ҚҰРМЕТТІ ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАР!

2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енді.

Қазақстан халқының ерік білдіруімен еліміздің конституциялық дамуының жаңа кезеңінің негізі қаланды.

1995 жылғы Қазақстан Республикасы Конституциясының күші жойылды.

Жаңа Ата Заңымыздың күшіне енуі – мемлекет дамуындағы тарихи кезең және Конституция үстемдігіне, адам құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктерін күшейтуге, құқықтық айқындылықты нығайтуға, мемлекеттік биліктің жауапкершілігін арттыруға, сондай-ақ азаматтардың мемлекет ісін басқаруға қатысуын кеңейтуге негізделген жаңа конституциялық үлгіні бекітеді.

Конституция Қазақстан Республикасы қызметінің негізгі қағидаттарын едәуір жаңартып, кеңейтті. Бұлардың қатарына Егемендік пен Тәуелсіздікті қорғау, адам құқықтары мен бостандықтарын сақтау, заң мен тәртіп үстемдігін қамтамасыз ету, жалпыұлттық бірлікті нығайту, халықтың әл-ауқатын арттыру, жауапты әрі жасампаз отаншылдық идеясын ілгерілету, қоғамдық диалогты дамыту, еңбексүйгіштік, прогресс және білім құндылықтарын бекіту, жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру, тарихи-мәдени мұраны сақтау және төл мәдениетті қолдау алғаш рет енгізіліп отыр.

Қазақстан Республикасының Егемендігі, Тәуелсіздігі, унитарлығы, аумақтық тұтастығы және басқару үлгісі өзгермейді.

Мемлекеттің стратегиялық даму бағдарлары – адам капиталын, білімді, ғылым мен инновацияны Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді дамуының негізі ретінде дамыту конституциялық деңгейде алғаш рет айқындалды.

Ата Заңымыз Конституция үстемдігін мемлекеттің Негізгі Заңы ретінде, оның ең жоғары заңды күшін және Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында тікелей қолданылуын бекітеді. Барлық заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілер тек Конституцияның негізінде, сондай ақ оны орындау мақсатында қабылдануға және оған қайшы келмеуге тиіс.

Бұған дейін сот төрелігі қағидаттарының қатарында бекітіліп келген заңның уақыт тұрғысынан қолданылуы туралы ережелер конституциялық құрылыс негіздерінің бірі ретінде конституциялық мәртебеге ие болды. Азаматтарға жаңа міндеттер жүктейтін немесе олардың жағдайын нашарлататын, жауаптылықты белгілейтін немесе күшейтетін заңдардың кері күшіне тыйым салу барлық мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар үшін жалпыға бірдей міндетті талап ретінде бекітілді.

Конституциялық заңдармен реттелетін мәселелердің тізбесі кеңейтілді. Олардың қатарына Қазақстан Халық Кеңесінің құқықтық мәртебесі мен қызметі, астананың құқықтық мәртебесі, жоғары мемлекеттік билік органдарының ұйымдастырылуы, Конституциялық Сот, сот жүйесі, арнаулы құқықтық режимдер және мемлекеттік құрылыстың өзге де мәселелері енгізілді. Бұл олардың құқықтық реттелуінің тұрақтылығын арттыруды қамтамасыз етеді.

Қазақстан Халық Кеңесіне заң шығару бастамасы құқығы беріле отырып, халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган ретінде құрылды. Бұл қоғамның мемлекеттік саясатты қалыптастыру ісіне қатысуын күшейтеді. Заң шығарушы биліктің жаңа үлгісі жасалып, мемлекеттік институттар арасында өкілеттіктер қайта бөлінді.

Адам құқықтарын қорғау үлгісі елеулі түрде жаңартылды. Конституция қылмыстық сот ісін жүргізудегі негізгі кепілдіктерді сот қызметінің қағидаттары ретінде емес, бас бостандығы нақты шектелген сәттен бастап барлық мемлекеттік органдар сақтауға міндетті әрбір адамның ажырамас құқықтары ретінде бекітті. Олардың қатарында нақты ұсталған сәттен бастап қорғалу құқығы, бас бостандықтың шектелуіне сот бақылауы, негізсіз ұстауға тыйым салу, сұрақтарға жауап бермеу құқығы, өз-өзіне және жақын туыстарына қарсы айғақ бермеу құқығы («Миранда қағидалары»), сондай-ақ кінәсіз презумпциясы бар.

Мемлекеттің мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың заңсыз әрекеттерінен келтірілген зиянды өтеу міндеті, зияткерлік меншікті қорғау құқығы, дербес деректерді қорғау мен цифрлық қауіпсіздікті қоса алғанда,  цифрлық құқықтарға кепілдіктер, сондай-ақ мемлекет пен азаматтардың экологиялық жауапкершілігі конституциялық деңгейде алғаш рет бекітілді.

Жаңа Конституцияның күшіне енуімен Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты жаңа Конституция үстемдігін, оның ең жоғары заңды күшін және конституциялық құндылықтардың бірыңғай түсінілуін қамтамасыз ете отырып, конституциялық бақылауды жалғастыра береді.

Жаңа Конституцияның күшіне енуі Қазақстан Республикасының конституциялық дамудағы жаңа кезеңінің басталғанын білдіреді. Бұл кезеңде адам, оның қадір-қасиеті, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің ең жоғары құндылығы болып, Конституция үстемдігі орнықты дамудың, заңдылық пен әділдіктің берік негізі бола береді.

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты Қазақстан Республикасының барша азаматтарын жаңа Конституцияның күшіне енуімен және еліміздің конституциялық дамуының жаңа кезеңінің басталуымен құттықтайды.

Новая Конституция Республики Казахстан закрепила в качестве одного из ключевых государственных приоритетов защиту персональных данных граждан. Теперь право каждого человека на неприкосновенность частной жизни и безопасность личной информации от незаконного сбора, обработки, использования или хранения гарантировано статьей 21 Конституции. Это нововведение формирует прочную правовую основу для безопасного развития Казахстана как прогрессивного цифрового государства.

Стратегическую значимость принятых изменений подчеркнул заместитель Премьер-министра – министр искусственного интеллекта и цифрового развития Жаслан Мадиев, отметив, что «в эпоху искусственного интеллекта защита цифровых прав граждан является фундаментальным условием доверия к цифровому государству. По его словам, закрепление этих норм на конституционном уровне поднимает защиту прав казахстанцев на качественно новый уровень и открывает путь к созданию безопасного и справедливого общества, где обновленная Конституция выступает гарантом того, что технологии будут служить исключительно во благо человека, а закон станет надежным щитом для каждого гражданина в цифровом мире».

Комплексная реализация новых конституционных принципов найдет свое отражение в нормах Цифрового кодекса, Закона о персональных данных и Закона об искусственном интеллекте. В частности, предусматривается законодательное уточнение самого понятия персональных данных за счет включения в него идентификаторов. Вместе с этим предусматривается введение строгих требований к автоматизированной обработке информации, а также предоставление гражданам возможности в любой момент отозвать свое согласие на обработку данных через мобильное приложение eGov Mobile.

Для кардинального повышения безопасности государственных и частных платформ внедрена обязательная биометрическая аутентификация для операторов, которые осуществляют обработку более 100 тысяч записей персональных данных ограниченного доступа. За гражданами официально закреплены права на удаление, анонимизацию и ограничение обработки личной информации, а также установлены жесткие требования к срокам ее хранения после того, как цели обработки были достигнуты.

Дальнейшее развитие законодательства предусматривает внедрение самых современных технологических средств защиты персональных данных, включая инструменты маскирования и хэширования. Государство намерено ограничить прямую выгрузку массивов информации из государственных баз данных, сделав главный приоритет на безопасную интеграцию между информационными системами.

Кроме того, в стране вводится четкая классификация и формируется реестр крупных операторов персональных данных. Сами операторы теперь обязаны заблаговременно информировать государство о начале процессов обработки данных, а также незамедлительно уведомлять уполномоченный орган и граждан обо всех фактах инцидентов и утечек безопасности.

2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы 1 шілдеден бастап күшіне енді.

Негізгі жаңашылдықтардың қатарында мемлекеттiң ең жоғары құндылықтары болып табылатын адамды, оның өмiрiн, құқықтары мен бостандықтарын қорғау мәселесін ерекше атап өткен жөн.

«Адамды басты құндылық ретінде тану және адам құқықтарының басымдығы идеялары бүкіл Конституцияның мазмұны арқылы көрініс табады. Олар негізгі қоғамдық институттардың барлығына енгізіліп, мемлекет пен азаматтар үшін басты бағдарларды айқындайды. Негізгі заң терең конституциялық жаңғырудың негіздерін бейнелейді және мемлекеттің одан әрі дамуының берік іргетасы болып табылады», – деп Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Артур Ластаев атап өтті.

Тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет Конституцияның Кіріспесінде адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын бұлжытпай сақтау қағидаты жарияланды. Сонымен қатар II бөлімнің атауы да «Негізгі құқықтар, бостандықтар және міндеттер» болып өзгертіліп, адам құқықтарының басым рөлін тағы бір мәрте айқындады.

Негізгі заңда адамның өмір сүру құқығы барынша абсолютті түрде бекітілген. Дәл осы құқық әр адамға туғаннан тиесілі болғандықтан, ажырамас әрі айырылмайтын құқық ретінде танылады.

Бұл – барлық құқықтардың негізі, өмір сүру құқығынсыз өзге де бостандықтар мен құқықтардың болуы мүмкін емес. Мемлекет тарапынан өмір сүру құқығына берілетін кепілдік – ешкімнің адамды өз бетінше өмірінен айыра алмайтындығында.

Адам өмірін ең жоғары құндылық ретінде жариялаған Қазақстан осыдан 5 жыл бұрын халықаралық міндеттемелерді өз мойнына алып, кейін 2022 жылы өлім жазасын жойды. Бұл қағидат жаңа Конституцияда нақты бекітілген.

Негізгі құқықтар бөлімінде кінәсіздік презумпциясына айрықша мән берілген. Сот оның кінәсін дәлелдегенге дейін адам қоғам алдында әуел бастан кінәсіз деп танылуға тиіс.

Бұл – өркениетті ұстаным. Осы арқылы адам мерзімінен бұрын қоғамдық айыптаудан қорғалып, оның абырой-беделі сақталады.

Конституцияның осы бөлімінде әділдік пен жазаның сәйкестігіне қатысты халықаралық қағидаттарға кепілдік беріледі. Мұндағы негізгі қағидаттардың бірі – бір құқық бұзушылық үшін адамды қайтадан жауапкершілікке тартуға жол бермеу.

Конституцияда адамның негізгі бостандықтарының бірі ретінде өзіне, жақын туыстарына қарсы айғақ бермеу және өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті болмау құқығы нақты көрсетілген.

Дәл осындай қағида діни қызметкерлерге де қатысты. Олар тәубе ету кезінде өзіне сеніп айтылған мәліметтерді жария етуге міндетті емес.

Негізгі заңда іргелі құқықтармен тікелей байланыстырылған бұл норма, өзін-өзі айыптауға жол бермейтін конституциялық тосқауыл ретінде қызмет етеді әрі адамды озбырлықтан қорғайды.

Сондай-ақ, Конституцияда жеке басына қол сұғылмаушылыққа, әділ сотқа қатысты кепілдіктер күшейтіліп, сөз бостандығына қатысты ережелер нақтыланған.

Сонымен қатар сот шешімінсіз адамды тұрғын үйінен айыруға ғана емес, оны тұрғын үйден шығаруға да жол берілмейтіні жеке бекітілген.

«Осы жаңашылдықтардың барлығы Қазақстан азаматтарына жаңа Конституцияда бекітілген іргелі құқықтар мен бостандықтарға кепілдік берілетінін көрсетеді. Алайда оларды пайдалану үлкен жауапкершілікті талап етеді. Бұл азаматтық жауапкершіліктің жоғары деңгейін, заңға, қоғам мүддесіне және өзге адамдардың құқықтарына құрметпен қарауды білдіреді. Еркіндік пен жауапкершілік арасындағы осы тепе-теңдік сақталған жағдайда ғана әділетті, құқықтық әрі өркендеген мемлекет құру мүмкін болады. Сондықтан әрбір азамат өз құқықтарын біліп, оларды қорғап қана қоймай, заңдылықты нығайту мен елдің дамуына қосатын өз үлесін де терең сезінуі маңызды», – деп Артур Ластаев атап өтті.

1 июля вступила в силу Конституция Республики Казахстан, принятая на республиканском референдуме 15 марта 2026 года.

Среди ключевых новелл необходимо выделить защиту высших ценностей государства, которыми являются человек, его жизнь, права и свободы.

«Идеи человекоцентричности и приоритета прав человека проходят через всю Конституцию. Они встраиваются во все основные общественные институты, определяют ориентиры для государства и граждан. Основной закон отражает основы глубокой конституционной модернизации и является фундаментальным базисом дальнейшего развития государства», – подчеркнул Уполномоченный по правам человека Артур Ластаев.

Впервые в истории независимого Казахстана в Преамбуле Конституции декларируется неукоснительное соблюдение прав и свобод человека и гражданина. Переименован также и сам раздел II «Основные права, свободы и обязанности», что в очередной раз подчеркивает первостепенную роль прав человека.

В Основном законе право человека на жизнь максимально абсолютизировано. И именно оно признается неотъемлемым и неотчуждаемым, так как принадлежит каждому от рождения.

Это основа основ всех прав, без него другие свободы просто бы не существовали. Гарантия права на жизнь государством заключается в том, что никто не может произвольно ее лишиться.

Казахстан, провозгласивший жизнь человека наивысшим приоритетом, 5 лет назад взял на себя международные обязательства, а затем, в 2022 году, отменил смертную казнь. И этот постулат четко прописан в новой Конституции.

В разделе основных прав во главе угла стоит презумпция невиновности. Человек в глазах общества по умолчанию должен считаться невиновным, пока суд не признает его вину.

Это цивилизованный подход. Тем самым человек защищен от преждевременного общественного осуждения, а его репутация сохранена.

В этом же разделе Конституции гарантируются международные принципы справедливости и соразмерности наказания. И краеугольным камнем здесь является недопустимость повторного наказания за одно и то же деяние.

Среди основных свобод человека в Конституции черным по белому высечено право не давать показания против себя, своих близких и не доказывать свою невиновность.

То же самое касается и священнослужителей в отношении доверившихся им на исповеди.

Эта норма, будучи прямо связанной в Основном законе с фундаментальными правами, служит конституционным заслоном от самообвинения, защищая от произвола.

В Конституции также усилены гарантии личной неприкосновенности, на справедливый суд, детализированы положения по свободе слова.

Отдельно закреплена недопустимость без решения суда не только лишения жилища, но и выселения из него.

«Все эти новеллы свидетельствуют о том, что гражданам Казахстана гарантированы фундаментальные права и свободы, закрепленные в новой Конституции. Но пользование ими – большая ответственность. Это предполагает высокую степень гражданской ответственности, уважение к закону, интересам общества и правам других людей. Только при соблюдении этого баланса между свободой и ответственностью возможно построение справедливого, правового и процветающего государства. Поэтому каждому гражданину важно не только знать и защищать свои права, но и осознавать свою роль в укреплении законности и развития страны», – подчеркнул Артур Ластаев.

Бүгін жаңа Конституциямыз күшіне еніп, ел дамуының жаңа белесін бастайды.

Ата Заң – елдігіміздің айғағы, тәуелсіздігіміздің тұғыры, халқымыздың бірлігі мен татулығының, азаматтарымыздың құқығы мен бостандығының басты кепілі.
Ата Заңда айқындалған асыл қағидалар өмірде өз көрінісін тауып, Әділетті, қуатты әрі өркендеген Қазақстанды бірге құруға жол ашсын!
*****
Сегодня 1 июля 2026 года – исторический день для Казахстана.
Новая Конституция вступает в силу, открывая новую страницу в развитии государства.
Основной закон – это фундамент доверия между государством и обществом, гарантия прав граждан и ориентир для будущих поколений.
Пусть принципы, закрепленные в Основном законе, станут реальной основой для сильного, справедливого и успешного Казахстана.

P.S.: Сурет AI көмегімен жасалған.
Изображение сгенерировано с помощью AI.

«Әділет» партиясының Іскерлік кеңесі алаңында Партия Төрағасы Айбек Дәдебай тау-кен металлургия кешені кәсіпорындарының басшыларымен, мемлекеттік органдардың және салалық қауымдастықтардың өкілдерімен кездесті. Кездесу барысында саланы дамыту, отандық кәсіпорындарға қолдау көрсету, жаңа өндіріс орындарын ашу, шикізатты терең өңдеу, инженерлік кадрлар даярлау сынды өзекті мәселелер талқыланды.

Кездесуді ашқан Айбек Дәдебай Қазақстанның минералды шикізат қоры аса бай екенін атап өтті. Саланың әлеуеті ең алдымен ел экономикасын дамыту жолында қызмет етуге тиіс.

«Бұл – тек экономикалық мәселе емес. Бұл – әділдік мәселесі. Жер байлығы халықтың әл-ауқатына айналуға тиіс. Сондықтан «Әділет» партиясы терең өңдеу ісін дамытуға, жаңа өндіріс орындарын ашуға және жоғары деңгейде өңделген өнім көлемін ұлғайтуға бағытталған Президенттің стратегиялық бағдарын толық қолдайды», – деді Партия Төрағасы.

Оның айтуынша, табиғи ресурстарды пайдалану тәсілін өзгерту қажет. Мемлекет шикізатты экспорттап, сол шикізаттан өндірілген дайын өнімді сатып алып отырған кезде негізгі табыс, жаңа өндірістер мен жұмыс орындары Қазақстаннан тыс жерде қалыптасады. Сондықтан шикізатты терең өңдеу ісін дамыту қадамы өнеркәсіп саясатының негізгі басымдықтарының біріне айналуға тиіс.

«Тау-Кен Самұрық» ҰТК» АҚ-ның мәліметінше, өткен жылғы қорытынды бойынша тау-кен металлургия кешені мемлекеттің жалпы ішкі өнімінің шамамен 8%-ын қамтамасыз етті. Өндірілген өнім көлемі 14 трлн теңгеден асып, экспорт көлемі 21,4 млрд АҚШ долларын құрады. «Тау-Кен Самұрық» ҰТК» АҚ басқарма төрағасы Нариман Абсаметовтің айтуынша, бүгінде тау-кен металлургия кешені мемлекет үшін стратегиялық маңызға ие болып отыр.

«Сирек кездесетін минералдарға қолжетімділік мемлекеттің жаһандық бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын маңызды факторлардың біріне айналуда. Қазақстан бірегей минералды шикізат базасына ие және оны тиімді игеру қадамы еліміздің әлемдік нарықтағы позициясын нығайтуға мүмкіндік береді», – деді Нариман Абсаметов.

Талқылау барысында сала өкілдері бірқатар жүйелі мәселені көтерді. Атап айтқанда, Тау-кен өндіруші және тау-кен металлургиялық кәсіпорындардың республикалық қауымдастығының атқарушы директоры Николай Радостовец теміржол тасымалы сала үшін стратегиялық маңызға ие екенін атап өтіп, транзиттік тасымалдан түсетін кірістерді бөлудің неғұрлым теңгерімді тәсілін қарастыруды ұсынды.

«Қазақмыс корпорациясы» ЖШС басқарма төрағасы Руслан Өскенәлі саланы одан әрі дамыту мәселесі мемлекет, бизнес және қоғам арасындағы тұрақты өзара іс-қимылды талап ететінін атап өтті.

«Әділет» партиясының Іскерлік кеңесі отандық өнеркәсіпті дамытуға және Қазақстан экономикасын нығайтуға бағытталған бастамаларды әзірлейтін тиімді алаңға айналатынына сенімдімін», – деді Руслан Өскенәлі.

Қатысушылар кәсіпорындарды жаңғырту, инвестиция тарту және білікті кадрлар даярлау мәселелеріне де ерекше назар аударды. Кездесуге қатысушылар табиғи ресурстар жаңа өндірістерді іске қосуға, заманауи технологияларды енгізуге және жаңа жұмыс орындарын ашуға негіз болуға тиіс екенін атап өтті.

«Qarmet» АҚ басшысы Вадим Басин кәсіпорында жүргізіліп жатқан ауқымды жаңғырту жұмысы туралы айтып, қауіпсіздікке, еңбек жағдайына және кәсіби кадрларға инвестиция салмайынша өндірісті дамыту мүмкін емес екенін жеткізді.

«Өнеркәсіп секторы үшін әділдік – адамның еңбегін құрметтеу деген сөз. Кәсіпорын қауіпсіздік есебінен емес, өз алдына дамуға тиіс. Инвестиция тек жабдықтарға ғана емес, адамдарға да бағытталуы керек», – деді Вадим Басин.

Кездесуді қорытындылай келе Айбек Дәдебай бүгінде саланы дамыту мәселесін талқылап қана қоймай, оның жүзеге асырылуын қамтамасыз ету аса маңызды екенін атап өтті. Ол Іскерлік кеңес отырысының қорытындысы бойынша «Әділет» партиясы тау-кен металлургия саласын дамытуға арналған бірыңғай бастамалар топтамасын әзірлейтінін мәлімдеді. Оның негізіне бизнес өкілдерінің, салалық қауымдастықтардың және сарапшылар қоғамдастығының ұсыныстары енгізіледі.

«Бүгін нақты әрі шын мәнінде аса маңызды өте көп ұсыныс айтылды. Олардың әрқайсысы жан-жақты қаралып, жүйеленіп, Іскерлік кеңестің алдағы жұмысының бір бөлігіне айналады. Біздің міндетіміз – бизнес пен мемлекет арасындағы диалогтың күн сайын жалғасуын қамтамасыз ету», – деп түйіндеді Айбек Дәдебай.

Кездесу соңында «Әділет» партиясының жаңа мүшелеріне партиялық билеттер табысталды.

Түркістан облысында Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы аясында Қарашық өзенінің бойында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экобағы ашылды. Жаңа демалыс аймағының ашылу салтанатына орай «Жаңа Конституция – халықтың құқықтық мәдениеті» атты ауқымды іс-шара өтті. Салтанатты жиынға қатысқан Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қала тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.

– Санаулы күндерден кейін бүкіл ел болып қолдап, дауыс берген Жаңа Конституция күшіне енеді. Осы Ата Заңымызды қолдау мақсатында халықтың ұсынысымен барлық аудан, қалада түрлі іс-шаралар өткізілді. Соның қорытындысы ретінде бүгін барлығымыз ауқымды акцияға жиналып отырмыз. Түркістан жұртшылығы референдумға қатысу бойынша елімізде көшбасшылар қатарында болып, бірлік пен отаншылдықтың үлгісін көрсетті. Осы орайда, Мемлекет басшысы референдумға қолдау білдірген Түркістан халқына шынайы ризашылығын жеткізді. Президентіміз күні кеше ел болып қабылдаған жаңа Конституция туралы «Жалпыұлттық референдум кезінде халқымыз мемлекеттің келешегін айқындайтын тарихи таңдауын жасады. Конституция еліміздің саяси және идеологиялық арқауы ретінде ұзақ жыл бойы халық игілігіне қызмет етеріне сенемін» деген болатын. «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы Жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарының бірі болып орнықты. Бұл тарихи қадамды еліміздің саналы қоғамы мен білімді жастары зор ықыласпен қолдауда. Мемлекет басшысының тапсырмасымен ашылған жаңа экопарк жай ғана демалыс орны емес, бүкіл Түркістан жұртшылығы мен қонақтары бас қосып, спортпен шұғылданып, бос уақытын тиімді өткізетін заманауи демалыс орны. Жаңа Конституция – біздің болашағымыздың берік іргетасы. Ата Заңымыз еліміздің айбынын асырып, Қазақстанымыз мәңгілік жасай берсін! – деді Нұралхан Көшеров.

