Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы аясында Қарашық өзенінің бойында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экобағы ашылды. Жаңа демалыс аймағының ашылу салтанатына орай «Жаңа Конституция – халықтың құқықтық мәдениеті» атты ауқымды іс-шара өтті. Салтанатты жиынға қатысқан Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қала тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.
– Санаулы күндерден кейін бүкіл ел болып қолдап, дауыс берген Жаңа Конституция күшіне енеді. Осы Ата Заңымызды қолдау мақсатында халықтың ұсынысымен барлық аудан, қалада түрлі іс-шаралар өткізілді. Соның қорытындысы ретінде бүгін барлығымыз ауқымды акцияға жиналып отырмыз. Түркістан жұртшылығы референдумға қатысу бойынша елімізде көшбасшылар қатарында болып, бірлік пен отаншылдықтың үлгісін көрсетті. Осы орайда, Мемлекет басшысы референдумға қолдау білдірген Түркістан халқына шынайы ризашылығын жеткізді. Президентіміз күні кеше ел болып қабылдаған жаңа Конституция туралы «Жалпыұлттық референдум кезінде халқымыз мемлекеттің келешегін айқындайтын тарихи таңдауын жасады. Конституция еліміздің саяси және идеологиялық арқауы ретінде ұзақ жыл бойы халық игілігіне қызмет етеріне сенемін» деген болатын. «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы Жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарының бірі болып орнықты. Бұл тарихи қадамды еліміздің саналы қоғамы мен білімді жастары зор ықыласпен қолдауда. Мемлекет басшысының тапсырмасымен ашылған жаңа экопарк жай ғана демалыс орны емес, бүкіл Түркістан жұртшылығы мен қонақтары бас қосып, спортпен шұғылданып, бос уақытын тиімді өткізетін заманауи демалыс орны. Жаңа Конституция – біздің болашағымыздың берік іргетасы. Ата Заңымыз еліміздің айбынын асырып, Қазақстанымыз мәңгілік жасай берсін! – деді Нұралхан Көшеров.
Түркістан облысының құрылғанына 8 жыл толды. Осы кезеңде Мемлекет басшысы мен Үкіметтің қолдауымен өңір қарқынды дамыды. 1991–2017 жылдары 8,7 млн ш.м тұрғын үй, 616 мектеп, 386 денсаулық, 21 мәдениет және 23 спорт нысаны салынса, соңғы 8 жылда оның елеулі бөлігі жүзеге асты: тұрғын үйдің 77%-ы (6,7 млн ш.м), мектептердің 35%-ы (214), денсаулық нысандарының 57%-ы (219) бой көтерді. Сонымен қатар 801 елді мекен 100% ауыз сумен қамтылып, халықтың 90%-ы газға қосылды. Өңірлік өнім көлемі 8 жылда 3 есеге артты.
Салтанатты шараға Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басшысы Сабырғали Балғалиев және жастарға қолдау көрсетіп жүрген қоғам белсендісі Ерболат Балғабаев сөз сөйлеп, жастарды заңды құрметтеуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға және ел дамуына үлес қосуға шақырды.
Жалпы, экобақ аумағында жергілікті климатқа бейімделген тұранғы, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары егілген. Бұдан бөлек экобақта 4 көпір, күн панельдерімен жұмыс істейтін 170 шам, 3 волейбол алаңы, 1 футбол алаңы, 4 мың ш.м. балалар ойын алаңы, балық аулайтын арнайы 3 жағажай, 11 от жағу алаңы, орындықтар, барбекю аймақтары, сондай-ақ тас пен ағаштан жасалған мүсіндер орнатылған. Құрылысқа экологияға зиян келтірмейтін материалдар пайдаланылды.
Мерекелік кеште қазақ эстрадасының танымал жұлдыздары өнер көрсетті. Сахна төрінде Айдана Меденова, Ұшқын Жамалбек және Alem және тағы басқа өзге де өнер жұлдыздары әннен шашу шашып, жұртшылыққа көтеріңкі көңіл күй сыйлады.
Қоршаған ортаның тазалығы мен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – бүгінгі таңда мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану, қоршаған ортаны қорғау және халыққа қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру мәселелеріне айрықша мән беріп келеді. Осы бағыттағы міндеттерді іске асыру жергілікті жерлердегі нақты жұмыстармен тікелей сабақтас.
Осыған орай, Сайрам ауданында қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жүйелі жұмыстар жалғасуда. Соның бірі – Қарамұрт ауылындағы карьер аумағында жинақталған мұнай қалдықтарын шығару және арнайы өңдеуге жіберу жұмыстары. Бұған дейін аудан аумағындағы экологиялық мәселелерді шешу мақсатында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары басталып, бұл іске арнайы техникалар жұмылдырылған болатын. Қазіргі таңда аталған аумақта жиналған қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және оларды арнайы өңдеу орындарына тасымалдау кезеңі қолға алынды.
Сайрам ауданынан шыққан алғашқы жүк көліктері Қызылорда облысында орналасқан «Кендор» ЖШС мекемесіне жөнелтілді. Әрбір жүк көлігіне шамамен 25 тоннаға дейін мұнай қалдықтары тиелуде. Қалдықтарды арнайы орындарға шығару арқылы олардың қоршаған ортаға кері әсерін төмендету, топырақтың ластану қаупін азайту және аумақтың экологиялық жағдайын жақсарту көзделіп отыр.
Бұл жұмыстар Мемлекет басшысының экологиялық ахуалды жақсарту жөніндегі тапсырмаларымен үндеседі. Президенттің 2024 жылғы 2 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту және қоршаған ортаны қорғаудың маңызын кеңінен дәріптеу қажеттігі атап өтілді. Бұл ретте экологиялық мәселелерді шешу тек республикалық деңгейдегі ірі жобалармен шектелмей, әрбір өңір мен елді мекендегі нақты проблемаларды жүйелі түрде шешуді талап етеді.
Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары да осы ұстанымның жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі экологиялық қауіпсіздік ең алдымен адам өмір сүретін ортаның тазалығынан басталады. Жердің, ауаның және су көздерінің ластануына жол бермеу – қоршаған ортаны қорғаудың негізгі талаптарының бірі.
Мұнай қалдықтары – қоршаған ортаға әсер етуі мүмкін қауіпті қалдықтардың бірі. Сондықтан оларды белгіленбеген орындарда сақтамай, тиісті талаптарға сәйкес жинау, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, Қарамұрт ауылындағы жұмыстардың басты мақсаты – экологиялық тәуекелдерді азайтып қана қоймай, ластанған аумақты кезең-кезеңімен тазарту арқылы тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру. Экологиялық мәселелерді шешуде мемлекеттік органдармен қатар, кәсіпорындар мен жергілікті қоғамдастықтардың жауапкершілігі де ерекше. Өндірістік және басқа да қалдықтарды дұрыс басқару, оларды қоршаған ортаға зиян келтірмейтін тәсілмен кәдеге жарату – тұрақты дамудың маңызды шарттарының бірі.
Мемлекет басшысы экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселесіне де үнемі назар аударып келеді. 2024 жылы басталған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында ел көлемінде абаттандыру, көгалдандыру, аумақтарды тазарту және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған көптеген шаралар жүзеге асырылды. Президент бұл бастаманың мәнін тазалықты бір реттік акция емес, қоғамның күнделікті мәдениетінің бір бөлігіне айналдыру қажеттігімен байланыстырған.
Сонымен қатар қалдықтарды басқарудың заманауи жүйесін қалыптастыру, қалдықтарды сұрыптау және полигондарды дамыту мәселелеріне де назар аударылды. Сайрам ауданында атқарылып жатқан жұмыстар осы бағыттағы міндеттердің жергілікті жерде жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді. Қарамұрт ауылындағы карьер аумағынан мұнай қалдықтарын арнайы өңдеу орындарына шығару – экологиялық қауіптің алдын алуға бағытталған маңызды қадам. Мұндай жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі қоршаған ортаның жағдайын жақсартуға, жер ресурстарын қорғауға және елді мекендердің санитарлық-экологиялық ахуалын тұрақтандыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда мұнай қалдықтарын шығару және тасымалдау жұмыстары жалғасып жатыр. Процесс барысында қалдықтарды белгіленген талаптарға сәйкес тиеу, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу мәселелеріне басымдық берілуде. Жұмыстар құзырлы мемлекеттік органдардың тұрақты бақылауында жүргізілуде. Экологиялық қауіпсіздік – бір күнде шешілетін мәселе емес. Ол жүйелі бақылауды, жауапкершілікті және нақты іс-қимылды қажет етеді. Сондықтан Сайрам ауданында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын тазарту бағытында қолға алынған жұмыстар қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың жергілікті деңгейдегі маңызды жалғасы болып табылады.
Таза әрі қауіпсіз қоршаған орта қалыптастыру – қазіргі ұрпақтың ғана емес, келешек буынның алдындағы ортақ міндет. Осы тұрғыдан алғанда, әрбір ластанған аумақты қалпына келтіру, өндірістік қалдықтарды қауіпсіз басқару және экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету – елді мекендердің тұрақты дамуына жасалған маңызды қадам.
Түркістан облысында Бұхар бұғысы көбейіп келеді. Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бастамасымен «Сырдария – Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі мекемесінің ұйымдастыруымен өткен баспасөз турында журналистер Сырдария маңындағы тұқымбақта күтімге алынған бұхар бұғыларының жай-күйімен танысты.
Бұхар бұғыларын сақтау және көбейту мақсатында 1999 жылы Бүкіл дүниежүзілік жабайы табиғат қорының (WWF) қолдауымен Түркістан орман шаруашылығы мекемесінің Қызылшаруа орманшылығы аумағында арнайы тұқымбақ құрылды. Бүгінде тұқымбақтың аумағы 22 гектарды құрайды. Биіктігі 3 метрлік темір тормен қоршалған.
Тұқымбақ жанына қызметтік тұрғын үй салынып, бұғы бағушыларға пайдалануға берілген. Аумағын күзетуге және бақылап отыру үшін бейнебақылау камералары орнатылған. Бүгінгі таңда барлығы қалыпты жағдайда жұмыс істеп тұр.
