2026 жылғы 28 маусымда өтетін Қайнарбұлақ ауылдық округі әкімінің сайлауына дайындық жұмыстары аясында сайлау учаскелерінің мүшелеріне арналған каскадты оқыту семинары ұйымдастырылды. Шараның басты мақсаты – сайлау комиссиялары мүшелерінің кәсіби даярлығын арттырып, сайлау процесін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес ұйымдастыруға қажетті білім мен практикалық дағдыларды қалыптастыру.
Семинар барысында сайлау процесінің негізгі кезеңдері, дауыс беру күніндегі учаскелік сайлау комиссияларының атқаратын міндеттері мен жауапкершілігі кеңінен түсіндірілді. Сонымен қатар сайлаушылардың тізімдерімен, сайлау бюллетеньдерімен және өзге де құжаттармен жұмыс істеу тәртібіне ерекше назар аударылды. Оқыту кезінде сайлау заңнамасының талаптарын сақтау, дауыс беру рәсімдерін дұрыс жүргізу, сайлаушыларға қажетті ақпаратты түсіндіру және дауыс беру қорытындыларын рәсімдеу мәселелері бойынша нақты түсіндірмелер берілді. Қатысушыларға тәжірибелік тапсырмалар ұсынылып, сайлау күні туындауы мүмкін түрлі жағдайларды шешу жолдары қарастырылды.
Семинарға қатысушылар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, мамандардан тиісті жауаптар алды. Практикалық жұмыстар арқылы комиссия мүшелері алған теориялық білімдерін бекітіп, сайлау процесін ұйымдастырудағы өз міндеттерін нақтылай түсті. Каскадты оқыту форматы сайлау комиссиялары мүшелерінің тәжірибе алмасуына және ақпаратты жүйелі түрде меңгеруіне мүмкіндік береді. Мұндай дайындық сайлау рәсімдерінің белгіленген тәртіппен өтуіне, комиссия жұмысының үйлесімді ұйымдастырылуына және сайлаушылардың құқықтарын сақтауға бағытталған.
Қайнарбұлақ ауылдық округіндегі сайлауға дайындық барысында ұйымдастырылған оқыту семинары сайлау процесінің ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды жұмыстардың бірі болды. Сайлау комиссиялары мүшелерінің білімі мен жауапкершілігі – дауыс беру күнін сапалы ұйымдастырудың негізгі шарттарының бірі. Алдын ала жүргізілген жүйелі дайындық сайлаудың талапқа сай, ашық әрі әділ өтуіне берік негіз қалыптастырады.
Сауран ауданында 23 маусым – Қазақстан Республикасы Полиция күніне арналған салтанатты жиын өтті. Аудан әкімдігінің мәжіліс залында ұйымдастырылған шараға аудан әкімі Мақсат Таңғатаров, Сауран аудандық полиция бөлімінің басшысы, полиция полковнигі Алмат Абидинов, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, ішкі істер саласының ардагерлері және сала өкілдері қатысты. Кәсіби мерекеге арналған жиын полиция қызметкерлерінің қоғам тыныштығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі жауапты еңбегін атап өтуге, сала ардагерлерінің тәжірибесін дәріптеуге және құқық қорғау органдары қызметкерлерінің кәсіби міндеттерін адал атқаруына қолдау білдіруге арналды. Мерекелік шара барысында аудан әкімі Мақсат Таңғатаров полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтап, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жолындағы еңбектеріне жоғары баға берді.
« – Бүгінде елімізде заңның үстемдігін қамтамасыз ету, қоғамдық тәртіпті нығайту және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі болып отыр. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айқындаған «Заң және тәртіп» қағидаты да осы мақсаттарға негізделеді. Бұл қағидат қоғам өміріндегі заңдылықты күшейтіп қана қоймай, әрбір азаматтың құқық пен міндетке жауапкершілікпен қарауын қалыптастыруды көздейді. Осы тұрғыдан алғанда, полиция қызметкерлерінің атқаратын міндеті тек қылмыстың алдын алу немесе құқық бұзушылыққа жол берген тұлғаларды анықтаумен шектелмейді. Құқық қорғау органдары қоғамда заңға құрметпен қарау мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың қауіпсіздікке деген сенімін арттыруға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жүйелі жұмыстардың бел ортасында тұр. Полиция қызметкерлерінің күнделікті қызметі қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтауда айрықша маңызға ие. Құқық қорғау саласының мамандары кез келген жағдайда азаматтардың құқығы мен заңды мүддесін қорғап, қоғамдық тәртіптің сақталуына жауап береді. Сондықтан олардың кәсіби білімімен қатар, жауапкершілігі, қырағылығы және халықпен тиімді қарым-қатынас орната білуі де маңызды.» – деді аудан әкімі Мақсат Таңғатаров
Жиын барысында Сауран аудандық полиция бөлімінің ағымдағы жылдың алғашқы алты айында атқарған жұмыстарының қорытындысы да назарға алынды. Полиция қызметкерлерінің қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу, қылмыстардың жолын кесу және ашу, жол қозғалысы қауіпсіздігін сақтау бағыттарында атқарған жұмыстары баяндалды.
Сонымен қатар құқық бұзушылықтың алдын алу ісінде профилактикалық жұмыстардың маңызы ерекше екені айтылды. Қоғамдық тәртіпті сақтау тек полицияның міндеті емес. Бұл – мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы құрылымдардың, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың, қоғамдық ұйымдардың және жалпы тұрғындардың ортақ жауапкершілігі. Заң бұзушылыққа немқұрайлы қарамау, қауіпсіздік талаптарын сақтау және қоғамдық тәртіпке құрметпен қарау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі алғышарттарының бірі.
«Қауіпсіз қоғам» идеясын қалыптастыруда полиция мен тұрғындар арасындағы өзара сенімнің орны ерекше. Азаматтар құқық қорғау органдарының қызметіне сенім білдіріп, заң бұзушылықтар туралы дер кезінде хабарлаған жағдайда, құқық бұзушылықтың алдын алу мен оның жолын кесудің тиімділігі артады. Ал полиция қызметкерлерінің халықпен ашық әрі сындарлы байланыс орнатуы қоғамның құқық қорғау жүйесіне деген сенімін одан әрі нығайтады. Сондықтан бүгінгі таңда полиция қызметінің тиімділігін тек статистикалық көрсеткіштермен бағалау жеткіліксіз. Қоғам үшін қауіпсіздік сезімінің қалыптасуы, азаматтардың өз құқықтары қорғалатынына сенуі және заң талаптарының баршаға бірдей орындалуы маңызды. Бұл өз кезегінде құқық қорғау органдары қызметкерлерінен жоғары кәсібилікті, әдептілікті және адалдықты талап етеді.
Салтанатты жиында ішкі істер саласының ардагерлеріне де ерекше құрмет көрсетілді. Жылдар бойы құқық қорғау саласында қызмет етіп, жас мамандарға тәжірибесімен бөліскен ардагерлердің еңбегі кейінгі буын үшін үлгі екені атап өтілді. Өйткені полиция қызметіндегі сабақтастық, кәсіби тәжірибені сақтау және жас мамандардың бойына жауапкершілік пен отансүйгіштік қасиеттерді сіңіру – саланың тұрақты дамуының маңызды негізі. Мерекелік шараның тағы бір маңызды бөлігі – қызметтік міндетін адал атқарып, қоғамдық тәртіп пен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге елеулі үлес қосқан полиция қызметкерлерін марапаттау болды. Бірқатар сала мамандарына аудан әкімінің Алғыс хаттары мен арнайы марапаттары табысталды.
Марапат иелеріне құрмет көрсету арқылы олардың күнделікті қызметіне берілген жоғары баға айқындалды. Полиция қызметі – үлкен жауапкершілікті, батылдықты, сабырлылықты және заң талаптарын мүлтіксіз орындауды қажет ететін күрделі сала. Қоғам тыныштығын сақтау жолында қызмет атқарып жүрген мамандардың еңбегін бағалау – олардың кәсіби ынтасын арттырудың да маңызды тетігі.
Жиында айтылғандай, заңның үстемдігі орнаған қоғамда әр азамат өзінің құқығы мен міндетін жақсы білуі керек. Заң талаптарын сақтау тек жауапкершіліктен қорқу арқылы емес, азаматтық сана мен құқықтық мәдениет негізінде қалыптасқаны маңызды. Осы ретте полиция қызметкерлерінің халықпен жүргізетін профилактикалық және түсіндіру жұмыстарының мәні зор.
Сауран ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың алдын алу және азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Бұл ретте құқық қорғау органдарының қызметін жетілдірумен қатар, тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыруға да басымдық беріледі. Осы орайда Сауран ауданындағы полиция қызметкерлерінің еңбегі елді мекендердегі тұрақтылық пен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде маңызды орын алады. Құқық қорғау саласының мамандарының кәсіби қызметі арқылы заң талаптарының орындалуы қамтамасыз етіліп, азаматтардың қауіпсіздігі қорғалады.
Полиция күніне арналған салтанатты жиын сала қызметкерлерінің еңбегін дәріптеумен қатар, қоғамда заңға құрмет, тәртіпке жауапкершілік және қауіпсіздік құндылықтарын нығайтудың маңызын тағы бір мәрте көрсетті. Заң үстемдігі орныққан, азаматтары тәртіпке құрметпен қарайтын және құқық қорғау органдарына сенім білдіретін қоғам ғана қауіпсіз әрі тұрақты бола алады. Сондықтан Сауран ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыру, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» мәдениетін қалыптастыру және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғаса береді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2024 жылғы 2 қыркүйекте Қазақстан халқына арнаған «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты Жолдауында еліміздің экономикалық дамуына, инвестициялық ахуалды жақсартуға және өндіріс көлемін арттыруға айрықша мән берді. Президент өз Жолдауында экономиканы әртараптандыру, өңдеу өнеркәсібін дамыту, инвестиция тарту және жаңа өндірістер ашу арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру қажеттігін атап өтті. Бұл міндеттер елдің әрбір өңірі мен ауданында нақты жобалар арқылы жүзеге асуы тиіс.
Бүгінде Сайрам ауданында Мемлекет басшысының экономикалық саясаттағы басым бағыттарымен үндесетін бірқатар инвестициялық жобалар іске асырылып келеді. Аудан аумағында жаңа өндіріс орындарының ашылуы, кәсіпкерлік нысандардың көбеюі және инвестициялық жобалардың жүзеге асуы жергілікті экономиканың әлеуетін арттырып қана қоймай, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтуға, өндірістік қуатты ұлғайтуға және отандық өнім көлемін арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Қазақстан Республикасы Бас прокурорының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Invest Caravan» жобасы аясында инвесторлармен және өндірістік кәсіпорын өкілдерімен кездесу өткізу. Аталған жоба инвесторлардың құқықтық сауатын арттыруға, олардың қызметіне кедергі келтіруі мүмкін мәселелердің алдын алуға және туындаған түйткілдерді ашық диалог арқылы шешуге бағытталған.
Сайрам ауданында өткен кездесуге аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы мен аудан прокуроры Бақытжан Тастемірұлы қатысып, бірқатар өндірістік кәсіпорындардың жұмысымен танысты. Кездесу барысында кәсіпорындардың қазіргі өндірістік ахуалы, инвестициялық жобалардың іске асу барысы, жаңа жұмыс орындарын ашу, өнім көлемін ұлғайту және өндірісті одан әрі дамыту мәселелері талқыланды.
Алдымен арнайы автокөлік техникасын құрастыратын «TOKESH TECH TURKESTAN» ЖШС-ның жұмысы таныстырылды. Инвестициялық құны 3,2 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында бүгінде 35 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Өндіріс орны жылына 500 дана арнайы техникалық көлік шығаруға қауқарлы. Бұл кәсіпорынның жұмысы отандық өндірістің дамуына, арнайы техникаларға деген ішкі сұранысты қамтамасыз етуге және жаңа технологияларды өндірістік үдеріске енгізуге мүмкіндік береді.
Президент Жолдауында еліміздің экономикалық қуатын арттыру үшін өндірістің жаңа бағыттарын дамыту, жоғары қосылған құны бар өнім шығаруға басымдық беру қажеттігіне назар аударды. Бұл ретте арнайы техника құрастыратын кәсіпорындардың дамуы экономиканы әртараптандыруға және отандық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді. Мұндай өндірістердің көбеюі ішкі нарықтағы қажеттілікті өтеумен қатар, болашақта өнімді сыртқы нарықтарға шығаруға да мүмкіндік береді.
Келесі нысан – «KAZ ECO MEAT» ЖШС ет өңдеу комбинаты. Инвестициялық құны 4,5 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында 70 адам еңбек етеді. Өндіріс орны жылына 30 мың тоннаға дейін ет өнімдерін өңдеуге мүмкіндік береді. Кәсіпорын өнімінің 50 пайызы ішкі нарыққа бағытталса, қалған бөлігі экспортқа шығарылады.
Аталған жоба Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу және агроөнеркәсіптік кешеннің экспорттық әлеуетін арттыру жөніндегі міндеттерімен тікелей сабақтас. Себебі ауыл шаруашылығы саласының тиімділігі тек шикізат өндіру көлемімен өлшенбейді. Өнімді терең өңдеп, дайын тауар шығару арқылы ғана қосылған құнды арттыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және экспорттық нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті күшейтуге болады.
Сайрам ауданында осы бағытта жүзеге асырылып жатқан жобалардың бірі – Манкент ауылындағы «NURYM GROUP» ЖШС құрама жем өндіру зауыты. Инвестициялық құны 2 млрд теңгені құрайтын өндіріс орнында 12 адам жұмыспен қамтылған. Зауыт сағатына 20 тоннаға дейін құрама жем өндіруге мүмкіндік береді. Бұл кәсіпорынның жұмысы агроөнеркәсіптік кешеннің өзара байланысты салаларын дамыту тұрғысынан маңызды. Құрама жем өндірісінің жолға қойылуы мал шаруашылығы мен құс шаруашылығын дамытуға қажетті жағдай қалыптастырады. Яғни, бір өндіріс орнының іске қосылуы ауыл шаруашылығының басқа бағыттарына да оң әсер етіп, жергілікті кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
Жалпы, аталған үш кәсіпорынға салынған инвестиция көлемі 9,7 млрд теңгені құрайды. Өндіріс орындарында 117 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл көрсеткіштер инвестициялық жобалардың аудан экономикасындағы маңызын айқын көрсетеді. Инвестиция – белгілі бір кәсіпорынға салынған қаржы ғана емес. Оның артында жаңа жұмыс орындары, өндірістің өсуі, салық түсімдері, жергілікті кәсіпкерліктің дамуы және халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған нақты экономикалық нәтиже тұр.
Мемлекет басшысы өз Жолдауында инвестиция тарту мәселесіне ерекше тоқталып, ел экономикасына жаңа капитал мен озық технологияларды тартудың маңызын атап өтті. Президенттің айтуынша, инвестициялық жобаларды тиімді жүзеге асыру үшін мемлекеттік органдар мен бизнес арасында өзара түсіністік пен жауапкершілікке негізделген тұрақты байланыс болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, «Invest Caravan» жобасы инвесторлармен тікелей жұмыс істеудің тиімді тетіктерінің бірі ретінде көрінеді.
Жобаның ерекшелігі – инвесторлардың мәселесін тек қағаз жүзінде қараумен шектелмей, өндіріс орындарына барып, нақты жағдайды зерделеуге мүмкіндік беруінде. Бұл тәсіл мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлер арасындағы өзара байланысты күшейтіп, инвестициялық жобалардың іске асу барысын жедел бағалауға жол ашады. Кәсіпкерлер өздерін алаңдатқан мәселелерді ашық жеткізсе, жауапты органдар оларды заң аясында шешудің нақты жолдарын қарастырады. Сайрам ауданындағы кездесу барысында да өндіріс орындарының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету, кәсіпкерлерге қолдау көрсету және аудан экономикасының дамуына серпін беретін инвестициялық жобаларды жан-жақты сүйемелдеу бағытындағы міндеттер нақтыланды.
Бүгінде инвестиция тарту тек ірі қалалардың немесе өнеркәсіптік орталықтардың еншісінде қалмауы керек. Ауылдық аудандардың да инвестициялық әлеуетін тиімді пайдалану маңызды. Сайрам ауданы бұл тұрғыда ауыл шаруашылығы, тамақ өнеркәсібі, өндіріс, логистика және басқа да салалар бойынша жаңа жобаларды іске асыруға мүмкіндігі мол аумақтардың бірі.
Ауданның экономикалық әлеуетін арттыруда өндірісті жергілікті шикізатпен байланыстырудың да маңызы зор. Мәселен, ет өңдеу кәсіпорны ауыл шаруашылығы саласымен тікелей байланысты болса, құрама жем өндірісі мал және құс шаруашылығының дамуына ықпал етеді. Ал арнайы техника құрастыру саласы өнеркәсіптік өндірістің әлеуетін күшейтеді. Осылайша, әртүрлі бағыттағы инвестициялық жобалардың қатар дамуы аудан экономикасының ішкі байланысын нығайтып, жаңа өндірістік тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Президенттің экономикалық саясатындағы маңызды міндеттердің бірі – өңірлердің өзіндік экономикалық ерекшелігін ескере отырып, жаңа өсу нүктелерін қалыптастыру. Сайрам ауданында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар осы міндеттің жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі мұнда инвестиция нақты өндіріс орындарына бағытталып, оның нәтижесінде өнім шығарылып, жұмыс орындары құрылып отыр. Сонымен қатар, инвестициялық жобалардың табысты жүзеге асуы үшін кәсіпкерлердің заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау, әкімшілік кедергілерді азайту және мемлекеттік қолдау шараларының тиімділігін арттыру маңызды. Бұл ретте мемлекеттік органдардың міндеті – инвесторға қолайлы жағдай жасау және жобаны іске асырудың әр кезеңінде туындауы мүмкін мәселелерді уақытылы шешуге ықпал ету.
«Invest Caravan» жобасы аясындағы кездесу осы мақсатқа бағытталған өзара іс-қимылдың нақты үлгісі болды. Мұнда басты назар инвестиция көлемін ғана көрсетуге емес, оның нақты экономикалық нәтижесіне аударылды. Яғни, қанша жұмыс орны ашылды, қандай өнім өндіріледі, оның қанша бөлігі ішкі нарыққа бағытталады, экспорттық әлеуеті қандай және кәсіпорынның болашақтағы даму мүмкіндігі қандай деген мәселелер маңызды орын алды. Алдағы уақытта Сайрам ауданында инвестициялық жобаларды іске асыру, жаңа өндіріс орындарын ашу және қолданыстағы кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттыру жұмыстары жалғаса береді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар аудан экономикасын әртараптандыруға, кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға және тұрғындардың тұрақты жұмыспен қамтылуын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген экономикалық міндеттердің түпкі мақсаты – елдің орнықты дамуына жағдай жасау және халықтың әл-ауқатын арттыру. Ал бұл мақсатқа жетудің негізгі жолдарының бірі – нақты өндіріс орындарын көбейту, инвестиция тарту және жаңа жұмыс орындарын ашу.
Сайрам ауданындағы «TOKESH TECH TURKESTAN», «KAZ ECO MEAT» және «NURYM GROUP» кәсіпорындары – осы бағыттағы нақты жобалардың бірі. Жалпы құны 9,7 млрд теңгені құрайтын бұл үш жоба 117 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Ең бастысы, кәсіпорындар аудан экономикасының түрлі салаларын қамтып, өндірістік әлеуеттің артуына өз үлесін қосуда.
Сондықтан инвестиция тарту мен инвесторларға қолайлы жағдай жасау – ауданның бүгінгі экономикалық дамуы ғана емес, оның ертеңгі стратегиялық әлеуетін айқындайтын маңызды фактор. Мемлекет басшысы айқындаған экономикалық басымдықтарды жергілікті жерде жүйелі түрде жүзеге асыру арқылы Сайрам ауданы жаңа өндірістер мен жаңа жұмыс орындарының, кәсіпкерлік бастамалар мен инвестициялық жобалардың маңызды орталығына айнала алады. Бұл өз кезегінде аудан экономикасының тұрақты өсуіне, өндірістің жаңғыруына және халықтың әл-ауқатының артуына берік негіз қалыптастырады.
Қоғамның тұрақтылығы мен ел азаматтарының қауіпсіздігі ең алдымен заңның үстемдігіне, құқықтық тәртіптің сақталуына және әр адамның өз құқығы мен міндетін білуіне байланысты. Осы ретте Төлеби ауданында тұрғындардың, әсіресе жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағыттағы шаралар Мемлекет басшысы айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыруға, қоғамда заңға деген құрметті арттыруға және кез келген құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптастыруға бағытталған.
Осы мақсатта «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында «Алатау» балалар сауықтыру лагерінде профилактикалық семинар-тренинг ұйымдастырылды. Маңызды іс-шараға Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері, Төлеби ауданы прокуратурасының прокуроры, аудандық білім бөлімінің және Отбасын қолдау орталығының мамандары қатысты. Басқосудың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу, буллинг пен кибербуллингтің қауіп-қатерін түсіндіру және жас ұрпақтың құқықтық сауаттылығын арттыру.Бүгінде қауіпсіз қоғам құру – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Заң талаптарын сақтау мәдениеті баланың бойына отбасынан бастап сіңірілуі тиіс. Мектеп, ата-ана, құқық қорғау органдары, білім беру және әлеуметтік сала мамандары бірлесе жұмыс істеген жағдайда ғана жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуға және балалар үшін қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік молаяды.
Семинар-тренинг барысында полиция қызметкерлері балаларға Қазақстан Республикасының заңнамалары бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Жасөспірімдер өздерінің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат алып, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау және қауіпсіздік ережелерін сақтау, құқық бұзушылық жасаған жағдайда туындайтын жауапкершілік мәселелері жөнінде жан-жақты мағлұматқа қанықты.Құқықтық сауаттылық – қауіпсіз қоғамның басты негіздерінің бірі. Өз құқығын білетін, заң талаптарын түсінетін және өз әрекетінің салдарын бағалай алатын жасөспірім теріс жолға түсуден бойын аулақ ұстайды. Сондықтан балаларға құқықтық білім беру – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданудан әлдеқайда тиімді алдын алу тетігі. Кездесу барысында жасөспірімдерге тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселесіне де ерекше назар аударылды. Отбасындағы зорлық-зомбылық – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның қауіпсіздігіне әсер ететін күрделі мәселе. Оның алдын алу үшін зорлық-зомбылықтың кез келген түріне немқұрайлы қарамау, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастыру аса маңызды.
Бұл ретте балаларға қиын жағдайға тап болған кезде жалғыз қалмай, көмек сұраудан қорықпау қажеттігі түсіндірілді. Сенім телефондары мен көмек көрсету қызметтеріне жүгіну тәртібі туралы ақпарат беріліп, құқықтық және әлеуметтік қолдау тетіктері таныстырылды. Мұндай түсіндіру жұмыстары балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, олардың өз мәселесін ашық айтуына, тиісті мамандардан дер кезінде көмек алуына мүмкіндік береді. Семинар-тренингтің тағы бір маңызды бағыты – буллинг пен кибербуллингтің алдын алу. Қазіргі таңда балалардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Цифрлық кеңістіктің мүмкіндіктерімен қатар, оның қауіптері де бар. Әлеуметтік желілерде қорлау, мазақ ету, жалған ақпарат тарату, психологиялық қысым көрсету сияқты әрекеттер жасөспірімнің эмоционалдық жағдайына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан балаларға интернеттегі қауіпсіздік ережелерін сақтау, жеке мәліметтерді қорғау, күмәнді адамдармен байланыс орнатпау және кибербуллинг жағдайында міндетті түрде ата-анаға немесе сенімді ересек адамға хабарлау қажеттігі түсіндірілді. Іс-шара барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Балалар өз ой-пікірлерін ашық білдіріп, қауіпсіздік, достық қарым-қатынас, құқық пен міндет, заң талаптарын сақтау тақырыптарында пікір алмасты. Мұндай еркін форматтағы кездесулердің маңызы зор. Себебі жасөспірімдер өздерін алаңдатқан мәселелерді мамандарға тікелей айтып, дұрыс бағыт-бағдар ала алады.
Сонымен бірге балаларға құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған бейнероликтер көрсетілді. Көрнекі материалдар арқылы заң талаптарын сақтау, құқық бұзушылықтың салдары, буллингке жол бермеу және қауіпсіз мінез-құлық қағидалары түсіндірілді. Семинар-тренинг соңында қатысушыларға құқықтық тақырыптағы жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпті құрметтеу және салауатты өмір салтын ұстану жөнінде ұсыныстар берілді. Мұндай іс-шаралар «Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі мақсаттарымен де сабақтас. Қауіпсіз қоғам – құқық қорғау органдары ғана күзететін орта емес. Ол – әрбір азамат заңды құрметтейтін, өзгенің құқығына нұқсан келтірмейтін, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамайтын, қоғамдық тәртіпті сақтауға жауапкершілікпен қарайтын орта. Осы тұрғыдан алғанда, қоғамда құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастырудың маңызы ерекше. Кез келген заң бұзушылыққа көз жұма қарау немесе оны елемеу үлкен мәселелерге әкелуі мүмкін. Сондықтан ұсақ құқық бұзушылықтың өзіне дер кезінде назар аудару, қоғамдық тәртіпті сақтау және заң талаптарын орындау – қауіпсіздік мәдениетінің маңызды бөлігі.
Төлеби ауданында бұл бағыттағы жұмыстардың жүйелі жүргізілуі тұрғындардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыруға да ықпал етеді. Полиция, прокуратура, білім беру саласы және әлеуметтік қызмет мамандарының бірлескен жұмысы азаматтарға құқықтық мәселелер бойынша қажетті ақпаратты тікелей алуға мүмкіндік береді. Ашық диалог пен түсіндіру жұмыстары құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы өзара байланысты нығайтады. Әсіресе жасөспірімдермен профилактикалық жұмыстарды тұрақты жүргізу – болашақта құқық бұзушылық деңгейін төмендетудің маңызды тетігі. Себебі жасөспірімдік кезеңде қалыптасқан құқықтық сана мен жауапкершілік сезімі адамның кейінгі өміріне тікелей әсер етеді. Бала заңды құрметтеуді, өз әрекетіне жауап беруді және өзгенің құқығын сыйлауды ерте жастан үйренсе, ол қоғамның белсенді әрі жауапты мүшесіне айналады. Бүгінде «Заң және тәртіп» қағидатының басты мәні – қоғамда заңға бағыну мәдениетін қалыптастыру. Заң бәріне ортақ және оның талаптары әрбір азамат үшін бірдей. Сондықтан құқықтық мемлекет құру жолында әр адам өзінен бастап тәртіпке мән беруі қажет. Қоғамдық орында тазалық сақтау, жол қозғалысы ережесін бұзбау, өзгенің ар-намысына тимеу, балалардың қауіпсіздігіне бейжай қарамау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу – мұның барлығы заң мен тәртіпті нығайтуға қосылған нақты үлес.
Төлеби ауданында ұйымдастырылған профилактикалық семинар-тренинг осы міндеттердің өзара сабақтастығын тағы бір мәрте көрсетті. Іс-шара барысында балалардың құқықтық сауаттылығын арттыру, құқық бұзушылықтың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, буллинг пен кибербуллингтен қорғау мәселелері бір арнаға тоғысты. Қауіпсіз қоғам қалыптастыру бір күнде жүзеге асатын жұмыс емес. Ол үздіксіз профилактиканы, тұрақты түсіндіруді және қоғамның барлық мүшесінің белсенді ұстанымын талап етеді. Бұл бағытта құқық қорғау органдарының, мемлекеттік мекемелердің, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың және қоғамдық институттардың өзара іс-қимылы маңызды. Балалардың қауіпсіздігіне жасалған әрбір қадам – ел болашағына жасалған инвестиция. Ал жас ұрпақтың заңды құрметтеуі мен құқықтық сауаттылығы артқан сайын қоғамдағы тұрақтылық та нығая түседі. Сондықтан Төлеби ауданында «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында өткен семинар-тренинг секілді жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табуы тиіс.
Заң үстемдік құрған, әділеттілік орныққан, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – баршаға ортақ жауапкершілік. «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмір салтына айналдыру арқылы ғана азаматтардың құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімін арттырып, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Төлеби ауданында бейбіт әрі берекелі ортаны одан әрі нығайтуға болады.
Қоғамның дамуы мен өркендеуі көбінесе жастарға байланысты. Себебі жастар – елдің тірегі, мемлекеттің белсенді бөлігі. Олар жаңа идеяларды енгізіп, өзгерістердің көшбасшылары бола алады. Сондықтан олардың ең басты міндеті — жаңа мүмкіндіктерді пайдалана отырып, тұрақты даму үшін алға жылжу.
Осы ретте, Мемлекет басшысының бастамасымен еліміздің әр өңірінде алғаш рет талантты жастар арасынан жаңашыл ойлайтын жас басқарушылардың тобын қалыптастыру мақсатында,Президенттің 2023 жылғы 15 маусымдағы№ 255 Жарлығымен облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың өңірлік кадр резервін қалыптастыру және одан тағайындау Қағидалары бекітіліп, 2024 жылы еліміздің барлық өңірінде өңірлік кадр резерві қалыптастырылды.
Бұл бастама – мемлекеттік қызметтің сапасын арттыру және жас, білікті кадрларды мемлекеттік басқару жүйесіне тартуға бағытталған маңызды қадам.
Өз кезегінде, облысымыздаКадр комиссиясының шешімімен өңірлік кадр резервіне30 адам іріктеліп алынды. Бұдан басқа, Президенттік жастар кадр резервінен іріктеусіз 2 адам қабылданып, жалпы резервшілер саны 32-ні құрады.
Бұл тұста, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, Өңірлік кадр резервіне қабылданған азаматтар жергілікті атқарушы органдардың «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына уәкілетті органның келісімімен конкурссыз тағайындала алады.
Бүгінде облыстағы 32 резервшінің 19-ы тиісті лауазымдарға тағайындалды.
Айта кету қажет, жастар қоғамның негізгі қозғаушы күштерінің бірі бола отырып, жаңашыл ойлауымен, белсенділігімен және жауапкершілігімен ерекшеленеді.
Сондықтан,олардың энергиясы мен тың көзқарасы мемлекеттік қызметте басқару үдерістерін жетілдіруге, шешім қабылдаудың тиімділігін арттыруға және халықпен өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.
Осы орайда, жастарды мемлекеттік қызметтегі оң өзгерістерді тиімді пайдалана отырып, мемлекеттік қызметте жұмыс жасауға шақырамыз.
Нұрлан Анарбекұлы Амандық
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары
2026 жылғы24 маусым күнісегізінші шақырылымдағы Түркістан облыстық мәслихатының кезекті жиырмаүшіншісессиясыөтті.
Сегізінші шақырылымдағы облыстық мәслихаттың кезектіжиырмаүшіншісессиясының жұмысына облыс әкіміН.Көшеров,облыс әкімдігінің мүшелері, қалалық, аудандық мәслихат төрағалары,Кентау қаласы мен Сарыағашауданының әкімдері, облыстың мемлекеттік органдарының басшылары,Ардагерлер кеңесі мен Қоғамдық кеңес төрағалары, облыстық қоғамдық ұйымдар өкілдері,сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.
Сессия жұмысын облыстық мәслихат төрағасыН.Әбішов жүргізді.
Сессияның күн тәртібінде 27 маңыздымәселе қаралды.
Күн тәртібінде қаралған Түркістан облысының Құрмет грамотасымен наградтау туралы мәселе депутаттар тарапынан қолдау тауып, шешім қабылданды.
Сонымен қатар, бірқатар мемлекеттік мекемелердің есептері тыңдалды.
Мәселен, сессия жұмысында облыстық қаржы және мемлекеттік активтер басқармасының басшысы Г.Әжіметова мен облыстық тексеру комиссиясының төрағасы Ғ.Тәпеев 2025 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөнінде баяндама жасады.
Бұл мәселе бойынша шешімде облыс әкімдігіне бюджет қаражатын тиімді әрі уақтылы игеру, түпкілікті нәтижелерге қол жеткізу жөнінде ұсыныс берілді. Ал облыстық тексеру комиссиясына мемлекеттік аудиттің тиімділігі мен сапасын арттыру ұсынылды.
Түркістан облысының кәсіпкерлік және сауда басқармасының басшысы Н.Мырзахметов басқарманың атқарған жұмыстары туралы есеп берді. Депутаттар өңір кәсіпкерлерін мемлекеттік қолдау бағдарламаларына кеңінен тарту, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағаларын тұрақтандыру жұмыстарын күшейту және салынып жатқан өндірістік нысандарды іске қосуды жеделдету жөнінде ұсыныстар енгізді.
Облыстық мәдениет басқармасы басшысының міндетін атқарушы Б.Садықов мәдениет саласындағы атқарылған жұмыстар туралы баяндады. Халық қалаулылары бұл мәселе бойынша шығармашылық үйірмелерге қатысатын балалар санын арттыру, кітапханалардың кітап қорын толықтыру және монументтік өнер нысандарын орнату талаптарының сақталуын қамтамасыз ету сынды бірқатар ұсыныстар енгізіп, шешім қабылдады.
Мемлекеттік сатып алу басқармасының басшысы А.Сатыбалдының есебі тыңдалып, мемлекеттік сатып алу өткізудің сапасын арттыру және бюджеттік бағдарлама әкімшілеріне әдістемелік қолдау көрсету жөнінде ұсыныстар қабылданды.
Сондай-ақ облыстық дін істері басқармасының басшысы Р.Сабыржанұлының есебі қаралды. Депутаттар облыс аумағындағы діни тұрақтылықты сақтау бағытындағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру қажеттігін ұсынып, шешім қабылдады.
Энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Т.Усубалиевтің баяндамасынан кейін басқармаға және аудан-қала әкімдеріне тұрғындарды сапалы ауыз сумен, электр энергиясымен және табиғи газбен қамтамасыз ету жұмыстарын жоспарға сәйкес жүргізу ұсынылды.
Сессия барысында облыстық жұмылдыру даярлығы, аумақтық қорғаныс және азаматтық қорғау басқармасы басшысының міндетін атқарушы А.Хожахметтің есебі де тыңдалды. Қорытындысында су тасқынының, орман өрттерінің алдын алу және су айдындарындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларын күшейту жөнінде ұсыныстар берілді.
Өнеркәсіп және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Н.Исаев арнайы экономикалық және индустриялық аймақтарды дамыту жөнінде баяндама жасады.
Нәтижесінде отандық және шетелдік инвесторларды тарту жұмыстарын жандандыру, сондай-ақ жоспарланған инвестициялық жобаларды мерзімінде іске қосу үшін тиісті сүйемелдеу жұмыстарын жүргізу ұсынылды.
Сессияда Кентау қаласының әкімі Ж.Тасов пен Сарыағаш ауданының әкімі А.Абдуллаев 2025 жылы республикалық және облыстық бюджеттен бөлінген қаржының игерілуі туралы ақпарат берді. Бұл мәселе бойынша қала, аудан әкімдеріне бюджет қаражатын игеру барысында бюджет заңнамасының талаптарын қатаң сақтау жөнінде ұсыныс енгізілді.
Қаралған мәселелер бойынша депутаттар айтылған ұсыныстармен шешімдерді қабылдап, олардың орындалуын бақылауды облыстық мәслихаттың тиісті тұрақты комиссияларына жүктеді.
Бұдан бөлек, кадрлық өзгерістерге байланысты Түркістан облысы әкімдігінің дербес құрамындағы өзгеріске келісім берілді және облысәкімдігі жанындағы бірқатар комиссиялардың құрамына өзгерістер енгізу туралы мәселелер қолдау тапты.
Жалпы, сессия жұмысында қаралған барлық мәселелер бойынша мәслихат депутаттары тиісті шешімдер қабылдады.
Өз кезегінде облыс әкіміН.Көшеров сессия жұмысын қорытындылап, мәслихат жұмысына табыс тіледі.
