Архив рубрики: Жаңа жоба

ШЕТ ЕЛДІК ИНВЕСТОРЛАР МЕН ЖЕРГІЛІКТІ КӘСІПКЕРЛЕР ТІКЕЛЕЙ КЕЛІССӨЗДЕР ЖҮРГІЗДІ

Бүгінгі жаһандану дәуірінде ел экономикасын дамыту үшін шетелден инвестиция тарту аса маңызды. Ал сол инвестицияны тиімді пайдалану, нақты жобаға айналдыру үшін шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей кездесіп, бетпе-бет келіссөздер жүргізуі үлкен рөл атқарады. Мұндай байланыс тек бизнес үшін ғана емес, бүкіл өңір мен елдің дамуына әсер етеді. Тікелей келіссөздер арқылы екі тарапта да сенім қалыптасады. Жеке кездесіп сөйлескен кезде екі жақ бір-бірінің мүмкіндігін, ниетін, жоспарын нақты көреді. Тікелей сөйлесу арқылы сенім артады, ұзақ мерзімді әріптестікке жол ашылады. Сонымен қатар, жобаны түсіну жеңілдейді. Жергілікті кәсіпкер өңірдің жағдайын, жергілікті нарықты, халықтың сұранысын жақсы біледі. Ал шетелдік инвестор қаржы, технология және тәжірибе әкеледі. Сол арқылы екі жақ бір-бірін толықтырып, ортақ тиімді шешім қабылдайды.

Осындай маңызды кездесулердің бірі Сауран ауданында ұйымдастырылды. Бұл күні қытайлық инвесторлар өздерінің өндірістік және технологиялық ұсыныстарын кеңінен таныстырып, саурандық кәсіпкерлермен тікелей B2B форматындағы келіссөздер жүргізді. Жиынға Қытайдың өнеркәсіптік жабдықтар, тамақ өнімдерін өңдеу, қаптау, сүт және ұн өнімдері, мұздатылған тағамдар өндірісі саласындағы компания өкілдері қатысты. Олар Қазақстан нарығына жол ашуға, бірлескен өндіріс құруға және «Zhongzhi Mayson» өнеркәсіптік қоры арқылы қаржы қолдау тетіктерін пайдалануға дайын екенін жеткізді.

Келіссөздер барысында әр компания өз жабдықтарының артықшылықтарын, өндіріс желілерін енгізу мүмкіндіктерін, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бойынша кооперация бағыттарын ұсынды. Жергілікті кәсіпкерлер Сауран ауданындағы дайын инфрақұрылым, өндіріс алаңдары, агроөнімдер қоры және логистикалық мүмкіндіктер туралы ақпарат берді.

Кездесуде арнайы бейнебаяндар көрсетіліп, өңірдің нақты инвестициялық жобалары таныстырылды. Қытайлық кәсіпкерлер Сауранда азық-түлік өнеркәсібі, агропереработка, құрылыс материалдары және экология салаларындағы жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға қызығушылық білдірді. Келіссөздер нәтижесінде тараптар бірқатар жобалар бойынша техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеуді бастауға уағдаласты. Инвесторлар алдағы уақытта Сауран ауданына қосымша сапарлар ұйымдастырып, нақты жоба алаңдарын көруге дайын екенін мәлімдеді.

« – Айта кетейік, шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей кездесуі арқасында уақыт үнемделеді. Қосымша делдалсыз, артық құжат пен ресмилікті созбай, мәселелерді тікелей талқылау арқылы келісімге жылдамырақ келуге болады. Экономикаға да пайда әкеледі. Яғни, жаңа жұмыс орындары ашылады,заманауи технологиялар енгізіледі және өндіріс, ауыл шаруашылығы, туризм, қызмет көрсету салалары дамиды. Оған қоса салық түсімі артып, өңір бюджеті толығады, тиісінше экспорттың мүмкіндігі кеңейеді. Бұл тек бизнес иелеріне ғана емес, қарапайым халыққа да пайда. Жергілікті кәсіпкерлер үшін мүмкіндік. Тікелей келіссөз жергілікті кәсіпкерлерге өз мүмкіндігін көрсетуге, жаңа серіктестер табуға, бизнесін кеңейтуге жол ашады. Әсіресе халықаралық стандарттарды үйреніп, тәжірибе алмасу – үлкен мектеп. Мұндай форматтағы басқосулар инвесторлар үшін де тиімді болады. Шетелдік инвестор жергілікті жағдайды нақты түсініп, тәуекел деңгейін бағалайды, сенімді серіктес табады. Бұл олардың да қауіпсіз әрі тиімді инвестиция салуына мүмкіндік береді. Шетелдік инвесторлар мен жергілікті кәсіпкерлердің тікелей келіссөз жүргізуі – экономиканы дамытудың маңызды тетігі. Ол сенімді күшейтіп, нақты жобалардың жүзеге асуына, жаңа мүмкіндіктердің ашылуына жол береді. Мұндай қарым-қатынас өңірдің дамуына, халықтың әл-ауқатының жақсаруына және елдің халықаралық беделінің артуына оң әсер етеді.» – деді Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров.

Осылайша, Сауран ауданында Қытай Халық Республикасының өнеркәсіптік жабдықтар мен тамақ өнімдерін өңдеу саласында жұмыс істейтін жетекші 9 компаниясының басшылары ресми қабылдауда болды. Делегация құрамында металл құю жабдықтары, бөтелке қалыптау машиналары, қуыру желілері, макарон өндірісі, сүт өңдеу, мұздатылған тағамдар, орау машиналары салаларында қызмет ететін компаниялардың жетекшілері де болды. Сонымен бірге «Zhongzhi Mayson Technology Co., Ltd.» компаниясы Орталық Азиядағы өнеркәсіптік әріптестік мүмкіндіктері жөніндегі толық таныстырылымын ұсынды. Жалпы Сауран ауданының кәсіпкерлері шетелдік инвесторлармен бірге ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдары, тоқыма өндірісі және жер қойнауын пайдалану бағыттарында бірлескен жобалар құруға дайын екендерін жеткізді. Табиғи шикізаттың молдығы, инфрақұрылымның қолжетімділігі, өндірістік алаңдардың болуы және инвесторларға әкімшілік қолдау өңірдің басты артықшылықтарының бірі болып табылады.

Кездесу барысында жергілікті кәсіпкерлерге Шаньдун «Zhongzhi Mayson» технологиялар компаниясы құрған халықаралық платформаның жұмыстары да кеңінен таныстырылды. Платформа құрамында 1600-ден астам қытайлық өнеркәсіптік кәсіпорын бар екені, сондай-ақ Қытайдың мемлекеттік және ірі жеке компанияларымен бірлесіп 4 млрд АҚШ долларын құрайтын өнеркәсіптік қор құрылғаны айтылды. Бұл қор Орталық Азиядағы жобаларды қаржыландыру, бөліп төлеу және несиелеу арқылы қолдауға бағытталған.

Инвесторлар өнеркәсіптік жабдықтарды 15 жылға дейін бөліп төлеу, Қазақстан аумағында зауыт салу, технология трансферін іске асыру, ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнеркәсібі бойынша толық өндірістік тізбекті енгізу сияқты ұсыныстарын ортаға салды. Қызанақ, ет, жарма, нан, фри, шырын, балық, құс өнімдері, консерві желілері және санитарлық-экологиялық жабдықтар бойынша жобалар таныстырылды. Кездесу қорытындысында тараптар өзара ынтымақтастықты жалғастыруға ниетті екенін білдірді.

Әлеуметтік нысан – «Қамқорлық» орталығы өз жұмысын бастады.

Түркістан облысында менталды бұзылыстары бар балаларды қолдауға бағытталған маңызды әлеуметтік нысан – «Қамқорлық» арнаулы қызметтер көрсету орталығы өз жұмысын бастады. Орталықтың ашылу рәсіміне Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, тұрғындарды құттықтады.

