Мақтаарал ауданы Жастар ресурстық орталығында «LOVOL» компаниясының ресми дилерінің қатысуымен ауыл шаруашылығы саласына арналған заманауи озық ауыл шаруашылық техникаларының таныстырылымы өтті. Іс-шара барысында шаруалар мен сала мамандары жаңа үлгідегі тракторлар мен ауыл шаруашылық техникаларының мүмкіндіктерімен танысып, олардың өнімділікті арттырудағы маңызына ерекше назар аударды. Сондай-ақ техникалардың үнемділігі, сапасы және заманауи технологиялық ерекшеліктері кеңінен түсіндірілді. Кездесу еркін пікір алмасу алаңына айналып, қатысушылар өздерін толғандырған сұрақтарға жауап алып, тәжірибелік кеңестермен бөлісті. Ауыл шаруашылығын дамыту – ел экономикасының берік тірегі. Осындай игі бастамалар өңірдегі аграрлық саланың дамуына тың серпін беретіні сөзсіз.  Ауыл шаруашылығы – кез келген мемлекеттің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ететін, экономиканың маңызды салаларының бірі. Халық санының артуы, азық-түлікке деген сұраныстың көбеюі және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану қажеттілігі аграрлық саланы жаңа деңгейге көтеруді талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, ауыл шаруашылығын техникалық тұрғыдан жарақтандырудың маңызы ерекше. Заманауи техника мен технологиялар еңбек өнімділігін арттырып қана қоймай, уақытты үнемдеуге, өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және шаруалардың табысын көбейтуге мүмкіндік береді.

Бұрын ауыл шаруашылығындағы көптеген жұмыстар қол күші мен қарапайым құралдардың көмегімен атқарылатын. Егін егу, жер жырту, шөп шабу, астық жинау сияқты жұмыстар көп уақытты және мол күшті қажет ететін. Қазіргі кезде тракторлар, комбайндар, сепкіштер, жер өңдеу агрегаттары, суару құрылғылары және басқа да техникалардың көмегімен бұл жұмыстар әлдеқайда жылдам әрі сапалы орындалады. Бірнеше адамның апталап атқаратын жұмысын қуатты техника қысқа мерзім ішінде жүзеге асыра алады. Әсіресе егін шаруашылығында техниканың рөлі зор. Жерді сапалы дайындау, тұқымды белгіленген мерзімде себу, тыңайтқыш енгізу, зиянкестерге қарсы өңдеу және өнімді ысырапсыз жинап алу – мол өнім алудың негізгі шарттарының бірі. Егер ауыл шаруашылығы техникасы жеткілікті әрі жарамды болса, агротехникалық жұмыстар дер кезінде жүргізіледі. Ал жұмыстардың кешігуі өнім көлемінің азаюына, шаруашылықтың шығынының артуына алып келуі мүмкін. Заманауи комбайндар мен егін жинау техникалары өнімді қысқа мерзімде жинап, шығынды азайтуға ықпал етеді. Бұл әсіресе ауа райы құбылмалы өңірлер үшін маңызды. Егін піскен кезде оны уақытында жинап алу – шаруашылық табысының басты кепілі. Техниканың қуаты мен тиімділігі жоғары болған сайын, еңбек өнімділігі де арта түседі. Мал шаруашылығында да техниканың маңызы жылдан-жылға артып келеді. Мал азығын дайындау, жем-шөпті тасымалдау, қора-жайларды тазалау, сүт сауу, малды суару және басқа да жұмыстарды механикаландыру шаруалардың жұмысын жеңілдетеді. Ірі қара мал шаруашылығында автоматтандырылған сауу жүйелерін қолдану өнім сапасын бақылауға және еңбек шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Ал жем-шөп дайындайтын техникалар малдың қысқы азығын жеткілікті көлемде әзірлеуге жағдай жасайды. Ауыл шаруашылығы техникасы еңбек өнімділігін арттырумен қатар, ауылдық жерлердегі жұмыс күшін тиімді пайдалануға ықпал етеді. Бұрын ауыр дене еңбегін қажет ететін жұмыстар техниканың көмегімен жеңілдейді. Нәтижесінде адам ресурстары басқару, бақылау, өнімді өңдеу, маркетинг және басқа да маңызды бағыттарға жұмсалады. Бұл ауыл шаруашылығының жалпы тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда ауыл шаруашылығында цифрлық технологиялармен жабдықталған «ақылды» техникалардың қолданысы кеңейіп келеді. GPS жүйелері арқылы тракторлар мен басқа да техникалардың қозғалысын дәл басқаруға, жердің жағдайын бақылауға және тұқымды белгіленген норма бойынша себуге болады. Дрондар арқылы егістік алқаптарының жағдайын бақылап, өсімдіктердің ауруын немесе су тапшылығын ерте анықтауға мүмкіндік бар. Мұндай технологиялар ресурстарды үнемдеп, шығынды азайтуға және өнімділікті арттыруға жол ашады. Су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесінде де техниканың орны ерекше. Әсіресе су тапшылығы сезілетін өңірлерде заманауи суару технологияларын енгізу аса маңызды. Тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелері суды үнемдеуге, егістікті қажетті мөлшерде ылғалмен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл технологиялар ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етіп, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға ықпал етеді. Техниканы жаңарту ауыл шаруашылығы өнімінің бәсекеге қабілеттілігін де арттырады. Ескі техниканың жиі бұзылуы, жанар-жағармайды көп тұтынуы және жұмыс өнімділігінің төмендігі шаруашылыққа қосымша шығын әкеледі. Ал жаңа техника отынды үнемдеп, жұмысты жылдам әрі сапалы орындауға бейімделген. Сондықтан техникалық паркті жаңарту – аграрлық кәсіпорындар мен шаруа қожалықтарының дамуындағы маңызды бағыттардың бірі. Дегенмен заманауи техниканы сатып алу барлық шаруашылық үшін оңай емес. Ауыл шаруашылығы техникасының құны жоғары болғандықтан, шаруаларға қаржылық қолдау, жеңілдетілген несие, лизингтік бағдарламалар мен субсидиялау тетіктерінің маңызы зор. Мемлекеттік қолдау шаралары арқылы фермерлер жаңа техника алуға мүмкіндік алып, өндіріс көлемін арттыра алады. Бұл өз кезегінде ауылдық жерлердің экономикалық дамуына және халықтың әл-ауқатының жақсаруына ықпал етеді. Техниканы тиімді пайдалану үшін білікті мамандардың болуы да аса маңызды. Қазіргі ауыл шаруашылығы техникасы күрделі электрондық және цифрлық жүйелермен жабдықталған. Сондықтан механизаторлар, инженерлер мен агрономдар заманауи техниканың мүмкіндіктерін толық меңгеруі қажет. Осы бағытта ауыл шаруашылығы мамандарын даярлау, олардың біліктілігін арттыру және жаңа технологияларға бейімдеу маңызды міндеттердің бірі болып қала береді. Ауыл шаруашылығы техникасының маңызын тек өнім көлемін арттырумен ғана шектеуге болмайды. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің мәдениетін өзгертеді, еңбек жағдайын жақсартады және табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Техника арқылы шаруашылықтағы әрбір жұмыс кезеңін жоспарлауға, бақылауға және нақты есеп жүргізуге болады. Бұл ауыл шаруашылығын дәстүрлі тәсілден заманауи, технологиялық және бәсекеге қабілетті салаға айналдырудың негізі. Ауыл шаруашылығын дамытуда техниканың атқаратын рөлі айрықша. Заманауи техника – еңбек өнімділігін арттырудың, өнім сапасын жақсартудың, шығынды азайтудың және шаруашылықтың табысын көбейтудің маңызды құралы. Сондықтан аграрлық секторды техникалық жаңғырту, заманауи технологияларды енгізу және ауыл еңбеккерлерінің техникалық мүмкіндіктерін кеңейту – елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына қол жеткізудің басты шарттарының бірі. Техникасы қуатты, технологиясы дамыған ауыл шаруашылығы ғана заман талабына сай өнім өндіріп, ішкі нарықты сапалы азық-түлікпен қамтамасыз ете алады.

