Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асанов тұрғындармен кері байланысты нығайту және азаматтардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдау мақсатында кезекті жеке қабылдау өткізді.

Қабылдауға алдын ала жазылған 20-ға жуық аудан тұрғыны қатысып, өздерін толғандырған мәселелерді аудан басшысына тікелей жеткізді. Тұрғындар негізінен тұрғын үймен қамтамасыз ету, жер қатынастары, әлеуметтік қолдау, денсаулық сақтау, инфрақұрылымды дамыту, елді мекендерді абаттандыру, көшелерді асфальттау, жарықтандыру, қоғамдық көлік қатынасын ұйымдастыру және балалар ойын алаңдарын салу мәселелерін көтерді. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді рәсімдеу мен мердігерлік міндеттемелерге қатысты өтініштер де қаралды. Қабылдау барысында аудан әкімі әрбір азаматтың өтінішін мұқият тыңдап, қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес түсіндірмелер берді.

Шешуді қажет ететін мәселелер бойынша жауапты аудан әкімінің орынбасарларына, бөлім басшыларына және ауылдық округ әкімдеріне нақты хаттамалық тапсырмалар жүктеліп, олардың орындалуын бақылауға алу тапсырылды.Бақыт Асанов тұрғындардың мәселелерін дер кезінде шешу жергілікті атқарушы органдар жұмысының негізгі басымдықтарының бірі екенін атап өтті. «Әрбір тұрғынның өтініші жіті қаралады. Азаматтардың көтерген мәселелері заң аясында зерделеніп, тиісті шешім қабылдануы тиіс. Біз үшін халықпен ашық диалог орнату және олардың мәселелерін кезең-кезеңімен шешу – басты міндеттердің бірі» – деді, аудан әкімі. Айта кету керек, Мақтаарал ауданында азаматтарды жеке қабылдау тұрақты түрде өткізіліп келеді. Мұндай кездесулер тұрғындарды толғандырған мәселелерді тікелей талқылауға, мемлекеттік органдардың жұмыс тиімділігін арттыруға және халық пен билік арасындағы өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.

                «Мақтаарал ауданы – ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған, жер ресурстары экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан ерекше маңызға ие өңірлердің бірі. Сондықтан жерді тиімді пайдалану, оның ішінде ортақ пайдаланымдағы жерлерді сақтау, реттеу және халық игілігіне қызмет еткізу – ауданның тұрақты дамуына ықпал ететін маңызды бағыттардың бірі. Ортақ пайдаланымдағы жерлер – елді мекен тұрғындарының күнделікті қажеттіліктеріне арналған, көпшілікке ортақ инфрақұрылым мен қоғамдық кеңістікті қамтитын аумақтар. Мұндай жерлерге көшелер, жолдар, алаңдар, саябақтар, скверлер, су нысандарына ортақ қолжетімді аумақтар және өзге де қоғамдық мақсаттағы жер телімдері жатады. Оларды тиімді басқару ауылдық елді мекендердің көркеюіне, тұрғындардың өмір сүру сапасының артуына және қоғамдық тәртіптің сақталуына тікелей әсер етеді. Мақтаарал ауданында жер қатынастары мәселесі ауыл шаруашылығының дамуымен, елді мекендердің кеңеюімен және қоғамдық инфрақұрылымды реттеумен тығыз байланысты. Ауданның жалпы жер көлемі 80 мың гектардан асады, оның ішінде елді мекендердің жерлері, су қоры аумақтары және ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер бар. Сондықтан ортақ пайдаланымдағы жерлердің шекарасын нақтылау, оларды заң талаптарына сай пайдалану және қоғамдық мүддеге қызмет етуін қамтамасыз ету өзекті мәселе болып табылады. Ортақ пайдаланымдағы жерлерді тиімді пайдалану ең алдымен елді мекендердің инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік береді. Көшелер мен жолдардың, жаяу жүргіншілерге арналған аумақтардың, саябақтар мен скверлердің, балалар және спорт алаңдарының, инженерлік желілер орналасқан аумақтардың қолжетімді әрі қауіпсіз болуы тұрғындардың тұрмыс сапасына әсер етеді. Мұндай жерлерді жеке мүддеге заңсыз пайдалануға немесе олардың мақсатты бағытын бұзуға жол бермеу қоғамдық кеңістікті сақтаудың маңызды шарты. Мақтаарал ауданында елді мекендердің шекараларын нақтылау мен белгілеу жұмыстары да жер ресурстарын жүйелі басқаруға ықпал етеді. Соңғы жылдары бірқатар елді мекендердің шекараларын өзгерту және белгілеу жөнінде шешімдер қабылданды. Бұл жер учаскелерін есепке алуды нақтылауға, аумақтарды жоспарлауға және ортақ пайдаланымдағы жерлерді қорғауға мүмкіндік береді. 2026 жылы Жамбыл ауылдық округіндегі Жамбыл елді мекенінің шекарасына қатысты да тиісті шешім қабылданды. Аудандағы ортақ пайдаланымдағы жерлердің сақталуы мен тиімді пайдаланылуы абаттандыру жұмыстарымен де тікелей байланысты. Қоғамдық аумақтарды таза ұстау, көгалдандыру, санитарлық жағдайын жақсарту, тұрғындарға қолайлы демалыс орындарын қалыптастыру – елді мекендердің келбетін жақсартатын маңызды жұмыстар. 2025 жылы аудан көлемінде «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында 100-ден астам сенбілік ұйымдастырылып, ондаған мың тұрғын қатысып, қоқыс шығарылып, 50 мыңнан астам ағаш көшеті отырғызылды. Бұл қоғамдық аумақтарды күтіп ұстау мен экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың жалғасып жатқанын көрсетеді. Ортақ пайдаланымдағы жерлер мәселесінде жер қатынастары саласындағы заң талаптарын сақтау ерекше маңызды. Жер телімдерінің белгіленген мақсатына сай пайдаланылуы, жердің бос немесе заңсыз пайдаланылып жатқан учаскелерін анықтау, құжаттарды ретке келтіру және жер дауларының алдын алу – жауапты мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы құрылымдардың негізгі міндеттерінің бірі. Мақтаарал ауданында тұрғындармен өткізілетін жеке қабылдауларда да жер телімдерін алу, құжаттандыру және жерді мақсатты пайдалану мәселелері жиі көтеріледі. Ауылдық жерлер үшін ортақ пайдаланымдағы аумақтардың тағы бір маңызды бағыты – тұрғындардың мал жаюына және шаруашылық қажеттіліктеріне қатысты мәселелерді реттеу. Мақтаарал ауданында жайылым жерлерінің тапшылығы байқалатыны ресми жоспарлау құжаттарында көрсетілген. Осыған байланысты жайылымдық жерлерге түсетін жүктемені азайту, қолда бар жер ресурстарын ұтымды пайдалану және мал шаруашылығын тиімді ұйымдастыру мәселелері де өзекті. 2025–2029 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және пайдалану жоспары осы бағыттағы жұмыстарды жүйелеуге арналған. Жерді тиімді пайдалану – тек экономикалық мәселе ғана емес, әлеуметтік жауапкершілік те. Ортақ пайдаланымдағы жерлер барлық тұрғындардың игілігіне қызмет етуі тиіс. Сондықтан олардың аумағын заңсыз басып алуға, қоқыстануына, ретсіз құрылыс жүргізілуіне немесе мақсатсыз пайдаланылуына жол бермеу қажет. Бұл ретте жергілікті атқарушы органдармен қатар, ауылдық округ әкімдіктерінің, қоғамдық ұйымдардың және тұрғындардың бірлескен әрекеті маңызды», – деді аудан басшысы Бақыт Асанов.