– Бүгін біз үшін ерекше қуанышты күн. Түркі әлемінің астанасы тарихи Түркістан қаласы тағы бір әлеуметтік нысанмен толығып отыр. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өз Жолдауында балаларға қолжетімді болуы үшін шағын және орташа оңалту орталықтарының желісін кеңейтіп, ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін бірдей мүмкіндік жасауды тапсырған болатын. Міне, осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде «Қамқорлық» жаңа арнаулы әлеуметтік орталығы ашылып отыр. «Қамқорлық» – атауының өзі айтып тұрғандай, балаларымыздың өміріне жарық, жүрегіне үміт сыйлайтын орталық болатынына кәміл сенемін. Мұнда бір уақытта 18 жасқа дейінгі 125 балаға 8 бағыт бойынша жартылай стационарлық жағдайда сапалы әлеуметтік қызметтер көрсетіледі. Орталықта 90-ға жуық жұмыс орны құрылып, іргелес жатқан 4 аудан, қаланың тұрғындары тұрақты жұмыспен қамтылады. Жаңа орталық заманауи құралдармен жабдықталып, балалар үшін барлық жағдай жасалған. Осы ретте, орталықтың қажеттіліктерін қамтамасыз етіп, демеушілік жасаған «Samruk-Kazyna Trust», «Қазақстан халқына» және «Қамқорлық» қорларына шынайы алғыс білдіремін. Құрметті ата-аналар! Сіздердің шыдамдылық пен мейірімдеріңіз – біздің балаларымыз үшін ең үлкен демеу. «Қамқорлық» орталығы сіздерге серік, сенімді тірек болады деп санаймын. Баршаңызды жаңа орталықтың ашылуымен шын жүректен құттықтаймын! Балаларымыздың жүрегіне шаттық пен шабыт сыйласын! Орталықтың жұмысына сәттілік тілеймін, – деді Нұралхан Көшеров.

«Самұрық-Қазына» АҚ-ның басқарушы директоры Ғибрат Ауғанов та орталықтың маңызына тоқталды.

– Жоба бірыңғай стандарттар негізінде жүзеге асырылып, тұрақты әлеуметтік нәтижеге бағытталған. Бұл – елде инклюзивті ортаны дамытуға бағытталған «Самұрық-Қазына» қорының жүйелі жұмысының бір бөлігі. Атап айтқанда, ертең Түркістан облысының Сарыағаш қаласында және Тұрар Рысқұлов ауылында «Ainala» оңалту орталықтары өз жұмысын бастайды. Ал жыл соңына дейін қордың қолдауымен ашылған осындай орталықтардың саны 55-ке жетеді, – деді ол.

Сонымен бірге «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры басқарма төрағасының орынбасары София Айсағалиева, «Қамқорлық» қоры корпоративтік қорының директоры Арайлым Еркінқызы да құттықтау сөз сөйлеп, мұндай игі бастамалар жалғасатынын жеткізді.

Аталған орталық Түркістан облысы жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына тиесілі және жартылай стационарлық үлгісінде жұмыс істейді. Бір мезетте 3 жастан 18 жасқа дейінгі 125 баланы қабылдай алады. Мұнда балаларға тұрмыстық, әлеуметтік-медициналық, әлеуметтік-психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік-мәдени, әлеуметтік-құқықтық және әлеуметтік-экономикалық қызметтер көрсетіледі.

Заманауи талапқа сай орталықтың материалдық-техникалық базасын нығайтуға «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры, «Қамқорлық» корпоративтік қоры мен «Samruk-Kazyna Trust» корпоративтік қоры бірлесіп, 350 млн теңге, ал қызметкерлерді оқытуға 40 млн теңге қаражат бөлді.

Орталықта балалардың қосымша білім алуына және психологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған проекциялық, интерактивті, сенсорлық және сенсорлық-интеграция бөлмелері, робототехника және LEGO сыныптары, музыка және арт-терапия кабинеттері, сондай-ақ тігін және қыш шеберханалары толықтай жабдықталды. Жаңа орталық өңірде аутизм және басқа да менталды бұзылыстары бар балалардың мінез-құлқын түзетуге, олардың қоғамға бейімделуіне және толыққанды әлеуметтенуіне оң ықпал ететін маңызды әлеуметтік нысандардың бірі болмақ.

Айта кетейік, мемлекетіміздің әлеуметтік саясатының басым бағыттарының бірі – мүгедектігі бар азаматтарды әлеуметтік қорғау және олардың қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасау. Бүгінгі таңда, Түркістан облысында мүгедектігі бар адамдардың жалпы саны 102 мың болса, оның ішінде 15 457-сі – балалар. Ал 2025 жылғы 1 желтоқсандағы мәліметке сәйкес облыс аумағында аутистік спектрінің бұзылуы (АСБ) диагнозы қойылған 398 бала тіркелген.

Соңғы бес жылда «Samruk-Kazyna Trust» қоры Түркістан облысында 20-дан астам қайырымдылық жобаны іске асырды. Олардың қатарында «Ainala» оңалту орталықтары, 3 және 18 жасқа дейінгі балаларға арналған оңалту орталықтары, аутизмі бар балаларға арналған орталықтар, Б.Саттарханов атындағы спорт кешені, ауылдық елді мекендердегі спорт алаңдары сынды жобалар бар. Бұл жобалардың барлығы өңірдің әлеуметтік әлеуетін көтеруге бағытталған нақты жұмыстар.

ИІРСУ ДЕМАЛЫС АЙМАҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫС ЖҰМЫСТАРЫ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Түлкібас ауданы әкімдігі мен Қытайлық «Kazakhstan Silk Road International Cultural Tourism Investment Management» ЖШС өкілдері арасында Иірсу демалыс аймағының жобасына қатысты кездесу өтті. Түлкібас ауданының әкімі Асқар Естібаев бастаған топ шетелдік инвесторлармен бірге жобаның нақты кезеңдері мен іске асу тетіктерін егжей-тегжейлі талқылап, ұсыныс пікірлер де ортаға салынды. Алдын ала жоспарға сәйкес, құрылыстың алғашқы кезеңі қаржы тетіктері шешілген жағдайда 2026 жылдың наурыз айында басталып, маусым айында алғашқы нысандар іске қосылады деп жоспарлануда. Жобаның басты ерекшелігі — табиғи сұлулығы сақталған, экологиялық таза аймақта туризм инфрақұрылымын дамыту.

Иірсу елдімекенінен Ақсу шатқалына дейінгі жол құрылысы мемлекет және инвесторлар қаржысымен жүргізілмек. Көру алаңы — яғни шыныдан салынатын аспалы алаңы да мемлекеттік бюджет есебінен жүзеге асырылады. Алайда жобаның негізгі кешендері – 200 бөлмелі, 3 қабатты, 4 жұлдызды қонақ үй, мейрамханалар мен демалыс орындары инвесторлар есебінен салынады. Кездесу барысында екі тарап табиғатты сақтау, экологиялық нормаларды қатаң ұстану, туристік әлеуетті арттыру мәселелерін алдыңғы орынға қойды. Аудан басшысы Иірсу шатқалын еліміздегі жетекші экотуризм орталығына айналдыру мақсаты бар екенін атап өтті.

Түркістан облысының табиғаты көркем өңірлерінің бірі – Түлкібас ауданы. Таулары мен өзен-салалары, ерекше табиғи ландшафты және таза ауасымен бұл аймақ экотуризм, отбасылық демалыс және сауықтыру туризмі үшін өте қолайлы. Осы мүмкіндіктерді тиімді пайдалану мақсатында Иірсу демалыс аймағын құру – аудан экономикасына тың серпін беретін маңызды жоба болып саналады. Бұл жоба – аталған аймақты көркейтуге, халықтың тұрмысын жақсартуға, жастарға жұмыс беруге бағытталған игі бастама. Бұл аймақ халықтың тынығып демалатын орны, туристер келетін тартымды жер, аудан экономикасына табыс түсіретін жаңа мүмкіндік болады. Иірсу табиғаты әсем, ауасы таза, туристік демалысқа өте қолайлы жер. Сондықтан осы мүмкіндікті тиімді пайдалану әлеуметтік-экономикалық даму үшін пайдалы. Бастысы жаңа жұмыс орындары ашылады. Қызмет көрсету, құрылыс, демалыс үйлерінде жұмыс, сауда орындары – бәріне жергілікті тұрғындар да тартылатын болады. Жергілікті кәсіпкерлерге шағын дәмханалар ашуға, азық-түлік сатуға, ұлттық тағам ұсынуға, кәдесый, бал, сүт өнімдері мен бау бақшы, көкөніс-жемістер сату дегендей мүмкіндіктер де пайда болады.

Демалыс аймағы салынса, инфрақұрылым бірге дамиды. Жол, жарық, байланыс жақсарады. Бұл ауыл өміріне де оң әсер етеді. Келген қонақ ауданның көрікті жерлерін көреді және оны танытуға да ықпал жасайды. Иірсу демалыс аймағының жобасына демалыс үйлері мен коттедждер, отбасылық демалыс орындары, балалар ойын алаңдары, серуендеу және табиғатты тамашалау жолдары, спорттық және жастар демалыс алаңдары да кіреді. Бұл жоба табиғатты құрту үшін емес, халыққа қызмет ету үшін жасалады. Сондықтан мамандар орман мен жасыл аймақ сақталады, қоқыс тастауға жол берілмейді, экологиялық талаптар қатаң бақылауда болатынын айтады.

Жалпы Түлкібас ауданы өзіндік табиғатымен ерекшеленеді және инвесторлардың қызығушылығын арттыра түседі. 2025 жылы аймақта туризм саласын дамыту мақсатында жалпы құны 2,3 млрд. теңгелік 3 жобаны іске асыру жоспарланған болатын. Атап айтқанда, Қараағашты ауылында орналасқан «Ақсу-Жабағылы» оңалту сауықтыру кешенінің» қайта құрылымдау жұмыстарын жүргізіп, шипажай сыйымдылығын 500 орынға арттыру. Одан бөлек, Кершетас ауылында орналасқан жеке кәсіпкер «Патсаев К» туристік аймағы. Жобаның құны 150 млн теңге. Нысанның құрылыс жұмыстары аяқталып, қазіргі таңда іске қосылды. Машат ауылында орналасқан жеке кәсіпкер «А.Бакеев» демалыс аймағы. Жобаның құны – 200 млн теңге. Нысанның құрылыс жұмыстары аяқталып, құжаттары рәсімделген. Бұл жобалар арқылы да  175 жаңа жұмыс орны ашылған.

Айта кетейік бұған дейін Түлкібас ауданының делегациясы тәжірибе алмасу мақсатында Қытай елінің Хунань правициясы, Чанша қаласына қарасты Кайфу мен Нисянь аудандарындағы толық автоматтандырылған өндірістік аймақтарының жұмысымен танысқан болатын. Сонымен қатар, аталмыш ауданның жобалық институтында болған аудан делегациясы білікті мамандар дайындаған шатқал үстінен көру алаңдарының, тағы да басқа түрлі жобаларымен және сол мезетте институт мамандарының дайындаған ауданда Ақсу шатқалында жоспарланып жатқан көру алаңының 7 түрлі нұсқасымен танысқан еді. Инвестициялық жобада мейрамханалар мен саябақтарды қазақтың ұлттық нақыштарына бейімдеу және тау бөктерінде заманауи демалыс орындарын салу қарастырылған. Сондай-ақ, шатқалдан табиғатты тамашалауға арналған аспалы көпірдің түрлі жобасы да әзірленген.

Өндіріс пен экспортты қатар дамыту маңызды (2-бөлім)

Жалпы, Ордабасы ауданы Түркістан облысының өндірістік әлеуетін арттырудағы маңызды аудандардың бірі болып табылады. Соңғы жылдарда бірнеше ірі өндірістік жобалар іске қосылды.  Индустриалды аймақ және инвестицияларға тоқталар болсақ, Ордабасы ауданында 52 гектар аумақты қамтитын Бадам индустриалды аймағы құрылған. Онда 15,9 млрд теңгеге 5 инвестициялық жоба қолға алынған, соның ішінде гипсокартон бұйымдары, арматура, қорғасын өнімдері және тоқыма фабрикасы сияқты жобалар бар. Ауданда Шұбар аумағында 70 га өндірістік парк салу жоспарлануда. Жаңа өндірістік кәсіпорындар қатарында қалдықтарды қайта өндіретін «Green Technology Industries» зауыты іске қосылды.

Бұл кәсіпорын синтепон талшығын өндіреді, жылына 15 000 тонна өнім шығара алады және негізінен Ресей нарығына экспорттайды. Инвестициялық құны – 1,6 млрд теңге, және 130 дан астам адамды жұмыспен қамтиды.  Сонымен қатар, қыш зауыты «Bokei» индустрияландыру картасы аясында ашылды. Бұл зауыт тәулігіне 100 000 дана қыш өндіре алады және еліміздің басқа аймақтарына тауар жеткізеді.  2025 жылы аудан аумағында Қазақстандағы алғаш рет сиыр сүйегін өңдейтін өндіріс зауыты салынуда Инвестиция – 9 млрд теңгені құрайды.  5 000 тонна жылдық өндіріс, шамамен 100 адам жұмыспен қамтылады.

Ордабасы ауданының ауыл шаруашылығы да экспорттық әлеуетке ие. Атап өткендей, мақта өңдеу және мақта өнімдері шығаратын кәсіпорындар аймақта белсенді жұмыс істейді. Қазіргі таңда мақта өңдеумен айналысатын зауыттар және жүгері, басқа да дақылдар ауыл шаруашылығы экспортында маңызды рөл атқарады. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу арқылы экспортқа шығару бағытында қосымша мүмкіндіктер бар екенін көрсетеді.

2025 жыл – Түркістан облысы үшін экономикалық даму көрсеткіштеріне жаңа белсенділік қосылған кезең. Өңірдің өндірістік әлеуеті артып, экспорттық бағытта нақты өсімдер байқалды. Жалпы өңірлік өнім қаңтар–маусым аралығында 2 056 328,7 млн теңгені құрап, 2024 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда нақты 9,5% өсті, бұл облыстың экономикалық өсудің тұрақты қарқынын көрсетеді.

Биылғы жылдың қаңтар–қараша айларында облыстың өнеркәсіп өндірісі көлемі 1 400 331,3 млн теңгені құрап, 2024 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 12,5% артты. Бұл өсім өңдеу өнеркәсібі, тау-кен өндірісі және энергетика салаларындағы өндірістің кеңеюі арқасында жүзеге асты. Облысқа салынған негізгі капитал инвестициялары да айтарлықтай артты. 2025 жылғы қаңтар–қарашада негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 1 405 641,6 млн теңгені құрап, 2024 жылғы деңгеймен салыстырғанда 23%-ға өсті.

Бұл көрсеткіш өңірде өндірістік және инфрақұрылымдық жобаларды белсенді жүзеге асыру жалғасып жатқанын көрсетеді.Ал, Еуразиялық экономикалық одақ елдерімен сауда: 2025 жылғы қаңтар–қазан аралығында облыстың сауда айналымы 1 198,2 млн АҚШ долларын құраған. Осы көлем 2024 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 5,7% өскенін аңғартады. Импорт көлемі айтарлықтай өскен — 283,7 млн АҚШ доллары, бұл өткен жылғы сәйкес көрсеткішпен салыстырғанда 45,8%-ға еселеніп отыр.