Арыс қаласында қоғамдық орындардың санитарлық жағдайын жақсарту, кәсіпкерлік нысандарының айналасын ұқыпты ұстау және қала келбетіне кері әсер ететін факторлардың алдын алу бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Осы мақсатта «Таза Қазақстан» бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидаты аясында қала аумағында жоспарлы рейдтік іс-шаралар ұйымдастырылуда. Арыс қаласы әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топ орталық базар аумағында кезекті бақылау жұмыстарын жүргізді. Іс-шара базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылып, сауда орындарындағы кәсіпкерлермен тазалық пен абаттандыру талаптарын сақтау мәселелері талқыланды.

Аталған аумақтың қала тұрғындары мен қонақтары жиі баратын орындардың бірі екені ескеріліп, мұнда санитарлық тазалықты қалыпты деңгейде ұстаудың маңызы ерекше. Сауда орындарының сыртқы келбеті, оған іргелес аумақтардың жинақылығы және белгіленген тәртіптің сақталуы қаланың жалпы көрінісіне тікелей әсер етеді.

Рейд барысында кәсіпкерлік нысандарының иелеріне өздеріне тиесілі аумақты таза әрі жинақы ұстау қажеттігі түсіндірілді. Атап айтқанда, сауда нүктелерінің маңындағы тазалықты күнделікті қамтамасыз ету, жиналған қалдықтарды уақытылы шығару және нысанның сыртқы бөлігін тиісті жағдайда ұстау мәселелеріне назар аударылды.

Сонымен бірге ғимараттардың қасбетін талапқа сай күтіп ұстау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Кәсіпкерлік нысанының сыртқы бейнесі тек оның иесінің беделіне ғана емес, бүкіл сауда аумағының көркіне әсер ететіні айтылды. Сондықтан ғимараттардың маңын ретке келтірумен қатар, қасбеттердің де ұқыпты әрі талапқа сай болуына мән беру қажеттігі ескертілді. Жұмысшы топ өкілдері кәсіпкерлерге заңсыз және жабайы саудаға жол бермеудің маңызын да түсіндірді. Сауда қызметінің белгіленген талаптарға сәйкес жүргізілуі қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуге, жаяу жүргіншілердің қозғалысына кедергі келтірмеуге және сауда орындарындағы қауіпсіздікті сақтауға мүмкіндік береді.

Кездесу барысында түсіндіру жұмыстарының басты мақсаты жазалау емес, кәсіпкерлердің жауапкершілігін арттырып, талаптарды алдын ала орындауға жағдай жасау екені атап өтілді. Осы ретте базар әкімшілігіне де сауда орындарының санитарлық жағдайын бақылауда ұстап, кәсіпкерлермен тұрақты түрде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажеттігі айтылды. Қолданыстағы заңнама талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайда тиісті әкімшілік шаралар қолданылатыны да ескертілді. Атап айтқанда, тазалық пен абаттандыру қағидаларын сақтамау, белгіленген тәртіпке қайшы әрекеттер жасау немесе заңсыз саудаға жол беру жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін.

Қала тазалығын қамтамасыз етуде кәсіпкерлердің үлесі айрықша. Себебі сауда орындары күн сайын жүздеген адамның келіп-кететін нысаны болғандықтан, олардың аумағындағы тазалық тұрғындардың жайлылығына тікелей ықпал етеді. Кәсіпкерлік нысанын талапқа сай ұстау – заң талабы ғана емес, тұтынушыға және қала тұрғындарына деген құрметтің көрінісі. Арыс қаласында мұндай рейдтік және профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Негізгі назар кәсіпкерлік нысандары орналасқан аумақтардың тазалығын қамтамасыз етуге, абаттандыру талаптарының орындалуына және белгіленген сауда тәртібінің сақталуына бағытталатын болады.

“Таза әрі жинақы сауда орындары – қаланың жалпы келбетінің маңызды бөлігі. Сондықтан кәсіпкерлерді өз нысандарына жауапкершілікпен қарап, бекітілген аумақтардың тазалығын тұрақты қамтамасыз етуге және қолданыстағы талаптарды сақтауға шақырамыз,”- деді мамандар.

Жылы мезгілдің келуімен табиғат аясына шығатын тұрғындардың саны артып, соған сәйкес кене шағу қаупі де жоғарылай түседі. Кенелер тек орманды немесе далалы аймақтарда ғана емес, шөп өскен ашық алаңдарда, саябақтарда, аулаларда және қала маңындағы аумақтарда да кездесуі мүмкін. Сондықтан кенеден сақтану, оның шағуының алдын алу және кене жабысқан жағдайда дұрыс әрекет ету – әр азамат үшін маңызды.

Осыған байланысты Кентау қалалық емханасында келушілер арасында кене шағуының алдын алу және кене арқылы таралуы мүмкін инфекциялық аурулардан сақтану бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылды. Шара барысында тұрғындарға кененің адам денсаулығына төндіретін қаупі түсіндіріліп, сақтық шараларын сақтау жөнінде кеңестер берілді. Сонымен қатар емханаға келген азаматтарға тақырыпқа қатысты ақпараттық брошюралар таратылып, мамандар тарапынан жеке түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Медицина қызметкерлері тұрғындарға кенеден қорғанудың ең тиімді жолы – алдын алу шараларын сақтап, табиғатқа шығу кезінде қауіпсіздік талаптарына жауапкершілікпен қарау екенін түсіндірді. Кене арқылы таралатын инфекциялардың қатарына кене энцефалиті, Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, боррелиоз (Лайм ауруы), туляремия және басқа да аурулар жатады. Олардың кейбірі адамның денсаулығына елеулі қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан кене шаққан жағдайда уақыт жоғалтпай медициналық көмекке жүгіну қажет.

Мамандардың айтуынша, кенеден қорғанудың алғашқы және маңызды қадамы – табиғат аясында жеке қауіпсіздік шараларын сақтау. Әсіресе көктем-жаз айларында саяжайға, жайылымға, таулы немесе шөпті жерлерге, демалыс орындарына барған кезде барынша сақ болған жөн. Табиғатқа шыққанда денені толық жауып тұратын киім киген дұрыс. Ұзын жеңді көйлек немесе жейде, ұзын балақты шалбар, жабық аяқ киім пайдалану ұсынылады. Шалбардың балағын шұлықтың ішіне салып, киімнің ашық жерлерін барынша азайтқан жөн. Ашық түсті киім кию де кенені ертерек байқауға мүмкіндік береді.

Табиғат аясында жүрген кезде адам өзін ғана емес, жанындағы адамдарды да, әсіресе балаларды бақылап отырғаны жөн. Кенелер киімге немесе денеге жабысып қалуы мүмкін. Сондықтан ұзақ уақыт далада болған жағдайда денені ара-тұра тексеріп отырған дұрыс. Үйге келгеннен кейін киімдерді мұқият қарап, сырт киімді қағып-сілкіп, дененің барлық бөлігін тексеру керек. Балалардың шаш арасы, мойны, құлақ маңы, қолтық, шап аймағы сияқты кененің жасырынуы ықтимал жерлеріне ерекше назар аударған жөн.

Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары барысында емхана мамандары тұрғындарға кене шаққан жағдайда не істеу керектігін де егжей-тегжейлі түсіндірді. Медицина мамандарының айтуынша, денеге жабысқан кенені көрген адам ең алдымен сабыр сақтап, мүмкіндігінше тез арада медициналық ұйымға жүгінуі керек. Кенені өз бетінше жұлуға, жаншуға немесе қолмен қысуға болмайды. Себебі дұрыс алынбаған жағдайда кененің бөліктері теріде қалып қоюы мүмкін. Ал кенені жаншу кезінде оның ішіндегі инфекциялық қоздырғыштардың адам ағзасына түсу қаупі бар.

Кентау қалалық емханасының мамандары тұрғындарға: «Кене шаққан жағдайда медициналық көмекке неғұрлым ертерек жүгінген дұрыс. Кене арқылы берілетін инфекциялардың алдын алуда уақыт факторының маңызы зор. Сондықтан кене шаққанын байқаған азамат өздігінен ем қабылдамай, медициналық маманға қаралуы қажет», – деп түсіндірді.

Мамандардың айтуынша, шұғыл профилактика жүргізу қажеттілігі әр адамға жеке бағаланады. Бұл ретте кене шаққан аумақ, медициналық көмекке жүгіну уақыты, адамның вакцинация мәртебесі және басқа да медициналық факторлар ескеріледі. Сондықтан қандай да бір препаратты өз бетінше қабылдау немесе медициналық көмекті кейінге қалдыру дұрыс емес. Кей жағдайда кене шаққаннан кейін адам бірден ауру белгілерін сезбеуі мүмкін. Сондықтан кене шаққан азамат медициналық бақылау мен дәрігердің ұсынымдарын ескермеуі керек. Дене қызуының көтерілуі, әлсіздік, бас ауруы, бұлшықет пен буындардың ауыруы, қалтырау және жалпы жағдайдың нашарлауы сияқты белгілер байқалса, дереу дәрігерге қаралу қажет. Кейбір кене арқылы таралатын инфекциялар ауыр өтуі мүмкін болғандықтан, ауруды ерте анықтау және медициналық көмекті дер кезінде бастау маңызды. Мамандар тұрғындарға кене шаққаннан кейін өз денсаулығын мұқият бақылауды, дене қызуын өлшеп отыруды және қандай да бір күмәнді белгілер пайда болған жағдайда медициналық ұйымға жүгінуді ұсынды.

Кентау қалалық емханасының медицина қызметкерлері: «Кене шағуы – елемеуге болмайтын жағдай. Көп жағдайда адамдар кішкентай жәндікке мән бермей, медициналық көмекке жүгінуді кейінге қалдырып жатады. Бұл дұрыс емес. Кенені байқаған сәттен бастап уақытты жоғалтпай, маманға қаралу қажет. Әсіресе балалар мен қарт адамдарға ерекше көңіл бөлген жөн. Алдын алу шараларын сақтау – аурудың алдын алудың ең қарапайым әрі тиімді жолы», – деп атап өтті.

Жазғы демалыс кезінде балалардың далада, саябақта, табиғат аясында көп уақыт өткізуіне байланысты ата-аналар сақтық шараларына ерекше мән бергені жөн. Бала табиғаттан келгеннен кейін оның киімін шешіп, денесін мұқият қарап шығу қажет. Кене баланың бас терісіне, шашының арасына, құлақ артына, мойнына немесе киімнің жабық жерлеріне жабысып қалуы мүмкін.

Ата-аналар балаларға табиғатта жүрген кезде шөпті жерде ұзақ отырмау, белгісіз бұталар мен қалың өсімдіктердің арасына бармау, жануарлармен байланыста болғаннан кейін қолды жуу және үйге келген соң киімді тексеру қажеттігін түсіндіргені дұрыс. Сонымен бірге табиғатқа шығар алдында баланың жасына сәйкес қауіпсіздік талаптарын ескере отырып, кенеге қарсы қорғаныш құралдарын қолдану мәселесі бойынша мамандардың кеңесіне жүгінуге болады.Кене шағуының алдын алу тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігін талап етеді. Санитариялық-эпидемиологиялық қызметтер мен медициналық ұйымдар тарапынан жүргізілетін профилактикалық және ақпараттық жұмыстар халықтың сақтық деңгейін арттыруға бағытталған.

Қазақстанда кене белсенділігі кезеңінде медициналық ұйымдардың дайындығы қамтамасыз етіліп, эндемиялық аумақтарда кенеге қарсы өңдеу, қауіп топтарын вакцинациялау, иммуноглобулин қорын қалыптастыру және санитариялық-эпидемиологиялық мониторинг жүргізу сияқты кешенді шаралар атқарылады.  Алайда мемлекеттік деңгейдегі алдын алу шараларымен қатар, тұрғындардың жеке сақтық шараларын орындауы да аса маңызды. Әр адам табиғатқа шыққанда тиісті киім киіп, репеллент қолданып, серуеннен кейін өзін және балаларын тексеріп, кене анықталған жағдайда уақыт оздырмай медициналық көмекке жүгінуі қажет.

Кентау қалалық емханасында өткізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының негізгі мақсаты да – тұрғындардың санитариялық сауаттылығын арттыру, кене арқылы таралатын инфекциялық аурулардың алдын алу және халық арасында қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру.

