Қазақстанның экономикалық даму стратегиясының маңызды құрамдас бөлігі — арнайы экономикалық аймақтар . Солардың бірі — «TURAN» арнайы экономикалық аймағы, Түркістан облысының инвестициялық әлеуетін арттыруға бағытталған ірі жоба және инвестициялық әлеуеті мен өндірістік драйвері. Бұл аймақ өңірдің өндірістік, логистикалық және экспорттық мүмкіндіктерін кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға ықпал етеді.

«TURAN» арнайы экономикалық аймағы 2018 жылғы 29 қазанда Қазақстан Республикасы Үкіметінің №693 қаулысы негізінде құрылды. Бұл аймақ Түркістан облысының аумағында орналасып, бастапқыда 3 987,39 гектарды қамтыған. 2025 жылы Үкіметтің жаңа қаулысы бойынша аймақтың аумағы 4 414,39 гектарға дейін кеңейтілген және 9 қосалқы субаймақтан тұратын болды.  Аймақтың басты мақсаттары: Түркістанды іскерлік-өндірістік орталыққа айналдыру; Тұрақты және жоғары технологиялы өндірістерді тарту; Экспорттық әлеуетті арттыру және халықаралық серіктестікті кеңейту.

Инвестициялық режим және қолдау шараларын да айта кетсем, «TURAN» АЭА инвесторларға тартымды құқықтық және экономикалық режим ұсынады, оның ішінде: 2043 жылға дейін жер учаскесін тегін пайдалану және кейін сатып алу құқығы, жер және мүлік салығынан босату, импортталатын шикізатқа қатысты кедендік және корпоративтік салықтық жеңілдіктер. 2024 жылы аймақта экономикалық қызмет түрлерінің басым бағыттарының саны 19-дан 35-ке дейін кеңейтілді, бұл өңдеу өнеркәсібіндегі 408 өнеркәсіптік нысандарға мүмкіндік береді.

Бүгінгі таңда инвестициялар мен нақты жобалар жүзеге асырылып жатыр. «TURAN» АЭА-ның инвестициялық портфелі 530-550 млрд теңгеден асады және 130-дан астам жоба жүзеге асырылуда немесе іске қосылған.  Олардың ішінде нақты жобалар:  PSI Mineral Technologies LLP – тау-кен металлургиясы жабдықтарын шығаратын зауыт, инвестиция көлемі 8,33 млрд теңге, жоспар бойынша 200 жаңа жұмыс орны болады.  Orzax Nutraceutical Manufacturing Plant – биологиялық белсенді қоспалар шығаратын өндіріс жоспары, 500-ден астам жұмыс орнын құруы күтулі.  CCGT Turkistan LLP – аймақта энергия секторында 1000 МВт-тық газ-турбиналық станция жобасы, бұл өндірістік инфрақұрылымды толықтыруға септігін тигізеді.

Сонымен қатар арнайы экономикалық аймақта PVC, тамшылатып суару жүйелерін өндіру, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу сияқты жобаларға бағытталған инвестициялар жоспарланған. Бұл бизнес-аймақпен шекаралас жерде «Central Asia» халықаралық өндірістік ынтымақтастық орталығы құрылуда, оған 185,1 млрд теңге көлеміндегі инвестиция тартылып, 1 150 жаңа жұмыс орны ашылмақ.

«TURAN» АЭА өнімдері іске қосылған жобалар өңірдің өндірістік әлеуетін арттыруға, экспорт көлемін ұлғайтуға және жұмыссыздық деңгейін төмендетуге бағытталған. Болжам бойынша, аймақта іске қосылатын жобалар мыңдаған жаңа тұрақты жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Инфрақұрылымдық жұмыстар да қарқынды жүргізілуде. Инженерлік жүйелер, жолдар, теміржол желілері, су және кәріз жүйелері салынуда. Сондықтан «TURAN» аймағының толық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуі нәтижесінде 50-ден астам кәсіпорынның жұмыс істеуіне мүмкіндік туады деп күтілуде.

