрғыдан алғанда Сайрам ауданында көпбалалы аналарға көрсетілген құрметтің тәрбиелік мәні де ерекше.

Мемлекеттік награда алған аналар – жас ұрпаққа үлгі болатын жандар. Олардың өмір жолы отбасылық жауапкершіліктің, сабырдың және еңбектің маңызын көрсетеді. Мұндай азаматтарды қоғам алдында құрметтеу арқылы кейінгі буынға да маңызды құндылықтар жеткізіледі. «Алтын алқа» мен «Күміс алқа» – сыртқы формасы шағын болғанымен, мағынасы терең мемлекеттік марапаттар. Себебі оның астарында ана мәртебесі, бала тәрбиесі және отбасының қадірі жатыр. Сайрамдағы марапаттау рәсімі осы тұрғыдан қарағанда тек салтанатты жиын емес, қоғамдағы маңызды құндылықтарды насихаттайтын шара болды.

Мұндай іс-шаралар арқылы көпбалалы аналардың қоғамдағы белсенді рөлі де айқындала түседі. Себебі ана болу – қоғамдық өмірден шет қалу деген сөз емес. Керісінше, қазіргі таңда көптеген көпбалалы әйелдер кәсіби қызметін жалғастырып, қоғамдық жұмыстарға араласып, кәсіппен айналысып, өз балаларына ғана емес, қоғамға да үлес қосып келеді. Бұл – отбасы мен әйелдің қоғамдағы рөлін жаңа қырынан қарастыруды талап ететін кезең. Бала тәрбиесі тек ананың міндеті деген түсінік те біртіндеп өзгеруі керек. Отбасындағы тәрбиеге әке де, ана да, мектеп те, қоғам да жауапты. Баланың қалыптасуына қоршаған ортаның ықпалы зор. Сондықтан отбасы құндылықтарын нығайту – бүкіл қоғамға ортақ міндет.

Мемлекеттік саясаттың да осы бағытта кешенді болуы маңызды. Анаға құрмет көрсету мен мемлекеттік марапат табыстау – соның бір бөлігі. Одан бөлек, әйелдердің еңбек етуіне жағдай жасау, балаларға қолайлы орта қалыптастыру, жастарды отбасылық өмірге дайындау және ата-аналардың жауапкершілігін арттыру бағытындағы жұмыстар да қатар жүруі қажет.

Сайрам ауданындағы 12 978 көпбалалы ана – бұл үлкен әлеуметтік топ. Олардың әрқайсысының өзіндік мәселесі, қажеттілігі мен өмірлік жағдайы бар. Сондықтан жергілікті деңгейде әлеуметтік саясатты жүзеге асыру кезінде халықтың нақты сұранысын ескеру маңызды. Мұндай жағдайда мемлекеттік органдар мен азаматтардың өзара байланысы шешуші рөл атқарады. Халықтың ұсынысын тыңдау, мәселесін зерделеу, заң аясында шешім қабылдау – мемлекеттік басқарудың басты қағидаларының бірі.

Мемлекет басшысы да мемлекеттік аппараттың халыққа жақын болуына, азаматтардың мәселесін тыңдап, нақты нәтиже көрсетуіне ерекше мән беріп келеді. Бұл ұстаным отбасы мәселелеріне де тікелей қатысты. Себебі әлеуметтік саясаттың шынайы нәтижесі есептегі көрсеткішпен ғана емес, қарапайым отбасының өмірінен байқалуы тиіс.

Сайрамда 22 ананың мемлекеттік марапатқа ие болуы – бір күндік шара болғанымен, оның қоғамдық маңызы әлдеқайда кең. Бұл – ананың еңбегін мойындау, отбасының беделін көтеру және ұрпақ тәрбиесінің маңызын тағы бір мәрте көрсету. Мемлекеттік награда алған әрбір ана – өз отбасындағы үлкен еңбектің иесі. Оның жетістігі балаларымен бірге өлшенеді. Ал сол балалардың ертеңгі күні елдің әр саласында еңбек етіп, қоғамның дамуына үлес қосуы – бүгінгі ата-ананың еңбегінің жалғасы. Сондықтан анаға жасалған құрметті ұрпаққа жасалған инвестиция деп бағалауға болады. Отбасы берік болса, қоғам да орнықты болады. Ал қоғамның тұрақтылығы мемлекеттің ұзақ мерзімді дамуына тікелей ықпал етеді. Осы себепті отбасы институтын қолдау, көпбалалы аналардың мәртебесін көтеру және балалардың болашағына жағдай жасау – әлеуметтік саясаттың ғана емес, жалпыұлттық міндеттің бірі.