Түркістан облысының құрылғанына 8 жыл толды. Осы кезеңде Мемлекет басшысы мен Үкіметтің қолдауымен өңір қарқынды дамыды. 1991–2017 жылдары 8,7 млн ш.м тұрғын үй, 616 мектеп, 386 денсаулық, 21 мәдениет және 23 спорт нысаны салынса, соңғы 8 жылда оның елеулі бөлігі жүзеге асты: тұрғын үйдің 77%-ы (6,7 млн ш.м), мектептердің 35%-ы (214), денсаулық нысандарының 57%-ы (219) бой көтерді. Сонымен қатар 801 елді мекен 100% ауыз сумен қамтылып, халықтың 90%-ы газға қосылды. Өңірлік өнім көлемі 8 жылда 3 есеге артты.

Салтанатты шараға Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің басшысы Сабырғали Балғалиев және жастарға қолдау көрсетіп жүрген қоғам белсендісі Ерболат Балғабаев сөз сөйлеп, жастарды заңды құрметтеуге, қоғамдық тәртіпті сақтауға және ел дамуына үлес қосуға шақырды.

Жалпы, экобақ аумағында жергілікті климатқа бейімделген тұранғы, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары егілген. Бұдан бөлек экобақта 4 көпір, күн панельдерімен жұмыс істейтін 170 шам, 3 волейбол алаңы, 1 футбол алаңы, 4 мың ш.м. балалар ойын алаңы, балық аулайтын арнайы 3 жағажай, 11 от жағу алаңы, орындықтар, барбекю аймақтары, сондай-ақ тас пен ағаштан жасалған мүсіндер орнатылған. Құрылысқа экологияға зиян келтірмейтін материалдар пайдаланылды.

Мерекелік кеште қазақ эстрадасының танымал жұлдыздары өнер көрсетті. Сахна төрінде Айдана Меденова, Ұшқын Жамалбек және Alem және тағы басқа өзге де өнер жұлдыздары әннен шашу шашып, жұртшылыққа көтеріңкі көңіл күй сыйлады.

Кәсіби мереке қарсаңында Түркістан облысында бұқаралық ақпарат құралдары саласының өкілдеріне Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың атынан баспана кілті табысталды. Президенттің тапсырмасына сәйкес, елімізде республикалық бұқаралық ақпарат құралдарының ғана емес, өңірлік журналистердің де әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған бастама жүзеге асырылуда. Осыған орай Түркістан облысының бұқаралық ақпарат құралдары саласында еңбек етіп жүрген азаматтар жаңа баспаналы болды.

Салтанатты рәсімде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Мемлекет басшысының атынан жаңа пәтерлердің кілтін табыстап, журналистерді кәсіби мерекелерімен құттықтады.

Президент тапсырмасы аясында Түркістан облысында баспанаға ие болғандардың бірі – «24KZ» телеарнасының Түркістан облысындағы телеоператоры Ерболат Әбішов. Көп жылдық ақпарат саласындағы еңбегімен танылған телеоператорға Түркістан қаласынан қажетті жиһазбен жабдықталған жаңа пәтердің кілті табысталды.

Ерболат Әбішов еңбек жолын 2000 жылы Қазығұрт аудандық телеарнасында бастап, кейін облыстық және республикалық телеарналарда қызмет атқарды. 2012 жылдан бері «Хабар» агенттігінің Түркістан облысындағы телеоператоры ретінде ел өміріндегі маңызды оқиғаларды кәсіби деңгейде көрерменге жеткізіп келеді. Оның көпжылдық тәжірибесі мен адал еңбегі әріптестері арасында жоғары бағаланады.

Екінші баспана Созақ аудандық қоғамдық-саяси «Созақ үні» газетінің жауапты хатшысы Нұрсұлтан Шертаевқа табысталды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетінің түлегі Нұрсұлтан Шертаев 13 жылдан бері аудандық басылымда табысты еңбек етіп, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуын, қоғамдық өмірі мен елдік бастамаларды тұрақты түрде насихаттап келеді. Президент бастамасы аясында ол туған өлкесі – Созақ ауданынан баспаналы болды.

Облыс әкімі Нұралхан Көшеров журналистерді кәсіби мерекелерімен құттықтап, Мемлекет басшысы бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің еңбегін әрдайым жоғары бағалайтынын атап өтті.

– Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ақпарат саласы қызметкерлерінің еңбегін әрдайым жоғары бағалап келеді. Бүгін Мемлекет басшысының атынан өздеріңізге баспана кілтін табыстау – зор мәртебе. Бұл – журналистердің қоғамдағы рөлін айқындайтын, олардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған нақты қолдау. Ел игілігі жолындағы еңбектеріңіз жемісті болып, қаламдарыңыз мұқалмасын. Сіздерге шығармашылық табыс, отбасыларыңызға амандық тілеймін, – деді облыс әкімі.

Айта кетейік, Мемлекет басшысының бастамасымен соңғы жылдары бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерін әлеуметтік қолдау шаралары жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Биыл алғаш рет өңірлік журналистерге де баспана беру туралы шешім қабылдануы – ақпарат саласы мамандарының еңбегіне көрсетілген зор құрметтің әрі мемлекет қамқорлығының айқын көрінісі.

Бұл бастама журналистердің әлеуметтік әл-ауқатын арттырумен қатар, олардың кәсіби қызметіне жаңа серпін беріп, ел дамуы жолындағы жауапты міндеттерді сапалы атқаруына берік негіз қалайды.

Қоғамның дамуы мен өркендеуі көбінесе жастарға байланысты. Себебі жастар – елдің тірегі, мемлекеттің белсенді бөлігі. Олар жаңа идеяларды енгізіп, өзгерістердің көшбасшылары бола алады. Сондықтан олардың ең басты міндеті — жаңа мүмкіндіктерді пайдалана отырып, тұрақты даму үшін алға жылжу.

​Осы ретте, Мемлекет басшысының бастамасымен еліміздің әр өңірінде алғаш рет талантты жастар арасынан жаңашыл ойлайтын жас басқарушылардың тобын қалыптастыру мақсатында, Президенттің
2023 жылғы 15 маусымдағы № 255 Жарлығымен облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың өңірлік кадр резервін қалыптастыру және одан тағайындау Қағидалары бекітіліп, 2024 жылы еліміздің барлық өңірінде өңірлік кадр резерві қалыптастырылды.

​Бұл бастама – мемлекеттік қызметтің сапасын арттыру және
жас, білікті кадрларды мемлекеттік басқару жүйесіне тартуға бағытталған маңызды қадам.

​Өз кезегінде, облысымызда Кадр комиссиясының шешімімен өңірлік кадр резервіне 30 адам іріктеліп алынды. Бұдан басқа, Президенттік жастар кадр резервінен іріктеусіз 2 адам қабылданып, жалпы резервшілер саны 32-ні құрады.

​Бұл тұста, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, Өңірлік кадр резервіне қабылданған азаматтар жергілікті атқарушы органдардың
«Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына уәкілетті органның келісімімен конкурссыз тағайындала алады.

​Бүгінде облыстағы 32 резервшінің 19-ы тиісті лауазымдарға тағайындалды.

​Айта кету қажет, жастар қоғамның негізгі қозғаушы күштерінің бірі бола отырып, жаңашыл ойлауымен, белсенділігімен және жауапкершілігімен ерекшеленеді.

​Сондықтан, олардың энергиясы мен тың көзқарасы мемлекеттік қызметте басқару үдерістерін жетілдіруге, шешім қабылдаудың тиімділігін арттыруға және халықпен өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары