Кәсіби мереке қарсаңында Түркістан облысында бұқаралық ақпарат құралдары саласының өкілдеріне Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың атынан баспана кілті табысталды. Президенттің тапсырмасына сәйкес, елімізде республикалық бұқаралық ақпарат құралдарының ғана емес, өңірлік журналистердің де әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған бастама жүзеге асырылуда. Осыған орай Түркістан облысының бұқаралық ақпарат құралдары саласында еңбек етіп жүрген азаматтар жаңа баспаналы болды.
Салтанатты рәсімде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Мемлекет басшысының атынан жаңа пәтерлердің кілтін табыстап, журналистерді кәсіби мерекелерімен құттықтады.
Президент тапсырмасы аясында Түркістан облысында баспанаға ие болғандардың бірі – «24KZ» телеарнасының Түркістан облысындағы телеоператоры Ерболат Әбішов. Көп жылдық ақпарат саласындағы еңбегімен танылған телеоператорға Түркістан қаласынан қажетті жиһазбен жабдықталған жаңа пәтердің кілті табысталды.
Ерболат Әбішов еңбек жолын 2000 жылы Қазығұрт аудандық телеарнасында бастап, кейін облыстық және республикалық телеарналарда қызмет атқарды. 2012 жылдан бері «Хабар» агенттігінің Түркістан облысындағы телеоператоры ретінде ел өміріндегі маңызды оқиғаларды кәсіби деңгейде көрерменге жеткізіп келеді. Оның көпжылдық тәжірибесі мен адал еңбегі әріптестері арасында жоғары бағаланады.
Екінші баспана Созақ аудандық қоғамдық-саяси «Созақ үні» газетінің жауапты хатшысы Нұрсұлтан Шертаевқа табысталды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетінің түлегі Нұрсұлтан Шертаев 13 жылдан бері аудандық басылымда табысты еңбек етіп, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуын, қоғамдық өмірі мен елдік бастамаларды тұрақты түрде насихаттап келеді. Президент бастамасы аясында ол туған өлкесі – Созақ ауданынан баспаналы болды.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеров журналистерді кәсіби мерекелерімен құттықтап, Мемлекет басшысы бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің еңбегін әрдайым жоғары бағалайтынын атап өтті.
– Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ақпарат саласы қызметкерлерінің еңбегін әрдайым жоғары бағалап келеді. Бүгін Мемлекет басшысының атынан өздеріңізге баспана кілтін табыстау – зор мәртебе. Бұл – журналистердің қоғамдағы рөлін айқындайтын, олардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған нақты қолдау. Ел игілігі жолындағы еңбектеріңіз жемісті болып, қаламдарыңыз мұқалмасын. Сіздерге шығармашылық табыс, отбасыларыңызға амандық тілеймін, – деді облыс әкімі.
Айта кетейік, Мемлекет басшысының бастамасымен соңғы жылдары бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерін әлеуметтік қолдау шаралары жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Биыл алғаш рет өңірлік журналистерге де баспана беру туралы шешім қабылдануы – ақпарат саласы мамандарының еңбегіне көрсетілген зор құрметтің әрі мемлекет қамқорлығының айқын көрінісі.
Бұл бастама журналистердің әлеуметтік әл-ауқатын арттырумен қатар, олардың кәсіби қызметіне жаңа серпін беріп, ел дамуы жолындағы жауапты міндеттерді сапалы атқаруына берік негіз қалайды.
Қазақстанда отбасы институтын нығайту, ана мен баланы қорғау және көпбалалы отбасыларды қолдау – мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің Жолдаулары мен сөйлеген сөздерінде отбасы құндылықтарын сақтау, демографиялық өсімді қолдау және аналардың қоғамдағы мәртебесін арттыру мәселелеріне ерекше назар аударып келеді. Президенттің бастамасымен жүзеге асырылып жатқан әлеуметтік саясаттың басты мақсаты – әрбір отбасының әл-ауқатын жақсарту, ана мен баланың құқықтарын қорғау және өскелең ұрпақтың жан-жақты дамуына қолайлы жағдай жасау.
Осы мемлекеттік саясаттың нақты көрінісі ретінде Сайрам ауданында көпбалалы аналарды мемлекеттік наградалармен марапаттау рәсімі өтті. Салтанатты іс-шара Қазақстан Республикасы Президентінің №1247 Жарлығына сәйкес ұйымдастырылып, өмірге саналы ұрпақ тәрбиелеп өсірген аналардың еңбегіне көрсетілген зор құрметтің белгісі болды.
Іс-шара барысында аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы ауданның 25 анасына мемлекеттік наградаларды салтанатты жағдайда табыс етті. Оның ішінде бес ана «Алтын алқа» иегері атанса, жиырма ана «Күміс алқамен» марапатталды. Бұл марапаттар – тек көп бала дүниеге әкелгені үшін ғана емес, оларды елін, жерін сүйетін, білімді әрі тәрбиелі азамат етіп өсіруге қосқан өлшеусіз еңбектің лайықты бағасы.
Салтанатты рәсімде аудан әкімі марапат иелерін шын жүректен құттықтап, аналардың қоғамдағы орны мен отбасы тәрбиесіндегі рөлі ерекше екенін атап өтті. Сондай-ақ мемлекет тарапынан көпбалалы отбасыларды қолдау алдағы уақытта да жалғасатынын жеткізді. Осы орайда аудан әкімі Мадияр Оразалиев Президенттің әлеуметтік саясаттағы басымдықтарына тоқталып, былай деді:
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев отбасы институтын нығайту, ана мен баланы қорғау, көпбалалы отбасыларды жан-жақты қолдау мәселесін мемлекеттік саясаттың маңызды бағыты ретінде айқындап келеді. Ана – отбасының ғана емес, тұтас қоғамның тірегі. Болашақ ұрпақтың тәрбиесі сіздердің мейірімдеріңіз бен еңбектеріңізден бастау алады. Бүгінгі мемлекеттік марапат – сіздердің ел алдындағы ерен еңбектеріңізге берілген жоғары баға. Баршаңызға зор денсаулық, отбастарыңызға амандық, ұл-қыздарыңыздың қызығын көруді тілеймін», – деді аудан әкімі.
Президент өз Жолдауларында әлеуметтік мемлекеттің басты міндеті – азаматтардың өмір сүру сапасын жақсарту екенін үнемі айтып келеді. Соның ішінде аналарды әлеуметтік қорғау, көпбалалы отбасыларды қолдау және бала тәрбиесіне қолайлы жағдай жасау мәселелері мемлекеттік бағдарламалар арқылы кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Бүгінде көпбалалы аналарға мемлекеттік жәрдемақылар, әлеуметтік жеңілдіктер, тұрғын үймен қамтамасыз ету және басқа да қолдау тетіктері қарастырылған. Бұл бастамалар қоғамдағы отбасы құндылықтарын дәріптеп қана қоймай, демографиялық өсімді арттыруға, ұлттың болашағын қалыптастыруға да оң әсерін тигізуде. Өйткені елдің ертеңі – бүгінгі тәрбиелі ұрпақтың қолында. Ал сол ұрпақты тәрбиелейтін ең басты тұлға – ана.
Сайрам ауданында өткен марапаттау рәсімі де аналарға деген құрметтің, олардың еңбегін бағалаудың және Президент бастамаларының өңірлерде табысты жүзеге асып жатқанының жарқын көрінісі болды. «Алтын алқа» мен «Күміс алқа» иегерлері – тек өз отбасыларының ғана емес, қоғамның мақтанышы. Олардың өнегелі өмір жолы мен ұрпақ тәрбиесіндегі қажырлы еңбегі кейінгі буынға үлгі болып қала береді.
Мемлекет ананы ардақтаған сайын отбасы нығаяды, отбасы нығайған сайын қоғамның бірлігі мен елдің болашағы берік болмақ. Сондықтан көпбалалы аналарды қолдау мен құрметтеу – Президент айқындаған Әділетті Қазақстанды құру жолындағы маңызды әлеуметтік басымдықтардың бірі болып қала береді.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік басқарудың жаңа үлгісін қалыптастыру барысында «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын басты қағидаттардың біріне айналдырды. Мемлекет басшысы өзінің Қазақстан халқына арнаған Жолдауларында мемлекеттік органдардың басты міндеті – азаматтардың мұң-мұқтажына жедел ден қойып, олардың мәселесін заң аясында тиімді шешу екенін бірнеше рет атап өтті. Президенттің айтуынша, билік пен халық арасындағы сенімнің басты негізі – ашықтық, әділдік және тұрақты кері байланыс. Осы бағыттағы жұмыстар Сайрам ауданында да жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Аудан әкімі Мадияр Оразалиевтің тұрғындарды тұрақты түрде жеке қабылдауы – Президент жүктеген міндеттердің нақты орындалып жатқанын көрсететін маңызды қадамдардың бірі.
Аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы аудан тұрғындарын кезекті рет жеке қабылдап, олардың ұсыныс-пікірлері мен көтерген мәселелерін мұқият тыңдады. Қабылдау барысында жер қатынастары, әлеуметтік көмек, ауыз сумен қамтамасыз ету, табиғи газ жүргізу, электр жарығы және өзге де тұрғындарды толғандыратын өзекті мәселелер көтерілді. Әрбір азаматтың өтініші назардан тыс қалмай, заң талаптарына сәйкес жан-жақты қаралды. Тұрғындарға тиісті түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, жауапты бөлім басшылары мен сала мамандарына нақты тапсырмалар берілді.
Мемлекет басшысы өз Жолдауларында мемлекеттік қызметтің басты өлшемі – халықтың тұрмыс сапасын жақсарту екенін ерекше атап келеді. Сондықтан бүгінгі таңда әрбір әкімнің қызметі тек жоспарланған жұмыстармен емес, тұрғындардың нақты мәселелерін қаншалықты тиімді шешуімен бағалануда. Осы тұрғыдан алғанда, азаматтарды жеке қабылдау – жергілікті атқарушы органдар жұмысының ең маңызды бағыттарының бірі.
Жеке қабылдаулар барысында көтерілген мәселелердің басым бөлігі тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін әлеуметтік және инфрақұрылымдық бағыттарға қатысты. Ауыз су, табиғи газ, электр энергиясы, жол және жер мәселелері – халықтың өмір сүру сапасын айқындайтын негізгі көрсеткіштердің бірі. Сондықтан мұндай мәселелердің уақытылы шешілуі Мемлекет басшысы белгілеген «Әділетті Қазақстан» қағидаттарының жүзеге асуына да ықпал етеді.
Соңғы жылдары Президент бастамасымен мемлекеттік басқару жүйесінде халықпен кері байланысты күшейтуге ерекше назар аударылып келеді. Мемлекеттік органдардың ашықтығы, азаматтардың өтініштерін жедел қарау, әрбір тұрғынның пікірін ескеру – мемлекеттік саясаттың негізгі талаптарының біріне айналды. Бұл бағытта аудан әкімдерінің тұрғындармен тұрақты кездесулері мен жеке қабылдаулары ерекше маңызға ие.
Сайрам ауданында да бұл жұмыстар жүйелі сипат алған. Тұрғындардың мәселелерін кабинетте ғана емес, елді мекендерге барып зерделеу, жауапты мекемелердің қатысуымен нақты шешім қабылдау тәжірибесі қалыптасып келеді. Бұл өз кезегінде халықтың билікке деген сенімін арттырып, мемлекеттік қызметтің тиімділігін күшейтуге мүмкіндік береді. Осы орайда аудан әкімі Мадияр Оразалиев Президент белгілеген міндеттердің жергілікті деңгейде сапалы орындалуы басты назарда екенін атап өтті.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев мемлекеттік қызметтің ең басты мақсаты – халықтың әл-ауқатын арттыру және азаматтардың мәселесін дер кезінде шешу екенін үнемі айтып келеді. Президенттің “Халық үніне құлақ асатын мемлекет” қағидатын басшылыққа ала отырып, біз әрбір тұрғынның өтінішіне жауапкершілікпен қараймыз. Бірде-бір мәселе назардан тыс қалмайды. Көтерілген әрбір өтініш заң талаптарына сәйкес қаралып, нақты шешімін табуы үшін барлық мүмкіндіктер пайдаланылады. Халықпен ашық әрі тұрақты диалог – біздің жұмысымыздың басты ұстанымы болып қала береді», – деді аудан әкімі.
Президенттің мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртуға бағытталған реформалары өңірлерде нақты істер арқылы жүзеге асқанда ғана өзінің тиімділігін көрсетеді. Сондықтан тұрғындардың өтініштерін тыңдап қана қоймай, олардың орындалуын тұрақты бақылауда ұстау – жергілікті атқарушы органдардың басты міндеттерінің бірі.
Халықтың мұң-мұқтажына бейжай қарамай, әрбір мәселенің шешімін табуға ұмтылу – әділетті әрі тиімді мемлекеттік басқарудың басты көрсеткіші. Сайрам ауданында өткізілетін мұндай жеке қабылдаулар Мемлекет басшысы айқындаған халыққа қызмет ететін мемлекет қағидатын іске асырудың нақты көрінісі болып табылады. Олар тұрғындар мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтып, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына және елдегі қоғамдық тұрақтылықтың сақталуына өз үлесін қоса береді.
Қоғамның тұрақты дамуы мен ел азаматтарының қауіпсіз өмір сүруі ең алдымен заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуына байланысты. Мемлекет пен қоғам арасындағы өзара сенім де құқықтық тәртіптің берік орнығуынан бастау алады. Осы тұрғыдан алғанда, құқық қорғау органдарының қызметі тек құқық бұзушылықтың алдын алу немесе заң талаптарын орындауды қамтамасыз етумен ғана шектелмейді. Полиция қызметкерлері қоғамдағы қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың құқықтық сауатын арттыруға және өскелең ұрпаққа адалдық пен жауапкершіліктің маңызын түсіндіруге де зор үлес қосады.
Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен тағылымды кездесу. Іс-шара «Адал азамат күні» аясында ұйымдастырылып, оған Түркістан облысы «Ауған соғысы ардагерлер кеңесі» төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасының құқықтық тәрбие және әлеуметтік ісі жөніндегі комиссия мүшесі, запастағы полковник Оналбаев Есенбек Молдатайұлы қатысты. Кездесуге бөлім бастығының орынбасары, әр саладағы полиция инспекторлары мен сержанттық құрам өкілдері қатысып, ұрпақтар сабақтастығы, ел қауіпсіздігін қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті сақтау мәселелері кеңінен талқыланды.
Мұндай кездесулердің маңызы ерекше. Себебі елдің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде аға буынның өмірлік және кәсіби тәжірибесі жас мамандар үшін маңызды өнеге бола алады. Әсіресе құқық қорғау саласында қызмет атқаратын азаматтар үшін адалдық, тәртіп, антқа беріктік, жауапкершілік және Отанға деген қызмет ұғымдары күнделікті жұмыстың негізгі қағидатына айналуы тиіс. Кездесу барысында ардагердің қызметтік жолы мен өмірлік тәжірибесі жас буынға үлгі ретінде ұсынылды. Ұзақ жылдар бойы елге қызмет етіп, жауапты міндеттерді абыроймен атқарған аға буын өкілдерінің өнегесі – қазіргі полиция қызметкерлері үшін үлкен мектеп. Өйткені құқық қорғау саласында кәсіби шеберлікпен қатар адамгершілік қасиеттердің де орны айрықша. Азаматтың құқығын қорғау, заң талаптарын сақтау, кез келген жағдайда әділ шешім қабылдау және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну – полиция қызметкерінің басты міндеттерінің бірі.