Есте сақтаңыз:

🔹 Табиғатқа шыққанда денені толық жабатын киім киіңіз;

🔹 Ашық түсті киім таңдаңыз;

🔹 Шалбардың балағын шұлықтың ішіне салыңыз;

🔹 Репелленттерді нұсқаулыққа сәйкес пайдаланыңыз;

🔹 Табиғатта жүрген кезде өзіңізді және жақындарыңызды мезгіл-мезгіл тексеріп тұрыңыз;

🔹 Үйге келген соң киіміңізді мұқият қарап, балалардың денесін толық тексеріңіз;

🔹 Кенені қолмен жаншуға және абайсызда жұлуға болмайды;

🔹 Кене шаққан жағдайда мүмкіндігінше тез арада медициналық ұйымға жүгініңіз;

🔹 Дене қызуы көтеріліп, әлсіздік немесе басқа да ауру белгілері байқалса, дереу дәрігерге қаралыңыз;

🔹 Өзін-өзі емдеумен айналыспаңыз.

Кене шағуының алдын алудың ең тиімді жолы – қауіптің алдын ала білу және қарапайым сақтық шараларын күнделікті әдетке айналдыру. Өз денсаулығыңызға және жақындарыңыздың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қараңыз!

Түркістан өңірінде алдағы ауқымды саяси шара – Құрылтай сайлауына дайындық жұмыстары қарқынды жүруде. ҚР Орталық сайлау комиссиясының нұсқаулығына сәйкес, облыста сайлаушыларды ақпараттандыру, инфрақұрылымды әзірлеу және дауыс берушілерге барынша қолайлы жағдай жасау бойынша кешенді шаралар іске асырылып жатыр.

Бүгінгі саяси науқандардың басты талабы – ашықтық пен қолжетімділік. Осы орайда Түркістан облыстық сайлау комиссиясының ресми интернет-ресурсында арнайы «Құрылтай» бөлімі іске қосылды. Мұнда азаматтар үшін ең маңызды ақпараттар, атап айтқанда, «Құрылтай-2026» тағайындау туралы ҚР Президентінің Жарлығы, сайлау комиссияларының нақты құрамдары мен учаскелердің шекаралары және сайлаушыларға арналған анықтамалық мәліметтер шоғырландырылған. Тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстарын заманауи форматта жүргізу мақсатында сайтта аудио-бейне материалдар, медиа-контент пен арнайы инфографикалар тұрақты түрде жарияланып тұрады. Дәл осындай форматтағы интернет-ресурстар мен әлеуметтік желідегі парақшалар арқылы насихат жұмыстары облыстың барлық аудандары мен қалаларында бірдей қарқын алған.
Үгіт-насихат кезеңінде үміткерлерге де тең мүмкіндіктер қарастырылған.
Бұл жолғы саяси шараның басты ерекшелігі – дауыс берушілер үшін барынша ыңғайлы цифрлық шешімдердің енгізілуі болып табылады. Қазірдің өзінде облыс әкімдігінің ресми интернет-ресурстарында «Өз сайлау учаскеңізді табыңыз» онлайн сервисі іске қосылды. Ал Құрылтай өтетін күні облыс бойынша 557 сайлау учаскесінде осы онлайн сервис тікелей қолжетімді болады. Әр учаскеге комиссияның 2 мүшесі бекітіліп, олар тіркеуіне күмәні бар азаматтардың мәліметтерін «электрондық үкімет» (eGov) порталы арқылы сол жерде-ақ тексеріп береді.
Сондай-ақ, тұрғылықты мекенжайы бойынша тіркеуі жоқ азаматтардың да конституциялық құқығы шектелмейді. Облыс көлеміндегі 22 сайлау учаскесінде «Шағын ХҚКО» (ЦОН) жұмыс істейтін болады. Бұл жүйе «Құрылтай-2026» күні дауыс берушілерді дәл сол учаскеге бір күнге уақытша тіркеп, өз таңдауын жасауына мүмкіндік береді. Кез келген сұрақ бойынша азаматтарға кеңес беру үшін облыста «109-бірыңғай» Call-орталығы үздіксіз қызмет көрсетеді және барлық аудан мен қалаларда арнайы жауапты мамандар бекітілген сенім телефондары іске қосылған. Түркістан облысының бұл дайындық деңгейі алдағы маңызды саяси науқанның жоғары ұйымдастырушылық деңгейде, ашық әрі әділ өтетініне кепіл болады.

Арыс қаласында «Таза Қазақстан» бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидаты аясындағы рейдтік және профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде жалғасуда.

Бүгін қала әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топ орталық базар аумағында кезекті рейдтік іс-шара өткізді. Базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылған іс-шара барысында кәсіпкерлік нысандарының иелеріне тазалық талаптарын сақтау бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Рейд кезінде кәсіпкерлерге өздеріне тиесілі аумақтың тазалығын тұрақты қамтамасыз ету, ғимараттардың қасбетін талапқа сай күтіп ұстау, сондай-ақ заңсыз және жабайы саудаға жол бермеу қажеттігі түсіндірілді.

Сонымен қатар тазалық пен абаттандыру қағидаларын бұзу фактілері анықталған жағдайда Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылатыны, оның ішінде айыппұл салынатыны жөнінде ескертілді.

Мұндай рейдтік және түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғасатын болады.

«Turkistan Invest» өңірлік инвестицияларды тарту және экспортты дамыту агенттігінің» ұйымдастыруымен Қытай Халық Республикасына жүзеге асырылған іссапар нақты нәтижесін беруде. Іскерлік келіссөздердің жалғасы ретінде Қытайдың Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. компаниясының өкілі Луань Бинь Түркістан облысына ресми сапармен келіп, «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ басқарма төрағасы Бекжан Бисенбаевпен кездесті.

Кездесу барысында тараптар Түркістан облысында гүлдер мен сәндік ағаштарды өсіруге арналған заманауи жылыжай кешенін салу жобасын іске асыру мәселелерін талқылады. Нәтижесінде «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ мен Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды.

Меморандум аясында компания Түркістан облысында заманауи жылыжай кешенін салу жобасын жүзеге асыруға ниетті. Жобаның болжамды инвестиция көлемі 13 млрд теңгені құрайды. Жоспар бойынша 50 гектар аумақта көшет өсіру кешені салынып, 100-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Жобаны іске асыру мерзімі 2026-2027 жылдарға жоспарланған.

Сонымен қатар, жоба аясында гүл өсіру кешені, көшеттер көрмесі, сауда аймағы, өндірістік кешен және автокөліктерге арналған экологиялық талаптарға сай автотұрақ салу көзделген.

Айта кетейік, Wuhan Xiangyu Dingsheng Construction Engineering Co., Ltd. – құрылыс, инженерлік инфрақұрылым, металл конструкциялары, экологиялық инжиниринг және өндірістік нысандар саласында халықаралық тәжірибесі бар компания.

Аталған инвестициялық жобаны жүзеге асыру Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттырып, өңірде жаңа өндірістердің ашылуына, жұмыс орындарының құрылуына және әлеуметтік-экономикалық дамуына оң серпін береді.

После хорошей прогулки вдоль речки в выходной всегда заряжаешься позитивом.
В такой момент хочется напомнить себе и всем окружающим, почему нам повезло жить именно в нашей стране и именно в эти непростые времена!

1. Казахстан – молодая страна. Здесь все еще сравнительно рано выходят замуж, семьи большие, очень много детей. И много детей иметь круто. Такого в самых богатых странах и в странах нашего благосостояния уже почти не встретить. Это круто, потому что у нас много энергии, желания что-то менять, строить бизнес, работать, осваивать новые профессии и технологии. Это супер крутой актив, на самом деле. И нужно много попутешествовать, чтобы это четко увидеть.

2. Казахстан – богатый. По ППС ВВП на душу населения мы уже богаче, чем Турция, Греция, Китай. В 2025 году мы обогнали Россию по ВВП. Впервые. Еще мы растем сильно быстрее, чем большинство соседей по «среднему доходу». Сильно быстрее, до 5-6%, когда мир, скорее, 2-3%. А это значит, что мы и наши дети получают доступ к современным технологиям, знаниями и партнерствам уже быстрее, чем большинство стран мира. Я вижу, что спрос на высшее образование, на доступ к ИИ в моей стране остается структурно очень высоким, государство сейчас тоже вливает в образование рекордную долю расходов с момента независимости. Человеческий капитал реально растет, каждое следующее поколение будет создавать ценность эффективнее, а значит мы продолжим богатеть.

3. Мы – нация технооптимистов и предпринимателей. Мы не боимся брать на себя ответственность и рисковать. Мы уже понимаем, что возможно и часто не согласны на меньшее. И мы – воины, которые умеют преодолевать все сложности, которые неизбежно появляются на нехоженых тропах. Когда ты даешь людям конструктивную свободу и честные правила игры, возможность хорошо заработать, создав что-то большое, люди творят магию и вне всякого Хогвартса, да. И я нигде еще не встречал такой концентрации крутых технопредпринимателей, как появилось в Казахстане буквально за последние годы. Думаю, это часть среды, приоритетов с самого верха, и культуры, которая есть в нашем степном воздухе. И всегда была.

Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету және тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл бағыттағы іс-шаралар Мемлекет басшысының тапсырмаларына сәйкес жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидатын іске асыру аясында ұйымдастырылуда. Қаланың тазалығы мен көріктілігі – тек коммуналдық қызметтердің немесе жергілікті атқарушы органдардың ғана емес, барлық тұрғындардың ортақ жауапкершілігі. Осыған байланысты Арыс қаласында қоғамдық орындардағы санитарлық тазалықты сақтау, абаттандыру талаптарының орындалуын бақылау, қоршаған ортаны ластауға жол бермеу және қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету мәселелеріне ерекше көңіл бөлінуде.

Аталған бағыттағы жұмыстарды тиімді ұйымдастыру мақсатында қала аумағында мобильді топ құрылып, оның мүшелері тұрақты түрде рейдтік және профилактикалық іс-шаралар жүргізіп келеді. Мобильді топ құрамындағы жауапты мамандар мен тиісті сала өкілдері қоғамдық орындарды аралап, тазалық талаптарының сақталуын бақылауда. Сонымен қатар тұрғындар мен қала қонақтарына заң талаптарын түсіндіру, құқық бұзушылықтың алдын алу және қоршаған ортаға ұқыпты қарау қажеттігі жөнінде профилактикалық жұмыстар жүргізілуде.

Рейдтік іс-шаралар қаладағы халық көп шоғырланатын аумақтарды қамтиды. Атап айтқанда, саябақтар, скверлер, жағалау аймақтары, демалыс орындары, базарлар және басқа да қоғамдық орындар тұрақты бақылауға алынған. Мұндай аумақтарда тазалықтың сақталуы ғана емес, қоғамдық тәртіптің бұзылмауы да назарда. Аралау барысында белгіленбеген орындарға қоқыс тастау, абаттандыру талаптарын бұзу, қоғамдық орындарды ластау және басқа да әкімшілік құқық бұзушылық фактілері анықталуда. Әрбір анықталған құқық бұзушылық қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес қаралып, тиісті шаралар қабылданады.

Жүргізілген рейдтік жұмыстардың нәтижесінде Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-2-бабы бойынша 98 құқық бұзушылық фактісі анықталған. Сонымен қатар Кодекстің 505-бабы бойынша 137 әкімшілік хаттама толтырылып, құқық бұзушыларға жалпы сомасы 3 миллион теңгеден астам әкімшілік айыппұл салынған. Бұл көрсеткіштер қоғамдық орындарда тазалық талаптарын сақтау мен заң талаптарын орындаудың маңыздылығын көрсетеді. Әкімшілік шара қолдану – ең алдымен құқық бұзушылықтың алдын алуға және азаматтардың жауапкершілігін арттыруға бағытталған.

«Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі мақсаты – қоршаған ортаны қорғау, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту, қоғамдық кеңістіктерді абаттандыру және халық арасында экологиялық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру. Бұл міндеттерді жүзеге асыру тек сенбіліктер мен тазалық акцияларын өткізумен шектелмейді. Оның маңызды бөлігі – күнделікті тәртіпті сақтау, қоқысты белгіленген орынға тастау, қоғамдық мүлікке зиян келтірмеу және айналаға жанашырлықпен қарау. Осы ретте Арыс қаласында рейдтік жұмыстармен қатар түсіндіру шараларына да басымдық берілуде. Мобильді топ мүшелері тұрғындарға қоғамдық орындарда тазалық сақтау талаптарын түсіндіріп, қоршаған ортаны ластау мен абаттандыру ережелерін бұзудың салдары туралы ақпарат беруде. Тазалық мәдениеті адамның күнделікті әрекетінен басталады. Қоқысты арнайы жәшікке салу, демалыс орындарынан кейін айналаны жинақтап кету, жасыл желектерді бүлдірмеу, қоғамдық орындардағы мүлікке ұқыпты қарау – қарапайым болғанымен, қала келбетіне тікелей әсер ететін маңызды әрекеттер.

Әсіресе саябақтар мен скверлер, балалардың ойын алаңдары, жағалау аймақтары және тұрғындардың демалысына арналған орындарда тазалық сақтау ерекше маңызды. Мұндай қоғамдық кеңістіктер қала тұрғындарының күнделікті тынығуы мен бос уақытын өткізуіне арналған. Сондықтан олардың тазалығы мен қауіпсіздігіне әр азамат жауапкершілікпен қарауы қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау мәселесі де назардан тыс қалмайды. «Заң және тәртіп» қағидаты аясында әр азаматтың құқықтары мен міндеттерін сақтау, белгіленген талаптарды орындау және өзге адамдардың тыныштығына кедергі келтірмеу маңызды. Қоғамдық тәртіпке құрметпен қарау – құқықтық мәдениеттің негізгі көрсеткіштерінің бірі. Қала тазалығы мәселесінде тұрғындардың белсенділігі айрықша рөл атқарады. Мемлекеттік мекемелер тарапынан бақылау мен түсіндіру жұмыстары жүргізілгенімен, тұрақты нәтиже әрбір азаматтың жауапкершілігі қалыптасқан жағдайда ғана қамтамасыз етіледі. Бір адамның қоршаған ортаға немқұрайлы қарауы жалпы аумақтың санитарлық жағдайына әсер етуі мүмкін. Сол себепті тазалыққа деген жауапкершілік ортақ құндылыққа айналуы тиіс.

Арыс қаласы – тұрғындар үшін жайлы әрі қолайлы орта қалыптастыруды қажет ететін ортақ мекен. Қаланың көшелері, саябақтары, демалыс орындары мен қоғамдық кеңістіктері таза болған сайын тұрғындардың да өмір сүру сапасы арта түседі. Сондықтан қала тазалығын сақтау тек сыртқы көріністі жақсарту емес, азаматтардың жайлы өмір сүруіне жағдай жасау, қоршаған ортаны қорғау және кейінгі ұрпаққа таза мекен қалдыру міндетімен тікелей байланысты.

«Таза Қазақстан» бағдарламасы аясындағы жұмыстардың тағы бір маңызды бағыты – тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыру. Экологиялық мәдениет бір күнде қалыптаспайды. Ол отбасында, мектепте, еңбек ұжымдарында және қоғамдық ортада біртіндеп орнығады. Балаларға кішкентай кезінен табиғатты қорғау, қоқысты сұрыптау немесе белгіленген орынға тастау, ағаштар мен өсімдіктерге зиян келтірмеу сияқты қарапайым қағидаларды үйретудің маңызы зор.

Бұл ретте қоғамдық бақылау мен профилактикалық жұмыстардың да мәні жоғары. Тұрғындарға заң талаптарын түсіндіру арқылы құқық бұзушылықтың алдын алуға болады. Ал заң талаптарын қасақана бұзған жағдайда қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылған. Арыстағы мобильді топтың рейдтік іс-шаралары осы міндеттерді кешенді түрде жүзеге асыруға бағытталған. Бір жағынан, құқық бұзушылықтар анықталып, заң шеңберінде шаралар қабылданса, екінші жағынан тұрғындарға түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, тазалық пен тәртіпті сақтаудың маңызы жеткізілуде.

Қала тұрғындарының қоғамдық орындарды таза ұстауы – айналадағы адамдарға деген құрметтің де белгісі. Өйткені саябақтағы орындық, балалар алаңы, көше, жағалау немесе демалыс аумағы – белгілі бір адамның ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ игілігі. Ортақ мүлікке ұқыпты қарау арқылы азаматтар өз қаласының дамуына тікелей үлес қоса алады. Осыған байланысты қала тұрғындарына тазалық талаптарын сақтап, қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, қоғамдық орындарда белгіленген тәртіпті бұзбау және абаттандыру нысандарына ұқыпты қарау жөнінде үндеу жасалды.

2026 жылғы 3 шілдеде Сайрам аудандық аумақтық сайлау комиссиясының кезекті отырысы өтті. Жиын барысында Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылғы 1 шілдедегі №1338 Жарлығына сәйкес 23 тамызға белгіленген Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауына дайындық және оны ұйымдастыруға қатысты бірқатар маңызды мәселелер қаралды. Отырыста алдағы саяси науқанды ұйымдастыру барысында сайлау комиссияларына жүктелетін міндеттер мен атқарылатын жұмыстардың маңыздылығы атап өтілді. Сайлау науқаны ресми түрде тағайындалған күннен бастап сайлау комиссиялары өз құзыреті шеңберінде тиісті ұйымдастыру жұмыстарын бастап, белгіленген мерзімдерге сәйкес қажетті шараларды кезең-кезеңімен жүзеге асырып жатқаны айтылды.

Жиын барысында сайлауды сапалы әрі жүйелі өткізу үшін барлық ұйымдастыру жұмыстары Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы бекіткен күнтізбелік жоспарға сәйкес жүргізілетініне назар аударылды. Атап айтқанда, сайлау процесіне қатысушыларды ақпараттандыру, сайлау учаскелерінің дайындығын қамтамасыз ету, комиссия мүшелерінің жұмысын үйлестіру және сайлау заңнамасының талаптарын сақтау мәселелері басты назарда болатыны жеткізілді. Сайлау процесін ұйымдастыруда заңдылық, ашықтық, жариялылық және бейтараптық қағидаттарын сақтау ерекше маңызға ие. Осыған байланысты комиссия мүшелеріне өз міндеттерін жауапкершілікпен орындап, сайлау науқанының әрбір кезеңін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес жүргізу қажеттігі түсіндірілді.

Сонымен қатар, сайлау кезінде туындауы мүмкін ұйымдастырушылық мәселелерді алдын ала зерделеп, олардың шешілу жолдарын нақтылау, сайлау процесіне қатысушылардың құқықтары мен міндеттері жөніндегі ақпаратты уақытылы жеткізу қажеттігі сөз болды. Комиссия жұмысының үйлесімділігі мен кәсіби деңгейде ұйымдастырылуы сайлаушылардың конституциялық құқықтарын жүзеге асыруына қолайлы жағдай қалыптастырудың маңызды тетігі екені атап өтілді. Отырыс барысында Сайрам аудандық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы С. Реметов комиссия мүшелерінің кәсіби біліктілігі, жауапкершілігі және өзара үйлесімді жұмысы сайлау науқанын жоғары деңгейде өткізудің негізгі факторларының бірі екенін атап өтті. Ол әрбір комиссия мүшесі өзіне жүктелген міндеттерді мұқият орындап, сайлау заңнамасының нормаларын жетік білуі және белгіленген талаптарды қатаң сақтауы қажет екенін айтты.

С. Реметов сондай-ақ сайлау процесіне қатысатын барлық тараптың заң талаптарын сақтауына ерекше мән берілетінін жеткізді. Сайлау барысындағы кез келген іс-шара белгіленген тәртіп пен мерзімдер шеңберінде жүзеге асырылып, азаматтардың сайлау құқықтарының толық қамтамасыз етілуі тиіс екеніне назар аударды. Жиын қорытындысы бойынша комиссия мүшелеріне алдағы сайлау науқанына дайындық жұмыстарын сапалы ұйымдастыру, бекітілген күнтізбелік жоспардағы міндеттердің уақытылы орындалуын қамтамасыз ету, сайлау заңнамасының талаптарын бұлжытпай сақтау және сайлау процесінің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету жөнінде тиісті тапсырмалар берілді.

Сайрам аудандық аумақтық сайлау комиссиясы алдағы саяси науқанды ұйымдастыру барысында заңдылық пен жауапкершілік қағидаттарын басшылыққа алып, сайлаушылардың өз таңдауын еркін әрі заң талаптарына сәйкес жүзеге асыруына қажетті жағдай жасау бағытындағы жұмыстарды жалғастырады.