Сауран ауданында қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың заңға деген құрметін арттыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл ретте қоғамдық тәртіпті сақтау тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі екені басты назарға алынған. Осындай маңызды бағыттардың бірі – тұрғындарды зиянды әдеттерден аулақ болуға шақырып, салауатты әрі қауіпсіз орта қалыптастыру.

Осы мақсатта Шорнақ ауылдық округіне қарасты Аша елді мекенінде «Арақсыз ауыл» жобасы және «Нашақорлыққа жол жоқ» тақырыптары аясында арнайы кездесу өтті. Жиынды Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров ашып, жүргізді. Басқосуға аудандық ақсақалдар мен ардагерлер, құқық қорғау органдарының өкілдері, дін қызметкерлері, қоғамдық ұйым мүшелері, ауыл тұрғындары мен кәсіпкерлер қатысты. Кездесуде қоғамдағы өзекті мәселелердің бірі – алкогольдік ішімдіктер мен есірткі заттарының таралуының алдын алу, жастарды зиянды әдеттерден қорғау, отбасылық құндылықтарды нығайту және қоғамдық тәртіпті сақтау мәселелері кеңінен талқыланды.

Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров «Арақсыз ауыл – берекелі ауыл» бастамасы аясында Сауран ауданында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды. Оның айтуынша, бүгінгі таңда аудан көлеміндегі 20 елді мекеннің тұрғындары алкогольдік ішімдіктерден бас тарту жөнінде ортақ шешім қабылдаған.

Бұл – бір күнде жүзеге асқан жұмыс емес. Аталған бастама елді мекендердегі ақсақалдар мен белсенді азаматтардың, қоғамдық ұйымдардың, кәсіпкерлердің және тұрғындардың ортақ ұстанымы негізінде қалыптасып келеді. Сауран ауданы құрылғаннан бері бес ауыл аталған бастаманы қолдаса, кейінгі кезеңде бұл қатар айтарлықтай толыққан. Бүгінде Үлгілі, Шыпан, Шекербұлақ, Нұртас, Серт, Құмтүйін, Абай, Ескі Сауран, Қаражон, Егізқара, Игілік, Ойық, Мәшһүр Жүсіп, Шойтөбе, С.Қожанов, Жалаңтөс, Бершінтөбе, Қосқорған, Қосмезгіл және Аша ауылдарының тұрғындары алкогольдік ішімдіктерден бас тарту туралы шешім қабылдаған. Аталған шешімдер жергілікті қоғамдастық пен ауыл ақсақалдарының қатысуымен өткізілген жиындардың хаттамалары негізінде қабылданған. Бұл ретте ауыл тұрғындарымен қатар сауда нысандарының иелері де ортақ бастаманы қолдап, алкоголь өнімдерін сатудан бас тарту жөнінде келісімге келген.

Мұндай қадамды тек белгілі бір өнімді сатуға немесе тұтынуға шектеу қою ретінде қарастыруға болмайды. Оның астарында қоғамдық сананы жаңғырту, отбасындағы тәрбиеге көңіл бөлу, жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, ауылдағы өзара жауапкершілікті арттыру секілді маңызды міндеттер жатыр. Сауран ауданында бұл жұмыстар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатымен де сабақтасып отыр. Заңның үстемдігі орныққан, азаматтары құқық пен міндетін жақсы білетін қоғам ғана қауіпсіз әрі тұрақты дами алады. Ал заң мен тәртіпті сақтау ең алдымен күнделікті өмірдегі қарапайым жауапкершіліктен басталады.

Қоғамдық тәртіптің сақталуына алкогольдік ішімдіктерді шамадан тыс тұтыну, есірткі заттарының таралуы, отбасылық жанжалдар, жастар арасындағы құқық бұзушылықтар кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан мұндай мәселелерді тек құқық бұзушылық орын алғаннан кейін қарастыру жеткіліксіз. Ең тиімді жолы – оның алдын алу.

Осы тұрғыдан алғанда, «Арақсыз ауыл» бастамасы профилактикалық жұмыстардың маңызды тетігі ретінде қарастырылады. Себебі тұрғындардың өз еркімен ортақ шешім қабылдауы ауыл ішіндегі қоғамдық бақылауды күшейтіп, құқық бұзушылыққа деген көзқарасты өзгертеді. Адамдар бір-біріне немқұрайлы қарамай, ауылдың тыныштығы мен қауіпсіздігіне ортақ жауапкершілікпен қарай бастайды. Кездесуде аудандық ақсақалдар алқасының төрағасы Жарылқасын Балтабай Ермекбайұлы да сөз сөйлеп, елді мекендерде тәртіп пен берекені сақтауда аға буынның орны ерекше екенін атап өтті. Ақсақалдардың өнегесі, жастарға бағыт-бағдар беруі және отбасылық құндылықтарды дәріптеуі қоғамның рухани тұрақтылығын нығайтуға ықпал етеді.

Ал құқық қорғау органдарының өкілдері заң талаптарын сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелеріне тоқталды. Аудан прокурорының орынбасары Ержан Ахметов пен аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Данияр Түймебаев күн тәртібіндегі мәселелер бойынша өз пікірлерін білдіріп, тұрғындарға заң талаптарын сақтау мен құқық бұзушылыққа жол бермеудің маңызын түсіндірді.

«Заң және тәртіп» қағидаты қоғамдағы кез келген құқық бұзушылыққа көз жұма қарамауды талап етеді. Бұл ретте «нөлдік төзімділік» ұстанымының маңызы зор. Яғни қоғамдық ортадағы ұсақ болып көрінетін тәртіпсіздіктерге де немқұрайлы қарамау, заң бұзушылықтың алдын алу және тиісті органдарға хабарлау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың маңызды шарттарының бірі.

Қауіпсіз қоғамды қалыптастыру тек полицияның немесе басқа да құқық қорғау органдарының қызметімен шектелмейді. Оның негізі – отбасы, мектеп, еңбек ұжымы, қоғамдық ұйымдар, ақсақалдар, дін өкілдері және жергілікті қоғамдастықтың бірлескен әрекеті. Әсіресе жастар мәселесіне ерекше назар аудару қажет. Жасөспірімдердің бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту, кәсіптік бағдар беру, еңбекке баулу – зиянды әдеттердің алдын алудың нәтижелі жолдарының бірі. Жастарға тыйым салумен қатар, олардың қызығушылығын арттыратын пайдалы орта қалыптастыру маңызды.

Нашақорлықтың алдын алу мәселесі де кездесудің негізгі тақырыптарының бірі болды. Есірткі заттарының заңсыз айналымына қарсы күрес – құқық қорғау органдарының ғана емес, жалпы қоғамның міндеті. Әсіресе интернет арқылы таралатын заңсыз ақпарат пен есірткі саудасының жаңа тәсілдеріне қатысты жастар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту қажет.

Отбасы – бұл бағыттағы ең маңызды тәрбие ортасы. Баланың мінез-құлқы мен өмірлік ұстанымының қалыптасуына ата-ананың үлгісі тікелей әсер етеді. Сондықтан салауатты өмір салтын ұстану, ішімдік пен есірткінің зиянын түсіндіру, еңбекке және білімге баулу отбасындағы тәрбиеден басталғаны жөн. Ауыл тұрғындарының «Арақсыз ауыл» бастамасын қолдауы осы ортақ жауапкершіліктің нақты көрінісі деуге болады. Себебі ауылдың тыныштығы мен берекесі әрбір тұрғынның әрекетіне байланысты. Бір адамның заң бұзуы немесе қоғамдық тәртіпті бұзуы тұтас елді мекеннің қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін.

Сауран ауданында қолға алынған бұл бастаманың тағы бір маңызды қыры – қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы өзара байланысты күшейту. Тұрғындар өз мәселесін ашық айтып, құқық қорғау органдары түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, жергілікті билік тарапынан ұйымдастырушылық қолдау көрсетілген жағдайда ғана нақты нәтиже қалыптасады. «Қауіпсіз қоғам» қағидаты да осындай өзара іс-қимылға негізделеді. Қауіпсіздік – тек көшеде тәртіп сақтаумен шектелмейтін кең ұғым. Ол адамның үйінде, жұмыс орнында, білім беру мекемесінде, қоғамдық орында өзін қауіпсіз сезінуін білдіреді. Сондықтан қауіпсіз орта қалыптастыру үшін қоғамның барлық мүшесі жауапкершілік танытуы қажет.

Сауран ауданындағы 20 елді мекеннің алкогольдік ішімдіктерден бас тартуы – тұрғындардың қоғамдық тәртіпке деген саналы көзқарасының қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Мұндай бастамалар бір реттік акцияға айналмай, тұрақты түрде жалғасқан жағдайда ғана өз нәтижесін береді.

Алдағы уақытта да елді мекендерде тұрғындармен кездесулер өткізу, жастармен профилактикалық жұмыстар жүргізу, кәсіпкерлермен түсіндіру жұмыстарын күшейту, құқық бұзушылықтың алдын алу және қоғамдық тәртіпті сақтау бағытындағы жұмыстар жалғаса бермек. Салауатты ауыл – ең алдымен саналы тұрғыннан басталады. Заңды құрметтеу, қоғамдық тәртіпті сақтау, зиянды әдеттерден бас тарту, жастар тәрбиесіне жауапкершілікпен қарау – қауіпсіз әрі берекелі қоғам құрудың берік негізі.

Сауран ауданындағы «Арақсыз ауыл» бастамасы осы құндылықтарды жергілікті деңгейде қалыптастыруға бағытталған нақты қадамдардың бірі. Ал 20 елді мекен тұрғындарының ортақ шешімі – қоғамда «Заң және тәртіп», жауапкершілік пен өзара құрмет қағидаттарын орнықтыруға деген ұмтылыстың айқын көрінісі.

Сайрам ауданының әкімі Оразалиев Мадияр Мұхтарұлының төрағалығымен Қазақстан Республикасы Құрылтайына өтетін сайлауға дайындық барысына арналған мәжіліс өтті. Жиын барысында алдағы саяси науқанды аудан көлемінде жоғары деңгейде ұйымдастыру, сайлау учаскелерінің толық дайындығын қамтамасыз ету, азаматтардың дауыс беруіне қолайлы жағдай жасау және тұрғындарға қажетті ақпаратты уақытылы жеткізу мәселелері кеңінен талқыланды. Мәжілістің негізгі мақсаты – сайлау процесіне дайындықтың қазіргі жай-күйін саралап, әрбір сайлау учаскесінде атқарылуы тиіс жұмыстарды нақтылау және жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын күшейту. Аудан аумағындағы сайлау учаскелерінің дайындығы бірнеше бағыт бойынша қаралып, ұйымдастыру жұмыстарының сапасына ерекше мән берілді.