Бүгінде елімізде «Заң және тәртіп» қағидаты қоғам өмірінің маңызды бағыты ретінде айқындалып отыр. Бұл ұстанымның негізгі мәні – заң талаптарын бәріне бірдей сақтау, құқық бұзушылыққа жол бермеу және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Заңның үстемдігі орныққан жерде ғана әділетті қоғам қалыптасып, азаматтардың мемлекет институттарына деген сенімі артады. Осы орайда Төлеби ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Полиция қызметкерлері құқық бұзушылықтың алдын алуға, қоғамдық тәртіпті сақтауға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған шараларды жүзеге асыруда. Бұл ретте құқық бұзушылық орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алу, қауіптің туындау себептерін ерте анықтау және тұрғындар арасында құқықтық түсіндіру жұмыстарын күшейту маңызды.
Қоғамдық қауіпсіздік – тек полицияның немесе басқа да құқық қорғау органдарының міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Сондықтан кез келген заң бұзушылыққа немқұрайды қарамау, құқықтық тәртіпті бұзатын әрекеттерге бейжайлық танытпау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатының мәні де осында. Яғни ұсақ құқық бұзушылыққа көз жұма қарау кейіннен анағұрлым ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін екенін ескере отырып, заң талаптарының сақталуына барынша жауапкершілікпен қарау қажет.
«Нөлдік төзімділік» қағидаты азаматтардың құқықтық мәдениетін арттырумен тікелей байланысты. Көшеде қоғамдық тәртіпті бұзу, айналаға зиян келтіру, отбасындағы жанжал, кәмелетке толмағандардың құқық бұзушылыққа араласуы немесе басқа да заңға қайшы әрекеттер – қоғам қауіпсіздігіне әсер ететін факторлар. Сондықтан осындай келеңсіз жағдайлардың алдын алу үшін полиция мен жергілікті атқарушы органдардың, білім беру ұйымдарының, қоғамдық ұйымдардың және тұрғындардың өзара байланысы маңызды. Төлеби аудандық полиция бөлімінде өткен кездесуде осы мәселелердің барлығы өзара сабақтастықта қаралды. Аға буын өкілдерінің өмірлік тәжірибесі мен жас полиция қызметкерлерінің кәсіби міндеттері тоғысып, ортақ құндылықтар айқындалды. Олар – адалдық, тәртіп, заңға құрмет, елге қызмет ету және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау.
«Адал азамат» ұғымы да осы құндылықтармен тығыз байланысты. Адал азамат – заңды құрметтейтін, өз міндетіне жауапкершілікпен қарайтын, қоғам алдындағы парызын түсінетін және өзгенің құқығына құрметпен қарайтын тұлға. Мұндай азаматтық ұстаным бір күнде қалыптаспайды. Ол отбасындағы тәрбиеден басталып, мектепте жалғасып, қоғамдық ортада орнығады. Ал құқық қорғау саласының қызметкерлері осы құндылықтарды өздерінің күнделікті қызметі арқылы көрсетуі тиіс. Полиция қызметкерінің қоғам алдындағы беделі оның заңды қаншалықты дұрыс қолдануымен ғана емес, азаматтармен қарым-қатынас мәдениетімен де өлшенеді. Тұрғын полиция қызметкерінен ең алдымен әділдік пен кәсібилікті күтеді. Сондықтан құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыру үшін ашықтық, адалдық, заңдылық және адам құқықтарын құрметтеу қағидаттары басты назарда болуы қажет.
Құқық қорғау және арнайы органдарға деген қоғамдық сенім – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Азамат полицияға сенген кезде құқық бұзушылық туралы ақпаратты дер кезінде жеткізеді, профилактикалық жұмыстарға белсенді қатысады және қоғамдық тәртіпті сақтауға өз үлесін қосады. Ал полиция өз кезегінде тұрғындардың өтініштері мен мәселелеріне жауапкершілікпен қарап, заң аясында нақты көмек көрсетуге ұмтылуы керек. Осы тұрғыдан алғанда, Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Қауіпсіз қоғам» бағытының да маңызы зор. Қауіпсіз қоғам – құқық бұзушылық саны аз қоғам ғана емес. Ол – әрбір азамат өзін қорғалған сезінетін, заң талаптары сақталатын, адамдар бір-бірінің құқықтары мен бостандықтарын құрметтейтін орта. Мұндай қоғамды қалыптастыру үшін полицияның кәсіби қызметі мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы қатар жүруі қажет.
Кездесу барысында жас полиция қызметкерлеріне аға буынның тәжірибесін зерделеу, қызметтік міндеттерді адал атқару және кәсіби біліктілікті үнемі арттырып отыру қажеттігі айтылды. Себебі қазіргі таңда құқық қорғау органдарына қойылатын талап жоғары. Қоғам өзгерген сайын құқық бұзушылықтың түрлері де өзгеріп, жаңа сын-қатерлер пайда болуда. Мұндай жағдайда полиция қызметкері заңнаманы жетік білуімен қатар, заманауи технологияларды меңгеріп, азаматтармен тиімді коммуникация орната білуі керек. Ұрпақтар сабақтастығы осы тұста ерекше рөл атқарады. Аға буынның өмірлік тәжірибесі мен жас мамандардың жаңа көзқарасы бір-бірін толықтырып, құқық қорғау саласының дамуына ықпал етеді. Ардагерлердің өнегелі жолы – қызметке енді араласқан жас мамандар үшін бағыт-бағдар. Ал жастардың белсенділігі мен жаңашылдығы аға буын қалыптастырған игі дәстүрлерді жалғастыруға мүмкіндік береді.
Төлеби аудандық полиция бөліміндегі тағылымды кездесу де осы сабақтастықтың нақты көрінісі болды. Кездесуде сөз болған ойлар полиция қызметкерлерін өз міндеттеріне жаңаша көзқараспен қарауға, заң талаптарын мүлтіксіз орындауға және азаматтардың қауіпсіздігі үшін жауапкершілікті терең сезінуге үндеді. Бүгінде заң мен тәртіпті сақтау – мемлекеттік саясаттың ғана емес, әрбір азаматтың күнделікті өміріндегі басты қағидалардың біріне айналуы тиіс. Қоғамдық тәртіпті сақтау мәдениеті қарапайым әрекеттерден басталады. Заңды бұзбау, өзгенің құқығын құрметтеу, қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу, балалардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – мұның бәрі қауіпсіз қоғамның негізін қалайды.
Құқық бұзушылыққа қарсы қоғамдық иммунитет қалыптастыру да маңызды міндет. Ол үшін тұрғындар заң талаптарын жақсы білуі, өз құқықтары мен міндеттерін түсінуі қажет. Құқықтық сауаты жоғары қоғамда азаматтар заңсыздыққа бейжай қарамайды. Керісінше, кез келген тәртіпсіздік пен құқық бұзушылықтың алдын алуға атсалысады. Бұл ретте полиция қызметкерлерінің халықпен тұрақты кездесуі, түсіндіру жұмыстарын жүргізуі және ашық диалог орнатуы оң нәтижесін береді.
Төлеби ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын орнықтыру бағытындағы жұмыстардың түпкі мақсаты да – азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заңның үстемдігін күшейту және әділетті қоғам қалыптастыру. Бұл мақсатқа жету үшін құқық қорғау органдары мен қоғам арасында өзара сенім мен серіктестік болуы қажет. Әрбір полиция қызметкерінің адал еңбегі, әрбір азаматтың заңға құрметі, әрбір ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершілігі – қауіпсіз қоғамның берік іргетасы. Ал аға буынның өнегесі мен жас ұрпақтың жігері осы құндылықтарды одан әрі нығайта түседі. «Адал азамат күні» аясында өткен тағылымды кездесудің негізгі мәні де осында. Ол – өткенді құрметтеу ғана емес, бүгінгі міндетті айқындау және болашаққа бағдар жасау. Аға буынның елге сіңірген еңбегі жас ұрпаққа аманат болса, сол аманатты абыроймен жалғастыру – қазіргі буынның жауапкершілігі.