«TURAN» АЭА өңірлік инвестициялық серіктестік пен халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған. Түркі мемлекеттері ұйымының өкілдері аймақты дамыту жоспарымен танысып, серіктестік мүмкіндіктерін талқылады. Түркия, Өзбекстан, Әзірбайжан, Қырғызстан сияқты елдердің инвесторлары да бұл аймақта өндіріс пен экспортты дамытуға қызығушылық танытуда.Болашақта аймақтың даму стратегиясы экспортты 30%-ға арттыру, өндірістік кластерлер құру және логистикалық хаб ретінде халықаралық деңгейде танылуға бағытталуда.

«TURAN» арнайы экономикалық аймағы — Түркістан облысының экономикалық дамуындағы стратегиялық маңызды бастама. Қазіргі таңда аймаққа тартылған инвестиция көлемі, жүзеге асырылып жатқан жобалар мен халықаралық ынтымақтастық оны өндірістік, экспорттық және инновациялық орталыққа айналдыруға мүмкіндік береді. Бұл жоба өңір экономикасын әртараптандыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және Қазақстанның халықаралық инвестициялық тартымдылығын арттыруға үлес қосуда.

Қарапайым тілмен айтқанда, «TURAN» арнайы экономикалық аймағы – Түркістан облысының жаңа экономикалық жүрегі. Бұл жоба жұмыс орындарын ашып, инвестиция тартып, өңірді дамытады. Тұрғындарға да, кәсіпкерлерге де тиімді.

Қанат Шонбасов – Түркістан облыстық өнеркәсіп және индустриалды-инновациялық даму басқармасы басшысының міндетін атқарушы.

«- Облыстың агроөнеркәсіп кешені саласында 2025-2027 жылдарға инвестициялық жобаларды іске асырудың Жол картасы бекітілді. Оның аясында 295,5 млрд. теңгеге 78 инвестициялық жобаны іске асыру көзделген. Биыл жалпы құны 63,3 млрд. теңгені құрайтын 30 жоба іске асып, 1030 жаңа жұмыс орындары құрылды.»

Бұл туралы Түркістан облыстық облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Жорабек Жолдасбеков экономика, кәсіпкерлік және аграрлық сектор мәселелері жөніндегі кеңестің отырысында мәлімдеді. Сондай-ақ, басқарма басшысының орынбасары агроөнеркәсіп кешені саласында инвестициялық жобаларды жүзеге асыру және ауыл шаруашылығын дамыту бойынша баяндап, еліміздегі жалпы өнім көлемінің 13 пайызы Түркістан облысына тиесілі екенін айтып, бұл салада жыл сайын 1 трлн. теңгеден астам өнім өндірілетінін атап өтті.

Хабарламада үш кластерлік бағыт бойынша жұмыстар басталғаны айтылды. Мақта-тоқыма кластерін дамытуда 5 жобаны іске асыру көзделген. Алғашқы кезеңде «Түркістан мақта агроөнеркәсіп кешені» ЖШС-гі толық циклды мақта өңдеу, тоқыма өндірісі, жіп иіру, мата және бояу шығару бойынша 4 зауыт салу бастамасы қолға алынған. Жүгері өндірісі кластерінде қуаттылығы жылына 150 мың тонна крахмал шығаратын зауыт іске қосылмақ. Ал ет кластерін дамытуда жалпы құны 48,9 млрд. теңгені құрайтын 7 инвестициялық жоба іске асатыны айтылды.

Жиын барысында крахмал өндіруге қажетті жүгері дақылдарының жеткілікті болуы, тұқым шаруашылығын дамытуды субсидиялау мәселелері көтеріліп, мал шаруашылығын жүргізуге бейім аймақтарда «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында неліктен балық және құс шаруашылықтарын жүргізуге басымдық беріліп жатқаны сұралды. Созақ, Бәйдібек аудандарында қой шаруашылықтарын дамыту мүмкіндіктерін қарастыру ұсынылды. Облыс көлемінде экономикалық жағынан тиімді жеміс-жидек түрлерін өсіру бойынша салалық жоспар түзілуі керектігіне баса мән берілді.

Кеңес мүшелерінің өңір ауқымындағы шағын және орта кәсіпкерлік саласы бойынша сауалдарына Түркістан облысының кәсіпкерлік және сауда басқармасы басшысының орынбасары Самат Көшкінбай жауап берді. Жиында салалық басқарманың есебінде көрсетілген ашылған жаңа жұмыс орындары санының қаншалықты объективті екені сұралды. Басқарма өкілінің мәлімдеуінше, шағын және орта кәсіпкерлік саласында ашылған жұмыс орындары санының шынайылығы мемлекеттік кірістер органдарындағы салық түсімдері бойынша расталған.

Жиынның күн тәртібіне енгізілген «Ауыл аманаты» жобасының орындалу барысы жайлы «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ның басқарма төрағасының орынбасары Нұрлыбек Исаев есеп берді. Оның айтуынша, «Ауыл аманаты» бағдарлмасы аясында 2023-2025 жылдар аралығында 25,6 млрд. теңгеге 3790 жоба қаржыландырылған. Оның ішінде өсімдік шаруашылығын дамыту бағыты бойынша 3,5 млрд теңгеге 477 жоба қаржыландырылса, мал шаруашылығын дамыту бағыты шеңберінде 2921 жобаға 17,4 млрд. теңге көлемінде қолдау көрсетілген. Құс шаруашылығын дамыту аясында 27 жобаға 198,6 млн. теңге несие берілсе, балық шаруашылығын дамыту бойынша 53 жоба 398 млн. теңгеге қаржылай қолдау тапқан. Ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативтерін жабдықтау бойынша 128 жоба 2,8 млрд. теңгеге қаржыландырылса, өз кәсібін ашу бағыты бойынша 185 жобаға 1,3 млрд. теңге несие берілген.

Бағдарламаның орындалуын талқылаған кеңес мүшелері, осы жобаны іске асыруға жауапты мемлекеттік органдар мен ұйымдар жобаның қоғамға берген пайдасын, өзімізде шығарылатын өнімдердің нарықтағы азық-түлік бағасын төмендетуге тигізген нақты әсерін, тиімді нәтижелерін айқындап көрсетуі керек деген пікірлерін жеткізді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап елімізде жаңа Салық кодексі қолданысқа енгізілетініне баса мән берілді. Бағдарлама қатысушылары жаңа салық нормаларын қолдануда қандай да бір қиындықтарға тап болмауы керек екені айтылды.

«Ауыл аманаты» жобасының орындалуы бойынша қосымша хабарлама жасаған «Ырыс» микроқаржы ұйымының басқарма төрағасы Мұхит Мыңбаев кеңестің 2025 жылғы 28 наурызда өткен отырысының хаттамалық шешімі бойынша берілген тапсырмалардың орындалуы туралы есеп берді. Микроқаржы ұйымы тарапынан «Ауыл аманаты» бағдарламасына қатысушылар үшін арнайы кепіл саясаты қабылданғанын атап өтіп, несие алушылардың ауылды жердегі жылжымайтын мүліктердің бағалау құнының 70 пайызына дейін несие алуға мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді. Несие алу үшін құжат рәсімдерін жеңілдетуде және процесті жылдамдатуда электронды қызметтер енгізілгенін хабарлады.

Облыс тұрғындары тарапынан мал шаруашылығын дамытуға қатысты көптеген ұсыныстар түсіп жатқанына тоқталған Мұхит Мыңбаев, бағдарлама бойынша мал шаруашылығын дамытуға арналған несиелер беру шегін қазіргі 40 пайыздан 60 немесе 70 пайызға көтеру жөнінде ұсыныс білдірді. Бұл бастаманы экономика, кәсіпкерлік және аграрлық сектор мәселелері жөніндегі кеңестің мүшелері бірауыздан қолдап, тиісті ұсынысты қарау үшін хаттамалар жолдайтын болды.

Жалпы экономика, кәсіпкерлік және аграрлық сектор мәселелері жөніндегі кеңестің отырысында  кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығы салалары бойынша тармақтарының орындалуы, «Ауыл аманаты» партиялық жобасының жүзеге асырылуы, кеңестің алдыңғы отырыстарында қабылданған шешімдердің іске асырылу барысы туралы мәселелер жан-жақты қаралды. Кеңес отырысына Түркістан облыстық мәслихаттың депутаты Қалыйма Жантөреева да қатысып, өңірімізде шағын және орта бизнесті қолдау, ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндірісін ұлғайту, өңдеу өнеркәсібін дамыту және жаңа жұмыс орындарын ашуды іске асыру бағыты Жол картасының өзегіне айналғанын айтты.

