Созақ ауданындағы тарихи мұра объектілері – рухани қазына.

Созақ ауданы – Қазақстан тарихында айрықша орны бар, көне өркениет пен ұлттық мемлекеттілік дәстүрі терең сақталған қасиетті өлке. Бұл өңір ежелден саяси, мәдени және рухани орталықтардың бірі болған. Созақ жерінде орналасқан тарихи мұра объектілері – халқымыздың бай тарихы мен рухани құндылықтарының жарқын куәсі. Созақ ауданы аумағында республикалық және жергілікті маңызы бар тарихи-мәдени ескерткіштер көптеп кездеседі. Олардың басым бөлігі орта ғасырлардағы қалашықтар, кесенелер, қорымдар, мешіттер мен сәулет нысандары болып табылады.

Ауданның ең маңызды тарихи нысандарының бірі – Созақ қалашығы. Бұл көне қала XV–XVIII ғасырларда Қазақ хандығының маңызды саяси орталығы болған. Тарихи деректерге сүйенсек, Созақ қаласы Қазақ хандығының астанасы қызметін атқарған кезеңдер де болған. Мұнда хандыққа қатысты маңызды шешімдер қабылданып, ел тағдырына қатысты істер шешілген.

Сонымен қатар, Созақ ауданында ортағасырлық қорғандар мен қалашықтар көптеп сақталған. Олар Ұлы Жібек жолы бойындағы сауда, мәдени және рухани байланыстардың дамығанын дәлелдейді. Бұл қалашықтар археологиялық тұрғыдан аса құнды және ғылыми зерттеулер үшін маңызды нысандар болып саналады. Созақ жеріндегі ерекше құрметке ие тарихи-рухани мұралардың бірі – Әулиелер мен әулие қорымдары. Бұл нысандар халқымыздың діни дүниетанымы мен рухани өмірінен сыр шертеді. Әулие орындар ғасырлар бойы халықтың тағзым ететін, тәрбие мен руханияттың символына айналған қасиетті мекендер болып келеді.

Ауданда сондай-ақ кесенелер мен көне мешіт орындары сақталған. Бұл ескерткіштер қазақ халқының ислам дінін қабылдағаннан кейінгі рухани дамуын, сәулет өнері мен діни мәдениетінің қалыптасуын көрсетеді. Кесенелердің архитектуралық ерекшеліктері ұлттық құрылыс өнерінің жоғары деңгейде дамығанын аңғартады. Созақ ауданындағы тарихи мұра объектілері – тек өткеннің естелігі ғана емес, ұлттық бірегейлікті қалыптастыратын маңызды рухани қазына. Олар жас ұрпақты отансүйгіштікке, тарихты құрметтеуге тәрбиелейді және туған жерге деген мақтаныш сезімін арттырады.

Бүгінгі таңда бұл тарихи нысандарды сақтау, қорғау және келер ұрпаққа жеткізу – мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті. Созақ ауданында тарихи-мәдени мұраларды насихаттау, зерттеу және қорғау бағытында бірқатар жұмыстар атқарылып келеді. Созақ ауданындағы тарихи мұра объектілері – қазақ халқының мемлекеттілігі, руханияты мен мәдени дамуының айқын айғағы. Бұл қасиетті орындар өткен мен бүгінді жалғап, болашаққа бағыт беретін ұлттық құндылықтарымыздың ажырамас бөлігі болып табылады

Сонымен қатар Ақсүмбе қалашығы – Созақ ауданындағы көне қорғаныс нысандарының бірі. Ақсүмбе бекінісі орта ғасырларда әскери-стратегиялық маңызға ие болып, аймақты қорғау қызметін атқарған. Қалашық атауы тарихи жазбаларда жиі кездеседі.

Одан бөлек Баба Түкті Шашты Әзіз кесенесі де ең танымал рухани-тарихи нысандардың бірі болып саналады. Бұл кесене түркі дүниесінде кеңінен танылған әулие Баба Түкті Шашты Әзізге арналған. Ғасырлар бойы халық тағзым етіп келген қасиетті орын рухани тәрбиенің символына айналған.

Ал, Қарабура әулие кесенесі – Созақ өңіріндегі тағы бір қасиетті мекен. Қарабура әулие – ел арасында құрметке ие тұлға. Кесене маңына зиярат етушілер көп келеді, бұл орын халықтың діни-рухани дүниетанымын айқындайды.

Созақ мешіті орындары мен көне қорымдар – аудан аумағында ислам мәдениетінің дамуын көрсететін бірқатар көне мешіт орындары мен тарихи қорымдар сақталған. Бұл нысандар қазақ халқының рухани тарихынан сыр шертеді.

Созақ ауданындағы тарихи мұра нысандары – тек сәулет немесе археологиялық ескерткіштер ғана емес, ұлттық тарихтың, мемлекеттілік дәстүрдің және рухани сабақтастықтың негізі. Бұл қасиетті орындар жас ұрпақты отансүйгіштікке, тарихты құрметтеуге тәрбиелейді. Бүгінгі таңда аталған тарихи нысандарды сақтау, қорғау және насихаттау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Олар – өткен мен бүгінді жалғап, болашаққа бағдар беретін баға жетпес ұлттық қазына.