Заң үстемдік құрған, әділет салтанат құрған, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – бір ғана мекеменің емес, барша азаматтың ортақ міндеті. Төлеби ауданындағы құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті нығайту жолындағы жұмыстар да осы ортақ мақсатқа бағытталған. Сондықтан «Заң және тәртіп» қағидаты әр азаматтың санасында орнығып, күнделікті өмір салтына айналғанда ғана қоғамда тұрақтылық пен қауіпсіздік нығая түседі. Ал полиция қызметкерлері мен ардагерлер арасындағы осындай тағылымды кездесулер жас буынның кәсіби және азаматтық ұстанымын қалыптастырып, құқық қорғау органдарына деген сенімді арттыруға, ұрпақтар сабақтастығын бекемдеуге және Төлеби ауданында қауіпсіз қоғам құру ісіне өз үлесін қоса береді.
Қоршаған ортаның тазалығы мен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – бүгінгі таңда мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану, қоршаған ортаны қорғау және халыққа қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру мәселелеріне айрықша мән беріп келеді. Осы бағыттағы міндеттерді іске асыру жергілікті жерлердегі нақты жұмыстармен тікелей сабақтас.
Осыған орай, Сайрам ауданында қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жүйелі жұмыстар жалғасуда. Соның бірі – Қарамұрт ауылындағы карьер аумағында жинақталған мұнай қалдықтарын шығару және арнайы өңдеуге жіберу жұмыстары. Бұған дейін аудан аумағындағы экологиялық мәселелерді шешу мақсатында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары басталып, бұл іске арнайы техникалар жұмылдырылған болатын. Қазіргі таңда аталған аумақта жиналған қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және оларды арнайы өңдеу орындарына тасымалдау кезеңі қолға алынды.
Сайрам ауданынан шыққан алғашқы жүк көліктері Қызылорда облысында орналасқан «Кендор» ЖШС мекемесіне жөнелтілді. Әрбір жүк көлігіне шамамен 25 тоннаға дейін мұнай қалдықтары тиелуде. Қалдықтарды арнайы орындарға шығару арқылы олардың қоршаған ортаға кері әсерін төмендету, топырақтың ластану қаупін азайту және аумақтың экологиялық жағдайын жақсарту көзделіп отыр.
Бұл жұмыстар Мемлекет басшысының экологиялық ахуалды жақсарту жөніндегі тапсырмаларымен үндеседі. Президенттің 2024 жылғы 2 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту және қоршаған ортаны қорғаудың маңызын кеңінен дәріптеу қажеттігі атап өтілді. Бұл ретте экологиялық мәселелерді шешу тек республикалық деңгейдегі ірі жобалармен шектелмей, әрбір өңір мен елді мекендегі нақты проблемаларды жүйелі түрде шешуді талап етеді.
Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын мұнай қалдықтарынан тазарту жұмыстары да осы ұстанымның жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі экологиялық қауіпсіздік ең алдымен адам өмір сүретін ортаның тазалығынан басталады. Жердің, ауаның және су көздерінің ластануына жол бермеу – қоршаған ортаны қорғаудың негізгі талаптарының бірі.
Мұнай қалдықтары – қоршаған ортаға әсер етуі мүмкін қауіпті қалдықтардың бірі. Сондықтан оларды белгіленбеген орындарда сақтамай, тиісті талаптарға сәйкес жинау, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, Қарамұрт ауылындағы жұмыстардың басты мақсаты – экологиялық тәуекелдерді азайтып қана қоймай, ластанған аумақты кезең-кезеңімен тазарту арқылы тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру. Экологиялық мәселелерді шешуде мемлекеттік органдармен қатар, кәсіпорындар мен жергілікті қоғамдастықтардың жауапкершілігі де ерекше. Өндірістік және басқа да қалдықтарды дұрыс басқару, оларды қоршаған ортаға зиян келтірмейтін тәсілмен кәдеге жарату – тұрақты дамудың маңызды шарттарының бірі.
Мемлекет басшысы экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселесіне де үнемі назар аударып келеді. 2024 жылы басталған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында ел көлемінде абаттандыру, көгалдандыру, аумақтарды тазарту және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған көптеген шаралар жүзеге асырылды. Президент бұл бастаманың мәнін тазалықты бір реттік акция емес, қоғамның күнделікті мәдениетінің бір бөлігіне айналдыру қажеттігімен байланыстырған.
Сонымен қатар қалдықтарды басқарудың заманауи жүйесін қалыптастыру, қалдықтарды сұрыптау және полигондарды дамыту мәселелеріне де назар аударылды. Сайрам ауданында атқарылып жатқан жұмыстар осы бағыттағы міндеттердің жергілікті жерде жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді. Қарамұрт ауылындағы карьер аумағынан мұнай қалдықтарын арнайы өңдеу орындарына шығару – экологиялық қауіптің алдын алуға бағытталған маңызды қадам. Мұндай жұмыстардың жүйелі түрде жүргізілуі қоршаған ортаның жағдайын жақсартуға, жер ресурстарын қорғауға және елді мекендердің санитарлық-экологиялық ахуалын тұрақтандыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда мұнай қалдықтарын шығару және тасымалдау жұмыстары жалғасып жатыр. Процесс барысында қалдықтарды белгіленген талаптарға сәйкес тиеу, тасымалдау және арнайы өңдеу орындарына жеткізу мәселелеріне басымдық берілуде. Жұмыстар құзырлы мемлекеттік органдардың тұрақты бақылауында жүргізілуде. Экологиялық қауіпсіздік – бір күнде шешілетін мәселе емес. Ол жүйелі бақылауды, жауапкершілікті және нақты іс-қимылды қажет етеді. Сондықтан Сайрам ауданында Қарамұрт ауылындағы карьер аумағын тазарту бағытында қолға алынған жұмыстар қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың жергілікті деңгейдегі маңызды жалғасы болып табылады.
Таза әрі қауіпсіз қоршаған орта қалыптастыру – қазіргі ұрпақтың ғана емес, келешек буынның алдындағы ортақ міндет. Осы тұрғыдан алғанда, әрбір ластанған аумақты қалпына келтіру, өндірістік қалдықтарды қауіпсіз басқару және экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету – елді мекендердің тұрақты дамуына жасалған маңызды қадам.
2026 жылғы 28 маусымда өтетін Қайнарбұлақ ауылдық округі әкімінің сайлауына дайындық жұмыстары аясында сайлау учаскелерінің мүшелеріне арналған каскадты оқыту семинары ұйымдастырылды. Шараның басты мақсаты – сайлау комиссиялары мүшелерінің кәсіби даярлығын арттырып, сайлау процесін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес ұйымдастыруға қажетті білім мен практикалық дағдыларды қалыптастыру.
Семинар барысында сайлау процесінің негізгі кезеңдері, дауыс беру күніндегі учаскелік сайлау комиссияларының атқаратын міндеттері мен жауапкершілігі кеңінен түсіндірілді. Сонымен қатар сайлаушылардың тізімдерімен, сайлау бюллетеньдерімен және өзге де құжаттармен жұмыс істеу тәртібіне ерекше назар аударылды. Оқыту кезінде сайлау заңнамасының талаптарын сақтау, дауыс беру рәсімдерін дұрыс жүргізу, сайлаушыларға қажетті ақпаратты түсіндіру және дауыс беру қорытындыларын рәсімдеу мәселелері бойынша нақты түсіндірмелер берілді. Қатысушыларға тәжірибелік тапсырмалар ұсынылып, сайлау күні туындауы мүмкін түрлі жағдайларды шешу жолдары қарастырылды.