«- Агроөнеркәсіп кешенін қолдауға бағытталған нақты шаралар шаруаларға қолжетімді қаржыландыру тетіктерін кеңейтуді, кооперацияны дамытуды, өңдеу өнеркәсібін жолға қоюды, сондай-ақ ішкі нарықты өз өнімдерімізбен қамтуды, еліміздің экпорттық әлеуетін арттыруды көздейді. Бұл шаралар ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырып, өнімнің қосылған құнын көбейтуге мүмкіндік береді. Кәсіпкерлікті дамыту бағытындағы жұмыстар өңір экономикасын әртараптандыруға және инвестициялық тартымдылықты арттыруға бағытталған. Оның ішінде «Ауыл аманаты» жобасының іске асуы ауыл тұрғындарының табысын арттыруға, шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға, ауыл шаруашылығы саласында жаңа өндірістерді қалыптастыруға арналғаны белгілі», – деді кеңес отырысының маңыздылығын түсіндіріп өткен Қалыйма Жантөреқызы.

Жұмыс жиынын әрі қарай, кеңес төрағасы, Түркістан облыстық мәслихатының депутаты Ғани Раймбеков жүргізіп, кәсіпкерлік пен ауыл шаруашылығын дамыту Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық өрлеуінің басты тіректерінің бірі екенін айтты. Осыған орай, бағдарламаларды өңірде іске асыру жөніндегі Жол картасында бұл бағыттар маңызды басымдық ретінде айқындалғанын атап өтіп, белгіленген межелі көрсеткіштер халықтың табысын арттыруға және ауылдық аумақтардың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге тікелей әсер ететінін жеткізді.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің тапсырмасына сәйкес Кентау қаласына қарасты Ащысай ауылындағы түсті металл комбинаты руднигінің металлургиялық цехына тиесілі қалдықтар қоймасы мен ауыл шетіндегі өндірістік шахта қалдықтарын тиімді пайдалану және қайта өңдеу бағытындағы жұмыстар жүргізілуде. Аталған қалдықтарды шаруашылық айналымға тарту арқылы экологиялық жүктемені төмендету, өндірістік әлеуетті арттыру және өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беру көзделіп отыр.

Осыған орай облыстық кәсіпкерлік және сауда басқармасының басшысы Нұржігіт Мырзахметов шетелдік инвесторлармен кездесу өткізді. Аталған жобаға қызығушылық танытқан Hubei Nonmetallic Geological Company компаниясы нысанның инвестициялық тартымдылығын жан-жақты зерделеу, шлак жинақтарының ресурстық және технологиялық әлеуетін бағалау, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен әлеуетті инвесторлар арасындағы өзара іс-қимылдың ықтимал форматтарын айқындау мақсатында арнайы кездесу ұйымдастыруды жоспарлап отыр.

Кездесу барысында өнеркәсіптік қалдықтарды тиімді игеру жолдары, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелері, сондай-ақ жобаны іске асырудың кезеңдері мен негізгі шарттары жан-жақты талқыланды.

Hubei Nonmetallic Geological Company тексеру және зерттеу жұмыстарын жүргізу, оның ішінде геологиялық барлау және зертханалық зерттеулер саласында мол тәжірибеге ие. Компания бұған дейін Қазақстан Республикасының бірқатар өңірлерінде, атап айтқанда Ақтөбе, Алматы және Шиелі аймақтарында осындай жобаларды табысты жүзеге асырған. Аталған бастама өңірдегі өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеу арқылы экологиялық жүктемені азайтуға, инвестициялық ахуалды жақсартуға және өңір экономикасының тұрақты дамуына серпін беруге бағытталған.

