Қазығұртта композитор Латиф Хамидидің 120 жылдығына орай «Қазақ музыка өнерінің тұлғасы» атты сазды кеш өтті

Қазығұрт ауданы мәдениет сарайы МКҚК-ға қарасты Тұрбат ауылдық клубында қазақ музыка өнерінің көрнекті өкілі, композитор Латиф Хамидидің 120 жылдығына орай «Қазақ музыка өнерінің тұлғасы» атты сазды кеш жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Сазды кеш барысында қазақ музыка өнерінің дамуына өлшеусіз үлес қосқан көрнекті композитордың өмірі мен шығармашылық жолы кеңінен насихатталып, оның ұлттық өнердегі өзіндік орны мен мол мұрасы туралы құнды мәліметтер ұсынылды. Кеш барысында көрермендерге әсем әндер тарту етіліп, ұлттық өнердің қадір-қасиеті дәріптелді. Әуезді әндер арқылы Латиф Хамидидің шығармашылық мұрасы көпшілікке кеңінен таныстырылды. Іс-шараның басты мақсаты – жас ұрпақтың ұлттық музыкаға деген қызығушылығын арттыру, халқымыздың мәдени мұрасын ұлықтау, өнерге деген құрметті қалыптастыру және Латиф Хамидидің шығармашылық жолын кеңінен таныстыру.

Қазақтың кәсіби музыка өнерінің қалыптасып, өркендеу тарихында өзіндік қолтаңбасымен өшпес із қалдырған тұлғалардың бірі – Латиф Хамиди. Ол композитор ғана емес, педагог, дирижер, музыка зерттеушісі, халық әндерін жинаушы әрі өнердің дамуына айрықша үлес қосқан мәдениет қайраткері болды. 1906–1983 жылдар аралығында өмір сүрген Латиф Хамиди қазақ музыкасының кәсіби бағытта дамуына елеулі еңбек сіңіріп, ұлттық өнердің жаңа жанрларының қалыптасуына жол ашты. Ол Қазақ КСР-інің халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты атанды. Латиф Хамидидің шығармашылық жолы қазақтың дәстүрлі музыкалық мәдениеті мен еуропалық кәсіби музыка мектебінің тоғысында қалыптасты. Оның өнерінде халықтық әуез бен академиялық музыканың мүмкіндіктері табиғи үйлесім тапты. Сондықтан композитордың шығармалары бір жағынан қазақтың ұлттық музыкалық болмысын танытса, екінші жағынан кәсіби композиторлық техниканың жетістіктерін көрсетті. Зерттеушілер Хамиди шығармашылығындағы қазақы интонацияның ерекше орнын атап көрсетеді. Латиф Хамидидің өнерге деген қызығушылығы жастайынан қалыптасты. Ол Ташкент халық ағарту институтында, Мәскеудің музыкалық техникумында және Мәскеу консерваториясы жанындағы татар опера студиясында білім алды. Кейін Қазақстанға келіп, өзінің бүкіл шығармашылық қуатын қазақ музыкасының дамуына арнады. Алматыда музыкалық училищеде және консерваторияда сабақ беріп, халық аспаптары оркестрінің жұмысын ұйымдастыруға және кәсіби музыканттар даярлауға атсалысты. Хамидидің шығармашылық мұрасындағы ең маңызды бағыттардың бірі – қазақтың халық музыкасын жинау, зерттеу және кәсіби өңдеу ісі. Ол халық арасында сақталған көптеген әндер мен музыкалық мұраларды қағазға түсіріп, кейін оларды кәсіби сахнаға лайықтап өңдеді. Композитордың қазақтың дәстүрлі ән өнеріне ден қоюы оның шығармашылық тілінің қалыптасуына үлкен әсер етті. Деректерде оның дәстүрлі музыканың 200-ден астам үлгісін жазып алғаны айтылады.

Бұл тұрғыда оның Абайдың әндерін жинауы ерекше маңызға ие. Семейде жүрген кезінде Хамиди Абайдың әндерін ақынның немере інісі Ахрам Ысқақовтан жазып алған. Кейін бұл материалдар «Абайдың музыкалық творчествосы» жинағына енгізіліп, ақын шығармаларының музыкалық мұрасын зерттеуге үлкен мүмкіндік берді. Абай әндерін жинау ісі кейін композитордың «Абай» операсымен және «Абай әндері» кинофильміне арналған музыкасымен тығыз байланысып жатты. Латиф Хамидидің есімін қазақ музыка тарихында айрықша танытқан шығармалардың бірі – «Қазақ вальсі». Қазақтың дәстүрлі музыкалық мәдениетінде вальс жанры бұрыннан қалыптасқан негізгі бағыттардың бірі болмағаны белгілі. Хамиди осы жанрды ұлттық әуезбен ұштастырып, қазақ тыңдарманына жақын, жеңіл әрі әсерлі музыкалық шығарма дүниеге әкелді. «Қазақ вальсі» уақыт өте келе композитордың ең танымал шығармаларының біріне айналды. Осы туынды арқылы Хамиди вальс жанрының қазақ музыкасының кәсіби репертуарында орнығуына ықпал етті. Композитордың «Бұлбұл» әні де қазақ музыкасының классикалық туындыларының қатарына жатады. Әннің әуені сырлы, лирикалық әрі эмоционалдық тұрғыдан терең. «Бұлбұл» шығармасы әншінің дауыс мүмкіндігін кеңінен көрсетуге мүмкіндік беретін вокалдық туынды ретінде көптеген орындаушылардың репертуарынан орын алды. Шығарма алғаш рет Қалқаман Байсейітованың орындауында танылып, кейін Бибігүл Төлегенова сияқты әйгілі әншілердің орындауында кеңінен тарады.Хамиди шығармашылығында ән жанрының орны ерекше. Ол лирикалық әндермен қатар патриоттық, азаматтық мазмұндағы шығармалар да жазды.

Ұлы Отан соғысы жылдарында композитордың «Аттаныңдар майданға», «8-гвардия дивизиясының әні», «Батыр қыз», «Нүркен» сияқты әндері дүниеге келді. Бұл шығармалар сол кезеңдегі халықтың көңіл күйін, Отан қорғау идеясын және жауынгерлердің ерлігін музыкалық тілмен жеткізді. Композитордың шығармашылық мұрасында опера жанры да маңызды орын алады. Латиф Хамиди Ахмет Жұбановпен бірге қазақ опера өнерінің биік белестерінің бірі болған «Абай» операсын жазды. Мұхтар Әуезовтің либреттосы негізінде жасалған операның алғашқы қойылымы 1944 жылғы 24 желтоқсанда Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрында өтті. «Абай» операсы қазақ кәсіби музыкасының дамуындағы аса маңызды шығармалардың бірі болды. Операда қазақтың халық әндері мен күйлерінің интонациялық ерекшеліктері кәсіби симфониялық және опералық музыканың мүмкіндіктерімен ұштастырылды. Шығармада Абай дәуірінің әлеуметтік мәселелері, адам тағдыры, махаббат, әділет пен надандық арасындағы тартыс көркем музыкалық тіл арқылы бейнеленді. Операның сахнада ұзақ жылдар бойы сақталып, бүгінгі күнге дейін қойылып келе жатқаны оның көркемдік құндылығын көрсетеді.

Хамиди мен Жұбановтың «Төлеген Тоқтаров» операсы да композитордың ірі шығармаларының қатарында. 1947 жылы қойылған бұл шығармада соғыс жылдарындағы халықтың тағдыры мен жауынгер ерлігі көрініс тапты. Композитор тарихи оқиғаларды музыкалық образдар арқылы жеткізіп, батырлық пен отансүйгіштік идеяларын алдыңғы орынға шығарды. Оның «Жамбыл мен Айкүміс» музыкалық драмасы да қазақтың дәстүрлі өнерімен тығыз байланысты. Бұл шығармада халықтың айтыс дәстүрі, ақындық өнер және ұлттық сахна мәдениеті көрініс тапты. Хамиди шығармашылығының осы қыры оның қазақтың музыкалық фольклорын тек жинаушы ғана емес, оны жаңа кәсіби жанрларға айналдыра білген композитор болғанын аңғартады. Латиф Хамиди кино өнеріне де өз үлесін қосты. 1945 жылы «Абай әндері» фильміне музыка жазды. Фильмдегі Абай әндері ақын тұлғасын ашатын маңызды көркемдік құралға айналды. Хамиди Абайдың музыкалық мұрасын терең меңгергендіктен, фильмнің музыкалық мазмұнын ұлттық сипатпен байыта алды. Композитор шығармашылығының тағы бір маңызды саласы – халық әндерін кәсіби өңдеу. Ол қазақ және басқа да түркі халықтарының музыкалық мұрасындағы көптеген әндерді өңдеп, оларды дауысқа, фортепианоға, хорға және халық аспаптары оркестріне лайықтады. Мұндай жұмыстар халықтық музыканың кәсіби сахнаға енуіне мүмкіндік берді. Оның өңдеулерінде халық әуенінің табиғи болмысы сақталып, сонымен қатар кәсіби музыкалық құрылыммен толықтырылды. Хамидидің шығармашылық мұрасында аспаптық музыка да елеулі орын алады. Ол симфониялық оркестрге, қазақ және орыс халық аспаптары оркестрлеріне, камералық ансамбльдерге, фортепиано мен домбыраға арналған шығармалар жазды. Сонымен бірге домбыра үйрету әдістемесіне де назар аударып, Б.Ғизатовпен бірге «Домбыра үйрену мектебі» атты оқу құралын дайындады. Бұл оның композиторлықпен қатар педагогикалық бағытқа да үлкен мән бергенін көрсетеді.

Музыка саласындағы ұстаздық қызметі Хамидидің қазақтың кәсіби музыкалық мектебін қалыптастырудағы рөлін одан әрі арттырды. Оның шәкірттері арасынан композиторлар, дирижерлер мен музыка мамандары шықты. Олардың қатарында Нұрғиса Тілендиев, Фуат Мансұров, Шамғон Қажығалиев сияқты қазақ музыка өнеріне зор үлес қосқан тұлғалар аталады. Латиф Хамиди қазақ музыкасының тарихында тек шығармаларымен ғана емес, музыкалық-ағартушылық қызметімен де ерекшеленеді. Ол музыка мәдениетін халыққа кеңінен танытуға, жас музыканттарды тәрбиелеуге, ұлттық музыкалық мұраны зерттеуге және оны кейінгі ұрпаққа жеткізуге күш салды. Оның педагогикалық және зерттеушілік еңбектері кәсіби музыкалық білім беру жүйесінің қалыптасуына ықпал етті. 1945 жылы Хамиди Евгений Брусиловский және Мұқан Төлебаевпен бірге Қазақ КСР-інің Мемлекеттік гимніне музыкалық үлес қосты. Бұл еңбек композитордың елдің музыкалық-мәдени тарихындағы орнын айқындайтын маңызды шығармашылық белестердің бірі болды. Хамидидің музыкасы ұлттық рух пен адамдық сезімдерді қатар алып жүреді. Оның шығармаларынан кең дала тынысын, халықтың қуанышын, сағынышын, махаббатын, елдік мұратын және азаматтық сезімін аңғаруға болады. Композитор халықтық әуендерді қайталап қана қоймай, оларды кәсіби музыка талаптарына сәйкес жаңаша дамыта білді. Сондықтан оның шығармашылығы дәстүр мен жаңашылдықтың сабақтастығын көрсететін құнды мысал болып саналады.

Латиф Хамидидің шығармашылық мұрасын бір ғана жанр аясында қарастыру мүмкін емес. Ол ән, романс, вальс, хор, опера, симфониялық және камералық музыка, кино музыкасы, халық әндерін өңдеу, педагогика және музыка зерттеу салаларында еңбек етті. Оның «Қазақ вальсі», «Бұлбұл», «Абай» операсы және басқа да шығармалары қазақ музыкасының алтын қорынан берік орын алды. Бүгінде Латиф Хамидидің шығармашылығына деген қызығушылықтың сақталуы – оның еңбектерінің уақыт сынынан өткенін көрсетеді. 2026 жылы композитордың туғанына 120 жыл толуына байланысты Қазақстанның мәдениет ұйымдарында еске алу және концерттік іс-шаралар өткізіліп жатқаны да оның мұрасының қазіргі мәдени кеңістіктегі маңызын аңғартады. Латиф Хамиди – қазақ музыкасының кәсіби биікке көтерілуіне еңбек сіңірген аса көрнекті тұлға. Ол халықтық музыканың қуатын кәсіби композиторлық өнермен ұштастырып, ұлттық мәдениеттің жаңа тынысын ашты. Оның шығармалары қазақтың дәстүрлі әуендерін заманауи музыкалық тілмен танытып, ұлттық өнердің кең ауқымды дамуына жол салды. Композитордың өмірі мен шығармашылығы – өнерге адалдықтың, ұлттық мәдениетке қызмет етудің және музыкалық мұраны келер ұрпаққа жеткізудің жарқын үлгісі. «Қазақ вальсі» мен «Бұлбұлы» халық жадында сақталған Хамиди есімі қазақ музыка тарихында да мәңгілікке қалды. Оның туындылары орындалған сайын композитордың өнердегі үні қайта жаңғырып, ұлттық музыка мәдениетінің байлығы мен тереңдігін кейінгі ұрпаққа таныта береді.

ЗАҢ МЕН ТӘРТІП – ҚАУІПСІЗ ҚОҒАМНЫҢ НЕГІЗІ

Сауран ауданы, Ескі Иқан ауылдық округінде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқықбұзушылықтың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кезекті түнгі рейдтік іс-шара өткізілді. Алдын алу бағытындағы жұмысқа аудандық ішкі саясат бөлімі, полиция қызметкерлері, Жастар ресурстық орталығының өкілдері мен ерікті жастар қатысты.

Түнгі рейдке Сауран аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы М.Қалеке, Сауран аудандық полиция басқармасының аға қызмет инспекторы, полиция капитаны А.Сыздықов, полиция капитаны Т.Онбаев, аудандық Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Ж.Құрбанәлі және ерікті жастар жұмылдырылды.

Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар мен жастар көп шоғырланатын орындар бақылауға алынып, тұрғындармен профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Рейдтің негізгі бағыты – құқықбұзушылықтың алдын алу ғана емес, азаматтарға заң талаптарын сақтау қажеттігін түсіндіру және қауіпсіз орта қалыптастыру. Әсіресе кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне басымдық берілді. Түнгі уақытта жасөспірімдердің ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруінің алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Жастарға қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, күмәнді ортадан аулақ болу, құқықбұзушылыққа жол бермеу жөнінде ескертілді.

Сонымен қатар жасөспірімдер арасында есірткі заттарының таралуы мен қолданылуының алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Жастарға есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін кері әсері, оның құқықтық салдары түсіндірілді. Күмәнді ұсыныстарға ермеу, бейтаныс адамдардан зат қабылдамау және заңсыз әрекеттерге араласпау қажеттігі айтылды.

Рейд барысында жол қауіпсіздігі мәселесіне де ерекше мән берілді. Кәмелетке толмағандардың көлік құралдарын басқаруына жол бермеу, жол қозғалысы ережелерін сақтау және түнгі уақытта жол бойында қауіпсіздік талаптарын орындау жөнінде түсіндіру жүргізілді. Жасөспірімдерге көлік басқару тек тиісті құқық пен жауапкершілікті талап ететінін ескерту арқылы жол-көлік оқиғаларының алдын алуға баса назар аударылды.

Тұрғындармен әңгімелесу кезінде алаяқтық пен ұрлықтың алдын алу мәселелері де көтерілді. Азаматтарға үй-жайларын, автокөліктерін және басқа да жеке мүлкін қараусыз қалдырмау, бағалы заттарға мұқият болу жөнінде кеңестер берілді. Сондай-ақ интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтану, бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының нөмірі, құпия коды мен SMS арқылы келетін растайтын кодтарды ешкімге айтпау қажеттігі түсіндірілді.

Қазіргі таңда құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары тек полиция қызметкерлерінің міндеті ретінде қарастырылмайды. Қоғамдық қауіпсіздік – мемлекеттік органдар, ата-аналар, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары және жергілікті тұрғындар бірлесе атқаратын ортақ жұмыс. Осы тұрғыдан алғанда, түнгі рейдтердің тәрбиелік әрі профилактикалық маңызы зор. Мұндай шаралар барысында анықталған әрбір жағдайға құқықтық баға беріліп қана қоймай, тұрғындарға заң талаптары мен жауапкершілік шаралары түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып, құқықбұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік береді.

Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу үшін ата-ананың бақылауы маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, кешкі уақытта қайда жүретініне назар аудару – ата-ананың басты жауапкершілігінің бірі. Балаға тек тыйым салу жеткіліксіз, оның себебін түсіндіріп, дұрыс бағыт көрсету де маңызды.

Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен және шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау да құқықбұзушылықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Осы бағытта аудан көлемінде жастарды қоғамдық жұмыстарға, спорттық және мәдени іс-шараларға тарту жұмыстары жалғасын табуда. Рейд барысында тұрғындарға кез келген құқықбұзушылыққа бейжай қарамай, тиісті органдарға дер кезінде хабарлау қажеттігі де айтылды. Қоғам мүшелерінің қырағылығы мен жауапкершілігі артқан сайын, қауіпсіздік деңгейі де жоғарылай түседі.

Қоғамдық тәртіпті сақтау – баршаға ортақ міндет. Заңға құрметпен қарау, өз құқықтары мен міндеттерін білу, айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау – өркениетті қоғамның басты белгілерінің бірі.

Құрметті ата-аналар! Балаларыңыздың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарамаңыздар. Олардың қайда жүргенін, кіммен араласатынын бақылап, түнгі уақытта үйден тыс жерде жүруіне жол бермеңіздер. Баламен ашық сөйлесіп, кез келген қауіп немесе күмәнді жағдай туралы сізге еркін айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру маңызды.

Ескі Иқан ауылдық округінде өткізілген кезекті түнгі рейд те осы мақсаттарды көздеді. Мұндай профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасып, қоғамдық тәртіпті нығайтуға, құқықбұзушылықтың алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталады.

ЖАСӨСПІРІМДЕР АРАСЫНДАҒЫ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ – БАСТЫ НАЗАРДА

Сауран ауданында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ата-аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігін арттыру бағытындағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара Қарашық ауылдық округінде ұйымдастырылды.

Іс-шараға Сауран аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері қатысып, ауылдық округ аумағындағы қоғамдық орындар мен көшелерде профилактикалық бақылау жұмыстарын жүргізді. Рейдтің негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, олардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылау және заң талаптарын түсіндіру.

Рейд барысында кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар жасөспірімдердің мопед және өзге де көлік құралдарын басқаруына қатысты қолданыстағы заңнама талаптарының орындалуы тексерілді. Полиция қызметкерлері жасөспірімдердің көлік құралын басқаруға қажетті құжаттарының болуын, сондай-ақ көліктің заң талаптарына сәйкестігін бақылауға алды.

Іс-шара барысында мопед басқарған кәмелетке толмаған жасөспірімдер анықталып, олардың көлік құралдарын басқаруға құқық беретін тиісті құжаттарының болуы тексерілді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін, қажетті құжаттары жоқ көлік құралдары белгіленген тәртіппен арнайы айып тұрағына қойылды.

Полиция қызметкерлері мұндай шаралардың тек құқық бұзушылықты анықтау немесе жауапкершілікке тарту мақсатында ғана емес, ең алдымен оның алдын алуға бағытталғанын атап өтті. Себебі жасөспірімдердің мопедті қажетті рұқсатсыз басқаруы олардың өз өмірі мен денсаулығына ғана емес, жол қозғалысының басқа да қатысушыларына қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе соңғы уақытта жастар арасында мопед пен өзге де шағын көлік құралдарына қызығушылықтың артуына байланысты қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өзекті болып отыр. Кәмелетке толмаған бала көлік құралын басқару кезінде жолдағы жағдайды толық бағалай алмауы, жылдамдықты дұрыс таңдамауы немесе жол қозғалысы ережелерін бұзуы ықтимал. Мұндай жағдайлардың соңы жол-көлік оқиғаларына әкелуі мүмкін.

Сондықтан ата-аналарға балаларының қандай көлік құралын пайдаланып жүргеніне, оның техникалық жағдайына және жасөспірімнің оны басқаруға заңды құқығының бар-жоғына үнемі назар аудару қажеттігі түсіндірілді. Баласына мопед немесе басқа көлік құралын алып берген ата-ана оның қауіпсіз пайдаланылуына да жауапкершілікпен қарауы тиіс. Рейд барысында полиция қызметкерлері ата-аналармен және жасөспірімдермен жеке түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оларға жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтау, белгіленбеген жерден жолды кесіп өтпеу, көлік құралын рұқсатсыз басқармау, қорғаныс құралдарын пайдалану және жолдағы қауіпсіздік талаптарын орындау қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар жасөспірімдерге түнгі уақытта заңды өкілінсіз көшеде немесе қоғамдық орындарда жүруге қатысты талаптар түсіндірілді. Баланың қауіпсіздігіне ең алдымен ата-анасы немесе заңды өкілі жауапты екені ескертілді. Жасөспірімнің кешкі және түнгі уақытта қайда жүргенін, кімдермен араласатынын және бос уақытын қалай өткізетінін бақылау – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.

Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полиция қызметкерлерінің жұмысы емес. Бұл – ата-ана, мектеп, жергілікті атқарушы органдар, құқық қорғау құрылымдары және жалпы қоғам болып атқаратын ортақ міндет. Жасөспірімнің қауіпсіз ортада тәрбиеленуі мен оның заңды құрметтеуі үшін әрбір тарап өзіне жүктелген жауапкершілікті сапалы орындауы қажет. Профилактикалық рейдтер барысында полиция қызметкерлері жасөспірімдерге заң талаптарын бұзудың салдарын түсіндіріп қана қоймай, құқықтық сауаттылықты арттыруға да мән береді. Өйткені заңды білу – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі.

Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алуда бос уақытты тиімді ұйымдастырудың да маңызы зор. Спорттық үйірмелерге, мәдени және шығармашылық шараларға, қоғамдық жұмыстарға тартылған бала өз уақытын пайдалы өткізіп, теріс әрекеттерден алшақ болады. Осыған байланысты елді мекендерде жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне мүмкіндік беретін шараларды көбейту де маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Мектеп оқушылары арасында жол қауіпсіздігі бойынша түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі де ерекше мәнге ие. Жасөспірімдер жолда жаяу жүргінші ретінде де, велосипед немесе басқа көлік құралын пайдаланушы ретінде де қауіпсіздік ережелерін білуі керек. Бір ғана ережені сақтамау адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Сауран ауданында құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Құзырлы органдар тарапынан рейдтік және профилактикалық іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ ата-аналардың жауапкершілігін арттыру көзделіп отыр.

Мұндай рейдтер кезінде анықталған әрбір жағдай тиісті деңгейде қаралып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады. Сонымен бірге басты басымдық – жазалау емес, құқық бұзушылыққа жол бермеу және жасөспірімдерді қауіпті жағдайлардан қорғау. Жасөспірім – қоғамның болашағы. Оның қауіпсіздігіне, тәрбиесіне және құқықтық сауаттылығына бүгін көңіл бөлу – ертеңгі қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам. Сондықтан ата-аналар балаларының жүріс-тұрысына немқұрайлы қарамай, олардың қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, заң талаптарына бағыну және кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – баршамызға ортақ міндет. Қарашық ауылдық округінде өткізілген кезекті рейд те осы мақсатқа бағытталды.

Қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Заң мен тәртіпті сақтау – әр азаматтың міндеті. Ал балалардың қауіпсіздігіне қамқорлық жасау – барша қоғамның ортақ парызы.

ТҮРКІСТАН: «АҚСУ-ЖАБАҒЫЛЫ МЕМЛЕКЕТТІК ТАБИҒИ ҚОРЫҒЫНЫҢ» ҚҰРЫЛҒАНЫНА – 100 ЖЫЛ

Биыл «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығына» 100 жыл толып отыр. 1926 жылғы 14 шілдеде Қазақ АКСР Халық Комиссарлары Кеңесінің қаулысымен құрылған қорық Қазақстандағы және Орталық Азиядағы алғашқы мемлекеттік табиғи қорық болып саналады. Бұл туралы өткен брифингте «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығы» басшысының орынбасары Сматулла Жұманов мәлімдеді.