Студенттер Ақсу–Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығында кәсіби тәжірибеден өтті

Ақсу–Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығында студенттер үшін ұйымдастырылған кәсіби тәжірибе жұмыстары табысты өтті. Бұл тәжірибе жас мамандардың теориялық білімдерін нақты табиғи ортада қолданып, кәсіби дағдыларын қалыптастыруға үлкен мүмкіндік берді. Нақтырақ айтар болсақ, Түлкібас агробизнес және саяхат колледжінің  «Қонақ үй» мамандығы бойынша 2-курс топ студенттері бөлімше қызметінің бағыты бойынша бизнес-жоспар құру мен оны орындау дағдыларын қалыптастыру және экологиялық туризмнің басымдылықтарымен танысу мақсатында тәжірбие алмасты.

Қазақстандағы ең көне қорықтардың бірі саналатын Ақсу–Жабағылы табиғи байлығы мол, биологиялық алуантүрлілігі жоғары аймақ. Осындай құнды табиғи мекенде тәжірибеден өту студенттер үшін ерекше мектеп болды. Қорық қызметкерлері жастарға қорықтың құрылу тарихы, қорғалатын аумақтың ерекшелігі, ондағы жануарлар мен өсімдіктер әлемі туралы кеңінен түсіндіріп, ғылыми-танымдық ақпараттармен бөлісті.

Тәжірибе барысында студенттер табиғатты қорғау жұмыстарына қатысып, экожүйенің сақталу маңызын түсінді. Өсімдіктер мен жануарлар дүниесін бақылау, дерек жинау, талдау жасау әдістерін де меңгерді. Сондай-ақ, ғылыми-зерттеу бағытындағы бастапқы жұмыстарды тәжірибеде көріп, практикалық дағдыларын арттырып, экологиялық мәдениет пен табиғатқа жауапкершілікпен қарау дағдысын нығайтты.

Сонымен қатар жастар қорықтың ерекше қорғалатын аумақ ретіндегі мәртебесімен, табиғатты қорғау жөніндегі заң талаптарымен танысты. Әсіресе қызыл кітапқа енген сирек жануарлар мен өсімдіктерді сақтау мәселесінің маңызына ерекше көңіл бөлінді. Табиғат аясында жүргізілген тәжірибелік сабақтар студенттердің қызығушылығын арттырып, таңдаған мамандықтарына деген сенімін күшейтті.

Сондай-ақ студенттер экотуризм саласында бизнес–жоспар жасау және  табысты жобаның негізгі қадамдарын меңгеру бойынша да дәрістер алды. Табиғатты сақтай отырып, туристерге сапалы демалыс ұсыну – қазіргі заман талабы. Бұл сала бір жағынан табыс әкелсе, екінші жағынан табиғи ресурстарды тиімді пайдаланып, экологиялық мәдениетті нығайтуға үлкен үлес қосады. Сондықтан болашақ мамандарға экотуризм саласында кәсіп ашамын деген кәсіпкерлер үшін ең бірінші қажет құжат – нақты әрі жүйелі бизнес–жоспар екені айтылды.

«- Бизнес–жоспар – кез келген жобаның жол картасы. Ол кәсіптің мақсаттарын айқындап, қаржылық есеп жүргізуге, тәуекелдерді анықтауға және жобаның тұрақты дамуына мүмкіндік береді. Экотуризм саласында бизнес–жоспар, бұл табиғи аумақтарды тиімді пайдалануды жоспарлау және инфрақұрылымды дұрыс орналастыру. Туристік ағынды болжау мен экологиялық талаптарды сақтау және инвесторлар мен мемлекеттік қолдауды игере білу де маңызды. Экотуризм бойынша бизнес–жоспар жасаудың алғашқы қадамы – нарықты зерттеу. Ол үшін бірінші аймақтағы экотуризм нысандарын талдау қажет және оған келушілер санын білу маңызды. Сондай-ақ бәсекелестікті ұмытпаған жөн.  Жалпы келушілерді не қызықтырады деген сауал арқылы туристердің қажеттілігін анықтау, ішкі және сыртқы туризмнің сұранысын бағалау қажет.

Экотуризм бизнесі әртүрлі бағытта дамуы мүмкін. Бизнес–жоспарда жоба форматы анық көрсетілуі керек. Мысалы: экологиялық демалыс базасы; эко–лагерь, глэмпинг немесе этноауыл; тау–серуен бағыты; ұлттық парк аумағындағы экскурсиялық қызмет; экологиялық білім беру орталығы болуы мүмкін. Экобизнес үшін ең маңызды фактор – табиғи орта. Сондықтан жер таңдағанда табиғи объектілердің тартымдылығы мен қолжетімділік айқындап алыңыздар.Сонымен қатар бұл бағытта кәсіп бастау үшін табиғатты қорғау нормаларын қатаң сақтау қажет. Бұл талаптарды сақтау – жобаның заңдылығы мен тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Экотуризмдегі табыстың негізгі бөлігі турист санымен байланысты. Сондықтан маркетингтік жоспар міндетті түрде болуы керек.Экотуризм саласында бизнес–жоспар құру жауапкершілікті, кәсіби талдау мен жүйелі жоспарлауды талап етеді. Бұл бағыт – болашақтың экономикасы. Табиғатты қорғап, халыққа пайдалы, экологияны сақтайтын бизнес жүргізу – бүгінгі уақыт талабы.» – деді дәріс берушілер.