Экспортты дамыту тек өндіріс көлеміне ғана емес, заманауи қойма жүйесі, логистикалық орталықтар, теміржол және автокөлік бағыттарының дамуына тікелей байланысты. Түркістан қаласының жаңаруы, жаңа әуежайдың іске қосылуы, шекаралық аймақтардағы логистикалық мүмкіндіктердің кеңеюі Түркістан облысын халықаралық экономикалық кеңістікке тереңірек енгізіп отыр.2025 жылғы қаңтар–қарашада облыстың бөлшек сауда көлемі 426 253 млн теңге болып, 2024 жылмен салыстырғанда 16,2% өсті, ал көтерме сауда көлемі 357 398,9 млн теңге болды және 2024 жылмен салыстырғанда 202,7%-ға өскен.

Инвесторларға қолайлы орта – тұрақты дамудың кепілі екені анық. Бұл бағытта мемлекеттік қолдау шаралары, салықтық жеңілдіктер, арнайы экономикалық аймақтардың жұмысы отандық және шетелдік инвесторларды тартуға оң әсерін тигізуде. Инвестиция – жаңа технология, жаңа жұмыс орны, сапалы өнім және экспорттық мүмкіндік деген сөз. Сондықтан Түркістан облысында инвесторларға қолайлы бизнес-климат қалыптастыру – өңірлік саясаттың маңызды бағыты. Бұл көрсеткіштер облыс нарығының сұраныс пен ұсыныстың белсенді өсуін, сондай-ақ экономикалық қызметтің кеңеюін көрсетеді.

Өндіріс пен экспортты қатар дамыту – Түркістан облысының экономикалық тәуелсіздігін күшейтіп, халықтың тұрмыс сапасын арттыратын стратегиялық міндет. Өңірде жүзеге асырылатын жобалар мен нақты қолдау шаралары нәтижесінде Түркістан тек тарихи-рухани орталық қана емес, өнеркәсібі дамыған, экспорттық әлеуеті күшті экономикалық өңір ретінде қалыптасып келеді.

ШАҒЫН КӘСІП – АУЫЛ ДАМУЫНЫҢ ТІРЕГІ

Бүгінде ауылдың әлеуетін арттыру, халықтың тұрмыс-тіршілігін жақсарту ең өзекті міндеттердің бірі. Осы мақсатқа жетуде ең сенімді құрал – шағын және орта кәсіпкерлік. Себебі шағын кәсіп ауыл экономикасына серпін беріп қана қоймай, жұмыс орындарын көбейтіп, тұрғындардың табысын арттыруға мүмкіндік туғызады. Ең алдымен, шағын кәсіп – ауылдағы жұмыссыздықты азайтудың тиімді жолы. Шаруашылық, мал және егін өнімдерін өңдеу, сүт, ет, нан өнімдерін өндіру, шағын шеберханалар ашу, қызмет көрсету саласын дамыту – мұның бәрі жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтып, тұрақты табыс көзін қалыптастырады. Жастардың ауылдан көшуін тежеп, туған жерде еңбек етуге ынталандырады. Екіншіден, шағын кәсіп ауыл экономикасын әртараптандырады. Бұрын тек мал немесе егінге ғана тәуелді болған ауыл шаруашылығы бүгінде туризм, қолөнер, агроөңдеу, логистика, сервистік қызметтер арқылы кеңейіп келеді. Бұл ауылға жаңа технология, жаңа мәдениет, жаңаша ойлау әкеледі. Сонымен қатар, шағын кәсіптің дамуы инфрақұрылымның жақсаруына, жол, байланыс, қызмет сапасының артуына ықпал етеді.

Мемлекет тарапынан да қолдау бар: жеңілдетілген несиелер, гранттар, оқыту бағдарламалары, инфрақұрылымдық қолдау – мұның бәрі ауыл кәсіпкерлеріне үлкен мүмкіндік береді. Ең бастысы – тұрғындардың ынтасы, еңбекке деген ниеті және жаңашылдыққа ұмтылысы.

Бұл бағытта Ордабасы ауданында мемлекеттік қолдауды тиімді пайдаланған көптеген ауыл азаматтары өз кәсібін ашып, тұрмыстарын жақсартып келеді. Солардың бірі – Шұбар ауыл округінің тұрғыны Серік Манапұлы. Ол «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 2,5% мөлшерлемемен 4 400 000 теңге жеңілдетілген несие алып, өз үйінде шағын тігін цехын ашқан. Кәсіпкер қазіргі уақытта ауыл тұрғындарына қажетті түрлі тұрмыстық тапсырыспен тігін өнімдерін дайындауда. Жобаның іске асуы отбасылық табысты арттырып, ауыл ішінде шағын кәсіпкерліктің дамуына үлес қосуда. Серік Манапұлы алдағы уақытта цехты кеңейтіп, қосымша тігін машиналарын алып, кәсіп ауқымын ұлғайтуды жоспарлап отыр. Ауыл тұрғындары үшін мұндай бастамалар шабыт беріп, кәсіп ашуға деген сенімін арттыра түсетіні айқын.

Ордабасы ауданында соңғы жылдары жылыжай шаруашылығында да жаңа серпін қалыптасты. Соның жарқын мысалының бірі ауданға қарасты Шұбарсу елді мекеніндегі – «Алан-Нұр» жылыжай кешені.  Шаруашылықтың  төрағасы Нұрлан Алимханов жылыжай ісіне 2017 жылы кіріскен. Алғашқыда 1 гектар аумақта тәуекелге толы тірлік бастады. Дұрыс жоспарлау мен үздіксіз жұмыстың арқасында шаруашылық жыл сайын кеңейіп, 2025 жылға қарай жер көлемі 4 гектарға жетіп, ірі өндірістік жылыжайға айналды. Бүгінде аумақтың аграрлық әлеуетіне елеулі үлес қосып отыр.

Бұл жолда мемлекет қолдауы да маңызды рөл атқарды. Кәсіпкер өз қаржысына қосымша «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 29,8 млн теңге көлемінде қолдау алып, кәсібіне инвестиция салды. Нәтижесінде заманауи технологиямен жабдықталған тұрақты өндіріс орны құрылды. Жылыжайда негізінен қияр мен қызанақ өсіріледі. Заманауи тамшылатып суару технологиясы еңбек өнімділігін айтарлықтай арттырып, бір гектардан 90 тоннаға дейін өнім алуға мүмкіндік береді. Жалпы 4 гектардан жыл сайын 360 тоннаға жуық сапалы көкөніс нарыққа шығарылады. Өндіріс көлемінің артуы жаңа жұмыс орындарын ашуға жол ашты. Бүгінде жылыжайда 30 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл бірегей кәсіптің өркендеуі- табанды еңбектің, батыл қадамның жемісі. «Алан-Нұр» жылыжайының жетістігі – жас кәсіпкерлерге үлгі. Қиындықты еңсеріп, заманға сай технологиямен жұмыс істеп, ауылда да табысты бизнес қалыптастыруға болатынын дәлелдейтін нақты мысал.

Биыл Түркістан облысында «Ауыл аманаты» жобасы аясында 62 ауылдық округте 749 жобаны қаржыландыру жоспарланып отыр. Нәтижесінде 1185 тұрақты жұмыс орны ашылып, 100-ге жуық отбасы атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаждықтан арылады деп күтілуде. Яғни, шағын бизнестің дамуы – әлеуметтік тұрақтылықтың кепілі. Отбасының табысы артса, білім мен денсаулыққа көңіл көбейеді, ауылда мәдениет пен қоғамдық белсенділік жанданады. Шағын кәсіп иелері – ауылдың белсенді тобы, олар демеушілік жасап, әлеуметтік жобаларды қолдап, қоғамның дамуына үлес қосады.