«Қорықтың ғасырлық мерейтойына орай табиғатты қорғау, ғылыми зерттеу және экологиялық ағарту бағытында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. «PROGREEN» бағдарламасы мен Дүниежүзілік банктің қолдауымен «Ақсу-Жабағылы қорығының табиғаты» фотоальбомы, «Ғасырлық байлық: Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығы» атты мерейтойлық кітап әзірленіп, Ақсу каньонында туристерге арналған заманауи бақылау алаңын салу жобасы іске асырылуда. Мерейтой қарсаңында «100 жылдыққа – 100 ағаш» экологиялық акциясы өткізіліп, қорықтың аумағына көшеттер отырғызылды. Аумақты абаттандыру жұмыстары жүргізіліп, «100 жыл» атты гүлзар жасалды. 2026 жылғы 25 қыркүйекте қорықтың 100 жылдығына арналған негізгі салтанатты іс-шаралар өтеді. Осы күні республика және шетел ғалымдарының қатысуымен «Ғасырлық тарих – Ақсу-Жабағылы қорығы» атты республикалық ғылыми конференция ұйымдастырылып, қорықтың ғылыми жетістіктері, биоалуантүрлілікті сақтау тәжірибесі және ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың болашағы талқыланады. Сондай-ақ, Ақсу құз шатқалында жаңа бақылау алаңының салтанатты ашылуы жоспарланған. Нысан экологиялық туризмді дамытуға, келушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және табиғи ландшафтарды тамашалауға мүмкіндік береді» – деді спикер.

Сондай-ақ, баспасөз жиыны барысында «Ақсу-Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығының» күзет бөлімінің басшысы Нұрсұлтан Бексеитов қорық аумағындағы қауіпсіздік шаралары туралы баяндады.

«Қорықтың негізгі міндеттерінің бірі – табиғи кешендерді, өсімдіктер мен жануарлар дүниесін, оның ішінде сирек және жойылып кету қаупі бар тіршілік иелерін табиғи қалпында сақтау. Бұл бағыттағы жұмыстарды мемлекеттік инспекторлар жыл бойы үздіксіз жүргізеді. Олар күндізгі және түнгі уақытта патрульдік бақылау жасап, браконьерліктің, заңсыз кірудің, өсімдіктер дүниесіне зиян келтірудің және өзге де құқық бұзушылықтардың алдын алады. 2026 жылы қорық аумағын қорғау және табиғат қорғау заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында 106 рейд жүргізіліп, 63 әкімшілік хаттама толтырылды. Анықталған құқық бұзушылықтар бойынша 1 751 625 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды»-деп мәлімдеді бөлім басшысы.

Қорық – Батыс Тянь-Шань тауының Талас Алатауы мен Өгем жотасының аумағын қамтиды. Жалпы жер көлемі – 131 934,3 гектар. Қорық құрамындағы «Әулие» және «Қарабастау» палеонтологиялық учаскелері ғылыми тұрғыдан ерекше маңызға ие. Ақсу-Жабағылы аумағында ұзындығы 120 шақырымға созылатын Ақсу өзені, әйгілі Ақсу каньоны, 114 мұздық және 27 тау көлі орналасқан. Қорықта құстардың 299, сүтқоректілердің 52, бауырымен жорғалаушылардың 11, қосмекенділердің 3 түрі және омыртқасыздардың 2 124-тен астам түрі мекендейді. Олардың қатарында қар барысы, Тянь-Шань қоңыр аюы, Түркістан сілеусіні, арқар және басқа да сирек кездесетін жануарлар бар. Өсімдіктер дүниесі де бай. Қорықта жоғары сатыдағы өсімдіктердің 1 312 түрі, оның ішінде 17 ағаш және 62 бұта түрі өседі. Сонымен қатар, мүктің 63, қынаның 63-тен астам, балдырдың 64 және саңырауқұлақтың 235 түрі тіркелген. Грейг қызғалдағы, Сиверс алмасы және Зеравшан аршасы сияқты сирек өсімдіктер табиғи жағдайда сақталған.

Қазығұртта Шәмші Қалдаяқовтың туған күніне орай концерт өтті

Аудандық мәдениет сарайының ұйымдастыруымен қазақ вальсінің королі, композитор Шәмші Қалдаяқовтың туған күніне орай әсерлі кешкі концерт ұйымдастырылды. Кеш барысында сазгердің жүрекке жылы, халықтың сүйікті әндері шырқалып, көрермендерге ерекше көңіл-күй сыйлады. Әсем әуен мен сырлы әндерге толы бұл кеш өнер сүйер қауымға рухани ләззат сыйлап, Шәмші әндерінің мәңгілік екендігін тағы бір дәлелдеді.
Шәмші Қалдаяқов – қазақ музыка өнерінің тарихында өшпес із қалдырған аса көрнекті композиторлардың бірі. Оның әндері халқымыздың жүрегінен орын алып, бірнеше ұрпақтың рухани мұрасына айналды. Сазгердің шығармашылығы туған жерге деген сүйіспеншілікті, махаббатты, адамгершілікті, достықты және елдік рухты асқақтата жырлауымен құнды.

Шәмші Қалдаяқовтың ән әлемі қазақ халқының ұлттық болмысымен, кең даласының тынысымен және қарапайым адамның жан дүниесімен сабақтасып жатыр. Оның шығармаларында махаббат лирикасы ғана емес, туған жерге деген іңкәрлік, анаға деген құрмет, достық, сағыныш, қуаныш пен елге деген мақтаныш та кеңінен көрініс тапқан. Зерттеулерде композитордың шығармашылық мұрасында қазақтың дәстүрлі ән мәдениеті мен заманауи эстрадалық әннің табиғи үйлесімі айрықша аталады. Шәмші Қалдаяқовты халық «қазақ вальсінің королі» деп ерекше құрметтеген. Оның көптеген әндері вальс ырғағына құрылып, қазақы әуезбен астасып жатты. «Қуаныш вальсі», «Қайдасың», «Бақыт құшағында» сияқты туындылар оның музыкалық стилінің ерекшелігін танытады. Композитордың әндері жеңіл тыңдалғанымен, олардың әуенінде терең сезім мен сыршылдық бар. Сазгер шығармашылығындағы ең биік туындылардың бірі – «Менің Қазақстаным» әні. Бұл шығарма халықтың Отанға деген сүйіспеншілігін, елдік рухын және туған жерге деген мақтаныш сезімін бейнелейді. Әннің музыкасы кейін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнінің негізіне айналып, Шәмші Қалдаяқов шығармашылығының тарихи маңызын одан әрі айқындай түсті. Шәмші әндерінің өміршең болуының басты себебі – олардың халықтың жүрегіне жақындығында. «Арыс жағасында», «Ақ ерке – Ақ жайық», «Сыр сұлуы», «Арайлым ақ Келес» сияқты шығармалар туған жердің көркем табиғатын, ел мен жерге деген сүйіспеншілікті әсем әуенмен жеткізеді. Ал «Ана туралы жыр» секілді әндері адам баласының ең қастерлі сезімдерін жырлайды.

Композитордың көптеген туындылары ел аралап, халықпен жүздесіп, туған өлкенің табиғаты мен өмірінен алған әсерлерінің нәтижесінде дүниеге келгені де оның шығармаларының шынайылығын арттыра түсті. Шәмші Қалдаяқов қазақ музыкасына жаңа леп әкелген тұлға болды. Ол ұлттық ән өнерінің дәстүрін сақтай отырып, оны жаңа заманның талабына сай дамытуға зор үлес қосты. Ғылыми еңбектерде оның мұрасында үш жүзге жуық ән бар екені және бұл шығармалардың қазақ ән мәдениетінің алтын қорынан берік орын алғаны көрсетіледі. Бүгінде Шәмші Қалдаяқовтың әндері сахнадан түскен емес. Оның шығармаларын аға буын да, жастар да сүйіп тыңдайды. Әндері түрлі концерттерде орындалып, шығармашылығына арналған фестивальдер мен мәдени шаралар ұйымдастырылып келеді. Оның есімі қазақ музыка өнерінің символына айналып, мол мұрасы ұлттық мәдениеттің баға жетпес қазынасы ретінде бағалануда. Қорыта айтқанда, Шәмші Қалдаяқов – тек талантты композитор ғана емес, қазақ халқының рухани әлемін әнмен өрнектеген дара тұлға. Оның әрбір әні – бір дәуірдің үні, бір халықтың сезімі, туған жерге деген шексіз махаббаттың әуені. Шәмші әндері уақыт өткен сайын өзінің құндылығын жоғалтпай, қазақ халқының жүрегінде мәңгі жасай беретіні сөзсіз.

Ортсайлауком 405 халықаралық байқаушыны қосымша аккредиттеді

Бүгін Орталық сайлау комиссиясы 7 шет мемлекет пен 9 халықаралық ұйымның өкілдері болып табылатын тағы 405 халықаралық бақылаушыны аккредиттеді. Осылайша, бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарын сайлауға Орталық сайлау комиссиясы 656 халықаралық байқаушыны аккредиттеді.

405 международных наблюдателей дополнительно аккредитовал Центризбирком

Сегодня Центральная избирательная комиссия аккредитовала еще 405 международных наблюдателей, которые представляют 7 иностранных государств и 9 международных организаций. Таким образом, на сегодняшний день на выборы депутатов Курултая Республики Казахстан Центральной избирательной комиссией аккредитованы 656 наблюдателей.

Согласно новой Конституции, ключевым мостом для открытого и постоянного диалога между обществом и государством становится Халық Кеңесі.

Он гарантирует, что экспертные мнения, гражданские инициативы и живой голос народа напрямую учитываются при принятии важнейших решений.

В состав Совета войдут 126 человек. Все они будут назначаться президентом, а председатель – избираться его членами.

Халық Кеңесі сфокусируется на выработке предложений по совершенствованию внутренней политики, продвижении и разъяснении положений Конституции и других важнейших документов государства.

ТҮРКІСТАНДА «ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚОЛДАУ: БҮГІНГІ МІНДЕТ, ЕРТЕҢГІ НӘТИЖЕ» ТАҚЫРЫБЫНДА ПЛЕНАРЛЫҚ ОТЫРЫС ӨТТІ

Бүгін «Түркістан облысының Психологиялық қолдау орталығы» КММ-нің ұйымдастыруымен «Психологиялық қолдау: бүгінгі міндет, ертеңгі нәтиже» тақырыбында пленарлық секция өтті.

Жиынның негізгі мақсаты – білім беру ұйымдарындағы психологиялық қолдау жүйесін жетілдіру, балалардың қауіпсіз ортасын қалыптастыру, жасөспірімдер арасындағы психологиялық мәселелердің алдын алу және мамандардың кәсіби құзыреттілігін арттыру.

Кеңеске білім беру, денсаулық сақтау, құқық қорғау және қоғамдық ұйымдардың өкілдері, психологтар мен сала мамандары қатысты. Жиында Түркістан облысы білім басқармасының басшысы Ғалымжан Орынов, Түркістан облысы Балалардың құқықтарын қорғау басқармасының басшысы Балмаржан Нарбекова, «ҚР Қызыл ай» қоғамдық бірлестігінің Түркістан облыстық филиалының директоры Малика Жусупова, Түркістан облысы Полиция департаменті басқармасының басшысы Ермек Өсербаев сөз сөйлеп, психологиялық қолдау бағытындағы өзекті мәселелерге тоқталды.

Сонымен қатар жиын барысында отбасы психологы, «Отбасы Академиясының» негізін қалаушы Ержан Мырзабай, Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің Коммуникативтік дағдылар кафедрасының профессор ассистенті Айжан Құдайбергенова, «REFRAME» тұлғалық дамыту орталығының директоры Гүлжан Вероцкая, Түркістан облысының денсаулық сақтау басқармасына қарасты «Облыстық денсаулық орталығы» КММ дәрігер-психиатры, сарапшы, суицидолог Зулфия Қалиева және «Түркістан облысының Психологиялық қолдау орталығы» КММ директоры Мөлдір Баймұханбетова баяндама жасады.

Спикерлер бала мен жасөспірімнің психологиялық саулығын сақтау, отбасылық қарым-қатынасты нығайту, суицидтік мінез-құлықтың алдын алу, қиын жағдайдағы балаларға дер кезінде көмек көрсету және педагог-психологтардың кәсіби жауапкершілігі мәселелерін қамтыды. Бұдан бөлек, психологиялық қолдаудың тиімділігі тек мәселе туындаған кезде көмек көрсетумен шектелмей, оның алдын алуға, баланың эмоционалдық жағдайын ерте анықтауға және қолайлы психологиялық орта қалыптастыруға бағытталуы қажеттігі атап өтілді.

Аталған жиын сала мамандарының өзара тәжірибе алмасуына, өзекті мәселелерді талқылауына және алдағы оқу жылындағы психологиялық қолдау жұмыстарының негізгі бағыттарын айқындауға мүмкіндік берді.

Секциялық жұмыс кезінде орталық қызметкерлері техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының, мектеп пен балабақшалардың педагог-психологтарына кеңес беріп, бірлесіп жұмыс істеуге шақырды. Жиын соңында қатысушылар білім саласындағы өзекті мәселелер бойынша пікір алмасып, алдағы оқу жылына арналған ортақ міндеттерді айқындады.

ҚОҒАМДЫҚ КЕЛІСІМ МЕН ҚАУІПСІЗДІК – ОРТАҚ ҚҰНДЫЛЫҚ

Созақ ауданында дін саласындағы түсіндіру жұмыстары қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайтуға бағытталуда. Қоғамдағы тұрақтылық пен татулық – кез келген мемлекеттің орнықты дамуының негізгі алғышарттарының бірі. Қазақстан үшін қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті сақтау – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының қатарында. Бұл ретте діни сенім бостандығын қамтамасыз ету, конфессияаралық татулықты сақтау, азаматтардың заң талаптарын құрметтеуі және қоғам қауіпсіздігіне ортақ жауапкершілікпен қарауы өзара сабақтас ұғымдар.

Осы бағыттағы жұмыстар Созақ ауданында да жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Аудан аумағында құқық қорғау органдарының, жергілікті атқарушы органдардың және дін саласына жауапты мамандардың қатысуымен тұрғындар арасында түсіндіру және профилактикалық шаралар тұрақты ұйымдастырылады. Мұндай кездесулердің негізгі мақсаты – азаматтардың құқықтық сауатын арттырумен қатар, қоғамдағы өзара сыйластықты, бейбітшілік пен келісімді нығайту.

Жұма күні Созақ ауданындағы мешіттерде өткен кездесулер де осы ортақ мақсатқа бағытталды. Созақ аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері жұма намазына жиналған тұрғындармен кездесіп, қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Кездесу барысында интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері, жол-көлік оқиғаларының алдын алу, мотокөлік құралдарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары кеңінен түсіндірілді.

Бір қарағанда, аталған мәселелердің дін саласындағы саясатпен немесе қоғамдық келісіммен тікелей байланысы жоқ сияқты көрінуі мүмкін. Алайда олардың барлығы қоғамдағы жауапкершілік мәдениетімен тығыз байланысты. Қауіпсіздік ережесін сақтау, өзгенің құқығын құрметтеу, заң талаптарын орындау, жалған ақпаратқа ермеу, алаяқтықтан сақтану – азаматтық мәдениеттің ажырамас бөлігі. Ал азаматтық мәдениет қалыптасқан жерде қоғамдық тұрақтылықтың да берік негізі қаланады.

Қазақстан қоғамының ерекшелігі – түрлі этнос пен конфессия өкілдерінің бір шаңырақ астында бейбіт өмір сүруі. Осындай ортада әрбір азаматтың өзара құрмет пен түсіністік қағидаларын ұстануы аса маңызды. Қоғамдық келісім тек мемлекеттік органдардың немесе жекелеген әлеуметтік институттардың міндеті емес. Ол – әр азаматтың күнделікті іс-әрекетінен басталатын ортақ құндылық.

Дін саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі де – азаматтардың діни сенім бостандығына конституциялық құқықтарын қамтамасыз ете отырып, зайырлы мемлекет қағидаттарын сақтау. Қазақстанда дін мемлекеттен бөлінген. Бұл қағида әр адамның діни наным-сеніміне құрметпен қараумен қатар, қоғамның ортақ заңдары мен азаматтық тәртіптің баршаға бірдей екенін білдіреді.

Сондықтан мешіттерде өткізілетін түсіндіру кездесулерінің мәні тек діни мәселелермен шектелмейді. Мешіт – азаматтар жиналатын қоғамдық орындардың бірі. Мұнда тұрғындарға адамгершілік, жауапкершілік, өзара құрмет, отбасылық құндылықтар, бейбітшілік пен татулық секілді маңызды ұстанымдар жөнінде ой салуға мүмкіндік бар. Осындай мүмкіндікті қоғам қауіпсіздігіне қатысты профилактикалық жұмыстармен ұштастыру – азаматтарға қажетті ақпаратты дер кезінде жеткізудің тиімді жолдарының бірі.

Созақ ауданындағы кездесулер барысында тұрғындарға заң талаптарын сақтау, жол қозғалысы ережелерін бұзбау және өз қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау жөнінде ескертулер жасалды. Әсіресе мотокөлік құралдарын пайдалану кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесіне назар аударылуы маңызды. Себебі жолдағы қауіпсіздік – жүргізушінің ғана емес, жаяу жүргіншілердің, балалардың және жалпы қоғам мүшелерінің өмірі мен денсаулығына қатысты ортақ мәселе.

Ал интернет-алаяқтықтың алдын алу мәселесі қазіргі қоғам үшін айрықша өзекті. Цифрлық технологиялар адамның күнделікті өмірін жеңілдеткенімен, ақпараттық кеңістіктегі қауіптер де көбейіп келеді. Алаяқтар азаматтардың сеніміне кіріп, түрлі тәсілдер арқылы жеке мәліметтерін немесе қаражатын иемденуге тырысады. Сондықтан тұрғындарға мұндай қауіптер туралы түсіндіру, күмәнді сілтемелерді ашпау, бөгде адамдарға банк картасының деректері мен кодтарын бермеу қажеттігін ескерту – профилактиканың маңызды бағыты.

Мұндай жұмыстардың қоғамдық келісімге де қатысы бар. Өйткені қауіпсіз әрі құқықтық сауатты қоғамда адамдар бір-біріне көбірек сенеді, ортақ ережелерді құрметтейді және туындаған мәселелерді заң аясында шешуге ұмтылады. Құқықтық мәдениет пен қоғамдық келісім бір-бірін толықтырып отырады. Қазақстанның қоғамдық және ұлтаралық келісімінің қазақстандық моделі ең алдымен азаматтардың ортақ Отанға деген жауапкершілігіне, заң алдындағы теңдігіне және өзара құрметке негізделеді. Елдегі әр этностың ана тілін, мәдениеті мен дәстүрін сақтауға мүмкіндігі бар. Сонымен бірге барша азаматты біріктіретін ортақ құндылықтар – Қазақстанның тәуелсіздігі, бейбітшілік, тұрақтылық, заңға құрмет және елдің болашағына деген жауапкершілік.

Бұл ретте дін өкілдерінің де қоғамдық татулықты нығайтудағы орны ерекше. Дін адамның рухани дүниесіне әсер ететін маңызды қоғамдық институт болғандықтан, діни ортада бейбітшілік пен келісім құндылықтарын дәріптеу қоғамның тұрақтылығына оң ықпал етеді. Әртүрлі пікір мен көзқарас болған жағдайда өзара құрметті сақтау, араздыққа жол бермеу, діни немесе этностық ерекшеліктерге байланысты кемсітуге жол бермеу – өркениетті қоғамның негізгі белгілерінің бірі.

Қоғамдық келісім ұғымын тек түрлі этнос өкілдерінің татулығымен шектеуге болмайды. Оның аясы әлдеқайда кең. Ол – азамат пен мемлекет арасындағы өзара сенім, қоғамдағы түрлі әлеуметтік топтардың бір-бірін түсінуі, үлкен мен кішінің сыйластығы, көрші-қолаңның татулығы, отбасы ішіндегі береке және заңға деген құрмет. Яғни қоғамдық келісім күнделікті өмірдегі қарапайым қарым-қатынастардан қалыптасады.

 

Созақ ауданындағы профилактикалық кездесулер осы тұрғыдан алғанда маңызды қоғамдық мәнге ие. Полиция қызметкерлерінің тұрғындармен тікелей кездесіп, мәселелерді түсіндіруі – құқық қорғау органдары мен халық арасындағы байланысты нығайтады. Ал халықтың өзекті мәселелер бойынша ақпаратты тікелей мамандардан алуы жалған ақпараттың таралуына жол бермей, азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін арттыруға ықпал етеді. Түсіндіру жұмыстары кезінде тұрғындарға арнайы ақпараттық үнпарақтардың таратылуы да осы бағыттағы практикалық шаралардың бірі. Қысқа әрі нақты ақпарат азаматтардың күнделікті өмірінде сақтық шараларын ескеруге мүмкіндік береді. Ең бастысы – профилактикалық жұмыстың бір реттік акциямен шектелмей, тұрақты сипат алуы.

Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірінен бөлек қарастырылмайды. Қауіпсіздік сақталған ортада адамдар өзара еркін араласып, еңбек етіп, білім алып, қоғамдық өмірге белсенді қатыса алады. Ал өзара түсіністік пен келісім қалыптасқан қоғамда құқық бұзушылықтың, араздықтың және әлеуметтік шиеленістің алдын алуға мүмкіндік артады. Сондықтан Созақ ауданында мешіттерде жүргізілген түсіндіру жұмыстарының маңызын тек жол қауіпсіздігі немесе интернет-алаяқтықтың алдын алумен ғана бағалау жеткіліксіз. Мұндай кездесулер – тұрғындармен тікелей байланыс орнатудың, құқықтық мәдениетті қалыптастырудың, азаматтық жауапкершілікті арттырудың және қоғамдағы өзара сенімді нығайтудың бір тетігі.

Бүгінде Қазақстан үшін басты құндылықтардың бірі – бейбітшілік пен тұрақтылық. Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы да, әр азаматтың әл-ауқаты да тыныш әрі қауіпсіз қоғамдық ортаға байланысты. Осы себепті қоғам мүшелерінің барлығын ортақ мақсатқа жұмылдыру, түрлі көзқарастағы азаматтар арасында өзара түсіністік қалыптастыру және араздыққа жол бермеу – тұрақты жұмысты қажет ететін маңызды міндет.

Созақ ауданының тұрғындары арасында жүргізіліп жатқан түсіндіру шаралары да осы үлкен міндеттің бір бөлігі. Діни сенімге құрмет, заңға бағыну, өзгенің құқығын сыйлау, қоғамдық тәртіпті сақтау және ел ішіндегі татулықты бағалау – бір-бірімен сабақтас құндылықтар.

Жалпыұлттық бірлік дайын күйінде қалыптасатын құбылыс емес. Ол күн сайын әр азаматтың әрекеті арқылы нығаяды. Бір адамның заңды сақтауы, бір отбасының балаға дұрыс тәрбие беруі, бір азаматтың жалған ақпаратқа ермеуі, бір қоғам мүшесінің өзге этнос немесе дін өкіліне құрметпен қарауы – барлығы қоғамдық келісімнің берік болуына өз үлесін қосады.

Осы тұрғыдан алғанда, Созақ ауданындағы мешіттерде өткен қауіпсіздік тақырыбындағы түсіндіру кездесулері – тұрғындарға қажетті ақпарат жеткізумен қатар, қоғамдағы жауапкершілік пен өзара құрмет мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды профилактикалық жұмыс. Мұндай бастамалардың тұрақты жалғасуы қоғамдық қауіпсіздікті күшейтіп қана қоймай, ел ішіндегі татулық пен келісімнің нығаюына да қызмет етеді.

Бейбітшілік пен қоғамдық келісім – мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жетістігі. Сондықтан әр азаматтың қауіпсіздік ережелерін сақтауы, заң талаптарын орындауы, діни және этностық ерекшеліктерге құрметпен қарауы, түрлі арандатушылық пен жалған ақпаратқа ермеуі – Қазақстанның бірлігі мен тұрақтылығын нығайтуға қосылған нақты үлес. Созақ ауданында осы бағыттағы профилактикалық және түсіндіру жұмыстарының жүйелі түрде жүргізілуі – ортақ құндылықтарды күнделікті өмірде орнықтырудың маңызды көрінісі.

№KZ89VPY00063999 Куәлік нөмірі

Lost your password? Please enter your email address. You will receive mail with link to set new password.

Exit mobile version