Алдағы кезеңде Мақтаарал ауданындағы ортақ пайдаланымдағы жерлерді тиімді басқару үшін цифрлық жер кадастрын жетілдіру, жер учаскелерінің нақты шекараларын белгілеу, қоғамдық аумақтарды абаттандыру және жерді пайдалану мәселелерінде ашықтықты арттырудың маңызы зор. Әрбір елді мекеннің бас жоспары мен даму перспективалары ескеріле отырып жүргізілетін жұмыстар ауданның сәулеттік келбетін жақсартуға және инфрақұрылымның сапалы дамуына ықпал етеді.  Мақтаарал ауданындағы ортақ пайдаланымдағы жерлерді сақтау және тиімді пайдалану – жер ресурстарын басқарудың маңызды бағыттарының бірі.

Қоғамдық аумақтарды халық игілігіне пайдалану, олардың құқықтық мәртебесін сақтау, елді мекендерді абаттандыру және жер қатынастарындағы тәртіпті күшейту арқылы ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына қолайлы жағдай жасауға болады. Жер – елдің ортақ байлығы. Сондықтан оны ұқыпты пайдалану, қорғау және келер ұрпаққа сақтап қалу – баршаға ортақ міндет.

Қаланың тазалығы көзге бірден байқалатын көріністен ғана тұрмайды. Көшенің ұқыпты болуы, аулалардың реттелуі, қоқыстың уақытылы шығарылуы және қоғамдық орындардың талапқа сай сақталуы – елді мекендегі өмір сапасының маңызды көрсеткіштері. Осыны негізге алған Арыс қаласында санитарлық тәртіптің сақталуына бақылау жүргізу жұмыстары жалғасып жатыр.

Қала аумағында ұйымдастырылған кезекті рейд барысында мамандар елді мекенге кіреберіс бағыттағы аумақтарды аралап, кәсіпкерлік нысандар мен жеке тұрғын үйлердің маңындағы тазалық жағдайына назар аударды. Бақылаудың бұл бағыты кездейсоқ емес. Қалаға сырттан келген адам ең алдымен оның кіреберіс жолдары мен сол маңдағы нысандардың көрінісіне мән береді. Сондықтан бұл аумақтардың жинақы болуы қаланың жалпы келбетіне тікелей әсер етеді.

Рейд кезінде кейбір аумақтарда санитарлық талаптарды сақтау мәселесіне қосымша назар аударуды қажет ететін жағдайлар анықталды. Жауапты мамандар тұрғындармен және кәсіпкерлермен жеке сөйлесіп, аумақты күтіп ұстауға қатысты талаптарды тағы бір мәрте түсіндірді. Әсіресе тұрмыстық қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және көшелер мен ортақ пайдаланылатын жерлерді жеке құрылыс алаңына айналдырмау мәселесі ескертілді.

Кей жағдайда жөндеу немесе құрылыс жұмыстары кезінде пайдаланылатын құм, тас, топырақ және басқа материалдар тұрғын үй немесе нысан аумағынан тыс жерге шығарылып, жол жиегіне жиналып жатады. Мұндай әрекет айналадағы тазалыққа кері әсер етіп қана қоймай, жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызуы мүмкін. Сондықтан құрылыс материалдарын арнайы белгіленген аумақта сақтау қажеттігі түсіндірілді.