 

Негізі практика – студенттердің теориялық білімін нақты өмірмен ұштастыратын маңызды кезең. Өндірістік және оқу тәжірибесі барысында студенттер алған білімдерін іс жүзінде қолданып, өз мамандығының жауапкершілігін терең түсінді.Сонымен қатар ұжыммен жұмыс істеу, уақытты тиімді пайдалану, тапсырманы дер кезінде орындау, жауапкершілік пен тәртіп сияқты маңызды қабілеттерді дамытты. Бұл бастама студенттердің тәжірибе жинақтауына, кәсіби шеберлігін арттыруына, болашақ маман ретінде қалыптасуына үлкен ықпал етті. Ең бастысы – олар өз саласына деген қызығушылығын күшейтіп, таңдаған мамандықтарына деген сенімін нығайтты.

Ақсу–Жабағылы қорығында өткен бұл кәсіби тәжірибе студенттердің білімін толықтырып қана қоймай, олардың ой-өрісін кеңейтті, табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттырды. Мұндай мүмкіндік болашақ мамандардың білікті, білімді және экологиялық жауапкершілігі жоғары азамат болып қалыптасуына үлкен серпін берері сөзсіз.

Отырар ауданы – қоғамдық келісімнің берік үлгісі қалыптасқан қасиетті өңір.

Отырар ауданы – тарих пен тағылым тоғысқан, ел бірлігі мен қоғамдық келісімнің берік үлгісі қалыптасқан қасиетті өңір. Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан бұл өлке ежелден түрлі мәдениеттер мен өркениеттердің тоғысқан мекені ретінде танылған. Сондықтан Отырар жерінде бейбіт өмір сүру, татулық пен өзара түсіністік – ғасырлар бойы қалыптасқан өмір салтына айналған. Бүгінгі таңда Отырар ауданының халқы бір мақсатқа жұмылған, ортақ жауапкершілікті терең сезінетін ынтымақты қауым болып отыр. Ауданда әртүрлі этнос өкілдері өмір сүріп, барлығы бір шаңырақтың астындағыдай тату-тәтті тіршілік етуде. Ұлтына, тіліне, дініне қарамастан, барша тұрғынды біріктіретін ортақ құндылықтар бар. Олар – туған жерге деген сүйіспеншілік, еңбекқорлық, бейбіт өмірге ұмтылыс және болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік.

Отырар ауданындағы бірлік пен ынтымақтың негізінде қазақ халқының дәстүрлі құндылықтары жатыр. Үлкенге құрмет, кішіге ізет, қонақжайлық пен кеңпейілділік – аудан халқының күнделікті өмірінен айқын көрініс табады. Бұл құндылықтар өзге этнос өкілдерімен өзара үйлесім тауып, ортақ қоғамдық мәдениетті қалыптастырған. Ауданда қоғамдық келісім мен татулықты нығайтуда мәдени-рухани іс-шаралардың маңызы ерекше. Мемлекеттік және ұлттық мерекелер, мәдени фестивальдер, концерттер, көрмелер мен спорттық жарыстар халықты ортақ алаңға жинап, достық пен ынтымақты бекемдей түседі. Мұндай шаралар адамдар арасындағы сенімді арттырып, өзара түсіністікті нығайтады. Сонымен қатар, Отырар ауданында бірлік пен ынтымақты сақтауда қоғамдық институттардың рөлі зор.

Қазақстан халқы Ассамблеясының қағидаттары, қоғамдық кеңестер, ақсақалдар мен аналар кеңестерінің өнегелі қызметі қоғамдағы тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған. Ақсақалдардың ақылы мен өмірлік тәжірибесі, аналардың тәрбиелік өнегесі – жас ұрпақты адамгершілікке, елжандылыққа тәрбиелеудің берік негізі. Бірлік пен ынтымақ еңбек саласында да айқын көрініс табады. Ауыл шаруашылығы, білім беру, мәдениет, денсаулық сақтау, әлеуметтік салада әртүрлі ұлт өкілдері иық тірестіре еңбек етіп, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлестерін қосуда. Ортақ еңбек – ортақ жауапкершілік пен өзара сенімді қалыптастырып, қоғамды одан әрі біріктіре түседі.

Отырар ауданындағы бейбітшілік пен келісім – тек бүгінгі күннің жетістігі емес, бұл – болашаққа бағытталған берік негіз. Тұрақтылық пен татулық сақталған жерде даму болады, ал даму бар жерде халықтың тұрмыс сапасы артады. Сондықтан аудан тұрғындары үшін бірлік пен ынтымақ – ең қастерлі құндылықтардың бірі. Биыл Отырар ауданы өзінің құрылғанына 90 жыл толуын зор қуанышпен атап өтті. Бұл – аудан тарихындағы маңызды белес, өткенге тағзым жасап, бүгінгі жетістіктерді саралап, болашаққа нық қадам жасауға мүмкіндік беретін мерейлі кезең. Тоқсан жыл – бір ғана уақыт өлшемі емес, бұл – қажырлы еңбекке, елдікке, бірлік пен ынтымаққа толы шежірелі тарих.

Отырар ауданы – сан ғасырлық өркениет ошағының мұрагері. Тарихи Отырар қаласының рухани жалғасы болып табылатын аудан өткен 90 жыл ішінде талай сындарлы кезеңдерді бастан өткеріп, бүгінгі күнге дейін дамудың даңғыл жолына түсті. Осы уақыт аралығында ауданның әлеуметтік-экономикалық, мәдени және рухани өмірінде айтарлықтай өзгерістер орын алды. Мұның барлығы – ел бірлігінің, халық ынтымағының жемісі. Отырар ауданының басты байлығы – оның берекелі бірлігі мен татулығы. Ауданда түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп келеді. Ұлтына, тіліне, дініне қарамастан, барша тұрғынды ортақ мақсат – туған жерді дамыту, елдің тыныштығын сақтау біріктіреді. Бұл – Қазақстандағы ұлтаралық келісім саясатының нақты көрінісі.

90 жылдық мерейтой – тек мереке ғана емес, бірлік пен ынтымақты тағы бір мәрте айқындаған тағылымды кезең болды. Мерейтой аясында ұйымдастырылған мәдени-рухани, ғылыми-танымдық және спорттық іс-шаралар аудан халқын ортақ қуанышқа ұйыстырып, елдік рухты асқақтатты. Ұрпақтар сабақтастығы, үлкенге құрмет, кішіге ізет секілді ұлттық құндылықтар кеңінен дәріптелді. Отырардағы бірлік пен ынтымақтың негізінде қазақ халқының дәстүрлі құндылықтары жатыр. Қонақжайлық, кеңпейілділік, сабырлылық пен татулық – аудан халқының өмір салтына айналған. Бұл құндылықтар өзге этнос өкілдерімен өзара үйлесім тауып, ортақ қоғамдық мәдениетті қалыптастырды.

Ауданның дамуына әр салада еңбек етіп жүрген азаматтардың үлесі зор. Ауыл шаруашылығы, білім беру, мәдениет, денсаулық сақтау салаларында қызмет ететін жандар ұлтқа бөлінбей, бір мақсат жолында еңбек етуде. Ортақ еңбек – ортақ жауапкершілікті қалыптастырып, қоғамды одан әрі ұйыстыра түседі. «Бірлік бар жерде – береке, ынтымақ бар жерде – ырыс» деген халық даналығы Отырар жұртының өмірлік ұстанымына айналған.

@Айдар Сейдазым – Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері, Қазақстан Жазушылар Одағының Түркістан облысындағы өкілі, Ақын

ТҮРКІСТАНДЫҚ КЕЛЕШЕК МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ АРҚЫЛЫ КИІМ БӨЛШЕКТЕРІНІҢ 3D МОДЕЛІН ӘЗІРЛЕЙДІ

Қазіргі заманғы білім беру үдерісінде цифрлық технологияларды тиімді қолдану оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттырумен қатар, нақты өндірістік дағдыларды қалыптастыруға мүмкіндік береді. Осы мақсатта № 34 жалпы білім беретін мектебінде AI көмегімен 3D модельдеу және тігін шеберханасымен интеграцияланған жаңа оқу жобасы іске қосылды.

Жоба аясында оқушылар жасанды интеллектті пайдаланып киім бөлшектерінің 3D моделін әзірлейді. Арнайы бағдарламалар арқылы дайындалған сандық макеттер 3D принтерге жіберіліп, одан лекалолар мен трафареттер басып шығарылады. Бұл әдіс дәстүрлі лекало дайындау процесін жеңілдетіп қана қоймай, оны әлдеқайда дәл әрі тиімді етеді.



Алынған 3D трафареттер көркем еңбек сабағында үлгі ретінде қолданылады, оқушылар бұйымның құрылымын, пішімін және өлшемдік пропорцияларын тереңірек түсінеді. Кейін осы трафареттер тігін шеберханасына жіберіліп, оқушылар нақты матадан дайын бұйымдарды тігуге кіріседі.
Жоба мақсаты – цифрлық технологияларды тәжірибелік оқытумен байланыстыра отырып, оқушылардың дизайнерлік ойлауын, инженерлік дағдыларын және тігін ісіне қызығушылығын арттыру. Сонымен қатар, бұл тәсіл оқушыларды заманауи өндіріс стандарттарымен таныстырып, болашақ мамандықтарын саналы таңдауға ықпал етеді.

Бұл бастама болашақта мектептің STEAM бағытындағы мүмкіндіктерін кеңейтіп, оқушыларды жаңа технологиялармен жұмыс істеуге ынталандыратынына сенім мол.

«Үздік филиал» Шымкентте

Елордада «AMANAT» партиясының «ЖастарРухы» жастар қанаты үздік волонтерлер мен белсенділерді марапаттады. «Рухтастар» республикалық жастар сыйлығы қоғамдыққызметте белсенділік танытып, жастар саясатыныңдамуына қосқан үлесі үшін жыл сайынтабысталады. «Жастар Рухы» жастар қанатыныңШымкент қалалық филиалы республикалық«Рухтастар» жастар сыйлығында «Үздік филиал»атанды.

Бұдан бөлек «Жастар Рухы» қолдаушысыноминациясын талантты жастардың бастамаларына қолдау көрсетіп жүрген спортшы, аралас жекпе-жек (ММА) шебері Арман Оспанов марапатталды.

Сондай-ақ «Белсенді рухтас» номинациясыбойынша Шымкент қаласының белсенді жасы Тұрсынбек Жанерке Нұржанқызы марапатталды.

Белгілі болғандай, «AMANAT» партиясы «ЖастарРухы» жастар қанатының кезектен тыс VI съезіндеҚазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевжастар үшін үш маңызды басымдықты атап өттібілімге ұмтылу, еңбекқорлық және патриотизм.

Сол съезде жастар қанатын трансформациялаубағдарламасы қабылданған болатын. Мемлекетбасшысының реформалар курсын қолдаумақсатында жастарды қоғамдық қызметкеынталандыру және оларды біріктіру үшін «ЖастарРухы» жастар қанаты бес жылдан бері «Рухтастар» сыйлығын ұйымдастырып келеді.