Сайрам ауданында «Алтын алқа» және «Күміс алқа» иегерлерінің марапатталуы осы үлкен мақсаттың жергілікті деңгейдегі көрінісі болды. Бұл марапаттар – аналарға берілген құрметпен бірге қоғамға жолданған маңызды ойдың белгісі: ұрпақ тәрбиесі бағалануға тиіс, отбасы қолдауға лайық, ал ана еңбегі мемлекеттің назарынан тыс қалмауы керек. Бүгін марапатталған аналардың қуанышы – бір отбасының ғана қуанышы емес. Бұл – бала тәрбиесін өмірінің басты құндылығы еткен мыңдаған ананың еңбегіне көрсетілген ортақ құрмет. Ал мұндай құрметтің мәні уақыт өткен сайын арта береді. Өйткені бүгінгі отбасы – ертеңгі қоғамның негізі.

Мемлекеттік маңызды қадам: Құрылтай сайлауы тағайындалды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау биылғы жылдың 23 тамызына тағайындалды. Конституцияға сай қабылданған бұл шешім халық пен билік арасындағы тікелей диалогты нығайтудың басты кепілі болмақ. Осыған орай Орталық сайлау комиссиясының отырысы өтіп, онда сайлаушылар тізімі, заңнамалық жаңашылдықтар, партияларды тіркеу, халықаралық байқаушылар қызметі мен комиссия мүшелерін оқыту сияқты 7 негізгі мәселе қаралды.

Саяси науқанға еліміздің ең тығыз қоныстанған өңірлерінің бірі — Түркістан облысы да қызу дайындалуда. Бүгінде облыста 1 203 400-ден астам сайлаушы тіркелген. Бұл – республика бойынша сайлаушылардың 10%-ын құрап отыр. Өңірдегі сайлаудың ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз ету үшін 952 учаскелік комиссия жұмыс істейді.
Орталық сайлау комиссиясы бекіткен күнтізбелік жоспарға сәйкес, сайлау науқаны 1 шілдеде ресми түрде тағайындалды. Саяси партиялардың тізімдерін ұсыну 2 шілде мен 13 шілде аралығында жүргізілсе, оларды ресми тіркеу 23 шілде күні сағат 18:00-де аяқталады. Сонымен қатар 11 шілдеге дейін аумақтық комиссиялардың, ал 16 шілдеге дейін учаскелік комиссиялардың құрамы мен шекаралары жариялануы тиіс.
Ең жауапты кезең — сайлау алдындағы үгіт-насихат жұмыстары 23 шілде күні сағат 18:01-де басталып, 22 тамызға дейін жалғасады. Осы аралықта, дәлірек айтқанда 2 тамызда сайлаушылар тізімі учаскелік комиссияларға беріліп, 7 тамыздан бастап азаматтар өз деректерін тексере алады. Сайлау алдындағы 22 тамыз — тыныштық күні деп жарияланса, 23 тамыз — ресми дауыс беру күні болып белгіленді. Саяси науқан барысында халықаралық байқаушылар мен БАҚ өкілдерінің ашық жұмыс істеуіне және комиссия мүшелерін оқытуға ерекше басымдық беріледі.