Бақылау барысында анықталған кемшіліктердің барлығына бірдей әкімшілік жаза қолдану көзделмейді. Алдымен құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматқа талапты түсіндіру және кемшілікті өз еркімен түзетуге мүмкіндік беру маңызды. Осы бағытта жұмысшы топ тарапынан тиісті ескертулер беріліп, белгіленген мерзім ішінде ретке келтіру қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар талаптарды орындамаған немесе бұрын ескертілген мәселелерді қайта қайталаған тұлғаларға заң аясында жауапкершілік қарастырылатыны ескертілді. Рейд қорытындысымен Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-1-бабы негізінде төрт ескерту түріндегі әкімшілік хаттама рәсімделді. Мұндай бақылау шараларының басты мәні – белгілі бір аумақтағы кемшілікті тіркеумен шектелу емес. Негізгі міндет – тазалыққа деген көзқарасты қалыптастыру және санитарлық талаптарды күнделікті өмірдің қалыпты тәртібіне айналдыру. Бұл ретте мемлекеттік мекемелердің жұмысы қанша жерден жүйелі болғанымен, тұрғындар мен кәсіпкерлердің белсенді қатысуынсыз тұрақты нәтижеге қол жеткізу қиын.

«Таза Қазақстан» бастамасының да негізгі идеяларының бірі – қоршаған ортаны күтіп ұстауға деген ортақ жауапкершілікті күшейту. Таза көше ең алдымен таза ауладан басталады. Ал таза аула әр адамның өз аумағына деген жауапкершілігінен қалыптасады. Сондықтан Арыс қаласының тазалығын сақтау – тек арнайы қызметтердің міндеті емес. Қоқысты белгіленген уақытта шығару, құрылыс материалдарын тиісті жерде ұстау, ортақ пайдаланылатын аумақтарға зиян келтірмеу секілді қарапайым талаптардың өзі қаланың санитарлық жағдайына үлкен әсер етеді.

Арыста бұл бағыттағы бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Рейдтердің жүйелі жүргізілуі тұрғындарға талаптарды еске салып қана қоймай, тазалық мәдениетін қалыптастыруға және қала аумағындағы тәртіпті тұрақты сақтауға бағытталмақ.

Қазақстан – жүзден астам этнос пен түрлі мәдениеттің ортақ шаңырағына айналған мемлекет. Еліміздің тұрақты дамуының, бейбітшілігі мен қоғамдық келісімінің басты кепілі – өзара құрмет, татулық және ортақ құндылықтарға адалдық. Осы тұрғыдан алғанда мемлекеттік тілдің орны ерекше. Қазақ тілі – Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі ғана емес, ол қоғамды біріктіретін, ел азаматтарын ортақ мақсатқа жұмылдыратын маңызды рухани күш.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әрдайым мемлекетіміздің басты құндылықтарының бірі – қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлік екенін атап келеді. Мемлекет басшысы мемлекеттік тілдің біріктіруші рөлін күшейту арқылы азаматтық бірегейлікті нығайтудың маңыздылығына ерекше назар аударып, қазақ тілі Қазақстандағы барлық этнос өкілдерін біріктіретін ортақ тілге айналуы тиіс екенін бірнеше рет айтты. Бұл – еліміздегі тіл саясатының ғана емес, қоғамдық тұрақтылықтың да негізгі бағыты.

Осы мақсатқа үндейтін тағылымды шаралардың бірі – Созақ ауданында Қазақстан халқы тілдері күніне орай ұйымдастырылған «Тіл – әр ұлттың баға жетпес қазынасы» атты аудандық тіл фестивалі болды. «Мыңжылқы» мәдениет сарайында өткен мерекелік іс-шара мемлекеттік тілдің мәртебесін көтерумен қатар, қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайтуға, қазақстандық бірлік моделінің өміршеңдігін көрсетуге бағытталды.

Фестивальге аудан тұрғындары, этнос өкілдері, зиялы қауым, қоғамдық ұйым мүшелері, тіл жанашырлары, білім саласының қызметкерлері мен жастардың қатысуы – тілдің барша қазақстандықтарды біріктіретін ортақ құндылық екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Әртүрлі ұлт өкілдерінің бір алаңда бас қосып, мемлекеттік тілдің дамуына қолдау білдіруі – Қазақстанда қалыптасқан қоғамдық келісімнің нақты көрінісі.

Мереке аясында ұйымдастырылған кітап көрмесі, Тілдерді оқыту және дамыту орталығының таныстырылымы, этнос өкілдерінің ұлттық мәдениетін насихаттайтын экспозициялар мен ұлттық қолөнер бұйымдарының көрмесі келушілердің ерекше қызығушылығын тудырды. Бұл көрмелер Қазақстандағы мәдени әралуандылықтың ұлттық бірлікке кедергі емес, керісінше оны байытатын маңызды құндылық екенін айқын көрсетті. Фольклорлық-этнографиялық ансамбльдің орындауындағы ұлттық әуендер мен қазақтың дәстүрлі өнері көрерменге ерекше әсер сыйлады. Ұлттық мәдениетті дәріптеу арқылы фестиваль қатысушыларының бойында туған жерге, мемлекеттік тілге және ұлттық құндылықтарға деген құрмет арта түсті.

Фестивальдің шымылдығы ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығына арналған театрландырылған көрініспен ашылды. Қазақ тіл білімінің негізін қалаған, ана тілінің жанашыры болған Ахмет Байтұрсынұлының еңбегі – бүгінгі тіл саясатының тарихи негіздерінің бірі. Оның халқына қалдырған мұрасы қазіргі Қазақстандағы мемлекеттік тілдің дамуына бағытталған жұмыстардың маңызын айқындай түседі. Сондай-ақ мемлекеттік тілдің қоғамдағы орны мен тіл саясатының мәнін бейнелейтін сахналық композиция көрерменге ұсынылды. Қойылым арқылы қазақ тілінің тек қазақ халқының ғана емес, Қазақстанды ортақ Отаным деп санайтын барлық азаматтарды біріктіретін құндылық екені көркем түрде жеткізілді.

Жиында аудан әкімінің орынбасары Алтын Күнтуқызы мерекеге қатысушыларды Қазақстан халқы тілдері күнімен құттықтап, мемлекеттік тілдің дамуына үлес қосып жүрген бірқатар азаматтарды марапаттады. Бұл – мемлекеттік тілдің өркендеуіне еңбек сіңіріп жүрген азаматтардың еңбегіне берілген лайықты баға ғана емес, өзгелерге үлгі болатын игі дәстүр.

Мерекелік бағдарламада қазақ тілін жетік меңгерген өзге этнос өкілдерінің жүрекжарды пікірлері айтылды. Олар мемлекеттік тілді білу – Қазақстанның әрбір азаматының азаматтық жауапкершілігі әрі ортақ құндылығы екенін ерекше атап өтті. Қазақ тілін құрметтеу арқылы елдің мәдениеті мен тарихына құрмет көрсетілетінін, ал мемлекеттік тілді меңгеру қоғамдағы өзара түсіністік пен ынтымақтастықты нығайтатынын жеткізді.

Этномәдени бірлестіктердің өнер көрсетуі де фестивальдің мазмұнын байыта түсті. Түрлі ұлт өкілдерінің қазақ тілінде өнер көрсетіп, ұлттық дәстүрлерді насихаттауы Қазақстандағы қоғамдық және ұлтаралық келісімнің нақты нәтижесін көрсетті. Бұл – әлем мойындаған қазақстандық қоғамдық келісім моделінің өміршеңдігін дәлелдейтін жарқын мысалдардың бірі.

Бүгінде Қазақстанда қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті сақтау мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады. Бұл бағытта Қазақстан халқы Ассамблеясы, мемлекеттік органдар, азаматтық қоғам институттары және жергілікті атқарушы органдар бірлесіп жүйелі жұмыстар жүргізуде. Мемлекеттік тіл осы жұмыстардың өзегіне айналып, азаматтарды ортақ мақсатқа біріктіретін негізгі фактор ретінде танылып келеді. Созақ ауданында өткен тіл фестивалі де осы игі саясаттың жергілікті деңгейдегі жарқын көрінісі болды. Шара мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеріп қана қоймай, этносаралық достықты нығайтуға, қоғамдық келісімді бекемдеуге және жастардың бойына патриоттық рух қалыптастыруға үлкен үлес қосты.

Тіл – халықтың рухани коды, елдің мәдени жады және ұлттық бірегейлігінің негізі. Мемлекеттік тілді құрметтеу – Қазақстанның тәуелсіздігін, қоғамдық келісімін және жалпыұлттық бірлігін нығайтуға қосылған нақты үлес. Сондықтан мемлекеттік тілді дамыту – тек тіл мамандарының емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. «Тіл – әр ұлттың баға жетпес қазынасы» атты фестивальдің тағылымы – әртүрлі этностардың мәдени ерекшеліктерін сақтай отырып, барша азаматтарды ортақ мемлекеттік тілдің айналасына топтастырудың маңызын көрсетуінде. Осындай игі бастамалар қоғамдық және ұлтаралық келісімнің қазақстандық моделін одан әрі нығайтып, Мәңгілік Ел мұраттарына жетелейтін жалпыұлттық бірліктің берік негізін қалыптастыра беретіні сөзсіз.

Түркістан қаласында балалардың құқықтарын қорғау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу бағытында кешенді профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде жүргізілуде

Осы мақсатта Түркістан қалалық полиция басқармасы Қоғамдық қауіпсіздік қызметінің отбасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес бөлімінің инспекторлары А. Қайырбекова мен М. Құттыбаева, ювеналдық полиция тобының инспекторы П. Ердәулет, Отбасы қолдау орталығының психологі Н. Сұлтанова мен Жастар ресурстық орталығының басшысы Ә. Піржанованың қатысуымен профилактикалық жұмыстар ұйымдастырылды.

Жұмыс тобы Түркістан қаласындағы 6 көпқабатты тұрғын үй мен 9 жеке тұрғын үйді аралап, отбасылардың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайымен танысты.

Профилактикалық іс-шара барысында ата-аналарға бала тәрбиесіндегі жауапкершілік, балалардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, сондай-ақ ата-аналар мен балалар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері бойынша құқықтық түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Түркістан облысы ПД баспасөз қызметі
#Заңментәртіп
#ЗАКОНИПОРЯДО

2026 жылдың І жартыжылдығында Түркістан облысындағы «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы» аумағында «Парктер шеруі – 2026» акциясы аясында 32 экологиялық іс-шара өткізіліп, оған жалпы 10 мыңнан астам адам қатысты. Бұл туралы өткен баспасөз мәслихатында «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығының» өкілі Ақбота Айтуғанқызы мәлімдеді.

«Туризмді дамыту бағытында да нақты нәтижелерге қол жеткізілді. 2026 жылғы 30 шілдедегі жағдай бойынша қорыққа 744 турист келіп, ақылы қызметтерден 1,14 млн теңгеден астам кіріс түсті. Сонымен қатар, Дүниежүзілік банк қолдауымен жүзеге асырылып жатқан визит-орталықтың құрылысы жалғасуда. Нысан іске қосылғаннан кейін келушілерге көрсетілетін қызмет сапасын арттырып, экологиялық туризмді жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында қорық аумағында 205 шақырым минералды жолаққа күтім жасалып, 65 қызметкер мен 12 техникадан тұратын арнайы топтар жасақталды. Сондай-ақ, шекаралас ауылдарда 106 адамнан құралған ерікті өрт сөндіру жасақтары құрылып, тұрғындар арасында кең көлемді түсіндіру жұмыстары жүргізілді»-деді спикер.

Брифинг барысында «Қаратау мемлекеттік табиғи қорығының» бөлім басшысы Үсен Жапаров қорық аумағындағы қауіпсіздік шаралары туралы баяндады.