Түркістан қаласының 1500 жылдығына сыйға тартылған Бұхар бұғысының саны бүгінде 319-ға жетті. Оның 41-і «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркіне қарасты тұқымбақта көбейіп жатыр. Қалғандарын Шөгірлі тұқымбағына жерсіндіріліп, сондай-ақ Сырдария өзенінің бойындағы тоғайға еркіндікке жіберілген. Қызыл кітапқа енген жануарлардың жыл санап көбейіп келе жатқаны бұл табиғат жанашырларының ширек ғасырлық еңбегінің нәтижесі.
Инспекторлардың айтуынша, Бұхар бұғыларының бас санының түгелділігі мекеме қызметкерлері тарапынан тұрақты қатаң қадағалануда. Өсіп-өнуіне бақылау жасау мақсатында, Бұхар бұғылардың тіршілігі, фототұтқыштар мен фотоаппараттар арқылы суреттерге түсірілуде.
Сонымен қатар мемлекет тарапынан бұғыларды күтіп-баптау, жем-шөбін жеткізу, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және тағы басқа да қежетті қолдау көрсетілуде.
Баспасөз туры аясында журналистер қырғауыл тұқымбағының тыныс-тіршілігімен де танысты.
Қызылшаруа орманшылығы аумағында Сырдария қырғауылын көбейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатт ерекше қорғалатын табиғи аумақтың №21 орамында 2017 жылы жалпы аумағы 2 гектарды құрайтын қырғауыл тұқымбағы пайдалануға берілді.
Бүгінде мұнда 1 құсшы және 2 құсшы көмекшісі жұмыс істейді. Тұқымбақта 2012 бас Сырдария қырғауыл құсы күтіп бапталуда.
Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.
Осы орайда Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының ұйымдастыруымен Сырдария өзенінің жағасында «Мөлдір бұлақ» акциясы өтті.
Тазалық шарасына Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқарма басшысының орынбасары Мұхтар Төлепов, «Сырдария-Түркістан» мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің орманшылары мен «Отырар орман және жануарлар әлемін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі» КММ-нің инспекторлары және бұқаралық ақпарат құралдары қатысты. Жалпы 70-тен астам адам жұмылдырылып, Көксарай көпірінің маңы қоқыстан тазартылды.
Облыс аумағында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында бірқатар іс-шаралар тұрақты түрде жүзеге асырылуда. Биыл өңірдегі елді мекендер бойынша жалпы 7 257 іс-шара жоспары бекітіліп, күнделікті сенбіліктер мен тазалық шаралары өтуде. Атап айтқанда, «Тазару күні», «Тазалық эстафетасын», «ТазаLIKE» экофестивалі, «Халықаралық қалдықсыз күні», «Мөлдір бұлақ», «Таза қала», «Таза ауыл», «Таза аула», «Жасыл болашақ» сияқты ауқымды экологиялық акциялар ұйымдастырылды.
Сонымен қатар аудандарда «Бір адам – бір ағаш», «Талмен түлеген туған жер», «Парктер шеруі», «Жасыл белдеу» сияқты көптеген бастамалар жүзеге асырылып, тұрғындардың белсенділігі артып келеді. Аталған жұмыстарға 355 мың тұрғындар мен 1 222 арнайы техника жұмылдырылып, жалпы 379 тонна қоқыс шығарылған.
Биыл «Таза Қазақстан» бағдарламасын іске асырудың жан-жақты кешенді жоспарлары бекітіліп, орындалуы тұрақты бақылауда.
Айта кетсек, Түркістан облысында биыл 1 миллион түп ағаш отырғызу жоспарланып отыр. Қазіргі таңда 332 мыңнан астам көшет егілді.
В День города в Шымкенте состоялось торжественное открытие одного из крупнейших экологических парков, созданного на территории бывшего мусорного полигона в микрорайоне «Достык». В церемонии приняли участие аким города Габит Сыздыкбеков, жители и гости мегаполиса.
Новый Экопарк стал наглядным примером масштабного преобразования городской среды и восстановления ранее нарушенных территорий. Проект, старт которому был дан в октябре 2024 года, реализован в сжатые сроки и уже сегодня представляет собой современное общественное пространство, ориентированное на отдых, спорт и семейный досуг.
Следует отметить, проект реализован в рамках исполнения поручений Главы государства по развитию сети экопарков и расширению зелёного фонда городов, в том числе в контексте экологической акции «Таза Қазақстан».
Особую символичность объекту придаёт его название – «Экопарк», выбранное на начальном этапе реализации проекта совместно акимом города и представителями средств массовой информации.
Общая площадь нового общественного пространства составляет порядка 45 га. Здесь создана современная инфраструктура для комфортного отдыха горожан, включая искусственный водоём, смотровые площадки, пешеходные маршруты с использованием природных материалов, системы освещения, деревянные скамейки и малые архитектурные формы.
Особое внимание уделено озеленению территории. В рамках проекта высажено более 5 тыс. деревьев и кустарников, подобранных с учётом климатических условий региона. Новый парк станет частью зелёного каркаса Шымкента и будет способствовать улучшению экологической ситуации в городе.
Открытие Экопарка стало ещё одним этапом последовательной работы по развитию общественных пространств мегаполиса. Преобразование территории бывшего полигона в современную зелёную зону наглядно демонстрирует, как такие участки могут быть возвращены городу в виде комфортной и востребованной среды для жизни.
Қала күніне орай Шымкентте Достық шағынауданындағы бұрынғы қоқыс полигонының аумағынан ең ірі экологиялық саябақтардың бірі – жаңа Экопарк салтанатты түрде ашылды. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, мегаполис тұрғындары мен қонақтары қатысты.
Жаңа Экопарк қалалық ортаны ауқымды жаңғыртудың және бұрын экологиялық тұрғыдан бүлінген аумақтарды қалпына келтірудің жарқын үлгісіне айналды. Құрылысы 2024 жылдың қазан айында басталған жоба қысқа мерзімде жүзеге асырылып, бүгінде демалысқа, спортпен шұғылдануға және отбасылық уақыт өткізуге арналған заманауи қоғамдық кеңістік ретінде пайдалануға беріліп отыр.
Айта кету керек, жоба Мемлекет басшысының экопарктер желісін дамыту және қалалардағы жасыл желек қорын кеңейту жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында, сондай-ақ, «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы шеңберінде жүзеге асырылды.
Нысанның ерекшелігінің бірі – оның атауында. «Экопарк» атауын жобаны іске асырудың бастапқы кезеңінде қала әкімі мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері бірлесіп таңдаған болатын.
Жаңа қоғамдық кеңістіктің жалпы аумағы шамамен 45 гектарды құрайды. Мұнда тұрғындардың жайлы демалуына арналған заманауи инфрақұрылым қалыптастырылған. Атап айтқанда, жасанды су айдыны, бақылау алаңдары, табиғи материалдар қолданылған жаяу жүргіншілер жолдары, жарықтандыру жүйесі, ағаш орындықтар және шағын сәулеттік нысандар орнатылған.
Аумақты көгалдандыруға ерекше назар аударылды. Жоба аясында өңірдің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып, 5 мыңнан астам ағаш пен бұта егілген. Осылайша жаңа саябақ Шымкенттің жасыл қаңқасының бір бөлігіне айналып, қаладағы экологиялық ахуалды жақсартуға өз үлесін қоспақ.
Экопарктің ашылуы мегаполистегі қоғамдық кеңістіктерді дамыту бағытындағы жүйелі жұмыстың тағы бір маңызды кезеңі болды. Бұрынғы қоқыс полигонының орнын заманауи жасыл аймаққа айналдыру мұндай жерлерді қала тұрғындары үшін қолайлы әрі сұранысқа ие өмір сүру ортасына айналдырудың нақты үлгісін көрсетеді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған бастамаларында қоршаған ортаны қорғау, елді мекендерді абаттандыру және экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселелеріне айрықша мән беріліп келеді. Президенттің тапсырмалары негізінде елімізде табиғатты қорғау, қоршаған ортаның тазалығын қамтамасыз ету және халықтың экологиялық жауапкершілігін арттыру бағытында жүйелі жұмыстар қолға алынған. Осы бағыттағы маңызды бастамалардың бірі – «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – қоршаған ортаны таза ұстауды тек бір реттік сенбілікпен шектемей, қоғамда тазалыққа деген тұрақты көзқарас қалыптастыру, табиғи ресурстарға ұқыпты қарау мәдениетін орнықтыру және әр азаматтың туған жеріне деген жауапкершілігін арттыру. Бұл бастама Сайрам ауданында да кеңінен қолдау тауып, аудан көлемінде санитарлық-тазалық, абаттандыру және көгалдандыру жұмыстары тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Мұндай шаралар Мемлекет басшысының қоршаған ортаны қорғауға, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсартуға және азаматтардың өмір сүруіне қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған тапсырмаларының жергілікті деңгейде жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді.
Жақында Сайрам ауданында кезекті санитарлық-тазалық жұмыстары ұйымдастырылды. Негізгі іс-шара Көлкент ауылдық округіне қарасты Көлкент ауылында орналасқан табиғи маңызы бар «Мыңбұлақ» бұлағының аумағында өткізілді. Табиғи нысанның тазалығын сақтау – тек санитарлық талаптарды орындау ғана емес, сонымен бірге ұрпақтан-ұрпаққа жеткен табиғи мұраны қорғаудың маңызды бөлігі. Тазалық жұмыстарына 400-ге жуық тұрғын белсенді қатысып, арнайы 7 техника жұмылдырылды. Сенбілік барысында бұлақ маңы мен оған іргелес аумақтар тазартылып, жиналған тұрмыстық қалдықтар мен күл-қоқыстар арнайы техникалардың көмегімен шығарылды. Нәтижесінде шамамен 4 тоннаға жуық қоқыс жиналып, белгіленген орындарға жеткізілді.
«Мыңбұлақ» бұлағы аумағындағы тазалық жұмыстарының маңызы ерекше. Себебі табиғи су көздерінің тазалығы мен қоршаған ортаның жай-күйі халықтың тұрмыс сапасына тікелей әсер етеді. Су көздерін ластанудан қорғау, бұлақтар мен өзендердің маңын таза ұстау – экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыттарының бірі. Сондықтан мұндай аумақтарды жүйелі түрде тазалап, абаттандыру және табиғи ортаны сақтауға бағытталған жұмыстарды тұрақты жүргізу – жергілікті атқарушы органдармен қатар, тұрғындардың да ортақ міндеті. Сайрам ауданындағы тазалық шаралары тек бір ғана елді мекенмен шектелген жоқ. Ауданның барлық 11 ауылдық округінде санитарлық-тазалық жұмыстары қатар ұйымдастырылды. Ауылдар мен елді мекендердің көшелері, арық-атыздар, қоғамдық орындар, кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің аумақтары тазартылып, абаттандыру жұмыстары жүргізілді.