Жыл ішінде «Ауыл аманаты» жобасымен өсімдік шаруашылығын дамыту бойынша – 195, мал шаруашылығын дамыту бойынша – 175, құс шаруашылығын дамыту бойынша – 108, балық шаруашылығын дамыту бойынша – 71, кооперативтерді құрал-жабдықтармен жабдықтау бойынша – 62, өз кәсібін ашу бойынша 138 жобаны іске асыру көзделуде. Мұндай жобалар ауыл дамуының берік тірегі, экономиканың қозғаушы күші болып табылады. Оны дамыту – тек экономикалық емес, әлеуметтік әрі стратегиялық маңызды міндет.

Биоыдырайтын ыдыстар – экологияны сақтаудағы тиімді шешімдерінің бірі.

Түркістан қаласындағы «Turan» арнайы экономикалық аймағында бір рет қолданатын биоыдырайтын ыдыстар мен қаптама өндіретін заманауи зауыттың іргетасы қаланды. Жобаны «PULPSTYLE» ЖШС іске асырмақ.

Қазіргі таңда қоршаған ортаны қорғау – әлемдік деңгейдегі өзекті мәселе. Әсіресе, тұрмыста көп қолданылатын пластик қалдықтарының табиғатқа тигізетін зияны жылдан-жылға артып келеді. Осындай жағдайда бір рет қолданылатын биоыдырайтын ыдыстар экологияны сақтаудың тиімді шешімдерінің бірі ретінде маңызды рөл атқарып отыр. Олар табиғи материалдардан жасалып, қысқа мерзім ішінде ыдырап, топыраққа зиян келтірмейді.

Дүниежүзінде пластик қалдықтардың көп бөлігі тұрмыстық ыдыстардан шығады. Олар жүздеген жылдар бойы табиғатта шірімей жатады. Ал биоыдырайтын ыдыстар осындай ұзақ мерзімді ластанудың алдын алып, қоқыс көлемін азайтады. Пластик ыдыстар ыдырау кезінде уытты заттар бөліп, топырақты улайды, суға түсіп, теңіз-көл экожүйесіне зиян келтіреді. Биоыдырайтын өнімдер мұндай зат бөлмейді, керісінше табиғи циклге қауіпсіз түрде қосылады.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров жаңа кәсіпорынның капсуласын салу рәсіміне қатысып, жобаның сәтті жүзеге асуына тілек білдірді.

– Облысымыз үшін әрбір инвестициялық жобаның стратегиялық маңызы зор. Өйткені жаңа зауыт дегеніміз – жаңа жұмыс орындары. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев биылғы Жолдауында еліміздің жаңа экономикалық бағытын айқындап, нақты міндеттер жүктеді. Осы ретте, біз экономиканы әртараптандыру жұмысын қарқынды түрде бастап кеттік. Инвесторлармен келісіп, импорт алмастыратын тауарларды шығаруға басымдық берудеміз. Сол жобалардың бірі – бүгін іргетасы қаланған «PULPSTYLE» компаниясының бір рет қолданылатын ыдыстар мен қаптама жасау кәсіпорны, экологияға пайдалы биодырайтын өнімдер шығарады. Бұл – біздің облысымыздың жаңа өндірістік әлеуетін көрсететін нақты қадам. Осы бастаманы қолға алған инвесторға алғысымды білдіремін. Менің басты мақсатым әрі арманым – Түркістан облысын дотациялық аймақтан шығарып, өзін толық қамтитын өңірге айналдыру. Ел бірлігі мен ортақ жұмысымыз арқылы бұл дәрежеге жетеміз деп ойлаймын. Себебі Түркістан өңірінің ең басты байлығы – адами капитал мен жұмыс күші жеткілікті. Жаңа кәсіпорын уақтылы ашылып, халықты отандық өніммен қамти берсін! – деген Нұралхан Оралбайұлы.

Аталған кәсіпорынды ашу бойынша 2025 жылдың қыркүйек айында инвестормен келіссөздер жүргізілген болатын. Бір рет қолдануға арналған биоыдырайтын ыдыстар мен қаптама жасау жобасының құны 1,5 млрд теңгені құрайды. Жоба арқылы 50 адамды тұрақты жұмыспен қамту көзделуде. Бүгінде құрал-жабдықтар толық жеткізіліп, кедендік рәсімдеуден өткізілген. Нысан инфрақұрылым желілерімен толық қамтылған. Өндіріс орнын 2026 жылдың наурыз айында іске қосу жоспарлануда.

Жалпы, бір рет қолданылатын биоыдырайтын ыдыстар – тек ыңғайлы тұрмыстық бұйым ғана емес, табиғатты қорғауға қосылған үлкен үлес. Олар пластик қалдықтарының азаюына, топырақ пен судың тазалығын сақтауға, жасыл экономиканың дамуына жол ашады.

Қазіргі таңда Түркістанда қолайлы инвестициялық ахуал қалыптасқан. Облыстың өнеркәсіптік әлеуетін дамыту мақсатында 20 индустриалды және «Turan» арнайы экономикалық аймағы құрылған. Индустриалды аймақтарда құны 152 млрд теңгені құрайтын 99 инвестициялық жоба іске асырылуда. Нәтижесінде 6 361 жұмыс орны ашылады. Бүгінгі таңда 39 млрд теңге инвестиция тартылды. 50 жоба іске қосылып, 2 609 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Ал «Turan» арнайы экономикалық аймағында 211,8 млрд теңгеге 28 ірі жоба жүзеге асырылуда. Одан бөлек жергілікті кәсіпкерлер мен шетелдік инвесторлар үшін шағын өндірістік парктер іске қосылды. Бұл аймақтарда кәсіп ашуға барлық қолайлы жағдай қарастырылған және мемлекеттік қолдау көрсетілуде.

Жеке инвестиция есебінен заманауи жаңа нысан қолданысқа берілді.

Түркістан облысы Жетісай ауданы Асықата кентінде «SPORT ASSET MANAGEMENT» қоғамдық бірлестігінің жеке инвестициясы есебінен заманауи үстел теннис орталығы қолданысқа берілді. Бұл жоба тұрғындардың спортқа деген қызығушылығын оятып және салауатты өмір салтын ұстануына сеп болады. Орталықтың ашылуына Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров арнайы қатысып, тұрғындарды құттықтады.

«–Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өзінің Жолдауларында бұқаралық спортты дамыту, ауылдардағы спорт инфрақұрылымын жаңарту жөнінде нақты тапсырмалар берді. Облыста осы бағытта ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Биыл облыс көлемінде 112 спорт нысанның құрылысы басталып, бүгінгі таңда 102-нің құрылысы аяқталуда. Қалғаны 2026 жылғы өтпелі. Бүгін ашылып отырған нысан стандарттарға сай әрі заманауи үлгіде жабдықталған. Спорт нысаны бір мезетте 200-ге дейін спортшыны қабылдай алады. Мұнда үстел теннисімен бірге бокс, күрес спорт түрлерімен шұғылдануға мүмкіндік бар. Жаңа нысан Жетісай ауданының спорттық әлеуетін жаңа деңгейге көтереді. Осы ретте бүгінгі нысанның бой көтеруіне демеушілік жасаған кәсіпкер, меценат, Қазақстан Республикасы үстел теннисі федерациясының президенті Әбілғазин Данияр Рүстемұлына облыс жұртшылығы атынан шынайы ризашылығымды білдіремін. Баршаңызды салауатты өмір салтын ұстануға, спортпен шұғылдануға шақырамын! Жаңа спорт нысанынан Олимпиада және әлем чемпиондары шыға берсін!» – деді Нұралхан Көшеров.

ҚР Үстел теннисі федерациясының вице-президенті Елсияр Қанағатов елімізде үстел теннисі қарқынды дамып жатқанын айтты. Жетісайдағы спорт нысанынан чемпиондар шығарына сенім білдірді.

« – Соңғы жылдары Қазақстанда спорттың көптеген түрлері өркендеп, халықаралық деңгейде өз орнын қалыптастырып келеді. Солардың арасында үстел теннисі де ерекше қарқынмен дамып, бұқаралық спорт ретінде де, кәсіби деңгейде де танымалдылығын арттыра түсуде. Бұл – мемлекет тарапынан көрсетіліп жатқан қолдаудың, спорт инфрақұрылымының кеңеюінің және жастардың қызығушылығының нәтижесі. Бүгінде еліміздің көптеген аймақтарында жаңа спорт кешендері, арнайы үстел теннисі орталықтары ашылып, балалар мен жасөспірімдерге арналған тегін және қолжетімді үйірмелер ұйымдастырылуда. Мектептер мен колледждерде бұл спорт түрін кеңінен насихаттау арқылы салауатты өмір салтын қалыптастыруға үлкен мән берілуде. Сондай-ақ ауылдық жерлерде де үстел теннисіне арналған залдар ашылып, шалғай өңірлердегі балалардың да кәсіби спортқа қадам басуына мүмкіндік беріліп жатыр. Қазіргі таңда қазақстандық спортшылар халықаралық турнирлерге тұрақты түрде қатысып, тәжірибе жинақтаған. Азия және әлем деңгейіндегі жарыстарға шығу – еліміздің спорт мектебінің нығайып, бапкерлер құрамының кәсіби деңгейінің өскенін көрсетеді. Спортшылардың жетістігі жас буынға үлгі болып, жаңа таланттардың қалыптасуына жол ашуда. Үстел теннисі – тек жарыс үшін ғана емес, денсаулықты жақсартатын, зейінді шоғырландыратын, жылдамдық пен ептілікті дамытатын спорт түрі. Сондықтан бұл спорт түрінің бұқаралық сипат алуы еліміздің жалпы спорттық мәдениетінің дамуына оң ықпал етуде. Қазақстандағы үстел теннисі қарқынды дамып, болашағы зор спорт түріне айналып келеді. Мемлекеттік қолдау, спорттық инфрақұрылымның жақсаруы, білікті бапкерлердің еңбегі мен жас спортшылардың ынтасы – осы бағыттағы негізгі қозғаушы күш. Алдағы уақытта да бұл спорт түрінің беделі артып, халықаралық деңгейдегі жетістіктер көбейетіні сөзсіз.» – деді ҚР Үстел теннисі федерациясының вице-президенті Елсияр Қанағатов

Облыс әкімі спорт нысанын аралап көріп, жас спортшылармен кездесті. Сайыпқырандарға сәттілік тіледі.

Асықата кентіндегі 1 гектар аумақта орналасқан, құны 1 млрд теңгені құрайтын орталықта бір мезетте 200 адам жаттыға алады. Жаттығушыларға қолайлы орта қалыптастыру мақсатында 2 жаттығу залының біріне 9 теннис үстелі, екіншісіне 3 күрес кілемі, бокс рингі, тренажер жабдықтары, сонымен қатар, 30 орындық жатақхана мен асхана орналастырылған. Барлық талаптарға сай салынған ғимаратта енді республикалық, халықаралық байрақты бәсекелерді өткізуге болады.

Бүгінде ауданда мектептер мен арнаулы орта оқу орындарының алаңшаларынан бөлек 77 ашық алаңша болса, оның 49-ы мемлекеттік, 28-і жеке азаматтардың меншігінде. Мемлекеттің мәртебесі мен ұлттың намысын айқындайтын саланы дамыту мақсатында 2023 жылы мемлекет есебінен 5 спорт нысаны салынса, кәсіпкерлер есебінен 5 спорт нысаны бой көтерген.

Ал, өткен жылы мемлекет қаржысына – 6, жеке инвестиция есебінен 4 спорт нысаны қолданысқа берілген. Биыл жылдың соңына дейін жалпы құны 90,5 млн теңгені құрайтын тағы 6 спорт алаңшасының құрылысы аяқталады деп күтілуде.

Инвестициясы дамып, әлеуеті артқан Сауран (3-бөлім)

Сонымен бірге, «Zhongzhi Mayson Technology Co., Ltd.» компаниясы Орталық Азиядағы өнеркәсіптік әріптестік мүмкіндіктері жөніндегі толық таныстырылым ұсынды.Инвесторлар Сауран ауданымен ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдары, тоқыма өндірісі және жер қойнауын пайдалану бағыттарында бірлескен жобалар құруға дайын екенін жеткізді. Табиғи шикізаттың молдығы, инфрақұрылымның қолжетімділігі, өндірістік алаңдардың болуы және инвесторларға әкімшілік қолдау өңірдің басты артықшылықтары ретінде атап өтілді.

Кездесу барысында Шаньдун «Zhongzhi Mayson» технологиялар компаниясы құрған халықаралық платформаның жұмысы таныстырылды. Платформа құрамында 1600-ден астам қытайлық өнеркәсіптік кәсіпорын бар екені, сондай-ақ Қытайдың мемлекеттік және ірі жеке компанияларымен бірлесіп 4 млрд АҚШ долларын құрайтын өнеркәсіптік қор құрылғаны айтылды. Бұл қор Орталық Азиядағы жобаларды қаржыландыру, бөліп төлеу және несиелеу арқылы қолдауға бағытталған. Инвесторлар өнеркәсіптік жабдықтарды 15 жылға дейін бөліп төлеу, Қазақстан аумағында зауыт салу, технология трансферін іске асыру, ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнеркәсібі бойынша толық өндірістік тізбекті енгізу сияқты ұсыныстарын ортаға салды. Қызанақ, ет, жарма, нан, фри, шырын, балық, құс өнімдері, консерві желілері және санитарлық-экологиялық жабдықтар бойынша жобалар таныстырылды. Міне осындай кездесулердің қорытындысында тараптар өзара ынтымақтастықты жалғастыруға ниетті екендерін білдірді.

Одан бөлек, Сауран ауданында мал шаруашылығын дамыту мақсатында заманауи бордақылау алаңдарын салу бойынша инвестициялық жобалар іске асырылуда. Бұл бағытта инвестиция салуға ниетті жергілікті кәсіпкерлер де жетерлік. Мысалы Ескі Иқан ауылдық округінде 15 мың бас ірі қараға арналған 30 мал бордақылау кластерінің алаңы қалыптасып жатыр. Бұл кешен аудандағы мал шаруашылығы инфрақұрылымын жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Алдағы уақытта аталған аумақта 10 мың бас ірі қараға арналған 20 қора салу жоспарланған. Бұл өз кезегінде ауданның өндірістік қуатын арттырып, мал шаруашылығын қарқынды дамытуға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда Сауран ауданына қарасты 12 ауылдық округтің аумағынан жалпы көлемі 185 гектар жер телімі бөлініп, 2026-2027 жылдар аралығында 292 мал бордақылау алаңының құрылысы жоспарланып отыр. Жобаның басты ерекшелігі – инфрақұрылым мен қызметтерді бір орталыққа шоғырландыру арқылы тиімділікті арттырып, өндіріс шығындарын азайту және сапаны жоғарылату.

Сауран ауданы кәсіпкерлік саласында тағы бір айтулы жетістікке қол жеткізді. Биыл Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығын алуға арналған конкурс, «Қазақстанның үздік тауары» республикалық конкурс-көрмесі және «Адал Азамат» премиясы бойынша аудан кәсіпорындары үздік деп танылып, ұлттық деңгейде жоғары марапаттарға ие болды.

Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы Жарлығына сәйкес жыл сайын өткізілетін «Алтын сапа» конкурсы еліміздің ең үздік өндіріс орындарын анықтауды мақсат етеді. Конкурс талаптарына сәйкес сапа менеджменті жүйесі, өнімнің жоғары стандарттарға сәйкестігі және инновациялық шешімдер басты назарға алынады. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша Сауран ауданынан «Ақниет Holding» мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі «Іскер 2025» арнайы номинациясының жеңімпазы атанды. Компания білім беру ұйымдарына арналған жиһаз өндірумен айналысады және соңғы үш жылда 50-ге жуық мектепті қажетті жабдықтармен қамтамасыз еткен. Қазіргі уақытта кәсіпорын «Жайлы мектеп» ұлттық жобасына сәйкес стандартталған жиһаз үлгілерін шығарып, оларды республикадағы оқу мекемелеріне жеткізіп отыр. Сонымен қатар мекеме «KAZMEDPRIBOR» компаниясымен бірлесе отырып, денсаулық сақтау саласына арналған медициналық жабдықтарды өндіруді жүзеге асырады.

Сонымен қатар, 2025 жылы өткен «Қазақстанның үздік тауары» республикалық конкурс-көрмесіне 180 кәсіпорын қатысып, нәтижесінде «Халыққа арналған үздік тауарлар» номинациясы бойынша 9 кәсіпорын жеңімпаз деп танылды. Солардың ішінде Сауран ауданын танытқан «Sem Brand» жеке кәсіпкерлігі бар. Кәсіпорын металл қаңқалы үстелдер мен орындықтар өндірісімен айналысып, аймақтық және республикалық нарықта тұрақты сұранысқа ие өнім шығарып келеді.

Бизнес саласындағы жоғары этикалық стандарттарды дәріптейтін «Адал Азамат» премиясы да өңір кәсіпорнына бұйырды.«Идеал Туркестан» ЖШС биылғы марапатқа лайық деп танылды. Пластик жиһаз өндіретін кәсіпорын экологиялық технологияларды қолдану, ашықтық қағидаларын сақтау және қоғам алдындағы жауапкершілікті арттыру бағытында үздік тәжірибеге ие.

Бұл табыстар Сауран ауданындағы кәсіпкерліктің қарқынды дамуының, сапалы өнімге деген сұраныстың артуының және адал еңбек принциптерінің орнығуының нәтижесі болып табылады. Аудан алдағы уақытта да жергілікті кәсіпорындарды қолдап, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған жұмыстарды да жалғастыра бермек.

Инвестициясы дамып, әлеуеті артқан Сауран (2-бөлім)

Cауран ауданындағы “өндірістік парк” аймақтары өндіріс орналастыруға қолайлы инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген. Аудан аумағындағы өндіріс бағыттары да айқын әрі сан салалы.

Мысалы: Құрылыс материалдары шығаратын – 36 цех; Жиһаз өндірісі – 35 цех; Азық-түлік өнімдерін өндіру – 25 цех; Резеңке және пластмасса бұйымдарын өңдеу – 8 цех; Тігін өндірісі – 5 цех; Электротехникалық өндіріс – 5 цех; Дәрі-дәрмек өндіретін – 1 өндіріс орны; Ауылшаруашылық жабдықтарын жасайтын – 8 цех; Қағаз өңдейтін – 1 цех іске қосылатын болады. Өндірістік жобалардың қарқынды дамуы Сауран ауданының индустриалдық әлеуетін өсіріп, өңірдегі экономикалық белсенділікті арттыруға және жаңа жұмыс орындарын ашуға кең мүмкіндік беруде. Негізі облыс бойынша жалпы 21 шағын өндірістік алаңдары құрылған. Бүгінгі таңда, 192 ғимараттың құрылысы қарқынды жүргізілуде.

Айта кетейік, Түркістан қаласында өткен халықаралық «TURKISTAN INVESTMENT AND TOURISM FORUM – 2025» форумында жалпы құны 432,2 млрд теңге болатын 7 маңызды меморандум бекітілген болатын. Оның бірі Сауран ауданында іске асатын 16 млрд теңгелік агроөнеркәсіптік жоба. Жоба аясында шетелдік «Xiang Hopi i Ma Aerial Machinery» компаниясымен екіжақты меморандумға қол қойылды. Бұл жобаның Сауран ауданында жүзеге асырылуы – ауыл шаруашылығы саласын технологиялық жаңғыртуға, жаңа өндіріс орындарын ашуға, заманауи агротехникалық шешімдер енгізуге мүмкіндік беріп отыр. Компания – топырақ өңдеу, егін жинау және агроөндірістік процестерді автоматтандыруға арналған жоғары технологиялы ауыл шаруашылығы техникасын өндіруге маманданған. Олардың өнімдері тек Қазақстанда ғана емес, сонымен қатар көрші елдерге де экспортталады. Енді алдағы уақытта, Сауран ауданы инвесторлармен серіктестікті нығайтып, ауыл шаруашылығы саласын технологиялық тұрғыда жаңғыртуға дайын.

Жалпы облыста 2025-2028 жылдар аралығында 111 инвестжобалар пулы қалыптасқан. Жоба толық іске асқан жағдайда 23 915 жаңа жұмыс орнын ашу көзделген. Биыл 58 инвестициялық жоба қолға алынып, нәтижесінде 8 250 тұрақты жұмыс орны ашылады. Сонымен қатар биыл 10 айдың қорытындысымен облыстың капиталына 1 178,4 млрд. теңге көлемінде инвестиция тартылыпты. Облысқа 2025 жылға 475 млн. АҚШ доллары көлемінде тікелей шетелдік инвестициялар тарту индикаторы бекітілген. II тоқсанның қорытындысымен тікелей шетелдік инвестициялар көлемі 543,5 млн. АҚШ долларын құрап, жылдық жоспар артығымен орындалған.

Айта кетейік, Түркістан облысының әкімдігі жыл басынан бері 90-нан астам шетелдік компаниямен кездесулер өткізіп, Қытай, Иран және Өзбекстан елдеріне ресми сапарлар ұйымдастырды. Нәтижесінде арнайы аймақтарда белсенді қоспалар мен дәрумендер өндірісі, кеңселік қағаз өндірісі, сэндвич-панельдер мен еден жабындарын өндіру, тамшылатып суару жүйелерін енгізу, балыққа арналған құрама жем өндіру және өсімдік майын өндіру бойынша ауқымды жобалардың тізімі айқындалды. Сонымен қатар, энергетика саласына да ірі инвестициялық жобалар бағытталуда. Күн электр станциясы сияқты жасыл энергетика нысандарының салынуы – өңірдің энергетикалық қауіпсіздігін нығайтып қана қоймай, экологиялық тұрғыдан таза әрі тұрақты даму мүмкіндігін береді. Бұл – болашақ ұрпақ үшін жасалған маңызды қадам.

« – Түркістан – еліміздегі халық тығыз орналасқан облыс. Өңірде еңбекке қабілетті жастағы тұрғындар үлесі 33,7% деңгейінде, бұл Түркістан облысының кадрлық әлеуетін күшейтіп, инвесторлар үшін тұрақты еңбек ресурстарын қамтамасыз етеді. Қытай мен Еуропа арасында тасымалданатын жүктің 85 пайызы Түркістан облысынан өтетін «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзит дәлізі арқылы тасымалданады. Бұл дәліз әлемдік нарыққа шығудың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Сонымен қатар, Қытайдағы Ляньюньган портындағы қазақ-қытай логистикалық терминалы және Сианьдағы құрғақ порт сияқты бірлескен жобалар біздің транзиттік әлеуетімізді одан әрі нығайта түседі. Қазіргі уақытта облыста инвесторларға дайын инфрақұрылымы бар жер учаскелерін ұсынатын индустриалды аймақтар және дайын ғимараттарды жеңілдетілген шарттармен жалдау немесе сатып алу құқығымен берілетін шағын өнеркәсіптік парктер бар. Арнайы экономикалық аймақта да инвесторларға мүмкіндік мол. Түркістан облысында инвестициялық ахуал өте жақсы. Маңызды жобаларды сүйемелдеп, толық қолдау көрсетуге дайынбыз. Мақсатымыз – өндіріс орындарын көбейту,» – деген облыстың әкімі Нұралхан Көшеров инвестиция тарту, өңір экономикасын әртараптандыру және өндіріс саласын дамыту бойынша жаңа жобалар қолға алынып, олардың кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатқанын да айтып келеді.

Сондай-ақ, өңір басшысы аудан әкімдеріне инвесторлармен кездесулер өткізіп, аймақтың мүмкіндіктерін таныстыру және жаңа жобаларды жүзеге асырып, жаңа жұмыс орындарын құру бағытында белсенді жұмыс атқаруды тапсырған болатын. Бұл бағытта Сауран ауданы жүйелі іс-шараларды атқарып жатыр. Атап айтар болсақ, аудан әкімі Мақсат Таңғатаров Қытай Халық Республикасының өнеркәсіптік жабдықтар мен тамақ өнімдерін өңдеу саласында жұмыс істейтін жетекші 9 компаниясының басшылары ресми кездесулер өткізіп, металл құю жабдықтары, бөтелке қалыптау машиналары, қуыру желілері, макарон өндірісі, сүт өңдеу, мұздатылған тағамдар, орау машиналары салаларында қызмет ететін компаниялардың жетекшілерімен келіссөздер жүргізді.

Инвестициясы дамып, әлеуеті артқан Сауран

Сауран ауданы бүгінде тек тарихи және мәдени құндылығы жоғары өңір ғана емес, сонымен бірге экономикалық тұрғыдан әлеуеті зор, болашағы жарқын инвестициялық аймақ ретінде қалыптасып келеді. Түркістан облысындағы жаңадан құрылған Сауран ауданы қысқа уақыт ішінде қарқынды дамып, инвестиция тарту бағытында айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді. Ауданның инфрақұрылымдық мүмкіндіктері кеңейіп, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, энергетика және кәсіпкерлік салаларында жаңа жобалар жүзеге асуда. Бұл өз кезегінде өңір экономикасын жандандырып, халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға үлкен серпін беруде.

Соңғы жылдары ауданға қомақты көлемде инвестиция тартылып, бірнеше ірі жобалар іске қосылды. Атап айтқанда, құс шаруашылығы, мал және егін шаруашылығы бағытында жаңа өндірістер дамып, агроөнеркәсіп кешені заманауи технологиялармен жабдықталуда. Сауран аумағында құс етін өндіретін жоғары қуатты ферма құрылысы қолға алынып, ішкі нарықты қамтамасыз етуге және экспорттық мүмкіндік қалыптастыруға жол ашылды.

Жобаны «Eco-Chiken» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жүзеге асырып жатыр. Жалпы құны 2,5 миллиард теңгені құрайтын бұл өндіріс орны толық қуатында жұмыс істегенде, еліміздегі құс етіне деген сұранысты өтеуге елеулі үлес қоспақ. Құс фермасының басты ерекшелігі – оның заманауи талаптарға сәйкес салынуы. Өндіріс алаңы автоматтандырылған жүйелермен қамтамасыз етіліп, құстарды күту, жем-шөп беру, санитарлық жағдайды бақылау толықтай жаңа технологиялар негізінде жүзеге асырылған. Мұндай мүмкіндік жоғары сапалы өнім шығаруға, шығынды азайтуға және еңбек өнімділігін арттыруға жол ашады. Жоба толық іске қосылған кезде аудан тұрғындары үшін жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті халықтың табыс көзі артады. Сонымен бірге, Сауран ауданында өндірілетін құс еті өңірдің ішкі қажеттілігін қамтамасыз етіп қана қоймай, облыс және республика деңгейінде нарыққа шығаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, болашақта көрші мемлекеттерге де экспортталмақ. Экспорттық бағытта Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Ауғанстан елдерінің нарығына шығу жоспарланып отыр. Бұл – өңірлік азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуда маңызды қадам. Жоба аясында шамамен 150-200 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылады. Бұл – Шаға және оған жақын маңдағы елді мекен тұрғындары үшін жаңа табыс көзі.

Сонымен қатар, құс шаруашылығы саласына салынған инвестиция аудандағы кәсіпкерліктің дамуына, ауыл шаруашылығын әртараптандыруға және инвестициялық климаттың жақсаруына оң әсерін тигізуде. Мұндай өндіріс орындарының ашылуы инфрақұрылымның дамуына, қосымша сервистік қызметтердің қалыптасуына және экономиканың тұрақты өсіміне ықпал етеді. Сауран ауданындағы құс фермасы – тек бір кәсіпорын ғана емес, өңірдің болашағына салынған маңызды инвестиция. Ол ауданның экономикалық қуатын арттырып, әлеуметтік жағдайды жақсартуға, сапалы отандық өнім өндіруге зор мүмкіндік беретін стратегиялық жоба ретінде бағаланады.

Сонымен қатар, Сауранда өндірістік және кәсіпкерлік инфрақұрылым да қарқынды дамып келеді. Ауданда шағын индустриалды аймақтар мен өндірістік парктер құрылып, кәсіпкерлерге қолайлы жағдай жасалуда. Инженерлік инфрақұрылым тартылып, заманауи кәсіпорындар ашуға мүмкіндік берілуі – Сауранды инвестиция үшін тартымды аймаққа айналдырып отыр. Бұл жобалар жергілікті бизнестің дамуына жол ашып қана қоймай, аудан экономикасын әртараптандыруға ықпал етуде.

Түркістан маңында отандық өндірісті дамыту және қайта өңдеуді қолдау мақсатында 100 гектар аумақта «Шағын өнеркәсіптік парк» жобасы іске асырылып жатыр. Жоба аясында 152 ғимарат салып, 6040 жұмыс орнын құру жоспарланған. Жобаның І кезеңінде 40 ғимарат салынып, 32 жоба қосылды. 1 220 жұмыс орны ашылды.

Өндірістік парк аумағында жиһаз, жаңбырлатып суғару, сусын, мұздатқыш және құрылыс заттарын шығаратын зауыттар ашылған. Отандық өндірісті дамыту есебінен 27 млрд теңгеге импорттық тауарларды алмастыруға қол жеткізілді. Алдағы уақытта бейнекамера, медициналық жиhаз, тұрмыстық химиялық бұйымдармен елімізді қамтамасыз етуге және экспортқа шығаруға мүмкіндік болады. Шағын өндірістік алаңдарды дамыту үшін жергілікті кәсіпкерлер белсенді атсалысып келеді. Әрбір аудан мен қалада, халық тығыз орналасқан ауыл округтерінде өндірістік алаңдарын құрып, кәсіпорындар мен зауыттар ашу жұмыстары да басталып кетті.

Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің тапсырмасына сәйкес, өндіріс орындарын ашу, инвестиция тарту бағытында жүйелі жұмыстар атқарылуда. Осы жұмыстар нәтижесінде Сауран ауданында жеке инвестиция есебінен 55 гектар аумақта 5 шағын өндірістік алаң құрылды. Мұнда 30 млрд теңгеге 115 жобаны іске асырып, 1 124 жұмыс орнын құру жоспарланған. Бүгінгі таңда «Қарашық», «Иассы», «Шорнақ», «Үшқайық» және «Жүйнек» өндірістік алаңдарында 37 ғимараттың құрылысы жүргізіліп, нақты жұмыстар атқарылып жатыр.