Ащысайдың өндірістік әлеуеті өте жоғары және өңір дамуының берік негізі бола алады. Түркістан облысының өнеркәсіптік дамуында өзіндік орны бар, өндірістік әлеуеті жоғары аумақтардың бірі. Географиялық орналасуы, жер қойнауындағы пайдалы қазбалар қоры және еңбек ресурстарының жеткілікті болуы Ащысайды өндіріс пен кәсіпкерлікті дамытуға қолайлы аймақ ретінде қалыптастырды. Бұл аймақтың өндірістік әлеуетінің негізін тау-кен және өңдеу өнеркәсібі құрайды. Елді мекен маңында құрылыс материалдарына қажетті шикізат көздерінің болуы өндірістің осы бағытын дамытуға мүмкіндік береді. Әсіресе әк, инертті материалдар және басқа да құрылысқа қажетті өнім түрлерін өндіру жергілікті экономикаға серпін беретіні сөзсіз. Мұндай жобалар облыстың ішкі нарығын қамтамасыз етіп қана қоймай, алдағы уақытта көршілес өңірлерге өнім жеткізу әлеуетін кеңейтуге мүмкіндік беруі мүмкін.

Ал, өндірістің дамуы жұмыс орындарының көбеюіне тікелей әсер етеді.Болашақта Ащысайда кәсіпорындар іске қосылатын болса жергілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтып, ауыл халқының әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндіктер арта түседі. Сонымен қатар өндіріс орындары салынса, ауылдағы шағын және орта бизнестің дамуына жол ашады. Өндіріс орындарының айналасында қызмет көрсету, тасымалдау, техникалық қызмет көрсету және қосалқы өндірістер қалыптасатыны да анық. Бұл өз кезегінде шет елдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер туғызады. Алдағы кезеңде инфрақұрылымды жаңғырту арқылы өндірістердің тиімділігін арттыру да көзделуде. Себебі инфрақұрылымдық мүмкіндіктер де Ащысайдың өндірістік әлеуетін күшейте түседі. Электр энергиясы, көлік қатынасы және инженерлік желілердің қолжетімділігі өндіріс көлемін ұлғайтуға және жаңа инвестициялық жобаларды тартуға негіз болады.

Экологиялық қауіпсіздік мәселесі де назардан тыс қалмайды. Алдағы уақытта жүзеге асырылатын өндіріс орындарында экологиялық талаптарды сақтау, қалдықтарды азайту және өндірістік процестерді жаңғырту бағытында жұмыстар жүргізілетін болады. Бұл табиғи ресурстарды ұтымды пайдаланып, өңірдің экологиялық тепе-теңдігін сақтауға мүмкіндік береді. Ащысайдың өндірістік әлеуеті – өңір экономикасының маңызды тіректерінің бірі. Өндіріс көлемінің артуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және кәсіпкерліктің дамуы елді мекеннің әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартып, Түркістан облысының жалпы даму көрсеткіштеріне де оң ықпал етеді. Сондықтан, алдағы уақытта инвестиция тарту мен өндірісті жаңғырту арқылы Ащысайдың мүмкіндіктері одан әрі кеңейтуге нақты жоспарлар жасалуда.

Бүгінде Ащысай ауылында 1 мектепке дейінгі білім беру ұйымы, 2 жалпы білім беретін мектеп, 1 мәдениет үйі, 1 кітапхана, 2 спорт алаңшасы және 1 пошта байланыс бөлімшесі жұмыс істейді. Кезінде өндірісімен танылған елді мекенде қазіргі таңда шамамен 2 мың тұрғын бар. Ауылдағы жолдардың жалпы ұзындығы 15,12 шақырымды құрайды.

Түркістан облысының экономикалық ахуалын жақсарту, өңірге инвестиция тарту, отандық өндірісті дамыту мақсатында жоспарлы жұмыстар атқарылып келеді. Бүгін осы мақсатта Түркістанда кезекті жоба бастау алып, джинсы маталарын шығаратын кәсіпорынның іргетасы қаланды. Оған Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров, «Hygeia Textile Kazakhstan» ЖШС-ның директоры Жин Ёуйй қатысып, мақта-мата жібін иіру мен джинсы маталарын өндіру желілерінің құрылысының капсуласын салды.