Жиында ең алдымен сайлау учаскелерінің материалдық-техникалық жағдайы сөз болды. Дауыс беру процесінің қалыпты өтуі үшін әрбір учаскеде қажетті құрал-жабдықтардың толық болуы, жиһаздардың талапқа сай орналасуы, жарықтандыру жүйесінің жұмыс істеуі және электр энергиясының үздіксіз берілуі маңызды екені айтылды. Сонымен бірге сайлау учаскелерінде азаматтарды қабылдауға және олардың дауыс беруіне қажетті жағдайлардың жасалуы назарға алынды. Сайлау учаскелерінің орналасқан ғимараттарының жалпы жағдайы да пысықталды. Атап айтқанда, ғимараттардың ішкі және сыртқы аумағының ретке келтірілуі, кіріп-шығу жолдарының қолжетімді болуы, ақпараттық стендтердің талапқа сай орналастырылуы және сайлаушылар үшін бағыт-бағдар беретін мәліметтердің анық көрсетілуі қажет екені атап өтілді.

Бұдан бөлек, дауыс беру орындарының қауіпсіздігіне айрықша көңіл бөлінді. Сайлау учаскелерінде қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету, төтенше жағдайлардың алдын алу, өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау және электр жүйелерінің жарамдылығын тексеру бойынша тиісті жұмыстар жүргізілуі тиіс. Бұл бағыттағы шаралар сайлау күні ғана емес, оған дейінгі дайындық кезеңінде де тұрақты бақылауда болуы қажет. Жиын барысында азаматтардың сайлау учаскелеріне кедергісіз келіп, өз таңдауын еркін білдіруіне жағдай жасау мәселесі де жан-жақты қаралды. Әсіресе, егде жастағы тұрғындарға, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға және қосымша қолдауды қажет ететін азаматтарға қолайлы орта қалыптастырудың маңыздылығы айтылды. Осыған байланысты сайлау учаскелерінің кіреберістері, қозғалыс жолдары және дауыс беру орындары азаматтарға барынша ыңғайлы болуы қажеттігі ескертілді.

Аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы сайлау учаскелерінің дайындығын тек қағаз жүзінде емес, іс жүзінде қамтамасыз ету керектігін атап өтті. Оның айтуынша, сайлау күні қандай да бір ұйымдастырушылық мәселенің туындауына жол бермеу үшін барлық жұмыстар алдын ала жүргізілуі керек. Әрбір жауапты басшы өзіне бекітілген бағыт бойынша нақты жұмыстарды ұйымдастырып, анықталған кемшіліктерді уақытылы жоюы қажет.

«Құрылтай сайлауы – еліміздегі маңызды саяси науқан. Сондықтан әрбір сайлау учаскесінің дайындығы тиісті деңгейде болуы керек. Тұрғындарға қолайлы жағдай жасап, сайлау процесінің заң талаптарына сай әрі ұйымдасқан түрде өтуін қамтамасыз ету – басты міндет. Азаматтардың дауыс беруіне кедергі келтіретін кез келген мәселе алдын ала анықталып, дер кезінде шешілуі тиіс», – деді аудан әкімі.

Мәжілісте тұрғындарды ақпараттандыру мәселесіне де басымдық берілді. Сайлау учаскесінің нөмірі мен орналасқан жері, жұмыс тәртібі және дауыс беру процесіне қатысты қажетті ақпарат тұрғындарға түсінікті тілде әрі уақытылы жеткізілуі қажет. Бұл ретте ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын елді мекендерде күшейтіп, азаматтардың өз учаскесін алдын ала анықтап алуына мүмкіндік жасау қажеттігі айтылды. Ақпараттандыру барысында тұрғындарға сайлау процесінің тәртібін дұрыс түсіндіру, азаматтардың сұрақтарына жауап беру және ресми мәліметтерді нақты дереккөздер арқылы тарату маңызды. Себебі сайлау процесіне қатысты ақпараттың уақтылы әрі дұрыс берілуі азаматтардың белсенділігіне және ұйымдастыру жұмыстарының сапасына тікелей әсер етеді.

Сонымен қатар, сайлау комиссиялары мүшелерінің дайындық деңгейі де назардан тыс қалмады. Комиссия мүшелерінің өз міндеттерін нақты білуі, дауыс беру рәсімдерін белгіленген тәртіппен жүргізуі және сайлаушылармен жұмыс барысында заң талаптарын қатаң сақтауы қажеттігі айтылды. Сайлау күні туындауы ықтимал түрлі жағдайларға дайын болу үшін ұйымдастырушылық мәселелерді алдын ала пысықтау тапсырылды. Мәжілісте сайлау учаскелерін қажетті кеңсе құралдарымен, байланыс құралдарымен және басқа да қажетті жабдықтармен қамтамасыз ету жайы да талқыланды. Әрбір учаскеде жұмыс процесіне қажетті құралдардың жеткілікті болуы, олардың жарамдылығы мен орналасу тәртібі алдын ала тексерілуі тиіс.

Сайлау – азаматтардың ел өміріне қатысты маңызды мәселелер бойынша өз ұстанымын білдіруіне мүмкіндік беретін қоғамдық-саяси шара. Сондықтан оны сапалы ұйымдастыру жергілікті атқарушы органдардың, сайлау комиссияларының, құқық қорғау органдарының және басқа да жауапты мекемелердің үйлесімді жұмысын талап етеді. Осыған байланысты аудан аумағында сайлауға дайындық кезінде барлық тиісті құрылымдардың өзара байланыста жұмыс істеуі маңызды. Жиын барысында елді мекендердегі жағдайды тұрақты бақылауда ұстау, сайлау учаскелерінің дайындығына қатысты анықталған мәселелерді жедел шешу және белгіленген жұмыстардың орындалу мерзімдерін сақтау қажеттігі айтылды. Әрбір бағыт бойынша жауапты тұлғаларға нақты тапсырмалар беріліп, олардың орындалуын бақылау міндеттелді.

Аудан әкімі сайлау учаскелерінде тұрғындарға барынша қолайлы жағдай жасалуы керектігін тағы бір мәрте атап өтті. Сайлаушылардың дауыс беру кезінде кез келген кедергіге тап болмауы, қажетті ақпаратты еркін алуы және учаскелердің ұйымдастырушылық тұрғыдан толық дайын болуы – негізгі талаптардың бірі екені жеткізілді. Сондай-ақ қауіпсіздік шараларын қамтамасыз етуге ерекше жауапкершілікпен қарау қажеттігі айтылды. Сайлау учаскелеріндегі қоғамдық тәртіпті сақтау, ғимараттардың қауіпсіздігін тексеру, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау және төтенше жағдайларға дайындық деңгейін қамтамасыз ету бойынша жұмыстар тиісті мекемелермен бірлесіп жүргізілуі тиіс.

Мәжіліс қорытындысында аудан аумағындағы барлық сайлау учаскелерінің дайындығын белгіленген талаптарға сәйкес аяқтау, материалдық-техникалық қамтамасыз ету жұмыстарын толықтыру, қауіпсіздік шараларын күшейту және тұрғындар арасында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізу жөнінде тапсырмалар берілді. Жауапты мекемелерге сайлау күніне дейін қалған уақытты тиімді пайдаланып, барлық ұйымдастырушылық мәселелерді кезең-кезеңімен шешу міндеттелді. Сонымен бірге әрбір сайлау учаскесінің дайындық жағдайы тұрақты бақылауда болып, қажет болған жағдайда қосымша шаралар қабылданатыны айтылды.

Осылайша, аудан көлемінде Қазақстан Республикасы Құрылтайына өтетін сайлауға дайындық жұмыстары жоспарлы түрде жалғасуда. Алдағы кезеңде басты назар сайлау учаскелерінің толық әзірлігіне, азаматтардың дауыс беруіне қажетті жағдай жасауға, қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және тұрғындарға нақты ақпарат жеткізуге бағытталмақ. Сайлау процесінің заң талаптарына сай әрі ұйымдасқан түрде өтуі – барлық жауапты құрылымдарға ортақ міндет. Сондықтан аудан бойынша дайындық жұмыстарының сапалы атқарылуы, өзара үйлесімділіктің сақталуы және тұрғындардың құқықтарын қамтамасыз ету мәселелері алдағы күндері де басты назарда болады.

Астанада «Әділет» партиясының ұйымдастыруымен тұрғын үй қорын басқару мәселелері бойынша алғашқы республикалық диалог алаңы өтті. Оған еліміздің әр өңірінен тұрғын үй қорын басқаратын шамамен екі мың мүлік иелерінің бірлестігі (МИБ) және пәтер иелері кооперативінің (ПИК) төрағасы, басқарушы ұйымдардың өкілдері, салалық сарапшылар мен белсенді мүлік иелері қатысты.

Күннің бірінші жартысында қатысушылар үшін секциялық панельдер ұйымдастырылып, онда «Әділет» партиясынан Құрылтай депутаттығына кандидаттармен бірге көппәтерлі үйлерді басқарудың өзекті мәселелері талқыланды. Атап айтқанда, инженерлік желілерді жаңғырту, күрделі жөндеу, қымбат жұмыстарды қаржыландыру, құрылыс ақаулары, МИБ, құрылыс салушылар мен коммуналдық ұйымдар арасындағы жауапкершілікті бөлу, сондай-ақ тұрғын үйді басқаруды цифрландыру және оның ашықтығын арттыру мәселелері қаралды. Панельдік сессияға «Әділет» партиясының төрағасы Айбек Дәдебай қатысты.

Партия төрағасы коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту мемлекет, басқарушы ұйымдар және тұрғындардың бірлескен жауапкершілігін талап ететінін айтты. Ол Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазалық пен ұқыптылық күнделікті өмір салтына айналуы қажет деген сөзін еске салып, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық жүйесін одан әрі дамыту бойынша партияның жеті басымдығын таныстырды.

«Президент коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртып, осы саладағы барлық тараптың жауапкершілігін арттыру міндетін де қойып отыр. «Әділет» партиясы бұл бағытты толық қолдайды. Тұрғындар, төрағалар, басқарушы және сервистік ұйымдар арасындағы қолайлы өзара байланыс қамтамасыз етілуі керек. Бұл ретте мүлік иелерінің дауыс беруі сияқты негізгі цифрлық құралдар тегін әрі әрбір үйге қолжетімді болуы қажет. Сіздермен бірге оларды пысықтап, мүлік иелері үшін барынша түсінікті, ашық әрі қолайлы етуге тиіспіз. Біздің бағдарламамызда жергілікті өзін-өзі басқаруды дамытуға ерекше көңіл бөлінген», – деді Айбек Дәдебай.

Партия төрағасы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы тараптар арасындағы жауапкершілікті әділ бөлуге және тұрғын үй қорын жаңғырту бағдарламасын кеңейту қажеттігіне, соның ішінде үйлерді күрделі жөндеу мен инженерлік жүйелерді жаңартуды ұзақ мерзімді қаржыландыру тетіктеріне жеке тоқталды. Тағы бір бағыт ретінде сала мамандарын даярлау мәселесі де сөз болды. Партия МИБ төрағалары мен тұрғын үй қорын басқарушыларды кәсіби даярлау және сертификаттау бағдарламалары бойынша оқытуды жалғастыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымның жай-күйін жақсарту жұмыстары жүргізіледі.

«Бүгінде елімізде 61 мыңнан астам көппәтерлі тұрғын үй және 2,5 миллионға жуық пәтер бар. Олардың едәуір бөлігіндегі инженерлік желілерді жаңарту қажет. «Әділет» партиясының сайлауалды бағдарламасында 86 мың шақырым инженерлік желіні жаңарту және салу көзделген. Соның нәтижесінде желілердің тозу деңгейін 40 пайызға дейін төмендету міндеті қойылған», – деді Айбек Дәдебай.

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық жүйесін жаңғырту тақырыбын Құрылтай депутаттығына кандидат Ренат Бектұров жалғастырды. Ол партия бағдарламасында энергетикалық және коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту жөніндегі Ұлттық жобаны іске асыру жоспарланғанын жеткізді. Үйлерді басқару үдерістерін цифрландыруға және тұрғындардың ортақ мүлікке жауапкершілікпен қарауын қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Құрылтай депутаттығына кандидат Екатерина Смышляева тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы заңнамалық және цифрлық шешімдерге тоқталды.

«Біз магистральдық және үйішілік желілер үшін жауапкершілікті нақты бөлуді, сондай-ақ «Smart Тұрмыс» бірыңғай цифрлық платформасын енгізуді ұсынамыз. Бұл техникалық тексеруді автоматтандыруға, үйлердің тозуын есепке алуға және қағазбастылықтан аралып, тікелей жұмыс істеуге мүмкіндік береді», – деді Екатерина Смышляева.

Жиынның практикалық бөлігі сала өкілдерінің ұсыныстарына арналды. Елордадағы «Тұрсын Астана-2» МИБ төрағасы Қуаныш Оспанов «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша ауланы абаттандыруға 60 млн теңге және үйді жаңғыртуға 236 млн теңге тарту тәжірибесін бөлісті. Ол сондай-ақ «Әділет» партиясының OSI Skills оқыту бағдарламасының пайдасын атап өтті.

Павлодар облысындағы «Шаңырақ» қауымдастығының басшысы Нұр-Сәуле Байболатова инженерлік желілерді пайдалану жауапкершілігінің шекарасын заңнамалық тұрғыдан бекітуді ұсынды. Сол кезде тұрғындар өздерінің кондоминиум аумағынан тыс орналасқан инфрақұрылымға ақша төлеуге міндетті болмайды. Тренер-кеңесші Шынар Мәмбетәлиева ғимараттарды кәсіби басқарудың бірыңғай стандарттарын енгізуді және өңірлік құзырет орталықтарын құруды қолдады.

«Сарыарқа» МИБ төрағасы Айгүл Арынова жасырын құрылыс ақаулары үшін жауапкершілік мәселесін қозғады. Оның пікірінше, МИБ төрағалары құрылыс салушылар жіберген кемшіліктер үшін жауап бермеуі тиіс. Ол сондай-ақ мүлік иелері мен жылжымайтын мүлік нысандары туралы деректерді біріктіруге мүмкіндік беретін бірыңғай цифрлық платформа құру керегін айтты.

«SERVIS 9 REGION» басқарушы директоры Татьяна Юртанова жаңа үйлер пайдалануға берілгеннен кейін туындайтын мәселелерге, соның ішінде коммуникациялардың жасырын жүргізілуіне және құрылыс салушылармен байланысы бар басқарушы компаниялардың үйді басқаруға тартылу мәселесін көтерді.

«Әділет» партиясының сайлауалды бағдарламасында алғашқы қадам, бірыңғай цифрлық платформа қазірдің өзінде қарастырылған. Бірақ бұл шешімдердің жұмыс істеуі үшін біздің таңдауымыз маңызды. 23 тамызда мен абоненттеріммен бірге «Әділет» партиясына дауыс беремін», – деді Татьяна Юртанова.

Елордалық «Отау» тұрғын үй кешенінің белсендісі Жарбол Сүлейменов ортақ мүлікті күтіп ұстауға тұрғындардың да жауапкершілікпен қарауы маңызды екенін айтты. Ал «Павлодарэнерго» АҚ-ның 22 жастағы электр монтері Іңкәр Кәрібай қалалық инфрақұрылымның тұрақты жұмыс істеуі үшін жұмысшы мамандықтар мен техникалық мамандардың маңызына назар аударды.

Диалог алаңының қорытындысы бойынша Айбек Дәдебай мұндай кездесулерді тұрақты түрде өткізіп тұруды және партия жанынан тұрғын үй қорын басқару мәселелері бойынша сараптамалық алаң құруды ұсынды.

«Бүгінгі Форумның қорытындысы бойынша тұрғын үй қорын басқару мәселелері жөніндегі партияның тұрақты сараптамалық алаңын құруды ұсынамын. Оның құрамына осы салада тәжірибесі бар мамандар, өңірлердің өкілдері және тиісті сарапшылар кіруі керек. Қолданыстағы нормалардың орындалуына қатысты мәселелерді уәкілетті мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге жолдаймыз. Ал заңнамаға өзгеріс енгізуді қажет ететін мәселелерді Құрылтай депутаттығына кандидаттарымыздың алдағы жұмысына енгіземіз. Осы жұмыстың нәтижесі туралы партия халыққа ашық түрде есеп беріп отырады», – деп түйіндеді Айбек Дәдебай.

Ашық диалог барысында түскен барлық ұсыныс «Біздің қала» жобасының тізіміне енгізілді. Форум «Әділет» партиясына мүше болған МИБ және ПИК төрағаларына партия билеттерін табыстау рәсімімен аяқталды.

#Әділет_1 #әділетпартиясы #ӘділеттіҚазақстан
#ТаңдауымӘділет #заАдилет

Түркістан облысында туризм саласын дамыту мақсатында 174 туристік нысан бірыңғай жүйеге енгізілді. Бұл туралы баспасөз жиынында “Open Turkistan” туристік ақпараттық орталығының бас директоры Асқар Абубакиров мәлімдеді.

“Өңірде туризмді дамыту бойынша табиғи және тарихи-мәдени нысандарын біртұтас туристік өнімге айналдыруға басымдық берілуде. Түркістан қаласымен қатар Ақсу-Жабағылы, Сайрам-Өгем, Қаратау аумағы, таулы шатқалдар мен каньондар, көне қалашықтар, киелі орындар, ауылдық және гастрономиялық бағыттар қамтылуда. Туристік сервисті цифрландыру және ақпараттың қолжетімділігін арттыру мақсатында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. Соның ішінде “Turkistan Travel Guide”, “Turkistan Weekend”, “Turkistan Brand”, “Amazing Turkistan”, “AuylTourism”, “Turkistan Vibe” жобалары бар. Бірыңғай жүйеде нысандардың орналасқан жері, байланыс деректері, инфрақұрылымы, көрсететін қызметтері және жету жолдары қамтылған. Сонымен қатар, QR-навигация, цифрлық маршруттар, көптілді ақпараттық каталогтар, туристерге арналған чат-боттар және гидтердің цифрлық профильдерін енгізу бағытында жұмыстар жүргізілуде”-деп мәлімдеді орталық басшысы.

Сонымен қатар, өңірдің туристік әлеуетін халықаралық деңгейде таныту жұмыстары Өзбекстан, Қытай, Түркия және Орталық Азия елдерінде жүргізілуде. Сондай-ақ, туристердің Түркістан қаласында ғана шоғырланбай, облыстың басқа аудандарына баруын қамтамасыз ету мақсатында бірнеше күндік дайын туристік маршруттар әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Негізгі бағыттардың қатарында Түркістан–Отырар–Арыстанбаб, Түркістан–Кентау–Қаратау, Түркістан–Сайрам-Өгем бағыттары, сондай-ақ Түлкібас пен Төлеби аудандарының табиғи маршруттары, гастрономиялық және қолөнер бағыттары бар.

Сауран ауданы, Ескі Иқан ауылдық округінде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқықбұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кезекті түнгі рейдтік іс-шара өткізілді. Алдын алу бағытындағы жұмысқа аудандық ішкі саясат бөлімі, полиция қызметкерлері, Жастар ресурстық орталығының өкілдері мен ерікті жастар қатысты.

Түнгі рейдке Сауран аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы М.Қалеке, Сауран аудандық полиция басқармасының аға қызмет инспекторы, полиция капитаны А.Сыздықов, полиция капитаны Т.Онбаев, аудандық Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Ж.Құрбанәлі және ерікті жастар жұмылдырылды.

Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар мен жастар көп шоғырланатын орындар бақылауға алынып, тұрғындармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Рейдтің негізгі бағыты – құқықбұзушылықтың алдын алу ғана емес, азаматтарға заң талаптарын сақтау қажеттігін түсіндіру және қауіпсіз орта қалыптастыру. Әсіресе кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне басымдық берілді. Түнгі уақытта жасөспірімдердің ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жастарға қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, күмәнді ортадан аулақ болу, құқықбұзушылыққа жол бермеу жөнінде ескертілді.

Сонымен қатар жасөспірімдер арасында есірткі заттарының таралуы мен қолданылуының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Жастарға есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін кері әсері, оның құқықтық салдары түсіндірілді. Күмәнді ұсыныстарға ермеу, бейтаныс адамдардан зат қабылдамау және заңсыз әрекеттерге араласпау қажеттігі айтылды.

Рейд барысында жол қауіпсіздігі мәселесіне де ерекше мән берілді. Кәмелетке толмағандардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу, жол қозғалысы ережелерін сақтау және түнгі уақытта жол бойында қауіпсіздік талаптарын орындау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Жасөспірімдерге көлік басқару тек тиісті құқық пен жауапкершілікті талап ететінін ескерту арқылы жол-көлік оқиғаларының алдын алуға баса назар аударылды.

Тұрғындармен әңгімелесу кезінде алаяқтық пен ұрлықтың алдын алу мәселелері де көтерілді. Азаматтарға үй-жайларын, автокөліктерін және басқа да жеке мүлкін қараусыз қалдырмау, бағалы заттарға мұқият болу жөнінде кеңестер берілді. Сондай-ақ интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтану, бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының нөмірі, құпия коды мен SMS арқылы келетін растайтын кодтарды ешкімге айтпау қажеттігі түсіндірілді.

Қазіргі таңда құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары тек полиция қызметкерлерінің міндеті ретінде қарастырылмайды. Қоғамдық қауіпсіздік – мемлекеттік органдар, ата-аналар, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары және жергілікті тұрғындар бірлесе атқаратын ортақ жұмыс. Осы тұрғыдан алғанда, түнгі рейдтердің тәрбиелік әрі профилактикалық маңызы зор. Мұндай шаралар барысында анықталған әрбір жағдайға құқықтық баға беріліп қана қоймай, тұрғындарға заң талаптары мен жауапкершілік шаралары түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып, құқықбұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік береді.

Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу үшін ата-ананың бақылауы маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, кешкі уақытта қайда жүретініне назар аудару – ата-ананың басты жауапкершілігінің бірі. Балаға тек тыйым салу жеткіліксіз, оның себебін түсіндіріп, дұрыс бағыт көрсету де маңызды.

Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен және шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау да құқықбұзушылықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Осы бағытта аудан көлемінде жастарды қоғамдық жұмыстарға, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту жұмыстары жалғасын табуда. Рейд барысында тұрғындарға кез келген құқықбұзушылыққа бейжай қарамай, тиісті органдарға дер кезінде хабарлау қажеттігі де айтылды. Қоғам мүшелерінің қырағылығы мен жауапкершілігі артқан сайын, қауіпсіздік деңгейі де жоғарылай түседі.

Қоғамдық тәртіпті сақтау – баршаға ортақ міндет. Заңға құрметпен қарау, өз құқықтары мен міндеттерін білу, айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – өркениетті қоғамның басты белгілерінің бірі.

Құрметті ата-аналар! Балаларыңыздың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамаңыздар. Олардың қайда жүргенін, кіммен араласатынын бақылап, түнгі уақытта үйден тыс жерде жүруіне жол бермеңіздер. Баламен ашық сөйлесіп, кез келген қауіп немесе күмәнді жағдай туралы сізге еркін айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру маңызды.

Ескі Иқан ауылдық округінде өткізілген кезекті түнгі рейд те осы мақсаттарды көздеді. Мұндай профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасып, қоғамдық тәртіпті нығайтуға, құқықбұзушылықтың алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталады.

Сауран ауданында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ата-аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігін арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара Қарашық ауылдық округінде ұйымдастырылды.

Іс-шараға Сауран аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері қатысып, ауылдық округ аумағындағы қоғамдық орындар мен көшелерде профилактикалық бақылау жұмыстарын жүргізді. Рейдтің негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, олардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылау және заң талаптарын түсіндіру.

Рейд барысында кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар жасөспірімдердің мопед және өзге де көлік құралдарын басқаруына қатысты қолданыстағы заңнама талаптарының орындалуы тексерілді. Полиция қызметкерлері жасөспірімдердің көлік құралын басқаруға қажетті құжаттарының болуын, сондай-ақ көліктің заң талаптарына сәйкестігін бақылауға алды.

Іс-шара барысында мопед басқарған кәмелетке толмаған жасөспірімдер анықталып, олардың көлік құралдарын басқаруға құқық беретін тиісті құжаттарының болуы тексерілді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін, қажетті құжаттары жоқ көлік құралдары белгіленген тәртіппен арнайы айып тұрағына қойылды.

Полиция қызметкерлері мұндай шаралардың тек құқық бұзушылықты анықтау немесе жауапкершілікке тарту мақсатында ғана емес, ең алдымен оның алдын алуға бағытталғанын атап өтті. Себебі жасөспірімдердің мопедті қажетті рұқсатсыз басқаруы олардың өз өмірі мен денсаулығына ғана емес, жол қозғалысының басқа да қатысушыларына қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе соңғы уақытта жастар арасында мопед пен өзге де шағын көлік құралдарына қызығушылықтың артуына байланысты қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өзекті болып отыр. Кәмелетке толмаған бала көлік құралын басқару кезінде жолдағы жағдайды толық бағалай алмауы, жылдамдықты дұрыс таңдамауы немесе жол қозғалысы ережелерін бұзуы ықтимал. Мұндай жағдайлардың соңы жол-көлік оқиғаларына әкелуі мүмкін.

Сондықтан ата-аналарға балаларының қандай көлік құралын пайдаланып жүргеніне, оның техникалық жағдайына және жасөспірімнің оны басқаруға заңды құқығының бар-жоғына үнемі назар аудару қажеттігі түсіндірілді. Баласына мопед немесе басқа көлік құралын алып берген ата-ана оның қауіпсіз пайдаланылуына да жауапкершілікпен қарауы тиіс. Рейд барысында полиция қызметкерлері ата-аналармен және жасөспірімдермен жеке түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оларға жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтау, белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпеу, көлік құралын рұқсатсыз басқармау, қорғаныс құралдарын пайдалану және жолдағы қауіпсіздік талаптарын орындау қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жасөспірімдерге түнгі уақытта заңды өкілінсіз көшеде немесе қоғамдық орындарда жүруге қатысты талаптар түсіндірілді. Баланың қауіпсіздігіне ең алдымен ата-анасы немесе заңды өкілі жауапты екені ескертілді. Жасөспірімнің кешкі және түнгі уақытта қайда жүргенін, кімдермен араласатынын және бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.

Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полиция қызметкерлерінің жұмысы емес. Бұл – ата-ана, мектеп, жергілікті атқарушы органдар, құқық қорғау құрылымдары және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ міндет. Жасөспірімнің қауіпсіз ортада тәрбиеленуі мен оның заңды құрметтеуі үшін әрбір тарап өзіне жүктелген жауапкершілікті сапалы орындауы қажет. Профилактикалық рейдтер барысында полиция қызметкерлері жасөспірімдерге заң талаптарын бұзудың салдарын түсіндіріп қана қоймай, құқықтық сауаттылықты арттыруға да мән береді. Өйткені заңды білу – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.

Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуда бос уақытты тиімді ұйымдастырудың да маңызы зор. Спорттық үйірмелерге, мәдени және шығармашылық шараларға, қоғамдық жұмыстарға тартылған бала өз уақытын пайдалы өткізіп, теріс әрекеттерден алшақ болады. Осыған байланысты елді мекендерде жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін шараларды көбейту де маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Мектеп оқушылары арасында жол қауіпсіздігі бойынша түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі де ерекше мәнге ие. Жасөспірімдер жолда жаяу жүргінші ретінде де, велосипед немесе басқа көлік құралын пайдаланушы ретінде де қауіпсіздік ережелерін білуі керек. Бір ғана ережені сақтамау адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Сауран ауданында құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Құзырлы органдар тарапынан рейдтік және профилактикалық іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ ата-аналардың жауапкершілігін арттыру көзделіп отыр.

Мұндай рейдтер кезінде анықталған әрбір жағдай тиісті деңгейде қаралып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады. Сонымен бірге басты басымдық – жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу және жасөспірімдерді қауіпті жағдайлардан қорғау. Жасөспірім – қоғамның болашағы. Оның қауіпсіздігіне, тәрбиесіне және құқықтық сауаттылығына бүгін көңіл бөлу – ертеңгі қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам. Сондықтан ата-аналар балаларының жүріс-тұрысына немқұрайлы қарамай, олардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, заң талаптарына бағыну және кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – баршамызға ортақ міндет. Қарашық ауылдық округінде өткізілген кезекті рейд те осы мақсатқа бағытталды.

Қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Заң мен тәртіпті сақтау – әр азаматтың міндеті. Ал балалардың қауіпсіздігіне қамқорлық жасау – барша қоғамның ортақ парызы.

Биыл «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығына» 100 жыл толып отыр. 1926 жылғы 14 шілдеде Қазақ АКСР Халық Комиссарлары Кеңесінің қаулысымен құрылған қорық Қазақстандағы және Орталық Азиядағы алғашқы мемлекеттік табиғи қорық болып саналады. Бұл туралы өткен брифингте «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығы» басшысының орынбасары Сматулла Жұманов мәлімдеді.

«Қорықтың ғасырлық мерейтойына орай табиғатты қорғау, ғылыми зерттеу және экологиялық ағарту бағытында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. «PROGREEN» бағдарламасы мен Дүниежүзілік банктің қолдауымен «Ақсу-Жабағылы қорығының табиғаты» фотоальбомы, «Ғасырлық байлық: Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығы» атты мерейтойлық кітап әзірленіп, Ақсу каньонында туристерге арналған заманауи бақылау алаңын салу жобасы іске асырылуда. Мерейтой қарсаңында «100 жылдыққа – 100 ағаш» экологиялық акциясы өткізіліп, қорықтың аумағына көшеттер отырғызылды. Аумақты абаттандыру жұмыстары жүргізіліп, «100 жыл» атты гүлзар жасалды. 2026 жылғы 25 қыркүйекте қорықтың 100 жылдығына арналған негізгі салтанатты іс-шаралар өтеді. Осы күні республика және шетел ғалымдарының қатысуымен «Ғасырлық тарих – Ақсу-Жабағылы қорығы» атты республикалық ғылыми конференция ұйымдастырылып, қорықтың ғылыми жетістіктері, биоалуантүрлілікті сақтау тәжірибесі және ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың болашағы талқыланады. Сондай-ақ, Ақсу құз шатқалында жаңа бақылау алаңының салтанатты ашылуы жоспарланған. Нысан экологиялық туризмді дамытуға, келушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және табиғи ландшафтарды тамашалауға мүмкіндік береді» – деді спикер.

Сондай-ақ, баспасөз жиыны барысында «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығының» күзет бөлімінің басшысы Нұрсұлтан Бексеитов қорық аумағындағы қауіпсіздік шаралары туралы баяндады.

«Қорықтың негізгі міндеттерінің бірі – табиғи кешендерді, өсімдіктер мен жануарлар дүниесін, оның ішінде сирек және жойылып кету қаупі бар тіршілік иелерін табиғи қалпында сақтау. Бұл бағыттағы жұмыстарды мемлекеттік инспекторлар жыл бойы үздіксіз жүргізеді. Олар күндізгі және түнгі уақытта патрульдік бақылау жасап, браконьерліктің, заңсыз кірудің, өсімдіктер дүниесіне зиян келтірудің және өзге де құқық бұзушылықтардың алдын алады. 2026 жылы қорық аумағын қорғау және табиғат қорғау заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында 106 рейд жүргізіліп, 63 әкімшілік хаттама толтырылды. Анықталған құқық бұзушылықтар бойынша 1 751 625 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды»-деп мәлімдеді бөлім басшысы.

Қорық – Батыс Тянь-Шань тауының Талас Алатауы мен Өгем жотасының аумағын қамтиды. Жалпы жер көлемі – 131 934,3 гектар. Қорық құрамындағы «Әулие» және «Қарабастау» палеонтологиялық учаскелері ғылыми тұрғыдан ерекше маңызға ие. Ақсу-Жабағылы аумағында ұзындығы 120 шақырымға созылатын Ақсу өзені, әйгілі Ақсу каньоны, 114 мұздық және 27 тау көлі орналасқан. Қорықта құстардың 299, сүтқоректілердің 52, бауырымен жорғалаушылардың 11, қосмекенділердің 3 түрі және омыртқасыздардың 2 124-тен астам түрі мекендейді. Олардың қатарында қар барысы, Тянь-Шань қоңыр аюы, Түркістан сілеусіні, арқар және басқа да сирек кездесетін жануарлар бар. Өсімдіктер дүниесі де бай. Қорықта жоғары сатыдағы өсімдіктердің 1 312 түрі, оның ішінде 17 ағаш және 62 бұта түрі өседі. Сонымен қатар, мүктің 63, қынаның 63-тен астам, балдырдың 64 және саңырауқұлақтың 235 түрі тіркелген. Грейг қызғалдағы, Сиверс алмасы және Зеравшан аршасы сияқты сирек өсімдіктер табиғи жағдайда сақталған.