«Қорық инспекторлары жыл басынан бері «Охотзоопром» ӨБ, Түркістан облыстық аумақтық инспекциясы, полиция және төтенше жағдайлар бөлімдерінің қызметкерлерімен бірлесіп рейдтер жүргізді. Нәтижесінде заңсыз аң аулау дерегі анықталып, Қаратау арқарына қатысты қылмыстық іс тіркелді. Сонымен қатар, қорық аумағына заңсыз кірген тұлғаларға қатысты әкімшілік шаралар қолданылып, салынған айыппұл толық өндірілді. Экологиялық мәдениетті қалыптастыру мақсатында өткізілген іс-шаралар барысында дәрістер, ашық сабақтар, ағаш отырғызу акциялары, сенбіліктер, шығармашылық байқаулар ұйымдастырылды. Бұл жұмыстарға мектеп оқушылары, студенттер, жергілікті тұрғындар, мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері белсенді қатысты» – деп мәлімдеді бөлім басшысы.

Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Қазіргі таңда мемлекетіміздің стратегиялық бағдары жаңаша түрде айқындалып, ауқымдыреформалар жүзеге асырылуда. Тек құқық қорғау жүйесін жетілдіруге ғана емес, барлық салада заң мен тәртіп тетігінің орнығып, түбегейлі жаңғыруына баса мән берілуде. Ал бұл сөзсіз, ел ішінде жоғары құқықтық мәдениеттің қалыптасуына, азаматтық жауапкершілік идеологиясының берік орнығуына ықпал етері анық.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев  айқындаған «Заң және тәртіп» қағидаты соңғы жылдары мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналды, қоғамдағы қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз етудің басты тетігі ретінде бекітілді.

Бұл ретте, құқық қорғау органдарының аталған қағидатты сақтауға және азаматтардың құқығын қорғауға айтарлықтай үлес қосатыны, қазіргідей құбылмалы кезеңде қоғамдық қауіпсіздікті сақтау, заңның мүлтіксіз орындалуын қамтамасыз ету айрықша маңызға ие міндет екені анық. Демек, құқық қорғау жүйесіндегі барлық жауапты құрылымдар осы қағидаттың қатаң сақталуы жолында жұмыла жұмыс істеуі қажет.

Президент айрықша назар аударған, соған сәйкес, мемлекет тарапынан жүзеге асырулы тиіс маңызды міндеттердің бірі – отбасылық зорлық-зомбылықтың алдын алу және әйелдер мен балаларды қорғау. Қазіргі таңда бұл бағытта заңнамалық, институционалдық тұрғыдан батыл қадамдар жүзеге асырылуда. Отбасылық зорлық-зомбылық жасағаны үшін берілетін жаза едәуір күшейтілді. Тиісті заң қабылданды. Бүгінде заңға енгізілген түзетулер мен басқа да шаралар өз нәтижесін бере бастады.

2025 жылдың басынан бері орташа және ауыр деңгейдегі отбасылық-тұрмыстық қылмыс 30 пайызғатөмендеді. Жалпы, кейінгі 5-6 жылда әйелдерге қатысты құқық бұзушылықтар екі есе азайды. Алдағы уақытта қоғамдық сана түбегейлі өзгеріп, азаматтардың бойында отбасындағы қатыгездік пен озбырлыққа мүлдем төзбеушілік қасиетті берік орнықтыру бағытындағы жұмыстар жүйелі жалғасын табуы қажет.

Сонымен қатар, өскелең ұрпақтың мүддесін қорғауға арналған маңызды тетіктер де іске қосылуда. Мысалы, жастардың болашағына қауіп төндіретін нашақорлық пен есірткі бизнесіне қарсы кешенді жұмыс атқарылып келеді. Осы бағытта есірткі зертханалары жойылып, айналымнан алынған есірткі заттарының көлемі ұлғайды. Тиісінше, есірткі өндіргені үшін берілетін жаза қатаңдатылды.

Бұған қоса, елімізде кірісті жылыстатуға, терроризмді қаржыландыруға қарсы күрестің халықаралық озық стандарттарға сай тиімді жүйесі қалыптасып, жемқорлыққа қарсы күрес бағытында нақты, жүйелі шаралар қабылдануда.

Қасым-Жомарт Тоқаев бір сөзінде: «Заң – қысым көрсетуге немесе қудалауға арналған құрал емес. Заң – әр адамның құқығы мен бостандығының қорғаны. Біз осы ақиқатты терең түсінетін азаматтық және мәдени орта қалыптастыруымыз қажет. Тәртіп – жалпыға ортақ құндылыққа, ал заңға бағыну – әркімнің өмір салтына айналуға тиіс», – деді. Президенттің бұл сөзі Түркістан өңірінде де нақты іс-әрекетпен жүзеге асырылуда.

Қазіргі таңда Түркістан облысында Мемлекет басшысының «Заң және тәртіп» қағидатын қоғамда орнықтыру жөніндегі тапсырмасын жүзеге асыру мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатыр. Мысалы, «Қоғамда заң мен тәртіп идеологиясын ілгерілету жөніндегі 2025–2030 жылдарға арналған тұжырымдама» негізінде барлық деңгейдегі мемлекеттік органдарға нақты міндеттер жүктеліп, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, құқықтық мәдениетті көтеру, заң бұзушылықтың алдын алу бағытында кешенді шаралар қолға алынып келеді. Құқықтық сауаттылықты арттыру бойынша аудандар мен қалаларда, соның ішінде шалғай ауылдық елді мекендерде үй-үйді аралау, азаматтарға құқықтық кеңес беру, интернет-алаяқтықтың алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары кең көлемде ұйымдастырылуда, есірткіге қарсы үгіт-насихат жұмыстары да қарқынды жүргізіліп, бұл шараларға оқушылар, студенттер, ата-аналар және жергілікті тұрғындар белсенді қатысуда.

Биыл сәуір айының соңында аймақта жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында жүргізілген ауқымды рейдтің алғашқы тәулігі қорытындыланды. Облыс полицейлері республиканың үш өңірінен келген әріптестерімен бірлесіп жұмыс атқарып, нәтижесінде 1600-ден астам құқық бұзушылықтың жолын кесті. Заң талаптарын бұзған азаматтарға қатысты тиісті әкімшілік шаралар қабылданып, 129 автокөлік айыптұраққа қойылды. Анықталған құқық бұзушылықтардың ішінде ұялы телефон пайдалану – 113 дерек, жүргізу құқығынсыз көлік басқару – 28, бағдаршамның қызыл түсіне өту – 18, қарсы бағытқа шығу – 2 және мас күйде көлік жүргізу бойынша 2 жағдай тіркелген.

Жалпы алғанда, Түркістан облысында заң мен тәртіп идеологиясын қоғамға терең сіңіру, құқықтық сауаттылықты арттыру, қылмыстың алдын алу, заңгерлік қолжетімділікті қамтамасыз ету секілді бағыттардағы жұмыстар жүйелі жалғасып келеді. Бұл – құқықтық мемлекет құру жолындағы маңызды міндеттердің орындалу барысын көрсететін айқын дәлел.

«Заң мен тәртіп» қағидаты – барша азаматтың мүддесін, құқығы мен бостандығын қорғаудың мызғымас тірегі екені белгілі. Ол үшін қоғамның құқықтық мәдениетін арттырып, құқық қорғау жүйесін жан-жақты жетілдіру қажет. Бұл ретте, елімізде бұл қағидатты ілгерілетуге қоғам өкілдерінің қосар үлесі орасан зор екенін атап өткен жөн.

Мысалы, «Заң және тәртіп» атты цифрлық сервистің іске қосылуы азаматтардың кез келген құқық бұзушылық туралы Egov Mobile қосымшасы арқылы құқық қорғау органының мамандарына дер кезінде хабарлауға мүмкіндік береді. Бұл сервис арқылы қоғамдық тәртіпті бұзу, тұрмыстық зорлық-зомбылық, жол-көлік оқиғасы немесе балаға төнген қауіп сияқты кез келген жағдай туралы дабыл бірден полицияға түседі. Демек, еліміздің әрбір азаматы аталған қағидаттың ілгерілеуі жолында еңбек етсе, бұл әділетті әрі қауіпсіз Қазақстанды құру үшін заң мен тәртіп үстемдігін түбегейлі орнықтыруға сеп болары анық.

Осы орайда, атап кетерлік ең бастысы мәселе құқық бұзушылықтың алдын алу ол, батыр бабамыз Бауыржан Момышұлы: «Тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бағынған құл болмайды» демекші тәртіп болашақтың бастауы.

Ал тәртіп болашақтың бастауы болса, құқықтық сауаттылықты мектеп қабырғасынан бастап дамыту қажет деп танып, алдағы уақытта бұл пәнді енгізу жоспарлануда.

Қазақстан Республикасы

Бас Прокуратурасы Құқықтық  

статистика және арнайы есепке

алу жөніндегі комитетінің Түркістан

облысы бойынша департаменті бастығы                

А.Б. Торебеков

Түркстан облысында кәсіпкерлік мәдениетін қалыптастыру, халықтың қаржылық және бизнес сауаттылығын арттыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта «TÚRKISTAN»

Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығының ұйымдастыруымен Түркістан облысының барлық аудан-қалаларында «Кәсіпкерлік негіздері және агроқұзереттілік» тақырыбында оқыту семинарлары өткізілуде.

Оқыту бағдарламасы кәсіп ашуды жоспарлаған азаматтармен қатар, өз кәсібін жаңа деңгейге көтеруді көздейтін кәсіпкерлерге де арналған. Семинар барысында қатысушылар кәсіпті неден және қалай бастау керектігін, бизнес-жоспар әзірлеуді, салық жүйесінің ерекшеліктерін, мемлекеттік қолдау тетіктерін, заманауи маркетинг пен қаржылық жоспарлаудың негізгі қағидаларын меңгеріп, бизнесті тиімді жүргізуге қажетті практикалық білім мен дағдыларға ие болады.

Ең бастысы – әрбір қатысушы тек теориялық білім алып қана қоймай, өз бизнес-идеясын жан-жақты талдап, оны жүзеге асырудың нақты қадамдарын айқындауға мүмкіндік алады. Оқыту барысында қойылған сұрақтарға жеке кеңестер беріліп, кәсіпкерлердің күнделікті қызметінде кездесетін мәселелердің тиімді шешу жолдары ұсынылады.

Бүгінде өңірлерде өтіп жатқан оқыту семинарлары өңір тұрғындарының үлкен қызығушылығына ие болып, кәсіпкерлікпен айналысуға ниетті азаматтардың белсенділігін арттыруда. Бұл бастама жаңа кәсіпкерлік субъектілерінің құрылуына, жұмыс орындарының көбеюіне және Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуына оң ықпал етуде.

Білімді кәсіпкер – табысты кәсіпкер. Ал табысты кәсіпкер – өңір экономикасының басты тірегі! «TÚRKISTAN» Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығы алдағы уақытта да өңір кәсіпкерлеріне жан-жақты қолдау көрсетіп, білім беру алаңдарын кеңейту арқылы кәсіпкерлікті дамыту бағытындағы жұмыстарды жалғастыра бермек.

Мақтаарал ауданында жастарды жұмыспен қамту, олардың еңбек нарығына белсенді араласуына мүмкіндік жасау және тұрақты жұмысқа орналасуына қолдау көрсету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта аудандық мансап орталығының ұйымдастыруымен жастарға арналған бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өткізілді. Аталған шараның басты мақсаты – жұмыс іздеп жүрген жастарға еңбек нарығындағы нақты мүмкіндіктерді таныстыру, жұмыс берушілер мен жас мамандардың тікелей байланысын қалыптастыру және мемлекеттік жұмыспен қамту бағдарламалары туралы кеңінен ақпарат беру. Жәрмеңкеге қатысқан жастар өздеріне қажетті мәліметтер алып қана қоймай, жұмыс берушілер ұсынған бос жұмыс орындарымен танысып, еңбекке орналасу мүмкіндіктерін қарастырды. Бүгінде жастардың тұрақты жұмыспен қамтылуы – әлеуметтік-экономикалық дамудың маңызды бағыттарының бірі. Жас буынның еңбекке араласуы олардың жеке әлеуетін жүзеге асыруына, кәсіби тәжірибе жинақтауына және қоғамдағы белсенділігін арттыруына жол ашады. Сондықтан жастарға бос жұмыс орындарын ұсынумен қатар, алғашқы еңбек жолын бастауына жағдай жасау ерекше маңызға ие.

Жәрмеңке барысында қатысушыларға аудан аумағындағы еңбек нарығының жағдайы, жұмысқа орналасу мүмкіндіктері және жұмыс берушілер тарапынан ұсынылып отырған бос жұмыс орындары туралы түсіндірілді. Сонымен бірге жастарға еңбек қатынастары, жұмыс іздеу жолдары және мемлекеттік қолдау тетіктері жөнінде кеңестер берілді. Шараның маңызды бағыттарының бірі – «Жастар практикасы» бағдарламасы болды. Бұл бағдарлама оқу орындарын жаңадан тәмамдаған жастар үшін кәсіби тәжірибе жинақтап, еңбек жолын бастауға мүмкіндік беретін тиімді тетіктердің бірі саналады. Жәрмеңке барысында бірқатар жасқа «Жастар практикасы» бағдарламасына жолдамалар берілді.

Жастар практикасы арқылы жас мамандар өз мамандығы бойынша алғашқы жұмыс тәжірибесін жинақтап, еңбек ұжымының ішкі тәртібіне бейімделіп, теориялық білімін іс жүзінде қолдануға мүмкіндік алады. Бұл өз кезегінде жастардың кәсіби қабілетін шыңдап қана қоймай, болашақта тұрақты жұмысқа орналасуына да оң ықпал етеді. Жалпы, мұндай бос жұмыс орындары жәрмеңкелері жұмыс іздеушілер мен жұмыс берушілер арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік береді. Жастар бір жерден бірнеше жұмыс берушінің ұсынысымен танысып, өз білімі мен қабілетіне сәйкес келетін жұмыс түрін таңдауға мүмкіндік алады. Ал жұмыс берушілер өздеріне қажетті кадрларды тікелей іздеп, жас мамандардың кәсіби мүмкіндіктерін бағалай алады.

Мақтаарал ауданында жастардың жұмыспен қамтылуына бағытталған шаралардың өткізілуі еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты үйлестіруге де ықпал етеді. Әсіресе оқу орнын енді аяқтаған, жұмыс тәжірибесі аз жастар үшін кәсіби ортаға алғашқы қадам жасау оңай емес. Осындай кезде мансап орталықтарының жұмысы мен мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндіктері маңызды қолдау болып табылады. Жастарды жұмыспен қамту – тек жұмыс орнын ұсынумен шектелмейтін кешенді бағыт. Оның құрамына кәсіби бағдар беру, еңбек нарығына қажетті мамандықтарды түсіндіру, жұмыс іздеу дағдыларын қалыптастыру, тәжірибеден өтуге мүмкіндік жасау және жұмыс берушілермен байланысты жолға қою секілді жұмыстар кіреді. Осы тұрғыдан алғанда, ұйымдастырылған жәрмеңке жастардың еңбекке араласуына нақты мүмкіндік берген маңызды алаң болды.

Еңбекпен қамтылған жас – өзінің болашағын жоспарлай алатын, кәсіби тұрғыдан дамуға ұмтылатын және қоғамның экономикалық өміріне үлес қосатын азамат. Сондықтан жастардың жұмыспен қамтылуына жағдай жасау ауданның әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық әлеуетін арттырудың маңызды факторларының бірі болып қала береді.

Мақтаарал ауданында алдағы уақытта да жастарды қолдауға, олардың кәсіби дамуына және еңбек нарығына бейімделуіне бағытталған жұмыстарды жалғастырудың маңызы зор. Әрбір жасқа өз қабілетін жүзеге асыруға мүмкіндік беру – болашаққа салынған инвестиция. Ал бүгінгі еңбекке араласқан жас маман ертең ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қосатын білікті кадрға айналмақ.

Жыл сайын 1–7 тамыз аралығында әлемнің көптеген елдерінде Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы атап өтіледі. Халықаралық ақпараттық науқанның негізгі мақсаты – ана сүтімен қоректендірудің ана мен бала денсаулығы үшін маңызын кеңінен түсіндіру, қоғамда емізуді қолдау мәдениетін қалыптастыру және жас аналарға қажетті ақпараттық әрі практикалық қолдау көрсету. Осы маңызды науқан аясында Кентау қаласында ана сүтімен қоректендірудің маңыздылығына арналған іс-шара өтті. Кездесу барысында мамандар ана сүтінің бала денсаулығына пайдасы, нәрестені дұрыс емізу ерекшеліктері, алғашқы айлардағы тамақтанудың маңызы және ана мен баланың денсаулығын сақтаудағы емшек сүтінің рөлі туралы кеңінен түсіндірді.

Іс-шараның басты мақсаты – тұрғындардың, әсіресе жас ата-аналардың ана сүтімен қоректендіру жөніндегі білімін арттыру, дұрыс ақпарат тарату және сәбиді өмірінің алғашқы кезеңінен бастап табиғи жолмен қоректендірудің артықшылықтарын түсіндіру. Мамандардың айтуынша, ана сүті – нәрестенің алғашқы айларындағы ең табиғи әрі құнды тағам. Оның құрамында баланың өсіп-жетілуіне қажетті қоректік заттармен қатар, иммундық жүйенің қалыптасуына көмектесетін биологиялық белсенді компоненттер бар. Ана сүті баланың жасына және қажеттілігіне қарай өзгеріп отырады. Сондықтан емшек сүті нәрестенің физиологиялық ерекшеліктеріне барынша бейімделген табиғи қорек болып саналады.

Емізудің бала үшін пайдасы өте көп. Ана сүті нәрестенің қалыпты өсуі мен дамуына қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Сонымен бірге оның құрамындағы қорғаныш факторлары баланың иммундық жүйесін қолдауға ықпал етеді. Емшек сүтін қабылдаған сәби алғашқы кезеңде түрлі инфекцияларға қарсы тұру қабілетін қалыптастыруға мүмкіндік алады. Сондай-ақ ана сүті баланың ас қорыту жүйесіне жеңіл сіңеді. Кездесу барысында нәрестені емізудің алғашқы сағаттары мен күндеріне де ерекше назар аударылды. Мамандар ана мен баланың ерте байланыста болуы және баланы ана сүтімен мүмкіндігінше ертерек тамақтандырудың маңызын атап өтті. Әсіресе алғашқы күндері бөлінетін уыздың бала ағзасы үшін маңызы зор екені түсіндірілді. Уыздың құрамында нәрестенің иммундық қорғанысын қалыптастыруға көмектесетін маңызды компоненттер бар.

Іс-шарада емізу техникасына қатысты да пайдалы кеңестер берілді. Баланы емізу кезінде оның анасының омырауына дұрыс орналасуы, ауызға емізік пен оның айналасындағы бөліктің жеткілікті қамтылуы маңызды. Дұрыс орналасу анаға да, балаға да жайлы жағдай қалыптастырып, емізу барысында туындауы мүмкін кейбір қиындықтардың алдын алуға көмектеседі. Мамандар жас аналар арасында жиі кездесетін сұрақтарға да тоқталды. Атап айтқанда, ана сүтінің жеткіліктілігін қалай бағалауға болады, баланы қаншалықты жиі емізу қажет, емізу кезінде қандай жағдайларға назар аудару керек және қосымша тағамды қашан енгізген дұрыс деген мәселелер түсіндірілді.

Сонымен қатар ана сүтімен қоректендіру тек баланың денсаулығына ғана емес, ананың денсаулығына да оң әсер ететіні айтылды. Бала емізу босанғаннан кейінгі кезеңде ананың ағзасының қалпына келуіне ықпал ететін табиғи физиологиялық үдерістермен байланысты. Ең бастысы, емізу ана мен сәби арасындағы эмоционалдық байланысты нығайтып, баланың өзін қауіпсіз әрі жайлы сезінуіне мүмкіндік береді. Кездесу барысында ана сүтімен қоректендіру мәселесінде ананы қолдаудың маңызы ерекше екені атап өтілді. Өйткені баланы емізу – тек ананың міндеті емес, бұл отбасы мүшелерінің қолдауын қажет ететін ортақ үдеріс. Анаға тыныштық, түсіністік, демалыс және тұрмыстық жағынан көмек көрсету оның сәбиін емізу кезеңін жайлы өткізуіне жағдай жасайды.

Қоғамдық қолдаудың да орны ерекше. Жас ана емізу мәселесінде өзін жалғыз сезінбеуі керек. Отбасы мүшелері, медицина қызметкерлері және қоғам тарапынан көрсетілетін дұрыс ақпарат пен қолдау әйелдің өзіне деген сенімін арттырады. Әсіресе алғашқы рет ана атанған әйелдер үшін тәжірибелі мамандардың кеңесі маңызды. Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығының негізгі идеяларының бірі де – емізуді қолдайтын қолайлы орта қалыптастыру. Бұл бағытта медициналық ұйымдарда түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі, болашақ және жас аналарға қажетті ақпараттың қолжетімді болуы маңызды.

Кентау қаласында өткен іс-шара барысында қатысушыларға ана сүтімен қоректендірудің артықшылықтары туралы ақпарат беріліп, олардың көкейіндегі сұрақтарға жауаптар ұсынылды. Мамандар ата-аналарды медициналық тұрғыдан дұрыс ақпаратқа сүйенуге және бала денсаулығына қатысты мәселелер туындаған жағдайда медицина қызметкерлеріне жүгінуге шақырды. Айта кетейік, Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы – ана мен бала денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды халықаралық ақпараттық бастамалардың бірі. Бұл апталық аясындағы жұмыстар бір ғана аптаға шектелмей, жыл бойы жалғасатын ақпараттық-ағартушылық жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады. Ана сүтімен қоректендіруді қолдау – дені сау ұрпақ қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам. Нәрестенің дұрыс тамақтануы оның алғашқы күндерінен бастап денсаулығы мен дамуына әсер етеді. Сондықтан әрбір анаға қажетті ақпаратты уақытылы жеткізу, дұрыс кеңес беру және қолдау көрсету – медицина қызметкерлері мен қоғамның ортақ міндеті.

Кентау қаласында өткен іс-шара да осы мақсатқа бағытталып, тұрғындардың ана сүтімен қоректендіру туралы сауатын арттыруға, дұрыс ақпарат қалыптастыруға және ана мен бала денсаулығын нығайтуға үлес қосты. Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы аясындағы ақпараттық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасып, тұрғындарға ана мен бала денсаулығын сақтау, дұрыс тамақтану және салауатты өмір салтын қалыптастыру бағытында пайдалы кеңестер ұсынылатын болады.