Семинарға қатысушылар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, мамандардан тиісті жауаптар алды. Практикалық жұмыстар арқылы комиссия мүшелері алған теориялық білімдерін бекітіп, сайлау процесін ұйымдастырудағы өз міндеттерін нақтылай түсті. Каскадты оқыту форматы сайлау комиссиялары мүшелерінің тәжірибе алмасуына және ақпаратты жүйелі түрде меңгеруіне мүмкіндік береді. Мұндай дайындық сайлау рәсімдерінің белгіленген тәртіппен өтуіне, комиссия жұмысының үйлесімді ұйымдастырылуына және сайлаушылардың құқықтарын сақтауға бағытталған.
Қайнарбұлақ ауылдық округіндегі сайлауға дайындық барысында ұйымдастырылған оқыту семинары сайлау процесінің ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды жұмыстардың бірі болды. Сайлау комиссиялары мүшелерінің білімі мен жауапкершілігі – дауыс беру күнін сапалы ұйымдастырудың негізгі шарттарының бірі. Алдын ала жүргізілген жүйелі дайындық сайлаудың талапқа сай, ашық әрі әділ өтуіне берік негіз қалыптастырады.
Сауран ауданында 23 маусым – Қазақстан Республикасы Полиция күніне арналған салтанатты жиын өтті. Аудан әкімдігінің мәжіліс залында ұйымдастырылған шараға аудан әкімі Мақсат Таңғатаров, Сауран аудандық полиция бөлімінің басшысы, полиция полковнигі Алмат Абидинов, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, ішкі істер саласының ардагерлері және сала өкілдері қатысты. Кәсіби мерекеге арналған жиын полиция қызметкерлерінің қоғам тыныштығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі жауапты еңбегін атап өтуге, сала ардагерлерінің тәжірибесін дәріптеуге және құқық қорғау органдары қызметкерлерінің кәсіби міндеттерін адал атқаруына қолдау білдіруге арналды. Мерекелік шара барысында аудан әкімі Мақсат Таңғатаров полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтап, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жолындағы еңбектеріне жоғары баға берді.
« – Бүгінде елімізде заңның үстемдігін қамтамасыз ету, қоғамдық тәртіпті нығайту және азаматтардың қауіпсіздігін қорғау мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі болып отыр. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айқындаған «Заң және тәртіп» қағидаты да осы мақсаттарға негізделеді. Бұл қағидат қоғам өміріндегі заңдылықты күшейтіп қана қоймай, әрбір азаматтың құқық пен міндетке жауапкершілікпен қарауын қалыптастыруды көздейді. Осы тұрғыдан алғанда, полиция қызметкерлерінің атқаратын міндеті тек қылмыстың алдын алу немесе құқық бұзушылыққа жол берген тұлғаларды анықтаумен шектелмейді. Құқық қорғау органдары қоғамда заңға құрметпен қарау мәдениетін қалыптастыруға, азаматтардың қауіпсіздікке деген сенімін арттыруға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жүйелі жұмыстардың бел ортасында тұр. Полиция қызметкерлерінің күнделікті қызметі қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтауда айрықша маңызға ие. Құқық қорғау саласының мамандары кез келген жағдайда азаматтардың құқығы мен заңды мүддесін қорғап, қоғамдық тәртіптің сақталуына жауап береді. Сондықтан олардың кәсіби білімімен қатар, жауапкершілігі, қырағылығы және халықпен тиімді қарым-қатынас орната білуі де маңызды.» – деді аудан әкімі Мақсат Таңғатаров
Жиын барысында Сауран аудандық полиция бөлімінің ағымдағы жылдың алғашқы алты айында атқарған жұмыстарының қорытындысы да назарға алынды. Полиция қызметкерлерінің қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу, қылмыстардың жолын кесу және ашу, жол қозғалысы қауіпсіздігін сақтау бағыттарында атқарған жұмыстары баяндалды.
Сонымен қатар құқық бұзушылықтың алдын алу ісінде профилактикалық жұмыстардың маңызы ерекше екені айтылды. Қоғамдық тәртіпті сақтау тек полицияның міндеті емес. Бұл – мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы құрылымдардың, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың, қоғамдық ұйымдардың және жалпы тұрғындардың ортақ жауапкершілігі. Заң бұзушылыққа немқұрайлы қарамау, қауіпсіздік талаптарын сақтау және қоғамдық тәртіпке құрметпен қарау – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі алғышарттарының бірі.
«Қауіпсіз қоғам» идеясын қалыптастыруда полиция мен тұрғындар арасындағы өзара сенімнің орны ерекше. Азаматтар құқық қорғау органдарының қызметіне сенім білдіріп, заң бұзушылықтар туралы дер кезінде хабарлаған жағдайда, құқық бұзушылықтың алдын алу мен оның жолын кесудің тиімділігі артады. Ал полиция қызметкерлерінің халықпен ашық әрі сындарлы байланыс орнатуы қоғамның құқық қорғау жүйесіне деген сенімін одан әрі нығайтады. Сондықтан бүгінгі таңда полиция қызметінің тиімділігін тек статистикалық көрсеткіштермен бағалау жеткіліксіз. Қоғам үшін қауіпсіздік сезімінің қалыптасуы, азаматтардың өз құқықтары қорғалатынына сенуі және заң талаптарының баршаға бірдей орындалуы маңызды. Бұл өз кезегінде құқық қорғау органдары қызметкерлерінен жоғары кәсібилікті, әдептілікті және адалдықты талап етеді.
Салтанатты жиында ішкі істер саласының ардагерлеріне де ерекше құрмет көрсетілді. Жылдар бойы құқық қорғау саласында қызмет етіп, жас мамандарға тәжірибесімен бөліскен ардагерлердің еңбегі кейінгі буын үшін үлгі екені атап өтілді. Өйткені полиция қызметіндегі сабақтастық, кәсіби тәжірибені сақтау және жас мамандардың бойына жауапкершілік пен отансүйгіштік қасиеттерді сіңіру – саланың тұрақты дамуының маңызды негізі. Мерекелік шараның тағы бір маңызды бөлігі – қызметтік міндетін адал атқарып, қоғамдық тәртіп пен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге елеулі үлес қосқан полиция қызметкерлерін марапаттау болды. Бірқатар сала мамандарына аудан әкімінің Алғыс хаттары мен арнайы марапаттары табысталды.
Марапат иелеріне құрмет көрсету арқылы олардың күнделікті қызметіне берілген жоғары баға айқындалды. Полиция қызметі – үлкен жауапкершілікті, батылдықты, сабырлылықты және заң талаптарын мүлтіксіз орындауды қажет ететін күрделі сала. Қоғам тыныштығын сақтау жолында қызмет атқарып жүрген мамандардың еңбегін бағалау – олардың кәсіби ынтасын арттырудың да маңызды тетігі.
Жиында айтылғандай, заңның үстемдігі орнаған қоғамда әр азамат өзінің құқығы мен міндетін жақсы білуі керек. Заң талаптарын сақтау тек жауапкершіліктен қорқу арқылы емес, азаматтық сана мен құқықтық мәдениет негізінде қалыптасқаны маңызды. Осы ретте полиция қызметкерлерінің халықпен жүргізетін профилактикалық және түсіндіру жұмыстарының мәні зор.