– Бүгін Түркістан өңірінің жеңіл өнеркәсіп саласында стратегиялық маңызды жобаның іргетасы қалануда. Арнайы экономикалық аймақта «Hygeia Textile Kazakhstan» ЖШС-нің джинсы маталарын өндіру зауытының құрылысы басталады. Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында еліміздің жаңа экономикалық бағытын айқындап берді. Жолдаудың басты идеясы – мемлекетімізді инновация мен цифрлық технологияға негізделген экономикаға көшіру. Біріншіден, экономиканы әртараптандыру міндеті қойылды. Бұл ретте біз Түркістан облысында мақта кластерін дамытуды бастап кеттік. Бұдан былай өңірдегі мақта 100 пайыз өзімізде өңделіп, дайын өнімдер шығарылады. Солардың бірі – бүгін іргетасы қаланған зауыт еліміздің тоқыма өндірісін жаңа деңгейге шығарады. Мұнда жылына 30 мың тонна мақта-мата жібі мен 10 млн метр джинсы маталары өндіріледі. Дайын өнімдер Еуропа мен Орталық Азия елдеріне экспортқа шығарылады. Жоба толық жеке инвестиция есебінен жүзеге асырылуда. Бұл – Түркістан облысындағы ивестиция тарту жұмыстарының жарқын жемісі. Біздің алдымызда Түркістан облысын өзін толық қамтитын әрі терең өңдеу саласы дамыған өңірге айналдыру міндеті тұр. Өйткені, Түркістан – жеңіл өнеркәсіпті дамытуға қолайлы өңір. Бұл жаңа зауыт – импортты алмастыруға, экспорттық әлеуетті арттыруға бағытталған ірі жоба. Осы нысан іске қосылғанда Түркістан – Қазақстандағы тоқыма орталықтарының біріне айналары анық. Сондықтан жобаға атсалысқан инвесторларға алғысымды білдіремін! Жаңа жоба сәтті жүзеге асып, Түркістанның өндірісі дами берсін! – деді Нұралхан Оралбайұлы.

Аталған нысанда жылына 10 млн метр джинсы маталары өндірілмек. Жобаның жалпы құны 23,3 млрд теңгені құрайды. Сондай-ақ мұнда мыңнан аса жаңа жұмыс орнын құру көзделген. Нысанның жалпы аумағы 20 гектарды қамтиды. Зауыт жұмысына қажетті жабдықтар толық заманауи технологиялармен қамтылады. «Turan» арнайы экономикалық аймағында орналасқан нысан жеке инвестор есебінен жүргізіледі. Жобаны үш кезең бойынша жүзеге асыру жоспарланып отыр. Жалпы, облыстағы индустриалды аймақтар, шағын өндірістік парктер мен арнайы экономикалық аймақтардың жұмысын жандандыру нәтижесінде 10 айда өнеркәсіп өнім көлемі 1,3 трлн. теңгеге жетіп, өсім деңгейі 113,4 пайызды құрады.

Түркістан қаласындағы «Тұран» арнайы экономикалық аймағы – кәсіпкерлер мен инвесторлар үшін жаңа мүмкіндіктер алаңы болып табылады. «Тұран» арнайы экономикалық аймағы Түркістан қаласының әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыру, инвестиция тарту және жаңа өндіріс орындарын ашу мақсатында құрылған. Бұл аймақ – өңірді индустриялық және инновациялық тұрғыда дамытуға бағытталған маңызды жоба. Арнайы экономикалық аймақтың басты мақсаты – отандық және шетелдік инвесторлар үшін қолайлы жағдай жасау. Осы мақсатта аймақ аумағында инфрақұрылым толық жүргізіліп, кәсіпкерлерге инженерлік желілер, жол, байланыс және коммуналдық қызметтер қолжетімді етілген. Сонымен қатар, арнайы экономикалық аймақ резиденттеріне салықтық және кедендік жеңілдіктер қарастырылған. Арнайы экономикалық аймағында жүзеге асырылатын жобалар негізінен: өндіріс пен өңдеу саласын дамытуға, құрылыс индустриясына, логистика мен қойма қызметіне, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуге бағытталған. Бұл бағыттар өңір экономикасының әртараптануына және қосылған құны жоғары өнім шығаруға мүмкіндік береді.

Аймақтың тағы бір маңызды артықшылығы – жаңа жұмыс орындарының ашылуы. «Тұран» арнайы экономикалық аймағында іске асырылып жатқан жобалар нәтижесінде жүздеген тұрғын тұрақты жұмыспен қамтылып, жастарға жаңа мүмкіндіктер берілуде. Бұл халықтың әл-ауқатын арттырып, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді. Арнайы экономикалық аймақтың жалпы аумағы 400 гектардан асады, бүгінде оның басым бөлігінде инженерлік инфрақұрылым толық жүргізілген. Бүгінде экономикалық аймақта 20-дан астам инвестициялық жоба тіркелген және жалпы инвестиция көлемі 200 млрд теңгеден асқан. Жалпы жобалар толық іске қосылған жағдайда 2 000-нан астам тұрақты жұмыс орны ашылады. Қазіргі таңда бірқатар өндіріс нысандары іске қосылып, қалған жобалар құрылыс және монтаж кезеңінде. 2025 жылы бұл аймақта өндірістік белсенділік айтарлықтай артып, оның нәтижесі өңір экономикасына тікелей әсер ете бастады. Алдағы уақытта «Тұран» арнайы экономикалық аймағы тек Түркістан облысының ғана емес, бүкіл оңтүстік өңірдің индустриялық орталығына айналады деп күтілуде.

Түркістан облысы, Түлкібас ауданында өңірдің индустриялық әлеуетін арттыруға бағытталған ірі өндірістік жоба – «Састөбе» инновациялық кешені» ЖШС-нің заманауи талапқа сай, сапалы әк шығаратын зауытының салтанатты ашылу рәсімі өтті. Маңызды іс-шараға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, зауыттың іске қосылуымен құттықтап, жаңа өндіріс орны өңір экономикасының дамуына серпін беретінін атап өтті.

« – Алдымен баршаңызды келе жатқан Тәуелсіздік күнімен шын жүректен құттықтаймын! Мереке қарсаңында «Састөбе» инновациялық кешені» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жаңа әк зауыты ашылуда. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өз Жолдауында экономиканы әртараптандыру, өндіріс орындарын ашу бағыттарына айрықша тоқталды. Ел экономикасының негізгі басымдығы шикізат емес, жоғары технологиялық өндіріс пен инновациялық индустрия болуы тиіс. Түркістан облысында осы бағытта ауқымды жұмыстар жүргізіліп жатыр. Біз өндіріс орындарын ашуға, терең өңдеу саласына басымдық бердік. Сол жұмыстар нәтижесінде облысымыз халықаралық талапқа сай заманауи зауытпен толығып отыр. Осыдан бірнеше ай бұрын сіздермен ірі кешеннің құрылысының басталуына куә болып едік. Міне, аз ғана уақыт ішінде зауыт құрылысының алғашқы кезеңі аяқталып, әк шығару зауыты өндірісін бастағалы отыр. Бұл Түркістан облысы ғана емес, тұтас еліміз үшін маңызды оқиға. Жалпы құны 180 млрд теңге болатын жоба арқылы ауданның ғана емес, облыстың өндіріс көлемі артады. Жалпы, мыңға жуық жұмыс орны ашылса, бүгінгі әк зауытының өзінде жүзге жуық жерлесіміз жұмысқа орналасуда. Осы ретте маңызды жобаны жүзеге асырған инвесторға, жауапты азаматтарға алғысымды білдіремін! Зауыт ұжымына сәттілік, денсаулық және берекелі табыс тілеймін! Жаңа зауыттар ашылып, облысымыз дами берсін! – деді облыс әкімі Нұралхан Көшеров.

«Sinoma-TCDRI» компаниясының жоба басшысы Жу Сианг Го мен «Саутс-Ойл» компаниясының президенті Серікжан Сейітжанов та құттықтау сөз сөйлеп, бұл өндіріс орны елімізді отандық өніммен толық қамтитынын жеткізді.

« – Соңғы жылдары Түркістан облысында өнеркәсіпті дамытуға ерекше көңіл бөлініп келеді. Соның айқын дәлелі – Түлкібас ауданында іске қосылған заманауи әк шығару зауыты. Бұл жоба өңірдің индустриялық әлеуетін арттыруға бағытталған ірі өндірістік бастамалардың бірі болып отыр. Әк – құрылыс саласында, жол құрылысы, цемент өндірісі, металлургия, химия өнеркәсібі және ауыл шаруашылығында кеңінен қолданылатын маңызды өнім. Осыған дейін мұндай өнімдердің бір бөлігі сырттан тасымалданып келсе, жаңа зауыттың іске қосылуы ішкі нарықты отандық өніммен қамтуға мүмкіндік берді. Зауыт заманауи технологиялармен жабдықталған және экологиялық талаптарға толық сай келеді. Өндіріс үдерісінде қауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлініп, қоршаған ортаға келетін әсерді барынша азайту көзделген. Бұл – бүгінгі өндіріс орындарына қойылатын басты талаптардың бірі. Өндірістік қуаты жағынан алғанда, зауыт толық іске қосылған кезде жылына жүздеген мың тонна әк өндіруге қабілетті. Сонымен қатар, болашақта өндірісті кеңейту арқылы құрылыс материалдарының басқа да түрлерін шығару мүмкіндігі қарастырылып отыр. Бұл облыста қосылған құны жоғары өнім өндірісін арттыруға жол ашады. Әк шығару зауытының іске қосылуы жұмыспен қамту мәселесін шешуде де маңызды рөл атқаруда. Кәсіпорында жергілікті тұрғындар тұрақты жұмыспен қамтылып, жаңа жұмыс орындары ашылды. Бұл – әсіресе ауыл жастары үшін үлкен мүмкіндік. Жұмысшылардың біліктілігін арттыру, өндірістік тәжірибе жинақтау бағытында да жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Экономикалық тұрғыдан алғанда, зауыттың жұмысы өңір бюджетіне түсетін салық көлемін арттырып, шағын және орта бизнеске серпін беріп отыр. Кәсіпорын айналасында логистика, қызмет көрсету, тасымал сияқты қосалқы салалар да дамуда. Бұл – бір ғана зауыттың бірнеше бағытта экономикалық пайда әкеліп отырғанының айғағы.» – деді, «Саутс-Ойл» компаниясының президенті Серікжан Сейітжанов

Сонымен қатар, бұл өндіріс орны Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттыруға ықпал етуде. Ірі жобаның сәтті іске асуы өзге инвесторларға оң әсер беріп, жаңа өндірістердің ашылуына жол ашады. Түркістан облысындағы әк шығару зауыты – өңірдің индустриялық дамуындағы маңызды қадам. Ол ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын ашып, экономиканың өсуіне нақты үлес қосып отыр. Мұндай жобалар облыстың болашағын айқындап, халықтың әл-ауқатын арттыруға қызмет етеді.

Жалпы құны 180 млрд. теңге болатын жобаның құрылысы 2026-2027 жылдары аяқталады деп жоспарланған. Биыл 32 млрд теңге инвестициялық қаржыға әк өндірістік кешені іске қосылды. «Састөбе инновациялық кешені» ЖШС-нің негізгі мақсаты – әк, каустикалық сода, кальций карбиді, ПВХ және цемент өндірісін жолға қою. Зауыт толық қуатына шыққанда жылына 400 мың тонна әк, 100 мың тонна каустикалық сода, 120 мың тонна ПВХ, 200 мың тонна кальций карбиді және 1 млн тонна цемент өндірмек.

Кәсіпорынның іске қосылуы өңірдегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге де оң ықпал етеді. Жоба аясында жалпы мыңға жуық адам тұрақты жұмыспен қамтылады, оның ішінде биыл 100 жаңа жұмыс орны ашылды. Салтанатты рәсімде облыс әкімі зауыт аумағын аралап, өндірістік үдерістермен, заманауи технологиялармен және еңбек жағдайымен танысты. Өндірістің экологиялық талаптарға сай жүргізілуі мен қауіпсіздік мәселелеріне ерекше назар аударуды тапсырды. Айта кетейік, Түркістан облысында инвестиция тарту мен өндіріс орындарын ашуға басымдық берілген. Бұл бағыттағы жұмыстар тұрақты жалғасады.