Жалпы аудан көлеміндегі сенбілікке 3176 адам қатысып, 14 арнайы техника жұмылдырылды. Бір күннің өзінде 11 тонна қоқыс шығарылып, елді мекендердің тазалығын қамтамасыз етуге бағытталған ауқымды жұмыстар атқарылды. Бұл көрсеткіш аудан тұрғындарының «Таза Қазақстан» бастамасына белсенді түрде қолдау білдіріп отырғанын аңғартады.
Мемлекет басшысының бастамаларында қоғам мен биліктің өзара іс-қимылы, азаматтардың ортақ жауапкершілігі және қоғамдық мәдениеттің маңызы үнемі атап өтіледі. «Таза Қазақстан» бағдарламасының да ерекшелігі – оның тек мемлекеттік органдардың жұмысы ретінде қарастырылмай, бүкіл қоғамды ортақ іске жұмылдыруында. Өйткені қоршаған ортаның тазалығы ең алдымен әр азаматтың күнделікті әрекетінен басталады. Аудан аумағында өткізілген сенбілік осы тұрғыдан алғанда, жергілікті атқарушы органдар мен тұрғындардың бірлескен жұмысының нақты көрінісі болды. Ауыл тұрғындарының тазалық шараларына белсенді қатысуы туған жерге деген жанашырлықтың, қоғамдық жауапкершіліктің және елді мекендерді көркейтуге деген ортақ ниеттің белгісі.
Бүгінде тазалық мәселесі тек қоқыс жинаумен ғана шектелмейді. Ол – қоршаған ортаға деген көзқарасты өзгертуді, экологиялық мәдениетті қалыптастыруды, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды және келешек ұрпаққа таза әрі қауіпсіз орта қалдыруды көздейтін кешенді бағыт. Осыған байланысты жергілікті деңгейде атқарылып жатқан жұмыстардың тұрақты әрі жүйелі болуы аса маңызды. Сайрам ауданында бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Ауылдық округтердегі көшелер мен қоғамдық орындарды абаттандыру, арық-атыздарды тазалау, заңсыз қоқыс орындарының алдын алу, көгалдандыру және санитарлық тазалықты қамтамасыз ету бойынша жұмыстар тұрақты бақылауда болады. Сонымен қатар тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыру, жастарды табиғатты қорғау ісіне тарту және қоғамдық орындарды таза ұстауға шақыру бағытындағы түсіндіру жұмыстарының да маңызы зор.
Президенттің экологиялық бастамаларының түпкі мақсаты – табиғат пен адам арасындағы үйлесімділікті сақтау, азаматтарға қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру және қоршаған ортаны қорғауды жалпыұлттық құндылық деңгейіне көтеру. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда орталық мемлекеттік органдармен қатар, облыстық және аудандық деңгейдегі жергілікті атқарушы органдардың атқаратын рөлі ерекше. Сайрам ауданындағы «Мыңбұлақ» бұлағы маңында және ауданның барлық 11 ауылдық округінде жүргізілген тазалық жұмыстары осы ортақ міндеттің нақты нәтижесін көрсетіп отыр. Үш мыңнан астам тұрғынның бір күнде ортақ іске жұмылуы – қоғамның экологиялық мәселелерге деген жауапкершілігі артып келе жатқанын білдіреді.
Тазалық – бір күндік науқан емес, күнделікті өмір салты болуы тиіс. Әрбір тұрғын өз ауласын, көшесін, ауылын таза ұстауға үлес қосқанда ғана елді мекендердің көркі артып, қоршаған орта қорғалады. Сондықтан «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясындағы жұмыстарды тек сенбілік ретінде емес, қоғамдық сананы жаңғыртуға бағытталған маңызды бастама ретінде қабылдаған жөн. Сайрам ауданында атқарылып жатқан жұмыстардың басты мәні де осында. Табиғи байлықты сақтау, елді мекендерді таза ұстау, қоршаған ортаны қорғау және халықтың экологиялық мәдениетін арттыру – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар Мемлекет басшысының бастамаларын жергілікті жерде тиімді жүзеге асырумен қатар, азаматтардың өзара жауапкершілігін нығайтуға да ықпал етеді.
Алдағы уақытта да Сайрам ауданында тазалық пен абаттандыру шаралары тұрақты түрде жалғасып, тұрғындардың белсенділігі арта түсері сөзсіз. Себебі таза аудан – жайлы орта, ал таза табиғат – ұлттың болашағына қалдырылатын ең қымбат мұра. «Таза Қазақстан» идеясы әрбір азаматтың күнделікті өмір салтына айналғанда ғана елді мекендердің экологиялық ахуалын жақсартуға және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жұмыстар нақты нәтижесін береді.
В Сарыагашском районе последовательно реализуются проекты, направленные на развитие инженерной инфраструктуры и повышение качества жизни населения. Одним из важных направлений остается обеспечение жителей сельских населенных пунктов качественной питьевой водой и доступной медицинской помощью. С целью ознакомления с ходом строительных работ аким района Арман Абдуллаев посетил Акжарский сельский округ, где проинспектировал реализацию ряда социально значимых проектов. В ходе рабочей поездки глава района ознакомился с темпами строительства объектов водоснабжения и здравоохранения, проверил качество выполняемых работ и обсудил с ответственными специалистами дальнейшие этапы реализации проектов.
Особое внимание в настоящее время уделяется модернизации системы питьевого водоснабжения села Акжар. Населенный пункт насчитывает около 7 тысяч жителей, и обеспечение населения бесперебойным доступом к чистой питьевой воде является одной из приоритетных задач местных исполнительных органов. На сегодняшний день на объекте активно ведутся строительно-монтажные работы. Подрядной организацией осуществляется ограждение территории водонапорного резервуара, прокладка новых водопроводных труб диаметром 110 и 160 миллиметров, а также монтаж специальных водопроводных колодцев. По информации ответственных специалистов, уже проложено около 30 километров водопроводных сетей и установлено 150 колодцев, что свидетельствует о значительном объеме выполненных работ.
Реализация проекта позволит не только обеспечить жителей качественной питьевой водой, но и существенно повысить надежность всей системы водоснабжения. Кроме того, проектом предусмотрена полная замена устаревших водопроводных сетей, которые эксплуатировались на протяжении многих лет и требовали обновления. После завершения всех работ жители села смогут пользоваться современной системой водоснабжения, отвечающей действующим санитарным и техническим требованиям. Развитие инфраструктуры водоснабжения имеет большое значение для дальнейшего социально-экономического развития сельской местности. Доступ к чистой воде напрямую влияет на санитарно-эпидемиологическую ситуацию, состояние здоровья населения и уровень комфорта проживания граждан. Именно поэтому подобные проекты находятся на постоянном контроле районного акимата.
В рамках рабочей поездки Арман Абдуллаев также ознакомился с ходом строительства новых медицинских объектов в населенных пунктах Акжар и Дихан баба. В настоящее время на объектах выполняются работы по кирпичной кладке и возведению основных конструкций зданий. После завершения строительства медицинские учреждения будут оснащены необходимым оборудованием для оказания первичной медико-санитарной помощи населению. Открытие новых медицинских объектов позволит значительно повысить доступность медицинских услуг для сельских жителей, сократить необходимость выезда в районный центр для получения базовой медицинской помощи и создать более комфортные условия как для пациентов, так и для медицинских работников.
По словам акима района, реализация подобных проектов является важной частью государственной политики по развитию сельских территорий. Все работы должны быть завершены качественно и в установленные сроки, поскольку от этого напрямую зависит благополучие жителей и дальнейшее развитие населенных пунктов. Арман Абдуллаев подчеркнул, что вопросы обеспечения населения чистой питьевой водой, развития социальной инфраструктуры и повышения качества медицинского обслуживания находятся на особом контроле районного акимата. Руководителям подрядных организаций и ответственным специалистам поручено обеспечить строгое соблюдение строительных норм, требований безопасности и графиков производства работ.
После ввода объектов в эксплуатацию жители Акжара и близлежащих населенных пунктов получат улучшенные условия для жизни, доступ к качественной питьевой воде и более современным медицинским услугам. Реализация данных проектов станет важным вкладом в развитие социальной инфраструктуры Сарыагашского района и повышение уровня жизни сельского населения.
6 маусым күні Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Қазақстандағы UNICEF өкілдігімен бірлесіп аумақты санитарлық тазарту және ағаш отырғызу бойынша экологиялық акция өткізді.
Іс-шараға Экология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері, Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары, мемлекеттік органдардың қызметкерлері, халықаралық ұйымдардың өкілдері мен волонтерлер қатысты.
Акцияның негізгі мақсаты – экологиялық мәдениетті арттыру, қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне қоғам назарын аудару және табиғатқа ұқыпты қарау қағидаттарын қалыптастыру.
Іс-шара барысында қатысушылар аумақты санитарлық тазалау жұмыстарын жүргізіп, 100-ден астам ағаш көшетін отырғызды. Олардың қатарында қарағай, шырша, алмұрт және шетен ағаштары бар. Отырғызылған көшеттер елорданы көгалдандыруға және қаланың экологиялық ахуалын жақсартуға өз үлесін қосады.
Осындай экологиялық акцияларды өткізу қоршаған ортаны сақтау және орнықты даму мәселелерінде мемлекет, халықаралық ұйымдар мен азаматтық қоғам күш-жігерін біріктіруге ықпал етеді.
Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі акцияға қатысқан барлық азаматтарға белсенді азаматтық ұстанымы мен табиғатты сақтауға қосқан үлесі үшін алғыс білдіреді.
2026 жылғы 19–20 мамыр күндері Түркістан облысы Созақ ауданындағы ауыл мектептерінде 2025–2026 оқу жылына арналған «Жасыл мектеп» бағдарламасының қатысушылары үшін экологиялық фестивальдер сериясы өткізілді. Қазақстан-француз бірлескен уран өндіруші кәсіпорны KATKO «Жасыл мектеп» жобасын іске асырудың бастамашысы болды. Компания ұзақ уақыттан бері бизнесті экологиялық қағидаттар негізінде жүргізіп, қоршаған ортаға ұқыпты қарауды ұстанып келеді. Жобаға келесі білім беру ұйымдары қатысты:
– Шолаққорған ауылы — Асқар Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Таукент ауылы — Исмет Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Таукент ауылы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Тасты ауылы — Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп;
– Шу ауылы — Жаппас Қаламбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп.
Жобаға жалпы саны 3500-ден астам адам қатысты.
2026 жылғы 18 мамырда «Алматыны дамыту орталығы» АҚ «Жасыл Алматы» жобалық кеңсесінің жетекшісі, ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Түркістан қаласына жұмыс сапарымен келді. Түркістан облысы әкімінің орынбасары Алтаев Ертай Кенжебекұлы Түркістан қаласындағы №32 мектеп оқушыларына арналған Эко-Трак көрме алаңына арнайы барып, ECO Network командасының жұмысымен танысты.
Аталған жоба «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясының екі жылдығы аясында іске қосылды. Жоба экологиялық іс-шараларды өткізуге және ірі іс-шараларды экологияландыруға арналған құрал болып табылады. Қатысушылар велошредерлер арқылы пластикалық қақпақтарды ұсақтап, оны сол жерде қайта өңдеу арқылы брелоктар, телефонға арналған тіреуіштер, шахмат және басқа да бұйымдар жасай алады. Сонымен қатар қатысушылар “Корнхолл” және “Ірімшік” ойындарға қатысып, экологиялық викториналар мен байқауларға қатысты.
Іс-шараға арнайы қайта өңделген пластиктен жергілікті нақыштағы брелоктар мен телефонға арналған тіреуіштер дайындалды. Көптеген балалар арнайы құрылғыларда бұйымдардың жасалу процесін көріп, өздеріне сыйлық ретінде ұтып алды.
«KATKO компаниясының өңірлерде әлеуметтік-экологиялық жобаларды енгізу бойынша көпжылдық халықаралық тәжірибесі бар. Біз «Жасыл мектеп» жобасының болашақ экологиялық саналы тұлғаларды қалыптастыруға және олардың ата-аналар мен жалпы қоғамға ықпалы зор екеніне көз жеткізіп отырмыз. Аудан әкімдігіне белсенді қолдау көрсеткені үшін және ECO Network компаниясына жобаны сәтті бастағаны үшін алғысымызды білдіреміз», — деді «КАТКО» БК ЖШС коммуникациялар және корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева.
«Біздің компания еліміздің көптеген өңірлерінде және барлық жас санаттарында экологиялық бағдарламаларды енгізіп келеді. Дұрыс жүзеге асырылған жағдайда «Жасыл мектеп» бағдарламасы әсіресе ауылдық өңірлерде аса табысты болатынын сеніммен айта аламыз. Балалар қарапайым, оларды түрлі азғырулар аз алаңдатады, ал озық бағдарламаларды енгізу мүмкіндігі оларды ересектерден де көбірек шабыттандырады. Осындай еліміз үшін маңызды жобаны тағы бір мәрте жүзеге асыруға мүмкіндік бергені үшін KATKO компаниясына алғыс айтамыз», — деді ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов.
Жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджановты Мемлекет басшысы 2024 жылғы 31 мамырда қабылдап, жобаның тиімділігіне жоғары баға беріп, оны әрі қарай кеңейту қажеттігін атап өтті.
«Жасыл мектеп» жобасын жүзеге асыру аясында ECO Network командасы әр мектепке барып, мотивациялық экологиялық дәрістер өткізді. Онда оқушыларға олардың жеке рөлінің маңыздылығы жан-жақты түсіндірілді. Әр мектепте қалдықтарды бөлек жинауға арналған инфрақұрылым — жәшіктер, плакаттар мен жапсырмалар орнатылды. Оқушылар макулатура, пластик, шыны және алюминий қалдықтарын жинады.
Бағдарлама көшбасшылары көршілес дүкендер мен емханаларда да дәрістер өткізіп, қалдықтарды бөлек жинау жүйесін енгізуге көмектесті. Бағдарлама аясында келесі жұмыстар атқарылды:
– 1321 кг макулатура, 52 кг алюминий, 102 кг пластик бөтелке және 56 кг пластик қақпақ жиналды;
– 30-дан астам білім беру дәрісі өткізілді;
– әлеуметтік желілерде 70-тен астам материал жарияланды;
– әр мектепте econetwork.green «жасыл» компаниялар порталында ашық кабинет құрылып, қатысушылар өз жаңалықтарын жариялап, атқарылған жұмыстардың нәтижелерін көре алады;
– ата-аналар арасында жобаның маңыздылығын түсіну және балаларды қолдау деңгейін бағалау мақсатында сауалнамалар жүргізілді.
2026 жылғы 19–20 мамырда әр мектепте Эко-Трактың көрсетілімімен қорытынды ЭКО-фестиваль ұйымдастырылды. Созақ ауданында өткен «Жасыл мектеп» жобасы аясындағы мектептер арасындағы байқаудың жеңімпаздарын марапаттау рәсіміне Созақ ауданы әкімінің орынбасары Ешенқұлова Алтын Күнтуқызы, Созақ аудандық білім бөлімінің әдіскері Досболов Ерік Есенұлы, Таукент кентінің әкімі Дәулетбаев Елдос Орынбасарұлы, Тасты ауылдық округінің әкімі Тлеулинов Манас Бейсенбайұлы, KATKO компаниясының коммуникациялар және КӘЖ басқармасының жетекшісі Айнаш Ченгельбаева, Orano Mining компаниясының қоғаммен байланыс жөніндегі жетекшісі Гвинель Поте және ECO Network жобасының негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов қатысты.
Созақ ауданындағы мектептер арасындағы байқау қорытындысы төмендегідей:
«Шикізат жинау көшбасшысы» номинациясы — А. Сүлейменов атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған үстел);
«Экологиялық бастамалар көшбасшысы» номинациясы — Ж. Қаламбаев атындағы шағын жинақты жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған шахмат жиынтығы);
«Үлкен әлеует» номинациясы — Сүгір Әліұлы атындағы жалпы білім беретін мектеп, И. Кеңесбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп және Абай атындағы жалпы білім беретін мектеп
(сыйлық — KATKO логотипі бар қайта өңделген пластик қақпақтардан жасалған сағаттар);
Жоба барысында ECO Network компаниясы Созақ ауданының символикасы бейнеленген қайта өңделген пластиктен бұйымдар әзірледі («Мыңжылқы» телефон тіреуіші және «Green School Sozak District» брелогы).
Бағдарламаны жүзеге асыру моделі келесідей: бастапқы кезеңде жоғары сынып оқушылары арасынан эко-рейнджерлер клубы құрылады. Кейін олар қажетті білім алып, бастауыш сынып оқушыларына түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, олардың орындалуын бақылайды. Бұл модель өзінің тиімділігін бірнеше рет дәлелдеді. Ал ECO Network тарапынан кураторлар бағдарламаны тұрақты түрде қадағалап, ай сайын ауданның барлық қатысушы мектептеріне барып, аудит жүргізіп отырды.
KATKO компаниясы жобаны жүзеге асыруда тұрақты даму қағидатын ұстанады және алдағы жылдары ECO Network компаниясымен бірлесіп, осы өңір мектептерінде жобаны жалғастыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар еліміздің өндірістік және кен өндіруші компанияларын осы табысты тәжірибені қолдануға шақырады.
Анықтама:
«KATKO» БК ЖШС — қазақстандық «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ мен Францияның мемлекеттік Orano Group компаниясы құрған бірлескен кәсіпорын. 1996 жылы құрылғаннан бері KATKO Түркістан облысы Созақ ауданындағы Мойынқұм кен орындарында уран барлау және өндіру жұмыстарымен айналысады. Компания әлеуметтік жауапкершілігімен, жоғары қауіпсіздік стандарттарымен және өңірдің дамуына қосқан елеулі үлесімен танымал. Сонымен қатар Түркістан облысындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылады.
Компания Созақ ауданындағы қызметі барысында өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына 8,2 млрд теңгеден астам қаражат бағыттап, 490 жобаны жүзеге асырды (2026 жылғы мәлімет бойынша). Соңғы жобалардың қатарында:
– Түркістан қаласында жедел жәрдем станциясын салу;
– Созақ ауданының Шолаққорған ауылында бұрын апатты жағдайда тұрған үйде тұрған отбасыларға арналған екі және үш бөлмелі пәтерлері бар екі қабатты тұрғын үй салу. Құрылыс құны — 386 млн теңге;
– Шолаққорған ауылындағы Әлия Молдағұлова атындағы орта мектептің қасбетін жөндеу және жылылау жұмыстары. Жоба құны — 46 млн теңгеден астам;
– Шу, Тасты және Таукент ауылдарындағы үш мектепті интерактивті жабдықтармен, жиһаздармен, физика, математика, химия, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, тарих және басқа пәндерге арналған оқу-зертханалық материалдармен қамтамасыз ету.
KATKO қызметінің тікелей экономикалық тиімділігі (кедендік төлемдер мен салықтар) 2024–2025 жылдары 134 млрд теңгеден асты. Ал осы кезеңдегі жергілікті тауарлар мен қызметтерді сатып алудың жылдық көлемі 170 млрд теңгеден асты.
ECO Network жобасы 2018 жылы Алматы қаласында құрылып, 8 жыл ішінде «Жасыл кеңсе», «Жасыл мектеп», Эко-Хаб және Эко-Трак жобалары арқылы Қазақстанның 10 қаласын қамтыды. 2022 жылы жоба негізін қалаушы Евгений Мухамеджанов Мемлекет басшысының қолы қойылған «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. 2024 жылғы 31 мамырда Президент Евгений Мухамеджановты жеке қабылдап, жоба бастамаларына зор қолдау білдірді. Бүгінде компания сарапшылары түрлі министрліктерге, әкімдіктерге және ТМД елдерінің қала әкімшіліктеріне кеңес беріп, қалалық және республикалық бағдарламаларды әзірлеуге қатысуда.