Сауран ауданында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың алдын алу және азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Бұл ретте құқық қорғау органдарының қызметін жетілдірумен қатар, тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыруға да басымдық беріледі. Осы орайда Сауран ауданындағы полиция қызметкерлерінің еңбегі елді мекендердегі тұрақтылық пен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде маңызды орын алады. Құқық қорғау саласының мамандарының кәсіби қызметі арқылы заң талаптарының орындалуы қамтамасыз етіліп, азаматтардың қауіпсіздігі қорғалады.
Полиция күніне арналған салтанатты жиын сала қызметкерлерінің еңбегін дәріптеумен қатар, қоғамда заңға құрмет, тәртіпке жауапкершілік және қауіпсіздік құндылықтарын нығайтудың маңызын тағы бір мәрте көрсетті. Заң үстемдігі орныққан, азаматтары тәртіпке құрметпен қарайтын және құқық қорғау органдарына сенім білдіретін қоғам ғана қауіпсіз әрі тұрақты бола алады. Сондықтан Сауран ауданында «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыру, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» мәдениетін қалыптастыру және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғаса береді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2024 жылғы 2 қыркүйекте Қазақстан халқына арнаған «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты Жолдауында еліміздің экономикалық дамуына, инвестициялық ахуалды жақсартуға және өндіріс көлемін арттыруға айрықша мән берді. Президент өз Жолдауында экономиканы әртараптандыру, өңдеу өнеркәсібін дамыту, инвестиция тарту және жаңа өндірістер ашу арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру қажеттігін атап өтті. Бұл міндеттер елдің әрбір өңірі мен ауданында нақты жобалар арқылы жүзеге асуы тиіс.
Бүгінде Сайрам ауданында Мемлекет басшысының экономикалық саясаттағы басым бағыттарымен үндесетін бірқатар инвестициялық жобалар іске асырылып келеді. Аудан аумағында жаңа өндіріс орындарының ашылуы, кәсіпкерлік нысандардың көбеюі және инвестициялық жобалардың жүзеге асуы жергілікті экономиканың әлеуетін арттырып қана қоймай, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтуға, өндірістік қуатты ұлғайтуға және отандық өнім көлемін арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Осы бағыттағы маңызды жұмыстардың бірі – Қазақстан Республикасы Бас прокурорының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Invest Caravan» жобасы аясында инвесторлармен және өндірістік кәсіпорын өкілдерімен кездесу өткізу. Аталған жоба инвесторлардың құқықтық сауатын арттыруға, олардың қызметіне кедергі келтіруі мүмкін мәселелердің алдын алуға және туындаған түйткілдерді ашық диалог арқылы шешуге бағытталған.
Сайрам ауданында өткен кездесуге аудан әкімі Мадияр Мұхтарұлы мен аудан прокуроры Бақытжан Тастемірұлы қатысып, бірқатар өндірістік кәсіпорындардың жұмысымен танысты. Кездесу барысында кәсіпорындардың қазіргі өндірістік ахуалы, инвестициялық жобалардың іске асу барысы, жаңа жұмыс орындарын ашу, өнім көлемін ұлғайту және өндірісті одан әрі дамыту мәселелері талқыланды.
Алдымен арнайы автокөлік техникасын құрастыратын «TOKESH TECH TURKESTAN» ЖШС-ның жұмысы таныстырылды. Инвестициялық құны 3,2 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында бүгінде 35 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Өндіріс орны жылына 500 дана арнайы техникалық көлік шығаруға қауқарлы. Бұл кәсіпорынның жұмысы отандық өндірістің дамуына, арнайы техникаларға деген ішкі сұранысты қамтамасыз етуге және жаңа технологияларды өндірістік үдеріске енгізуге мүмкіндік береді.
Президент Жолдауында еліміздің экономикалық қуатын арттыру үшін өндірістің жаңа бағыттарын дамыту, жоғары қосылған құны бар өнім шығаруға басымдық беру қажеттігіне назар аударды. Бұл ретте арнайы техника құрастыратын кәсіпорындардың дамуы экономиканы әртараптандыруға және отандық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді. Мұндай өндірістердің көбеюі ішкі нарықтағы қажеттілікті өтеумен қатар, болашақта өнімді сыртқы нарықтарға шығаруға да мүмкіндік береді.
Келесі нысан – «KAZ ECO MEAT» ЖШС ет өңдеу комбинаты. Инвестициялық құны 4,5 млрд теңгені құрайтын кәсіпорында 70 адам еңбек етеді. Өндіріс орны жылына 30 мың тоннаға дейін ет өнімдерін өңдеуге мүмкіндік береді. Кәсіпорын өнімінің 50 пайызы ішкі нарыққа бағытталса, қалған бөлігі экспортқа шығарылады.
Аталған жоба Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу және агроөнеркәсіптік кешеннің экспорттық әлеуетін арттыру жөніндегі міндеттерімен тікелей сабақтас. Себебі ауыл шаруашылығы саласының тиімділігі тек шикізат өндіру көлемімен өлшенбейді. Өнімді терең өңдеп, дайын тауар шығару арқылы ғана қосылған құнды арттыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және экспорттық нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті күшейтуге болады.
Сайрам ауданында осы бағытта жүзеге асырылып жатқан жобалардың бірі – Манкент ауылындағы «NURYM GROUP» ЖШС құрама жем өндіру зауыты. Инвестициялық құны 2 млрд теңгені құрайтын өндіріс орнында 12 адам жұмыспен қамтылған. Зауыт сағатына 20 тоннаға дейін құрама жем өндіруге мүмкіндік береді. Бұл кәсіпорынның жұмысы агроөнеркәсіптік кешеннің өзара байланысты салаларын дамыту тұрғысынан маңызды. Құрама жем өндірісінің жолға қойылуы мал шаруашылығы мен құс шаруашылығын дамытуға қажетті жағдай қалыптастырады. Яғни, бір өндіріс орнының іске қосылуы ауыл шаруашылығының басқа бағыттарына да оң әсер етіп, жергілікті кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
Жалпы, аталған үш кәсіпорынға салынған инвестиция көлемі 9,7 млрд теңгені құрайды. Өндіріс орындарында 117 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл көрсеткіштер инвестициялық жобалардың аудан экономикасындағы маңызын айқын көрсетеді. Инвестиция – белгілі бір кәсіпорынға салынған қаржы ғана емес. Оның артында жаңа жұмыс орындары, өндірістің өсуі, салық түсімдері, жергілікті кәсіпкерліктің дамуы және халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған нақты экономикалық нәтиже тұр.
Мемлекет басшысы өз Жолдауында инвестиция тарту мәселесіне ерекше тоқталып, ел экономикасына жаңа капитал мен озық технологияларды тартудың маңызын атап өтті. Президенттің айтуынша, инвестициялық жобаларды тиімді жүзеге асыру үшін мемлекеттік органдар мен бизнес арасында өзара түсіністік пен жауапкершілікке негізделген тұрақты байланыс болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, «Invest Caravan» жобасы инвесторлармен тікелей жұмыс істеудің тиімді тетіктерінің бірі ретінде көрінеді.
Жобаның ерекшелігі – инвесторлардың мәселесін тек қағаз жүзінде қараумен шектелмей, өндіріс орындарына барып, нақты жағдайды зерделеуге мүмкіндік беруінде. Бұл тәсіл мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлер арасындағы өзара байланысты күшейтіп, инвестициялық жобалардың іске асу барысын жедел бағалауға жол ашады. Кәсіпкерлер өздерін алаңдатқан мәселелерді ашық жеткізсе, жауапты органдар оларды заң аясында шешудің нақты жолдарын қарастырады. Сайрам ауданындағы кездесу барысында да өндіріс орындарының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету, кәсіпкерлерге қолдау көрсету және аудан экономикасының дамуына серпін беретін инвестициялық жобаларды жан-жақты сүйемелдеу бағытындағы міндеттер нақтыланды.