ТӨЛЕБИДЕ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛДІ

Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл ретте құқық қорғау органдарының негізгі міндеттерінің бірі – заң бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алып, қоғам мүшелеріне заң талаптарын түсіндіру және құқықтық мәдениетті қалыптастыру. Осы бағытта Төлеби аудандық полиция бөлімі Қоғамдық қауіпсіздік бөлімшесінің Ювеналды полиция тобы аудан аумағындағы демалыс орындарында профилактикалық рейдтік іс-шара өткізді. Аталған жұмыстар әсіресе жаз мезгілінде тұрғындар мен қонақтар көп шоғырланатын демалыс аймақтарындағы қоғамдық тәртіпті сақтау, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және олардың түнгі уақытта заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алуға бағытталды.

Профилактикалық рейд барысында ауданның демалыс аймақтарының бірі – Біркөлік ауылында орналасқан коттедждер мен демалыс орындары қамтылды. Құқық қорғау қызметкерлері жасөспірімдердің түнгі уақытта заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз демалуына және жұмыс істеуіне қатысты жағдайларды анықтап, қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуына бақылау жүргізді. Іс-шара барысында кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне қатысты бірқатар құқық бұзушылық деректері анықталды. Заң талаптарын бұзған жасөспірімдердің заңды өкілдеріне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес тиісті әкімшілік шаралар қолданылды.

Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша кәмелетке толмағандардың заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде немесе тұрғынжайдан тыс жерде болуы бойынша 15 құқық бұзушылық анықталды. Сонымен қатар кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде болуына жол берген жағдайлар бойынша 3 құқық бұзушылық тіркелді. Бұл көрсеткіштер профилактикалық жұмыстардың қажеттілігін тағы бір мәрте көрсетеді. Өйткені жасөспірімнің қауіпсіздігі – ең алдымен отбасы, қоғам және мемлекет үшін ортақ жауапкершілік. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта бақылаусыз жүруі олардың түрлі келеңсіз жағдайларға тап болу қаупін арттырады. Мұндай ортада жасөспірімдер құқық бұзушылықтың құрбанына айналуы немесе өздері заң талаптарын бұзуы мүмкін.

Сондықтан «Қауіпсіз қоғам» ұғымын қалыптастыру тек полиция қызметкерлерінің міндеті емес. Бұл – ата-ана, білім беру ұйымдары, жергілікті атқарушы органдар, кәсіпкерлер және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ жұмыс. Әсіресе бала тәрбиесінде ата-ананың жауапкершілігі айрықша маңызды. Заң талаптарын білу және оны сақтау – әрбір ата-ананың баласының қауіпсіздігіне деген жауапкершілігінің бір көрінісі. «Заң және тәртіп» қағидатының негізгі мәні де осында. Заң барлық азаматқа ортақ және оның талаптары жасына, әлеуметтік жағдайына немесе басқа да ерекшеліктеріне қарамастан сақталуы тиіс. Қоғамда құқықтық тәртіп қалыптасуы үшін әрбір адам заңды құрметтеуі қажет. Бұл ретте құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» саясаты ұсақ болып көрінетін заң бұзушылықтарға да немқұрайды қарамауға үндейді.

Қоғамдық тәртіптің тұрақтылығы көбіне осындай күнделікті профилактикалық шаралардан басталады. Егер заң бұзушылықтың алғашқы белгілеріне дер кезінде назар аударылса, оның соңы күрделі мәселелерге ұласпауы мүмкін. Сондықтан полиция қызметкерлерінің рейдтік іс-шаралары тек әкімшілік жауапкершілікке тартумен шектелмей, құқық бұзушылықтың алдын алу, түсіндіру және ескерту жұмыстарымен қатар жүреді.

Біркөлік ауылындағы демалыс орындарында жүргізілген рейд те осы мақсатты көздеді. Полиция қызметкерлері кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қорғаумен қатар, олардың заңды өкілдеріне қолданыстағы заң талаптарын түсіндірді. Мұндай профилактикалық жұмыстар ата-аналардың жауапкершілігін арттырып, жасөспірімдердің бос уақытын қауіпсіз ұйымдастыруға ықпал етеді. Бүгінде Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесіне ерекше мән берілуде. Аудан аумағындағы демалыс орындары мен халық көп шоғырланатын нысандарда тәртіпті сақтау – осы бағыттағы маңызды міндеттердің бірі. Себебі демалыс орындарындағы қауіпсіздік тек қоғамдық тәртіппен ғана өлшенбейді. Мұнда кәмелетке толмағандардың өмірі мен денсаулығы, олардың құқықтары мен заңды мүдделері де басты назарда болуы тиіс.

Жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу үшін полиция мен қоғам арасындағы өзара байланыс та маңызды. Құқық қорғау органдарының жұмысы тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталса, азаматтардың заң талаптарын сақтауы және құқық бұзушылыққа бейжай қарамауы – ортақ қауіпсіздіктің негізі. Осы тұрғыдан алғанда, профилактикалық рейдтер полиция қызметкерлерінің халықпен тікелей байланысын күшейтіп, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға да мүмкіндік береді. Құқық қорғау органдарына деген сенім ең алдымен олардың заңды және әділ қызметімен қалыптасады. Ал заңның үстемдігі – қоғамдағы тұрақтылық пен әділеттіліктің басты негізі. Полиция қызметкерлерінің әрбір профилактикалық іс-шарасы азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, заң талаптарының орындалуын бақылауға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталуы тиіс.

Бұл ретте ата-аналарға да үлкен жауапкершілік жүктеледі. Баланың қайда жүргенін, кіммен араласатынын, бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың тікелей міндеті. Әсіресе жазғы демалыс кезеңінде жасөспірімдердің қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлген жөн. Баланы қараусыз қалдырмау, түнгі уақытта заңды өкілінің еріп жүруін қамтамасыз ету және оның қауіпсіз ортада болуын қадағалау – құқық бұзушылықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі. Сонымен қатар демалыс орындарының иелері мен кәсіпкерлер де заң талаптарын сақтауға міндетті. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық орындарында болуына жол бермеу – тек полицияның бақылауындағы талап емес, әрбір нысан иесінің заң алдындағы жауапкершілігі. Кәсіпкерлік қызмет пен қоғамдық қауіпсіздік талаптары өзара сабақтас ұғымдар болуы керек.

Төлеби ауданында жүргізіліп жатқан мұндай профилактикалық жұмыстардың түпкі мақсаты – азаматтарды жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу. Әрбір анықталған құқық бұзушылық – қоғам үшін сабақ, ал әрбір алдын алынған құқық бұзушылық – қауіпсіздік жолындағы маңызды нәтиже. «Қауіпсіз қоғам» жобасы аясындағы жұмыстардың мәні де осында. Қауіпсіздік – тек полиция қызметінің нәтижесі емес, ол бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Заңды құрметтеу, тәртіпті сақтау, құқық бұзушылыққа немқұрайды қарамау және өзгенің құқығына құрметпен қарау арқылы ғана әділетті әрі қауіпсіз қоғам қалыптастыруға болады.

Төлеби ауданында қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету және құқық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Профилактикалық рейдтер, түсіндіру шаралары және құқықтық сауаттылықты арттыру жұмыстарының барлығы бір мақсатқа – тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Заңға құрмет – тәртіптің бастауы. Ал тәртіп бар жерде қауіпсіздік пен тұрақтылық орнығады. Сондықтан әрбір азамат, әсіресе ата-ана, өз жауапкершілігін терең сезініп, заң талаптарын сақтауға үлес қосуы қажет. Өйткені қауіпсіз қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.

 

Шымкент қалалық №7 емханасында бейінді медбикелердің кәсіби қызметі, сапалы медициналық көмектің кепілі

Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасына қарасты ШЖҚ «№7 қалалық емхана» МКК Шымкент қаласы, Еңбекші ауданы, Оңтүстік шағынауданы, 8/1 мекенжайында орналасқан.

Бейінді дәрігер мамандары медбикелерінің маңызды рөлі

Қазіргі денсаулық сақтау жүйесінде бейінді дәрігер мамандарымен бірге қызмет атқаратын медбикелердің рөлі ерекше. Олар емдеу-диагностикалық үдерістің маңызды буыны болып табылады және науқастарға сапалы медициналық көмек көрсетуде дәрігердің сенімді серіктесі саналады. Бейінді медбикелер белгілі бір сала бойынша арнайы білім мен тәжірибеге ие болып, өздерінің кәсіби міндеттерін жоғары деңгейде орындайды. Кардиология, хирургия, неврология, онкология, педиатрия, реанимация, акушерлік және гинекология сияқты әртүрлі бағыттарда жұмыс істейтін медбикелердің атқаратын қызметтері бір-бірінен ерекшеленеді, бірақ барлығының ортақ мақсаты – науқастың денсаулығын жақсарту және өмір сапасын арттыру.

Бейінді медбикелер дәрігердің тағайындауларын дәл және уақытылы орындайды. Олар дәрілік заттарды енгізеді, емдік процедураларды жүргізеді, науқастың жалпы жағдайын үнемі бақылап, өмірлік маңызды көрсеткіштерін өлшейді. Егер науқастың жағдайында өзгерістер байқалса, медбике бұл туралы дереу дәрігерге хабарлап, қажетті алғашқы көмекті көрсетеді. Мұндай жедел әрекет көптеген жағдайларда асқынулардың алдын алуға және науқастың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, бейінді медбикелердің психологиялық қолдау көрсету қызметі де өте маңызды. Науқастар көбінесе ауруға байланысты қорқыныш, алаңдаушылық немесе күйзеліс сезінеді. Осындай сәттерде медбике жылы қарым-қатынас жасап, түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, емдеу барысына сенім қалыптастырады. Науқаспен және оның туыстарымен дұрыс қарым-қатынас орнату медициналық көмектің тиімділігін арттырады және ем нәтижесіне оң әсер етеді.

Медбикелер инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде де маңызды міндет атқарады. Олар санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтайды, медициналық құралдарды залалсыздандыру жұмыстарын жүргізеді, жеке қорғаныс құралдарын дұрыс пайдаланады және ауруханаішілік инфекциялардың таралуының алдын алады. Бұл пациенттердің де, медицина қызметкерлерінің де қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Бейінді медбикелердің тағы бір маңызды қызметі – науқастарды және олардың жақындарын денсаулықты сақтау қағидаларына үйрету. Олар дәрі-дәрмектерді дұрыс қабылдау, дұрыс тамақтану, дене белсенділігі, аурудың алдын алу, оңалту шаралары және үй жағдайындағы күтім туралы кеңес береді. Мұндай ақпараттандыру созылмалы ауруларды тиімді бақылауға және асқынулардың алдын алуға көмектеседі.

Заманауи медицинада медициналық технологиялардың қарқынды дамуына байланысты медбикелер жаңа құрал-жабдықтарды меңгеріп, өз білімдері мен кәсіби дағдыларын үнемі жетілдіріп отыруы қажет. Олар біліктілікті арттыру курстарына қатысып, дәлелді медицина қағидаларын меңгереді және халықаралық тәжірибелерді қолдануға ұмтылады. Бұл медициналық көмектің сапасын арттыруға және пациенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.

Қорытындылай келе, бейінді дәрігер мамандарының медбикелері – денсаулық сақтау жүйесінің ажырамас бөлігі. Олар тек дәрігердің көмекшісі ғана емес, науқастың күтімі, қауіпсіздігі, психологиялық қолдауы және сауығу процесінің белсенді қатысушысы болып табылады. Медбикелердің кәсіби біліктілігі, жауапкершілігі, жанашырлығы мен адамгершілік қасиеттері медициналық көмектің сапасын арттырып, қоғам денсаулығын нығайтуға зор үлес қосады.

Сондықтан бейінді медбикелердің еңбегін жоғары бағалау, олардың кәсіби дамуына жағдай жасау және медицинадағы рөлін одан әрі күшейту – қазіргі заманғы денсаулық сақтау жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі. Шымкент қалалық №7 емханасында да білікті медбикелер халыққа сапалы, қолжетімді және қауіпсіз медициналық көмек көрсетіп, тұрғындардың денсаулығын нығайту жолында абыроймен қызмет атқарып келеді.