Биыл Жастар Рухы жастар қанатының Шымкент қалалық филиалы 300ден астам іс-шара ұйымдастырды. Спорттық және шығармашылық іс-шаралар, ғылыми және дебаттық турнирлер,Жұмысшы мамандықтар жылына орай республикалық деңгейде 2 ауқымды форум өткізілді. Биыл жастарды әскери-патриоттықтәрбиелеуге ерекше көңіл бөлінді. Жастардыжұмыспен қамту мақсатында «Жастарға жұмысатты ауқымды жәрмеңке өткізілді және басқа да көптеген шаралар жүзеге асырылды.

«Жастар Рухы» Жастар қанатыбілімге ұмтылған, еңбекқор, елі мен жерін сүйетін, Отанына адал 100 мыңнан астам патриот жастардың басынбіріктіретін жастар ұйымы. Жастар қанаты құрылукезеңінде еріктілер қозғалысынан бастап ірі жастарұйымына дейін қалыптасу жолынан өтті. «ЖастарРухы» мемлекеттің жастар қозғалысындағы негізгікүшке айналды. Ұйым елдің мемлекеттік жастарсаясатын қалыптастырудың бастауында болып, оның дамуына өзіндік ықпалын көрсетті.

ТҮРКІСТАН: «ЖАСЫЛ АЙМАҚТАҒЫ» ЖҰМЫСТАР ҚАДАҒАЛАНДЫ

Түркістан қаласының айналасында құрылған «Жасыл белдеу» аймағы жыл санап ұлғайып келеді. Жалпы көлемі 29 мың гектарды құрайтын аумақта қазіргі таңда 18 071 гектар жерге түрлі жапырақты ағаштар отырғызылған.

Осы орайда облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Ғалымжан Төлепов күзгі ағаш отырғызу жұмыстарының қорытындысымен танысып, егілген көшеттердің жағдайын тексерді.

Сонымен қатар басқарма басшысы мекеменің материалдық-техникалық жабдықталуы, тұқымбақтың қазіргі жағдайы мен көктемгі көшет отырғызу науқанына дайындық жұмыстарын пысықтады.

Ғалымжан Әнуарұлы «Жасыл белдеуді» дамыту, көгалдандыру және абаттандыру жұмыстарын жүйелі әрі сапалы жүргізу қажеттігін атап өтті.

«Заң мен Тәртіп» қағидатындағы дін саласына қатысты ақпараттар берілді.

Отырар ауданында діни тұтақтылықты сақтау және терроризм мен экстремизмнің алдын алу мақсатында маңызды кездесулер мен жиындар ұйымдастырылып тұрады. Бұл бағыттағы ақпараттық түсіндіру жұмыстары аудандағы А.Дәрібаев және Көкмардан жалпы білім беретін мектептерінде жалғасын тапты. Іс-шараға Түркістан облысы Дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің теолог маманы Қайсар Мырзабай және Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысты. Кездесуде «Заң мен Тәртіп» қағидатын ілгерілетуге бағытталған дін саласына қатысты ақпарат беріліп, заң үстемдігі мен қоғамдық тәртіпті сақтау – ел тұрақтылығы мен азаматтардың қауіпсіздігінің басты кепілі екендігі айтылды.

Қазақстан Республикасы – зайырлы мемлекет. Бұл дегеніміз – мемлекет пен діннің бөлінгендігі, әр азаматтың ар-ождан және діни сенім бостандығына кепілдік берілуі. Сонымен қатар зайырлылық дінді жоққа шығару емес, керісінше, діни сенімді заң аясында жүзеге асыруды білдіреді. Осы тұрғыда «Заң мен Тәртіп» қағидаты дін саласында ерекше рөл атқарады. «Заң мен Тәртіп» қағидаты ең алдымен заң талаптарын бұлжытпай орындау және қоғамдағы ортақ тәртіпті сақтау ұстанымына негізделген. Дін саласында бұл қағидат діни қызметтің тек қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүргізілуін талап етеді. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, барлық діни бірлестіктер міндетті түрде мемлекеттік тіркеуден өтуі тиіс. Тіркелмеген діни қызметке, заңсыз уағыз айтуға немесе белгісіз діни ағымдарды насихаттауға жол берілмейді.

« – Жалпы еліміздегі негізгі заң талаптары ешбір дінді шектеу мақсатында емес, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, діни алауыздықтың алдын алу және қоғамда тұрақтылықты сақтау үшін енгізілген. Өйткені заңсыз діни қызмет көбіне экстремистік және радикалды идеялардың таралуына жол ашады. «Заң мен Тәртіп» қағидатының тағы бір маңызды бағыты – діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу. Экстремизм – діннің шынайы мазмұнын бұрмалап, оны зорлық-зомбылыққа, төзімсіздікке және заңсыз әрекеттерге пайдаланатын қауіпті құбылыс. Мұндай идеологиялар қоғамда алауыздық тудырып, мемлекет қауіпсіздігіне тікелей қауіп келтіреді. Экстремистік ағымдар көбіне жастарды нысанаға алады. Интернет пен әлеуметтік желілер арқылы таралатын жалған діни ақпараттар, эмоцияға әсер ететін бейнероликтер мен жалған уағыздар жастарды адастыруы мүмкін. Сондықтан «Заң мен Тәртіп» қағидаты діни мазмұндағы ақпараттың заңдылығына, сенімділігіне және қоғамға зиян келтірмеуіне баса мән береді. Сонымен қатар бұл қағидат қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау мәселесін де қамтиды. Діни сенім – жеке адамның таңдауы. Алайда ол қоғамдық орындарда заң талаптарына қайшы келмеуі және өзге азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын шектемеуі тиіс. Қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіретін кез келген әрекет заң аясында жауапкершілікке тартылады.» – дейді Түркістан облысы Дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің теолог маманы Қайсар Мырзабай.

 

Негізі, «Заң мен Тәртіп» қағидаты аясында мемлекет ұлттық және дәстүрлі рухани құндылықтарды қорғауға ерекше көңіл бөледі. Қазақ халқының рухани дүниетанымында дін мен дәстүр бір-бірімен тығыз сабақтасқан. Дәстүрлі ислам қазақ қоғамында ешқашан қатігездікке, бөлінушілікке немесе заңға қарсы әрекеттерге шақырмаған. Керісінше, ол сабырлылыққа, төзімділікке, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуге үндеген. Ал радикалды діни ағымдар ұлттық салт-дәстүрді жоққа шығарып, ата-баба жолын теріске шығаруға тырысады. Бұл – ұлттың рухани тұтастығына қауіп төндіретін әрекет. Сондықтан «Заң мен Тәртіп» қағидаты ұлттық мәдениет пен дәстүрді сақтауға қарсы бағытталған діни идеяларға тосқауыл қоюды көздейді.

« – Маңызды бағыттардың бірі – діни сауаттылықты арттыру. Заң мен тәртіп тек тыйым салумен шектелмейді. Ол халықтың құқықтық және діни білімін арттыруды, сыни ойлау қабілетін дамытуды қамтиды. Діни сауатты адам кез келген ақпаратты саралап, күмәнді идеологияларға ермейді, заң талаптарын құрметтейді. Бұл тұрғыда отбасының, білім беру ұйымдарының және қоғамның рөлі ерекше. Жастарға дұрыс бағыт-бағдар беру, дәстүрлі құндылықтарды түсіндіру – экстремизмнің алдын алудың ең тиімді жолы.  «Заң мен Тәртіп» қағидаты дін саласында тәртіп, жауапкершілік және өзара құрмет ұғымдарымен тығыз байланысты. Әрбір азамат өз діни сенімін заң талаптарына сәйкес жүзеге асыруы тиіс. Заңды сақтау – тек міндет қана емес, қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етудің басты шарты.» – деген Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков, заң мен тәртіп үстемдік еткен қоғамда ғана бірлік, келісім және қауіпсіз болашақ қалыптасатынын атап өтті.

Жалпы елімізде дәстүрлі дін мен ұлттық құндылықтар өзара үйлесім тапқан. «Заң мен Тәртіп» қағидаты ұлттық салт-дәстүрді, мәдениетті жоққа шығаратын, қоғамды бөлшектеуге бағытталған діни ағымдарға қарсы тұруды көздейді. Бұл халықтың рухани тұтастығын сақтауға бағытталған. «Заң мен Тәртіп» қағидаты діни экстремизмге, радикалды идеологияға және зорлық-зомбылықты насихаттауға қатаң тыйым салады. Дінді желеу етіп, қоғамда араздық тудыратын, мемлекеттің тұтастығына қауіп төндіретін әрекеттер заңмен қудаланады. Бұл – ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды тетігі. Сондай-ақ, қатысушыларға діни мазмұндағы ақпаратты іздеу барысында тек қана ресми сайттар мен арнайы рұқсат етілген кітаптарды оқуға ғана болатыны ескертілді. Кездесу соңында сұрақтар қойылып, дінтанушы маман тарапынан толыққанды жауап берілді.

ОТЫРАР АУДАНЫНДА АҚПАРАТТЫҚ ТҮСІНДІРУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛДІ

Отырар ауданда дін саласындағы тұрақтылықты сақтау, ұлттық құндылықтарды насихаттау, шетелде діни білім алу қауіптілігін түсіндіру мақсатында «Діннің негізгі құндылықтары және діни экстремизмнің алдын алу» тақырыбында ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Кездесуге Түркістан облысы дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің дінтанушы маманы Қайсар Мырзабай, Отырар ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысты.

Отырар аудандық білім бөліміне қарасты Ә.Байтанаев негізгі мектебі мен Жамбыл атындағы мектеп-лицейі және Ө.Жәнібеков атындағы №4 лцей-интернатында өткен жиында жастардың дұрыс діни дүниетанымын қалыптастыру, қауіпті идеологияларды ажырата білу қабілетін күшейту және қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын дамытуға бағытталған ақпараттар айтылып, діни экстремизмнің зиянды тұстары мен қазақ халқының ұлттық құндылықтары туралы түсіндірілді.

Қазіргі жаһандану дәуірінде түрлі идеологиялар мен көзқарастар қоғамға әртүрлі жолмен әсер етуде. Солардың ішінде ең қауіпті құбылыстардың бірі – діни экстремизм. Ол діннің шынайы гуманистік мәнін бұрмалап, қоғамға іріткі салуды көздейді. Діни экстремизм адамдарды адастыру арқылы бейбіт өмірге, ұлттық тұтастыққа және мемлекеттің тұрақты дамуына елеулі қауіп төндіреді.Бұл дегеніміз белгілі бір діни ұстанымды желеу етіп, қоғамда төзімсіздік пен жеккөрушілікті тарату, өзге көзқарастағы адамдарды жоққа шығару, заңсыз және күш қолдануға негізделген әрекеттерді ақтау. Экстремистік ағымдар көбіне жастарды мақсат етіп, олардың діни білімінің таяздығын, өмірлік тәжірибесінің аздығын пайдаланады.

« – Діни экстремизмнің негізгі зиянды тұстарына мыналар жатады: қоғамда алауыздық пен жікшілдік тудырып, халық бірлігін әлсіретеді; дінді саясаттың немесе жеке мүдденің құралына айналдырады; ұлттық салт-дәстүрді, мәдениетті және тарихи сананы жоққа шығарады; отбасылық құндылықтарды бұзып, ата-ана мен бала арасындағы байланысты әлсіретеді; зорлық-зомбылықты, радикалды әрекеттерді ақтауға тырысады; заңды мойындамауға, мемлекеттік құрылымға қарсы көзқарас қалыптастырады. Экстремистік идеологияға тән тағы бір белгі – өз пікірін абсолютті ақиқат деп тану, ал өзгеше ойлайтындарды «дұшпан» немесе «адасқандар» деп қабылдау. Бұл – ислам дінінің де, жалпы адамзаттық құндылықтардың да негізгі қағидаларына қайшы. Себебі дін адамды мейірімділікке, сабырлыққа, өзара құрметке тәрбиелеуі тиіс. Ал қазақ халқының ұлттық құндылықтары – ғасырлар бойы қалыптасқан рухани-мәдени мұра. Қазақ қоғамында дін мен дәстүр бір-бірін толықтырып, үйлесім тапқан. Халқымыз ислам дінін қабылдай отырып, оны ұлттық болмыспен, салт-дәстүрмен сабақтастыра білді. Қазақ халқының басты ұлттық құндылықтарына: үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету. Ата-ананы қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау, қонақжайлық пен кеңпейілділік, сабырлылық, кешірімділік, төзімділік, ел бірлігі, жерге және Отанға адалдық, ынтымақ пен татулықты жоғары қою жатады. Дәстүрлі қазақ дүниетанымында дін ешқашан қатігездік пен бөлінушіліктің құралы болмаған. Керісінше, ол адамгершілікке, имандылыққа, адалдыққа және көркем мінезге үндеген. Қазақтың билері мен ғұламалары да дінді халықты тәрбиелеу, елді бірлікке шақыру жолында қолданған. Діни экстремизм – қазақ халқының ұлттық болмысына, рухани құндылықтарына және бейбіт өмір салтына түбегейлі қарсы құбылыс. Ұлттық құндылықтарды сақтау, дәстүрлі дінді құрметтеу және діни сауаттылықты арттыру арқылы ғана біз қоғамдағы тұрақтылықты, бірлікті және болашақ ұрпақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ете аламыз.

Расында діни экстремизм қазақ халқының осы ұлттық құндылықтарына түбегейлі қарсы. Ол ата-баба жолын жоққа шығарып, ұлттық мәдениеттен қол үзуді насихаттайды. Мұндай көзқарас ұлттың рухани тамырын әлсіретіп, қоғамның ішкі тұтастығына нұқсан келтіреді.Яғни, оның зиянын терең түсіну және оған қарсы иммунитет қалыптастыру – әрбір азаматтың ортақ міндеті. Ұлттық құндылықтарды сақтау, дәстүрлі дін мен мәдениетті құрметтеу, діни сауаттылықты арттыру арқылы ғана қоғамда бейбітшілік, тұрақтылық және келісім орнатуға болады.

Сонымен қатар, кездесу барысында қоғамдық орындарда бет-жүзді толық жабатын киімдерге тыйым салуға қатысты заңнамаға енгізілген өзгерістер туралы да баяндалды. Жиында қатысушылар тарапынан бірқатар сұрақтар қойылып, сауалдарға дінтанушы маман тарапынан нақты әрі түсінікті жауаптар берілді. Ашық пікір алмасу барысында елдің ынтымағы мен татулығын сақтау жолында әрбір азаматқа жүктелетін жауапкершілік жайында да айтылды.  Жастардың шынайылық жолында жүріп, жаман әдет-қылықтар жасамай және керіағар ұйымдардан бойын алшақ ұстау бойынша жан-жақты түсіндірілді. Аудандық ішкі саясат бөлімінің дін істері жөніндегі сектор меңгерушісі Ғалымжан Сарсеков қатысшуларға алғысын білдіріп, кездесуді қорытындылады.

ҚҰМКЕНТТЕ КІШІ ЖАБЫҚ АЛАҢ МЕН «БЕЛСЕНДІ ҰЗАҚ ӨМІР ЖӘНЕ ТЕҢ ҚОҒАМ» ОРТАЛЫҒЫ АШЫЛДЫ

Құмкент ауылында заманауи талаптарға сай салынған жабық үлгідегі кіші футбол алаңының құрылысы аяқталып, ел игілігіне ұсынылды. Жаңа спорт алаңы барлық стандарттарға сай жабдықталған. Мұнда ойыншыларға арналған киім ауыстыратын бөлмелер, жарықтандыру жүйесі, жасанды төсеніш төселген футбол алаңы, қауіпсіздік қоршаулары қарастырылған. Нысан аумағы толықтай асфальтталып, көгалдандыру жұмыстары жүргізілді.

Айта кетейік, биылғы жылы Құмкент ауылдық округінде 5 балалар ойын алаңшасы мен 1 ересектерге арналған шынығу алаңы салынды. Жыл соңына дейін округке қарасты Қызылкөл елді мекенінде 2 ойын алаңшасының құрылысы аяқталып, пайдалануға берілмек. Сонымен қатар Шу, Тасты, Жуантөбе, Жартытөбе ауылдарында да дәл осындай спорт нысандары бой көтеруде. Жақын күнде бұл нысандар да ел игілігіне табысталады.

Бұл күні тұрғындар қос бірдей қуаныштың куәсі болды. Алдымен жабық үлгідегі кіші футбол алаңының ашылу салтанаты өтіп, одан кейін «Белсенді ұзақ өмір және тең қоғам» орталығы ресми түрде есігін айқара ашты. Шараға аудан әкімі Мұхит Тұрысбеков арнайы қатысып, жаңа орталықтың жұмысымен танысты.

«Әлеуметтік қолдау бағытындағы жұмыстар аудан дамуының басым бағыттарының бірі. Жаңа орталық ардагерлердің өмір сапасын жақсартып қана қоймай, белсенді әрі мәнді өмір сүруіне жағдай жасайды. Осындағы ауыл ақсақалдары мен ақ жаулықты әжелеріміз бейнетінің зейнетін көрер шақта қажетті қызметтерді жақыннан, қолжетімді түрде ала алады. Біздің мақсатымыз аға буынға құрмет көрсетіп, тәжірибесін қоғам өмірімен байланыстыру. Сондықтан бұл орталық тек қызмет көрсететін орын емес, ауылдың бірлігі, жылылығы мен қамқорлықтың ортасына айнады деп сенеміз», — деді аудан басшысы.

Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Қабылбек Еспенбетов орталықтың әлеуметтік маңызын атап өтіп, ардагерлерге жасалған жағдайға ризашылығын білдірді. Сондай-ақ ауданның Құрметті азаматы, ауыл қариясы Серікбай Байқұтиев биыл Құмкентте атқарылған ауқымды жұмыстар үшін ауыл тұрғындары атынан алғыс айтты. Жаңа орталықта 10 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Бұл нысан зейнет жастағы ардагерлерге және 18 жастан асқан ерекше қажеттілігі бар азаматтарға арналған. Бір мезетте 30 адамға дейін қызмет көрсетуге мүмкіндік бар. Сонымен бірге Қызылкөл елді мекенінің қариялары да осы орталықтың қызметін пайдалана алады.

Орталықта тұз шахтасы, психологиялық терапия бөлмесі, дене шынықтыру залы, оқу және демалыс бөлмелері, массаж кабинеті, бильярд және шахмат ойындарына арналған орындар мен шәй ішіп, еркін демалуға арналған асүй жабдықтары қарастырылған.Жиын соңында тұрғындар жаңа орталықтың ішін аралап, көрсетілетін қызмет түрлерімен танысты және өз ризашылықтарын жеткізді.

Айта кетейік, биыл дәл осындай орталық аудан орталығынан бөлек, Созақ ауылында да ашылды. Бұл жұмыстар әлеуметтік саланың әлеуетін арттырып, ардагерлерге көрсетілетін қызметтің қолжетімділігін кеңейтіп келеді.

ТҮРКІСТАН: «ЖАСЫЛ БЕЛДЕУ» АУМАҒЫНДА КҮЗГІ ТОЛЫҚТЫРУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛУДЕ

Түркістан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Ғалымжан Төлепов жұмыс күнін жасыл аймақты аралаудан бастады. Ол жаңа әуежай бағытындағы жол бойында орналасқан «Жасыл белдеуде» ағашты күтіп-баптау, толықтыру жұмыстарының барысын тексерді. Жауапты мамандарға бірқатар нақты тапсырма берді.

Басқарма басшысы «Жасыл белдеуді» жайқалту, көшеттерді күтіп-баптау, суару жүйесін жетілдіру, табиғи тыңайтқыштарды пайдалану және жерсінген, өнімділігі жоғары ағаш түрлерін көбірек отырғызу қажеттігін баса айтып, ағаштардың қалың әрі жүйелі болып өсуі ортақ міндет екенін атап өтті. Сонымен бірге нақты өсетін ағаш түрлерін ғана егуді ескертті.

Мемлекет басшысының Жолдауында орман қорына 2 миллиард ағаш отырғызу тапсырмасына сәйкес, Түркістан облысында ауқымды жұмыстар атқарылуда. Кешенді жоспарға сәйкес, «Жасыл аймақ» КММ тарапынан 900 гектар жерге сексеуіл тұқымын себу жоспарланған. Қазіргі таңда №4 Теке орманшылығындағы (Түркістан – Шәуілдір тас жолының оң жақ беті) аталған аумақ толық дайындалып, сексеуіл тұқымын себу жұмыстары басталады.

Сонымен қатар, 2021-2023 жылдары сексеуіл тұқымынан себілген сеппелерге жалпы аумағы 2200,0 га сексеуіл тұқымынан себу арқылы толықтыру жұмыстары желтоқсан айында жүргізілу жоспарланған. Жалпы барлық орманшылықта толықтыру жұмыстары жыл соңына дейін жүргізу көзделген. Бұл бағыттағы жұмыстар бақылауда болады.