Бүгінде инвестиция тарту тек ірі қалалардың немесе өнеркәсіптік орталықтардың еншісінде қалмауы керек. Ауылдық аудандардың да инвестициялық әлеуетін тиімді пайдалану маңызды. Сайрам ауданы бұл тұрғыда ауыл шаруашылығы, тамақ өнеркәсібі, өндіріс, логистика және басқа да салалар бойынша жаңа жобаларды іске асыруға мүмкіндігі мол аумақтардың бірі.
Ауданның экономикалық әлеуетін арттыруда өндірісті жергілікті шикізатпен байланыстырудың да маңызы зор. Мәселен, ет өңдеу кәсіпорны ауыл шаруашылығы саласымен тікелей байланысты болса, құрама жем өндірісі мал және құс шаруашылығының дамуына ықпал етеді. Ал арнайы техника құрастыру саласы өнеркәсіптік өндірістің әлеуетін күшейтеді. Осылайша, әртүрлі бағыттағы инвестициялық жобалардың қатар дамуы аудан экономикасының ішкі байланысын нығайтып, жаңа өндірістік тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Президенттің экономикалық саясатындағы маңызды міндеттердің бірі – өңірлердің өзіндік экономикалық ерекшелігін ескере отырып, жаңа өсу нүктелерін қалыптастыру. Сайрам ауданында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар осы міндеттің жергілікті деңгейдегі нақты көрінісі деуге болады. Себебі мұнда инвестиция нақты өндіріс орындарына бағытталып, оның нәтижесінде өнім шығарылып, жұмыс орындары құрылып отыр. Сонымен қатар, инвестициялық жобалардың табысты жүзеге асуы үшін кәсіпкерлердің заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау, әкімшілік кедергілерді азайту және мемлекеттік қолдау шараларының тиімділігін арттыру маңызды. Бұл ретте мемлекеттік органдардың міндеті – инвесторға қолайлы жағдай жасау және жобаны іске асырудың әр кезеңінде туындауы мүмкін мәселелерді уақытылы шешуге ықпал ету.
«Invest Caravan» жобасы аясындағы кездесу осы мақсатқа бағытталған өзара іс-қимылдың нақты үлгісі болды. Мұнда басты назар инвестиция көлемін ғана көрсетуге емес, оның нақты экономикалық нәтижесіне аударылды. Яғни, қанша жұмыс орны ашылды, қандай өнім өндіріледі, оның қанша бөлігі ішкі нарыққа бағытталады, экспорттық әлеуеті қандай және кәсіпорынның болашақтағы даму мүмкіндігі қандай деген мәселелер маңызды орын алды. Алдағы уақытта Сайрам ауданында инвестициялық жобаларды іске асыру, жаңа өндіріс орындарын ашу және қолданыстағы кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттыру жұмыстары жалғаса береді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар аудан экономикасын әртараптандыруға, кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға және тұрғындардың тұрақты жұмыспен қамтылуын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген экономикалық міндеттердің түпкі мақсаты – елдің орнықты дамуына жағдай жасау және халықтың әл-ауқатын арттыру. Ал бұл мақсатқа жетудің негізгі жолдарының бірі – нақты өндіріс орындарын көбейту, инвестиция тарту және жаңа жұмыс орындарын ашу.
Сайрам ауданындағы «TOKESH TECH TURKESTAN», «KAZ ECO MEAT» және «NURYM GROUP» кәсіпорындары – осы бағыттағы нақты жобалардың бірі. Жалпы құны 9,7 млрд теңгені құрайтын бұл үш жоба 117 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Ең бастысы, кәсіпорындар аудан экономикасының түрлі салаларын қамтып, өндірістік әлеуеттің артуына өз үлесін қосуда.
Сондықтан инвестиция тарту мен инвесторларға қолайлы жағдай жасау – ауданның бүгінгі экономикалық дамуы ғана емес, оның ертеңгі стратегиялық әлеуетін айқындайтын маңызды фактор. Мемлекет басшысы айқындаған экономикалық басымдықтарды жергілікті жерде жүйелі түрде жүзеге асыру арқылы Сайрам ауданы жаңа өндірістер мен жаңа жұмыс орындарының, кәсіпкерлік бастамалар мен инвестициялық жобалардың маңызды орталығына айнала алады. Бұл өз кезегінде аудан экономикасының тұрақты өсуіне, өндірістің жаңғыруына және халықтың әл-ауқатының артуына берік негіз қалыптастырады.
Қоғамның тұрақтылығы мен ел азаматтарының қауіпсіздігі ең алдымен заңның үстемдігіне, құқықтық тәртіптің сақталуына және әр адамның өз құқығы мен міндетін білуіне байланысты. Осы ретте Төлеби ауданында тұрғындардың, әсіресе жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағыттағы шаралар Мемлекет басшысы айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатын берік орнықтыруға, қоғамда заңға деген құрметті арттыруға және кез келген құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптастыруға бағытталған.
Осы мақсатта «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында «Алатау» балалар сауықтыру лагерінде профилактикалық семинар-тренинг ұйымдастырылды. Маңызды іс-шараға Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері, Төлеби ауданы прокуратурасының прокуроры, аудандық білім бөлімінің және Отбасын қолдау орталығының мамандары қатысты. Басқосудың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жол бермеу, буллинг пен кибербуллингтің қауіп-қатерін түсіндіру және жас ұрпақтың құқықтық сауаттылығын арттыру.Бүгінде қауіпсіз қоғам құру – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Заң талаптарын сақтау мәдениеті баланың бойына отбасынан бастап сіңірілуі тиіс. Мектеп, ата-ана, құқық қорғау органдары, білім беру және әлеуметтік сала мамандары бірлесе жұмыс істеген жағдайда ғана жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуға және балалар үшін қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік молаяды.
Семинар-тренинг барысында полиция қызметкерлері балаларға Қазақстан Республикасының заңнамалары бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Жасөспірімдер өздерінің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат алып, қоғамдық орындарда өзін-өзі ұстау және қауіпсіздік ережелерін сақтау, құқық бұзушылық жасаған жағдайда туындайтын жауапкершілік мәселелері жөнінде жан-жақты мағлұматқа қанықты.Құқықтық сауаттылық – қауіпсіз қоғамның басты негіздерінің бірі. Өз құқығын білетін, заң талаптарын түсінетін және өз әрекетінің салдарын бағалай алатын жасөспірім теріс жолға түсуден бойын аулақ ұстайды. Сондықтан балаларға құқықтық білім беру – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданудан әлдеқайда тиімді алдын алу тетігі. Кездесу барысында жасөспірімдерге тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселесіне де ерекше назар аударылды. Отбасындағы зорлық-зомбылық – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның қауіпсіздігіне әсер ететін күрделі мәселе. Оның алдын алу үшін зорлық-зомбылықтың кез келген түріне немқұрайлы қарамау, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастыру аса маңызды.
Бұл ретте балаларға қиын жағдайға тап болған кезде жалғыз қалмай, көмек сұраудан қорықпау қажеттігі түсіндірілді. Сенім телефондары мен көмек көрсету қызметтеріне жүгіну тәртібі туралы ақпарат беріліп, құқықтық және әлеуметтік қолдау тетіктері таныстырылды. Мұндай түсіндіру жұмыстары балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, олардың өз мәселесін ашық айтуына, тиісті мамандардан дер кезінде көмек алуына мүмкіндік береді. Семинар-тренингтің тағы бір маңызды бағыты – буллинг пен кибербуллингтің алдын алу. Қазіргі таңда балалардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Цифрлық кеңістіктің мүмкіндіктерімен қатар, оның қауіптері де бар. Әлеуметтік желілерде қорлау, мазақ ету, жалған ақпарат тарату, психологиялық қысым көрсету сияқты әрекеттер жасөспірімнің эмоционалдық жағдайына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан балаларға интернеттегі қауіпсіздік ережелерін сақтау, жеке мәліметтерді қорғау, күмәнді адамдармен байланыс орнатпау және кибербуллинг жағдайында міндетті түрде ата-анаға немесе сенімді ересек адамға хабарлау қажеттігі түсіндірілді. Іс-шара барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Балалар өз ой-пікірлерін ашық білдіріп, қауіпсіздік, достық қарым-қатынас, құқық пен міндет, заң талаптарын сақтау тақырыптарында пікір алмасты. Мұндай еркін форматтағы кездесулердің маңызы зор. Себебі жасөспірімдер өздерін алаңдатқан мәселелерді мамандарға тікелей айтып, дұрыс бағыт-бағдар ала алады.
Сонымен бірге балаларға құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған бейнероликтер көрсетілді. Көрнекі материалдар арқылы заң талаптарын сақтау, құқық бұзушылықтың салдары, буллингке жол бермеу және қауіпсіз мінез-құлық қағидалары түсіндірілді. Семинар-тренинг соңында қатысушыларға құқықтық тақырыптағы жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпті құрметтеу және салауатты өмір салтын ұстану жөнінде ұсыныстар берілді. Мұндай іс-шаралар «Қауіпсіз қоғам» жобасының негізгі мақсаттарымен де сабақтас. Қауіпсіз қоғам – құқық қорғау органдары ғана күзететін орта емес. Ол – әрбір азамат заңды құрметтейтін, өзгенің құқығына нұқсан келтірмейтін, құқық бұзушылыққа немқұрайлы қарамайтын, қоғамдық тәртіпті сақтауға жауапкершілікпен қарайтын орта. Осы тұрғыдан алғанда, қоғамда құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қағидатын қалыптастырудың маңызы ерекше. Кез келген заң бұзушылыққа көз жұма қарау немесе оны елемеу үлкен мәселелерге әкелуі мүмкін. Сондықтан ұсақ құқық бұзушылықтың өзіне дер кезінде назар аудару, қоғамдық тәртіпті сақтау және заң талаптарын орындау – қауіпсіздік мәдениетінің маңызды бөлігі.
Төлеби ауданында бұл бағыттағы жұмыстардың жүйелі жүргізілуі тұрғындардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыруға да ықпал етеді. Полиция, прокуратура, білім беру саласы және әлеуметтік қызмет мамандарының бірлескен жұмысы азаматтарға құқықтық мәселелер бойынша қажетті ақпаратты тікелей алуға мүмкіндік береді. Ашық диалог пен түсіндіру жұмыстары құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы өзара байланысты нығайтады. Әсіресе жасөспірімдермен профилактикалық жұмыстарды тұрақты жүргізу – болашақта құқық бұзушылық деңгейін төмендетудің маңызды тетігі. Себебі жасөспірімдік кезеңде қалыптасқан құқықтық сана мен жауапкершілік сезімі адамның кейінгі өміріне тікелей әсер етеді. Бала заңды құрметтеуді, өз әрекетіне жауап беруді және өзгенің құқығын сыйлауды ерте жастан үйренсе, ол қоғамның белсенді әрі жауапты мүшесіне айналады. Бүгінде «Заң және тәртіп» қағидатының басты мәні – қоғамда заңға бағыну мәдениетін қалыптастыру. Заң бәріне ортақ және оның талаптары әрбір азамат үшін бірдей. Сондықтан құқықтық мемлекет құру жолында әр адам өзінен бастап тәртіпке мән беруі қажет. Қоғамдық орында тазалық сақтау, жол қозғалысы ережесін бұзбау, өзгенің ар-намысына тимеу, балалардың қауіпсіздігіне бейжай қарамау, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу – мұның барлығы заң мен тәртіпті нығайтуға қосылған нақты үлес.
Төлеби ауданында ұйымдастырылған профилактикалық семинар-тренинг осы міндеттердің өзара сабақтастығын тағы бір мәрте көрсетті. Іс-шара барысында балалардың құқықтық сауаттылығын арттыру, құқық бұзушылықтың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, буллинг пен кибербуллингтен қорғау мәселелері бір арнаға тоғысты. Қауіпсіз қоғам қалыптастыру бір күнде жүзеге асатын жұмыс емес. Ол үздіксіз профилактиканы, тұрақты түсіндіруді және қоғамның барлық мүшесінің белсенді ұстанымын талап етеді. Бұл бағытта құқық қорғау органдарының, мемлекеттік мекемелердің, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың және қоғамдық институттардың өзара іс-қимылы маңызды. Балалардың қауіпсіздігіне жасалған әрбір қадам – ел болашағына жасалған инвестиция. Ал жас ұрпақтың заңды құрметтеуі мен құқықтық сауаттылығы артқан сайын қоғамдағы тұрақтылық та нығая түседі. Сондықтан Төлеби ауданында «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында өткен семинар-тренинг секілді жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табуы тиіс.
Заң үстемдік құрған, әділеттілік орныққан, құқық бұзушылыққа «нөлдік төзімділік» қалыптасқан қоғам ғана шын мәнінде қауіпсіз қоғам бола алады. Ал мұндай қоғамды қалыптастыру – баршаға ортақ жауапкершілік. «Заң және тәртіп» қағидатын күнделікті өмір салтына айналдыру арқылы ғана азаматтардың құқық қорғау және арнайы органдарға деген сенімін арттырып, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Төлеби ауданында бейбіт әрі берекелі ортаны одан әрі нығайтуға болады.
Қоғамның дамуы мен өркендеуі көбінесе жастарға байланысты. Себебі жастар – елдің тірегі, мемлекеттің белсенді бөлігі. Олар жаңа идеяларды енгізіп, өзгерістердің көшбасшылары бола алады. Сондықтан олардың ең басты міндеті — жаңа мүмкіндіктерді пайдалана отырып, тұрақты даму үшін алға жылжу.
Осы ретте, Мемлекет басшысының бастамасымен еліміздің әр өңірінде алғаш рет талантты жастар арасынан жаңашыл ойлайтын жас басқарушылардың тобын қалыптастыру мақсатында,Президенттің 2023 жылғы 15 маусымдағы№ 255 Жарлығымен облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың өңірлік кадр резервін қалыптастыру және одан тағайындау Қағидалары бекітіліп, 2024 жылы еліміздің барлық өңірінде өңірлік кадр резерві қалыптастырылды.
Бұл бастама – мемлекеттік қызметтің сапасын арттыру және жас, білікті кадрларды мемлекеттік басқару жүйесіне тартуға бағытталған маңызды қадам.
Өз кезегінде, облысымыздаКадр комиссиясының шешімімен өңірлік кадр резервіне30 адам іріктеліп алынды. Бұдан басқа, Президенттік жастар кадр резервінен іріктеусіз 2 адам қабылданып, жалпы резервшілер саны 32-ні құрады.
Бұл тұста, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, Өңірлік кадр резервіне қабылданған азаматтар жергілікті атқарушы органдардың «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына уәкілетті органның келісімімен конкурссыз тағайындала алады.
Бүгінде облыстағы 32 резервшінің 19-ы тиісті лауазымдарға тағайындалды.
Айта кету қажет, жастар қоғамның негізгі қозғаушы күштерінің бірі бола отырып, жаңашыл ойлауымен, белсенділігімен және жауапкершілігімен ерекшеленеді.
Сондықтан,олардың энергиясы мен тың көзқарасы мемлекеттік қызметте басқару үдерістерін жетілдіруге, шешім қабылдаудың тиімділігін арттыруға және халықпен өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.
Осы орайда, жастарды мемлекеттік қызметтегі оң өзгерістерді тиімді пайдалана отырып, мемлекеттік қызметте жұмыс жасауға шақырамыз.
Нұрлан Анарбекұлы Амандық
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары
