МАҚТААРАЛДА 1207 ЖАҢА ЖҰМЫС ОРНЫН АШУҒА БАҒЫТТАЛҒАН ЖОБАЛАР ЖҮЗЕГЕ АСУДА

Мақтаарал ауданында инвестиция тарту жұмыстарының басты нәтижелерінің бірі – жаңа өндірістердің ашылып, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндігінің артуы. Бүгінде ауданда жүзеге асырылып жатқан ірі жобалар өндірістік әлеуетті күшейтумен қатар, жергілікті халық үшін жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға бағытталып отыр.  Әсіресе 2026–2028 жылдарға жоспарланған инвестициялық жобалардың әлеуметтік-экономикалық маңызы жоғары. Осы кезеңде аудан аумағында жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру көзделген. Жобалар толық жүзеге асқан кезде 1207 жаңа жұмыс орны ашылады. Бұл – аудан тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтуға және халықтың табысын арттыруға ықпал ететін маңызды көрсеткіш.

Жаңа жұмыс орындарының ашылуы аудандағы еңбек нарығына да оң әсер етпек. Себебі инвестициялық жобалардың басым бөлігі өңдеу өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, тамақ, тоқыма және құрылыс салаларымен байланысты. Яғни жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы түрлі бағыттағы мамандарға сұранысты арттырып, тұрғындардың өз ауданында еңбек етуіне мүмкіндік береді. Бұл бағыттағы жұмыс өткен жылдан-ақ нақты нәтижесін көрсетті. 2025 жылы ауданда 8 инвестициялық жоба толық іске қосылып, 153 тұрақты жұмыс орны ашылды. Сол жылы ауданға 56,4 млрд теңге инвестиция тартылып, жоспар 110 пайызға орындалған болатын. Бұл инвестиция тартудың тек қаржылық көрсеткіш емес, нақты экономикалық және әлеуметтік нәтиже беретінін аңғартады.

2026 жылы да инвестициялық белсенділік жоғары деңгейде қалыптасып отыр. Ауданға жыл қорытындысымен 60 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланған. Жылдың алғашқы алты айында бұл бағытта 23,4 млрд теңге инвестиция тартылған. Алдағы жобалардың толық қуатына шығуы жаңа жұмыс орындарының санын одан әрі арттыруға мүмкіндік береді. Жергілікті кәсіпкерлер жүзеге асырып жатқан жобаларда да жұмыспен қамту мәселесіне ерекше мән берілген. Жалпы құны 3,9 млрд теңгені құрайтын 4 жобаның нәтижесінде 236 адамды тұрақты жұмыспен қамту жоспарланып отыр. Солардың бірі – «Мырза» ЖШС-нің ет өнімдерін терең өңдеу цехы. Жобаның құны 350 млн теңгені құрайды. Қазіргі таңда кәсіпорында жартылай дайын өнімдер бөлімі жұмыс істеп тұр. Биыл төртінші тоқсанда ет өңдеу бағытын толық іске қосу жоспарланған. Өндірістің кеңеюі жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Ал «Халық» ЖШС жалпы құны 2 млрд теңге болатын тігін өндірісін іске асыруда. Кәсіпорынға қажетті құрал-жабдықтар толық жеткізіліп, монтаждау жұмыстары аяқталған. Қазір мамандарды даярлау және тапсырыстар қабылдау кезеңі жүріп жатыр. Бұл жоба әсіресе өндірістік мамандықтарды игерген тұрғындар үшін еңбек етуге жаңа мүмкіндік қалыптастырады. Ауданда ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласында да жаңа жұмыс орындарын ашуға бағытталған жобалар жүзеге асуда. «Хамро Ата» ЖШС 1,5 млрд теңге инвестиция салып, мақта майын өндіретін зауыт салуда. Қазіргі таңда құрылыс жұмыстарының 80 пайызы орындалған, құрал-жабдықтарды орнату толық аяқталған. Кәсіпорынды биыл үшінші тоқсанда іске қосу жоспарланып отыр. Ал «Тамила» шаруа қожалығы 500 млн теңге инвестиция есебінен мал бордақылау кешенін салуда. Жыл соңына дейін 2000 басқа арналған кешенді пайдалануға беру жоспарланса, 2027 жылы оның қуаты 5000 басқа дейін ұлғайтылады. Өндіріс көлемінің артуы ауылдық жерлердегі жұмыспен қамту мүмкіндіктерін де кеңейтеді.

Мақтааралдағы индустриялық аймақтың дамуы да еңбекпен қамтуға тікелей ықпал ететін маңызды бағыттардың бірі. 2014 жылы құрылған аумағы 24 гектар индустриялық аймақ бүгінде толық игерілуге жақын. Қазіргі таңда мұнда небәрі 1 гектар бос жер қалған. Биыл индустриялық аймақта жалпы құны 3,5 млрд теңгені құрайтын 6 жоба жүзеге асырылып, 91 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылады деп жоспарланған. Мұнда мата, темір-бетон өнімдері, асфальт-бетон, мақта талшығы мен мақта майын өндіру, сондай-ақ пластикалық өнімдерді қайта өңдеу бағытындағы кәсіпорындар іске қосылуда. Аталған өндірістердің іске қосылуы Мақтааралдағы жұмыс орындарының санын ғана арттырып қоймай, еңбек нарығының құрылымын да кеңейтеді. Тұрғындарға өндірістік, техникалық және басқа да мамандықтар бойынша еңбек етуге мүмкіндік пайда болады.

Аудандағы жұмыспен қамтудың тағы бір ірі резерві – арнайы экономикалық аймақта жүзеге асырылып жатқан жобалар. Қазіргі таңда мұнда жалпы құны 104,2 млрд теңгені құрайтын 5 ірі инвестициялық жоба іске асырылуда. Жобалар толық қуатына шыққан кезде 845 адам тұрақты және маусымдық жұмыспен қамтылады. Бұл көрсеткіш Мақтааралдағы инвестициялық жобалардың ауқымын ғана емес, олардың аудан тұрғындарының әл-ауқатына ықпалын да көрсетеді. Өндірістік нысандардың көбеюі жаңа жұмыс орындарының ашылуына, жергілікті кадрларға сұраныстың артуына және тұрғындардың тұрақты табыс көзін қалыптастыруына жағдай жасайды.

Арнайы экономикалық аймақта «БНК групп» ЖШС кәсіпкерлерге өндірістік алаңдарды жалға беру мақсатында 8 броунфилдтің құрылысын аяқтаған. Сонымен қатар «HanYa Holdings» ЖШС, «Мақтаарал Xing Feng» ЖШС және «Каз Про Темир» ЖШС өндірістік нысандарының құрылысы жүргізілуде. Бұл кәсіпорындардың 2026–2028 жылдары толық пайдалануға берілуі жоспарланған. Шағын және орта бизнесті қолдау арқылы да жаңа жұмыспен қамту мүмкіндіктері қалыптасуда. Мақтарал ауылдық округінен 2 гектар жер бөлініп, әрқайсысының аумағы 450 шаршы метр болатын 5 өндірістік ғимараттың құрылысы аяқталған. Қазіргі таңда жалпы құны 540 млн теңгені құрайтын жобаларды іске асыратын 5 кәсіпкермен меморандум жасалған.

Өндірістік ғимараттарды жалға алу немесе сатып алу арқылы кәсіпкерлер өз жобаларын іске қосып, жаңа жұмыс орындарын қалыптастырады. Сонымен бірге осы нысандарда жұмысын бастайтын екі кәсіпкерді «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жеңілдетілген несиеге қол жеткізумен қамтамасыз ету бойынша құжаттандыру жұмыстары жүргізілуде. Осылайша, Мақтааралдағы инвестициялық саясаттың негізгі нәтижесі тек аудан экономикасына қаржы тартумен шектелмейді. Оның маңызды көрсеткіші – адамдарды жұмыспен қамту, тұрақты табыс көздерін қалыптастыру және жергілікті еңбек нарығын дамыту.

Бүгінде 2026–2028 жылдарға жоспарланған 19 инвестициялық жобаның нәтижесінде 1207 жаңа жұмыс орнының ашылуы көзделіп отыр. Ал 2025 жылы іске қосылған жобалар арқылы 153 тұрақты жұмыс орны құрылды. Алдағы жылдары инвестициялық жобалардың толық қуатына шығуы бұл көрсеткішті одан әрі арттырып, Мақтаарал тұрғындары үшін жаңа еңбек мүмкіндіктерін қалыптастырады. Бұл – инвестицияның аудан экономикасына ғана емес, әр отбасының әлеуметтік жағдайына әсер ететінін көрсететін нақты нәтиже. Өйткені жаңа кәсіпорын – жаңа өндіріс қана емес, ең алдымен жаңа жұмыс орны, тұрақты табыс және халықтың болашағына деген сенім.

Түркістанда сайлау комиссияларының мүшелеріне арналған семинар өтті

Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауын дайындау мен өткізу мәселелері бойынша Түркістан облысында аудандық, қалалық аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелеріне арналған арнайы семинар ұйымдастырылды.

Жиынға Түркістан қаласына арнайы іс-сапармен келген ҚР ОСК Электораттық оқытуды ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі Е.С. Абдақасов, Түркістан облыстық аумақтық сайлау комиссиясының мүшелері, сондай-ақ аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының төрағалары мен мүшелері қатысты.


Семинарға Түркістан облыстық аумақтық сайлау комиссиясы Төрағасының орынбасары Б.Хасанов модераторлық жасап, жиынның маңызына кеңінен тоқталды.
«Бүгінгі басқосудың басты мақсаты – Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауын әзірлеу мен өткізуге дайындық барысын пысықтау, сондай-ақ облыстық деңгейдегі мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды үйлестіру және атқарылып жатқан жұмыстарды бірлесіп талқылау», — деді ол өз сөзінде.
Шара барысында Жетісай аудандық аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Д. Сейдекеримова, Мақтаарал аудандық аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Г. Қалдарова және Сайрам аудандық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы С. Реметов баяндама жасап, әдістемелік тәжірибелерімен бөлісті және әріптестерімен ой-талқы өткізді.


Семинар соңында сайлау күні заңдылықты қатаң сақтау және сайлау учаскелерінде туындауы мүмкін әртүрлі жағдаяттарды (ситуацияларды) шешу жолдары жан-жақты талқыланды.

Мақтаарал ауданында ауыл шаруашылығы саласына салынатын инвестиция көлемі артып келеді

Мақтаарал ауданында инвестициялық ахуалды жақсарту және жаңа өндіріс орындарын ашу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Ауданда жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар экономиканың дамуына серпін беріп, халықты тұрақты жұмыспен қамтуға оң ықпал етуде. 2025 жылы аудан бойынша 51,0 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланса, жыл қорытындысымен бұл жоспар 110 пайызға орындалып, аудан экономикасына жалпы 56,4 млрд теңге инвестиция тартылды. Өткен жылы 8 инвестициялық жоба толық іске қосылып, нәтижесінде 153 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылды. Ал 2026 жылы ауданға 60,0 млрд теңге инвестиция тарту көзделген. Жылдың алғашқы алты айының қорытындысы бойынша ауданға 23,4 млрд теңге инвестиция тартылып, бекітілген жоспар артығымен орындалды.

Жалпы 2026–2028 жылдары Мақтаарал ауданында жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Бұл жобалардың нәтижесінде 1207 жаңа жұмыс орны ашылады. Жобалардың бір бөлігі жергілікті кәсіпкерлер тарапынан жүзеге асырылса, қалған бөлігі шетелдік инвесторлардың қатысуымен іске асуда. Жергілікті кәсіпкерлер жалпы құны 3,9 млрд теңгені құрайтын 4 жобаны жүзеге асырып, 236 адамды тұрақты жұмыспен қамтуды жоспарлап отыр. Олардың қатарында «Мырза» ЖШС-нің 350 млн теңгелік ет өнімдерін терең өңдеу цехы бар. Қазіргі таңда жартылай дайын өнімдер бөлімі жұмыс істеп тұр, ал биылғы жылдың төртінші тоқсанында ет өңдеу бағыты толық іске қосылады. Сонымен қатар, «Халық» ЖШС-ы жалпы құны 2,0 млрд теңгені құрайтын тігін өндірісін іске асыруда. Кәсіпорынға қажетті құрал-жабдықтар толық жеткізіліп, монтаждау жұмыстары аяқталған. Қазіргі таңда мамандарды даярлау және тапсырыстар қабылдау жұмыстары жүргізілуде.


«Хамро Ата» ЖШС 1,5 млрд теңге көлемінде инвестиция салып, мақта майын өндіретін зауыттың құрылысы да жүргізілуде. Қазіргі таңда құрал-жабдықтарды орнату толық аяқталған, құрылыс жұмыстарының 80 пайызы орындалған. Кәсіпорынды биылғы жылдың үшінші тоқсанында іске қосу жоспарланған. Ал «Тамила» шаруа қожалығы 500 млн теңге инвестиция есебінен мал бордақылау кешенін салуда. Жоба аясында жыл соңына дейін 2000 басқа арналған кешен пайдалануға беріледі. 2027 жылы оның қуаты 5000 басқа дейін ұлғайтылады.

Мақтаарал ауданында 2014 жылы құрылған 24 гектарлық индустриалды аймақ бүгінде толық игерілуге жақын. Қазіргі таңда онда небәрі 1 гектар бос жер қалған, қалған аумақ кәсіпкерлерге бөлінген. Биыл индустриалды аймақта жалпы құны 3,5 млрд теңгені құрайтын 6 жоба жүзеге асырылып, 91 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылады. Атап айтқанда, «Giga Group» ЖШС – 250 млн теңгелік мата (обтарка) өндірісі, «Н.Мамасариев» ЖШС-ның 500 млн теңгелік темір-бетон өнімдерін шығаратын кәсіпорыны, «Ырысты Береке» ЖШС-ның 450 млн теңгелік асфальт-бетон зауыты, «IBO COTTON» ЖШС-ның 800 млн теңгелік мақта талшығын өндіру жобасы, «Мақтаарал Агроөнеркәсіп кешені» ЖШС-ның 1 млрд теңгелік мақта майын өндіру зауыты және «Таза болашақ» ЖШС-ның 500 млн теңгелік пластикалық өнімдерді қайта өңдеу кәсіпорны іске асуда.


Аталған жобалардың басым бөлігінің құрылысы аяқталған және құрал-жабдықтарын орнату жұмыстары жүргізілуде. Мақтаарал ауданының арнайы экономикалық аймағында да бүгінде жалпы құны 104,2 млрд теңгені құрайтын 5 ірі инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр. Бұл жобалар толық іске қосылған кезде 845 адам тұрақты және маусымдық жұмыспен қамтылады.

Қазіргі таңда «БНК групп» ЖШС кәсіпкерлерге өндірістік алаңдарды жалға беру мақсатында салынған 8 броунфилдтің құрылысын аяқтады. Сонымен қатар, «HanYa Holdings» ЖШС, «Мақтаарал Xing Feng» ЖШС және «Каз Про Темир» ЖШС өндірістік нысандарының құрылысы қарқынды жүргізілуде. Аталған кәсіпорындарды 2026–2028 жылдары толық пайдалануға беру жоспарланған. Ауданда шағын және орта бизнесті дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Осы мақсатта Мақтарал ауылдық округінен 2 гектар жер телімі бөлініп, әрқайсысының аумағы 450 шаршы метр болатын 5 өндірістік ғимараттың құрылысы аяқталды.


Бүгінгі таңда жалпы құны 540 млн теңгені құрайтын жобаларды жүзеге асыратын 5 кәсіпкермен меморандум жасалған. Олар өндірістік ғимараттарды жалға алу немесе сатып алу арқылы өз кәсіптерін бастайды. Сонымен қатар, аталған өндірістік ғимараттарда жұмысын бастайтын екі кәсіпкерді «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жеңілдетілген несиемен қамтамасыз ету үшін қажетті құжаттарды рәсімдеу жұмыстары жүргізілуде. Айта кетейік, Мақтаарал ауданында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар өңірдің өндірістік әлеуетін арттырумен қатар, жаңа жұмыс орындарын ашуға, кәсіпкерлікті дамытуға және аудан экономикасының тұрақты өсімін қамтамасыз етуге бағытталған.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Мақтаарал ауданында ауыл шаруашылығы саласында 85,7 млрд теңгенің өнімі өндіріліп, бұл көрсеткіш алдыңғы жылмен салыстырғанда 17,3 пайызға артқан. Оның ішінде егін шаруашылығы 72,1 млрд теңге, мал шаруашылығы 13,3 млрд теңге көлемінде өнім өндірді. Ауданда 60,3 мың гектар ауыл шаруашылығы жері пайдаланылып, негізгі дақылдардың бірі – мақтаға ерекше басымдық беріліп келеді. Осындай өндірістік әлеует инвестиция үшін де үлкен мүмкіндік береді. Инвестор үшін ең маңыздысы – қалыптасқан өндірістік база, шикізат қоры, еңбек ресурсы және дайын өнімді өткізу мүмкіндігі. Мақтаарал осы талаптардың көпшілігіне жауап береді. Әсіресе мақта шаруашылығының айналасында толыққанды өндірістік тізбек қалыптастыруға мүмкіндік мол.

Яғни мақтаны тек шикізат ретінде сатып қана қоймай, оны өңдеп, мақта талшығын, жіп, мата, май және басқа да өнімдер өндіру арқылы қосылған құнды бірнеше есе арттыруға болады. Бұл бағытта мақта-тоқыма кластерін дамытуға арналған жобалардың маңызы ерекше. Ауданның 2024–2030 жылдарға арналған даму жоспарында жалпы құны 94,1 млрд теңгені құрайтын 53 инвестициялық жобаны жүзеге асыру көзделген. Соның ішінде ауыл шаруашылығы саласында құны 15,8 млрд теңге болатын 26 жоба іске асырылып, 541 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланған. Инвестицияның ауыл шаруашылығына келуі ең алдымен өндірісті жаңғыртуға жол ашады. Қазіргі заманда ауыл шаруашылығы бұрынғыдай тек жер көлемін ұлғайту арқылы дамымайды.

Негізгі басымдық – бір гектардан алынатын өнімді арттыру, суды үнемдеу, заманауи техниканы пайдалану, сапалы тұқым мен тыңайтқыштарды қолдану және өнімді өңдеу деңгейін көтеру. Мұның барлығы қосымша қаржы салымын қажет етеді. Мақтааралда ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту жұмыстарының жүргізілуі де инвестициялық белсенділіктің маңызды көрсеткіші. 2025 жылы агроқұрылымдар тарапынан 220 жаңа ауыл шаруашылығы техникасы мен 13 қосалқы агрегат сатып алынған. Техниканың жаңаруы егіс жұмыстарын уақытылы жүргізуге, еңбек өнімділігін арттыруға және өндірістік шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.

Ауыл шаруашылығына салынатын инвестицияның тағы бір маңызды бағыты – су үнемдеу технологиялары. Мақтаарал үшін су ресурстарының маңызы ерекше болғандықтан, тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелерін енгізу, каналдарды жаңғырту, суды есепке алу және автоматтандырылған суару технологияларын пайдалану болашақтағы аграрлық өндірістің тиімділігін арттырады. Қазіргі таңда ауданда каналдарды тазалау және су жеткізу инфрақұрылымын жақсарту жұмыстары да жүргізілуде. 2026 жылы 184 каналдың жалпы 460,9 шақырымын механикалық тазалау жоспарланған. Инвестиция тартудың нәтижесінде ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу саласы да жаңа деңгейге көтеріледі. Мақтаарал индустриялық аймағында мақта өңдеу бағытындағы өндірістердің іске қосылуы осының нақты мысалы. Мәселен, «Жанасыл» мақта өңдеу зауыты тәулігіне 600 тонна шитті мақта өңдеуге қабілетті. Кәсіпорында мақта талшығы, мақта шиті, мақта линті және басқа да өнімдер өндіріледі. Өнімнің бір бөлігі шетел нарықтарына экспортталады.
Мұндай жобалардың аудан экономикасы үшін пайдасы бірнеше бағыттан көрінеді.

Біріншіден, жергілікті шаруалардың өнімін өткізу нарығы кеңейеді. Екіншіден, шикізатты аудан аумағында өңдеу арқылы қосымша құн қалыптасады. Үшіншіден, жаңа кәсіпорындар тұрақты жұмыс орындарын ашады. Төртіншіден, бюджетке түсетін салық көлемі артып, әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік көбейеді. Ауыл шаруашылығындағы инвестиция тек мақта өндірісімен шектелмеуі тиіс. Мақтааралда көкөніс, бақша, дәнді дақылдар және мал шаруашылығы бағыттарын дамытуға да мүмкіндік бар. Әсіресе ерте пісетін көкөністерді өсіріп, ішкі нарықпен қатар сыртқы нарыққа шығару тиімді бағыттардың бірі. 2026 жылы аудан шаруалары ерте пісетін қырыққабатты Ресей нарығына экспорттай бастаған.

Бұл жергілікті ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорттық әлеуеті бар екенін көрсетеді. Мал шаруашылығына инвестиция салу да ауыл экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Мал бордақылау алаңдарын, заманауи фермаларды, жем-шөп өндіру және сақтау нысандарын, ет пен сүтті терең өңдеу кәсіпорындарын дамыту арқылы ауыл шаруашылығының табыстылығын арттыруға болады. Бұл бағыттағы жобалар ауыл тұрғындарын жұмыспен қамтып қана қоймай, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге де үлес қосады.

Инвестиция тартуда мемлекеттік қолдау шараларының да орны ерекше. Жеңілдетілген қаржыландыру, субсидиялау, лизингтік бағдарламалар, инфрақұрылыммен қамтамасыз ету және кәсіпкерлерге қажетті сүйемелдеу көрсету ауыл шаруашылығы жобаларының іске асуына қолайлы жағдай жасайды. 2026 жылы ауданда «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында жалпы құны 255,6 млн теңгені құрайтын 21 жоба қаржыландырылған. Мұндай қолдау ауыл тұрғындарының кәсіп бастауына және шағын агробизнесті дамытуына мүмкіндік береді. Жалпы инвестициялық ахуалдың жақсаруы да ауданның ауыл шаруашылығына жанама түрде оң әсер етеді. 2025 жылы Мақтаарал экономикасына 56,4 млрд теңге инвестиция тартылған. Ал 2026 жылы бұл көрсеткішті 60 млрд теңгеге жеткізу жоспарланған. Сонымен қатар 2026–2028 жылдары аудан бойынша жалпы құны 110,5 млрд теңгені құрайтын 19 инвестициялық жобаны іске асыру көзделіп отыр.

ҚҰРЫЛТАЙ САЙЛАУЫ: АЗАМАТТЫҚ ҚАТЫСУДЫҢ ЖАҢА КЕЗЕҢІ

Қазақстанда саяси жүйені жаңғыртуға бағытталған реформалар жалғасып келеді. Соның маңызды қадамдарының бірі – Құрылтай институтының қалыптасуы және оның депутаттарын сайлау. Биыл 23 тамызда елімізде Құрылтайдың І шақырылым депутаттарын сайлау өтеді.

Жаңа саяси институттың құрылуы заң шығару жүйесін жаңғыртып қана қоймай, азаматтардың қоғамдық-саяси үдерістерге қатысуына жаңа мүмкіндік қалыптастыруды көздейді. Құрылтай құрамына бес жыл мерзімге 145 депутат сайланады.

Қазіргі кезеңдегі басты ерекшеліктің бірі – сайлаудың азаматтардың саяси жауапкершілігін арттыруға бағытталуы. Өйткені депутаттарды таңдау арқылы қоғам елдің алдағы даму бағытына қатысты өз ұстанымын білдіреді.

Құрылтайдың негізгі міндеттерінің қатарында заңнамалық шешімдер қабылдау, мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарын талқылау және қоғам мен мемлекет арасындағы байланысты нығайту бар. Бұл ретте депутаттардың кәсіби білімімен қатар, халықтың талап-тілегін жеткізе білу қабілеті де маңызды.

Сайлау науқаны барысында кандидаттар өз бағдарламаларын ұсынып, азаматтармен кездесулер өткізуде. Бұл пікір алмасу қоғам үшін де, кандидаттар үшін де маңызды. Себебі елдің болашағына қатысты шешімдер халықтың нақты сұранысы мен өмірлік мәселелерінен алшақ болмауы қажет.

Құрылтайдың қалыптасуы – саяси жүйедегі жаңа кезеңнің бастауы. Ал оның тиімді жұмыс істеуі тек депутаттардың қызметіне емес, азаматтардың белсенділігіне де байланысты.

23 тамыздағы сайлау – әр азаматқа өз таңдауын жасап, елдің заң шығару жүйесінің болашағына үлес қосуға мүмкіндік беретін маңызды қоғамдық-саяси оқиға.

ҚҰРЫЛТАЙ: ЗАҢ ШЫҒАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЖАҢА САЯСИ АЛАҢ

Қазақстандағы саяси жаңғыру үдерісінің маңызды бағыттарының бірі – заң шығару жүйесін жетілдіру. Осы мақсатта жаңа Конституциялық өзгерістер негізінде Құрылтай институты енгізіліп, еліміздің саяси жүйесінде жаңа өкілді органның негізі қаланды.

Құрылтайдың ерекшелігі – оның бір палаталы заң шығару институты ретінде қалыптасуында. Оның құрамына 145 депутат сайланып, өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды.

Жаңа институттың алдында үлкен міндет тұр. Ол – қоғамдағы өзекті мәселелерді заң шығару деңгейінде талқылап, ел дамуына қажетті құқықтық шешімдерді қабылдауға ықпал ету.

Құрылтайдың жұмысы азаматтардың күнделікті өміріне әсер ететін көптеген бағыттарды қамтуы мүмкін. Экономика, әлеуметтік саясат, білім, денсаулық сақтау, кәсіпкерлік, өңірлердің дамуы және азаматтардың құқықтарын қорғау сияқты мәселелер заңнамалық деңгейде тұрақты назарда болуы тиіс.

Бұл жерде депутаттың халықпен байланысы ерекше маңызға ие. Өкілді органның жұмысы тек парламент қабырғасындағы пікірталаспен шектелмей, қоғамның нақты сұраныстарымен сабақтас болғаны маңызды. Азаматтардың ұсыныстары мен мәселелері тиісті деңгейде көтеріліп, заңнамалық бастамаларға айналған жағдайда ғана өкілдік институттың тиімділігі артады.

23 тамызда өтетін Құрылтай сайлауы осы жаңа саяси институттың құрамын қалыптастырады. Сондықтан сайлауға қатысу – азаматтың конституциялық құқығын жүзеге асыру ғана емес, елдің болашағына қатысты өз пікірін білдірудің де маңызды жолы.

Құрылтайдың қалыптасуы Қазақстандағы саяси реформалардың жаңа кезеңін білдіреді. Оның нәтижелі қызметі заңдардың сапасына, мемлекеттік басқарудың тиімділігіне және қоғам мен билік арасындағы диалогтың нығаюына әсер ететін маңызды факторлардың біріне айналмақ.

Ең бастысы, жаңа институттың мәні оның атауында емес, қоғамның үнін заң шығару үдерісіне қаншалықты сапалы жеткізе алатынында.

Мақтаарал ауданының әкімі жер қатынастары мәселелері бойынша тұрғындарды қабылдады

Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асанов тұрғындармен кері байланысты нығайту және азаматтардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдау мақсатында кезекті жеке қабылдау өткізді.

Қабылдауға алдын ала жазылған 20-ға жуық аудан тұрғыны қатысып, өздерін толғандырған мәселелерді аудан басшысына тікелей жеткізді. Тұрғындар негізінен тұрғын үймен қамтамасыз ету, жер қатынастары, әлеуметтік қолдау, денсаулық сақтау, инфрақұрылымды дамыту, елді мекендерді абаттандыру, көшелерді асфальттау, жарықтандыру, қоғамдық көлік қатынасын ұйымдастыру және балалар ойын алаңдарын салу мәселелерін көтерді. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді рәсімдеу мен мердігерлік міндеттемелерге қатысты өтініштер де қаралды. Қабылдау барысында аудан әкімі әрбір азаматтың өтінішін мұқият тыңдап, қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес түсіндірмелер берді.

Шешуді қажет ететін мәселелер бойынша жауапты аудан әкімінің орынбасарларына, бөлім басшыларына және ауылдық округ әкімдеріне нақты хаттамалық тапсырмалар жүктеліп, олардың орындалуын бақылауға алу тапсырылды.Бақыт Асанов тұрғындардың мәселелерін дер кезінде шешу жергілікті атқарушы органдар жұмысының негізгі басымдықтарының бірі екенін атап өтті. «Әрбір тұрғынның өтініші жіті қаралады. Азаматтардың көтерген мәселелері заң аясында зерделеніп, тиісті шешім қабылдануы тиіс. Біз үшін халықпен ашық диалог орнату және олардың мәселелерін кезең-кезеңімен шешу – басты міндеттердің бірі» – деді, аудан әкімі. Айта кету керек, Мақтаарал ауданында азаматтарды жеке қабылдау тұрақты түрде өткізіліп келеді. Мұндай кездесулер тұрғындарды толғандырған мәселелерді тікелей талқылауға, мемлекеттік органдардың жұмыс тиімділігін арттыруға және халық пен билік арасындағы өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.

                «Мақтаарал ауданы – ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған, жер ресурстары экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан ерекше маңызға ие өңірлердің бірі. Сондықтан жерді тиімді пайдалану, оның ішінде ортақ пайдаланымдағы жерлерді сақтау, реттеу және халық игілігіне қызмет еткізу – ауданның тұрақты дамуына ықпал ететін маңызды бағыттардың бірі. Ортақ пайдаланымдағы жерлер – елді мекен тұрғындарының күнделікті қажеттіліктеріне арналған, көпшілікке ортақ инфрақұрылым мен қоғамдық кеңістікті қамтитын аумақтар. Мұндай жерлерге көшелер, жолдар, алаңдар, саябақтар, скверлер, су нысандарына ортақ қолжетімді аумақтар және өзге де қоғамдық мақсаттағы жер телімдері жатады. Оларды тиімді басқару ауылдық елді мекендердің көркеюіне, тұрғындардың өмір сүру сапасының артуына және қоғамдық тәртіптің сақталуына тікелей әсер етеді. Мақтаарал ауданында жер қатынастары мәселесі ауыл шаруашылығының дамуымен, елді мекендердің кеңеюімен және қоғамдық инфрақұрылымды реттеумен тығыз байланысты. Ауданның жалпы жер көлемі 80 мың гектардан асады, оның ішінде елді мекендердің жерлері, су қоры аумақтары және ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер бар. Сондықтан ортақ пайдаланымдағы жерлердің шекарасын нақтылау, оларды заң талаптарына сай пайдалану және қоғамдық мүддеге қызмет етуін қамтамасыз ету өзекті мәселе болып табылады. Ортақ пайдаланымдағы жерлерді тиімді пайдалану ең алдымен елді мекендердің инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік береді. Көшелер мен жолдардың, жаяу жүргіншілерге арналған аумақтардың, саябақтар мен скверлердің, балалар және спорт алаңдарының, инженерлік желілер орналасқан аумақтардың қолжетімді әрі қауіпсіз болуы тұрғындардың тұрмыс сапасына әсер етеді. Мұндай жерлерді жеке мүддеге заңсыз пайдалануға немесе олардың мақсатты бағытын бұзуға жол бермеу қоғамдық кеңістікті сақтаудың маңызды шарты. Мақтаарал ауданында елді мекендердің шекараларын нақтылау мен белгілеу жұмыстары да жер ресурстарын жүйелі басқаруға ықпал етеді. Соңғы жылдары бірқатар елді мекендердің шекараларын өзгерту және белгілеу жөнінде шешімдер қабылданды. Бұл жер учаскелерін есепке алуды нақтылауға, аумақтарды жоспарлауға және ортақ пайдаланымдағы жерлерді қорғауға мүмкіндік береді. 2026 жылы Жамбыл ауылдық округіндегі Жамбыл елді мекенінің шекарасына қатысты да тиісті шешім қабылданды. Аудандағы ортақ пайдаланымдағы жерлердің сақталуы мен тиімді пайдаланылуы абаттандыру жұмыстарымен де тікелей байланысты. Қоғамдық аумақтарды таза ұстау, көгалдандыру, санитарлық жағдайын жақсарту, тұрғындарға қолайлы демалыс орындарын қалыптастыру – елді мекендердің келбетін жақсартатын маңызды жұмыстар. 2025 жылы аудан көлемінде «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында 100-ден астам сенбілік ұйымдастырылып, ондаған мың тұрғын қатысып, қоқыс шығарылып, 50 мыңнан астам ағаш көшеті отырғызылды. Бұл қоғамдық аумақтарды күтіп ұстау мен экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған жұмыстардың жалғасып жатқанын көрсетеді. Ортақ пайдаланымдағы жерлер мәселесінде жер қатынастары саласындағы заң талаптарын сақтау ерекше маңызды. Жер телімдерінің белгіленген мақсатына сай пайдаланылуы, жердің бос немесе заңсыз пайдаланылып жатқан учаскелерін анықтау, құжаттарды ретке келтіру және жер дауларының алдын алу – жауапты мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы құрылымдардың негізгі міндеттерінің бірі. Мақтаарал ауданында тұрғындармен өткізілетін жеке қабылдауларда да жер телімдерін алу, құжаттандыру және жерді мақсатты пайдалану мәселелері жиі көтеріледі. Ауылдық жерлер үшін ортақ пайдаланымдағы аумақтардың тағы бір маңызды бағыты – тұрғындардың мал жаюына және шаруашылық қажеттіліктеріне қатысты мәселелерді реттеу. Мақтаарал ауданында жайылым жерлерінің тапшылығы байқалатыны ресми жоспарлау құжаттарында көрсетілген. Осыған байланысты жайылымдық жерлерге түсетін жүктемені азайту, қолда бар жер ресурстарын ұтымды пайдалану және мал шаруашылығын тиімді ұйымдастыру мәселелері де өзекті. 2025–2029 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және пайдалану жоспары осы бағыттағы жұмыстарды жүйелеуге арналған. Жерді тиімді пайдалану – тек экономикалық мәселе ғана емес, әлеуметтік жауапкершілік те. Ортақ пайдаланымдағы жерлер барлық тұрғындардың игілігіне қызмет етуі тиіс. Сондықтан олардың аумағын заңсыз басып алуға, қоқыстануына, ретсіз құрылыс жүргізілуіне немесе мақсатсыз пайдаланылуына жол бермеу қажет. Бұл ретте жергілікті атқарушы органдармен қатар, ауылдық округ әкімдіктерінің, қоғамдық ұйымдардың және тұрғындардың бірлескен әрекеті маңызды», – деді аудан басшысы Бақыт Асанов.

Алдағы кезеңде Мақтаарал ауданындағы ортақ пайдаланымдағы жерлерді тиімді басқару үшін цифрлық жер кадастрын жетілдіру, жер учаскелерінің нақты шекараларын белгілеу, қоғамдық аумақтарды абаттандыру және жерді пайдалану мәселелерінде ашықтықты арттырудың маңызы зор. Әрбір елді мекеннің бас жоспары мен даму перспективалары ескеріле отырып жүргізілетін жұмыстар ауданның сәулеттік келбетін жақсартуға және инфрақұрылымның сапалы дамуына ықпал етеді.  Мақтаарал ауданындағы ортақ пайдаланымдағы жерлерді сақтау және тиімді пайдалану – жер ресурстарын басқарудың маңызды бағыттарының бірі.

Қоғамдық аумақтарды халық игілігіне пайдалану, олардың құқықтық мәртебесін сақтау, елді мекендерді абаттандыру және жер қатынастарындағы тәртіпті күшейту арқылы ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына қолайлы жағдай жасауға болады. Жер – елдің ортақ байлығы. Сондықтан оны ұқыпты пайдалану, қорғау және келер ұрпаққа сақтап қалу – баршаға ортақ міндет.

САЙРАМДЫҚ САДАҚШЫ ӘЛЕМДІК ДОДАДА АЛТЫН МЕДАЛЬ ИЕЛЕНДІ

Сайрам ауданының спортшысы халықаралық аренада тағы бір мәрте ел мерейін үстем етті. Солтүстік Кипр Түрік Республикасында өткен дәстүрлі садақ атудан IV дүниежүзілік «Фетих» кубогы халықаралық турнирінде жерлесіміз Махамбет Сатбаев алтын медаль иеленіп, Қазақстанның көк Туын биікке көтерді. «Фетих» кубогы – дәстүрлі садақ атуды ұлттық құндылық әрі мәдени мұра ретінде дәріптейтін әлемдік деңгейдегі беделді жарыстардың бірі. Халықаралық дода биыл да жоғары деңгейде ұйымдастырылып, оған бірнеше мемлекеттен келген үздік мергендер қатысты. Атап айтқанда, Кипр, Түркия, Косово, Ресей, Түрікменстан, Қазақстан және Қырғызстан елдерінен келген 202 спортшы өзара бақ сынады.

Қазақстан құрамасының сапында өнер көрсеткен жерлесіміз Махамбет Сатбаев – дәстүрлі садақ атуды кәсіби деңгейде дамытып жүрген білікті спортшы әрі жаттықтырушы. Ол бүгінде «Сайрам ұлттық спорт клубы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің дәстүрлі садақ ату бөлімінде жас спортшыларды жаттықтырып, ұлттық спорттың өркендеуіне өз үлесін қосып келеді.Жарыс барысында сайрамдық садақшы 30 метрлік Қазақ жамбы нысанасы бойынша бақ сынап, өзінің мергендік шеберлігін жоғары деңгейде көрсетті. Ол дәлдік пен сабырлылықты ұштастыра отырып, қарсыластарының бәрінен басым түсіп, жарыстың алтын жүлдесіне қол жеткізді.

Бұл нәтиже Махамбет Сатбаевтың ұзақ жылғы еңбегі мен тынымсыз дайындығының жемісі екені сөзсіз. Дәстүрлі садақ атуда спортшыдан тек нысанаға дәл көздеу ғана емес, жоғары шоғырлану, төзімділік, ішкі сабыр және тұрақты дайындық талап етіледі. Халықаралық деңгейдегі бәсекеде осындай қасиеттерді толық таныта алған жерлесіміз ел құрамасының сапында жоғары нәтиже көрсетті.

Спортшының жеңісі Сайрам ауданында ұлттық спорт түрлерін дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстардың нәтижесін де айқын көрсетеді. Соңғы жылдары қазақ күресі, асық ату, тоғызқұмалақ, дәстүрлі садақ ату секілді ұлттық спорт түрлеріне деген қызығушылық артып келеді. Ауданда спорт секцияларының жұмысы жолға қойылып, балалар мен жасөспірімдерді ұлттық спортқа тартуға ерекше көңіл бөлінуде.

Ұлттық спорт – халқымыздың тарихы мен мәдениетін, салт-дәстүрін кейінгі ұрпаққа жеткізудің маңызды құралдарының бірі. Оның ішінде дәстүрлі садақ атудың өзіндік орны бар. Қазақ халқының жауынгерлік тарихымен тығыз байланысты бұл өнер бүгінде заманауи спорт түрі ретінде қайта жаңғырып, халықаралық жарыстарда кеңінен насихатталып келеді. Махамбет Сатбаевтың халықаралық додадағы жеңісі де осы үрдістің жарқын көрінісі. Ол ұлттық спорттың тек елімізде ғана емес, әлемдік аренада да бәсекеге қабілетті екенін дәлелдеді. Әсіресе Қазақ жамбы нысанасы бойынша алтын медаль алуы – ұлттық спорттың ерекшелігін халықаралық деңгейде танытатын маңызды жетістік.

Жеңіс тұғырынан орын алған жерлесіміздің жетістігі Сайрам ауданындағы жас спортшыларға да үлкен үлгі болары анық. Бүгінде ұлттық спортқа қызығушылық танытқан жастардың қатары көбейіп келеді. Осындай халықаралық жетістіктер олардың спортқа деген ынтасын арттырып, жаңа жеңістерге ұмтылуына жол ашады. Сайрамдық спортшының алтын медалі – жеке жетістікпен қатар, ел спортының абыройын асқақтатқан маңызды нәтиже. Халықаралық додада Қазақстанның намысын абыроймен қорғаған Махамбет Сатбаев ұлттық спорттың көкжиегін кеңейтіп, туған жерінің мерейін үстем етті.

Алдағы уақытта да жерлесіміздің жаңа белестерді бағындырып, халықаралық жарыстарда Қазақстанның көк туын көкке көтере беруіне тілектеспіз. Оның бүгінгі жеңісі – табандылық пен еңбектің, ұлттық спортқа деген адалдық пен кәсіби шеберліктің жарқын жемісі.

ТАЗАЛЫҚҚА ЖАУАПКЕРШІЛІКТІ АРТТЫРУ МАҢЫЗДЫ

Қаланың тазалығы көзге бірден байқалатын көріністен ғана тұрмайды. Көшенің ұқыпты болуы, аулалардың реттелуі, қоқыстың уақытылы шығарылуы және қоғамдық орындардың талапқа сай сақталуы – елді мекендегі өмір сапасының маңызды көрсеткіштері. Осыны негізге алған Арыс қаласында санитарлық тәртіптің сақталуына бақылау жүргізу жұмыстары жалғасып жатыр.

Қала аумағында ұйымдастырылған кезекті рейд барысында мамандар елді мекенге кіреберіс бағыттағы аумақтарды аралап, кәсіпкерлік нысандар мен жеке тұрғын үйлердің маңындағы тазалық жағдайына назар аударды. Бақылаудың бұл бағыты кездейсоқ емес. Қалаға сырттан келген адам ең алдымен оның кіреберіс жолдары мен сол маңдағы нысандардың көрінісіне мән береді. Сондықтан бұл аумақтардың жинақы болуы қаланың жалпы келбетіне тікелей әсер етеді.

Рейд кезінде кейбір аумақтарда санитарлық талаптарды сақтау мәселесіне қосымша назар аударуды қажет ететін жағдайлар анықталды. Жауапты мамандар тұрғындармен және кәсіпкерлермен жеке сөйлесіп, аумақты күтіп ұстауға қатысты талаптарды тағы бір мәрте түсіндірді. Әсіресе тұрмыстық қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және көшелер мен ортақ пайдаланылатын жерлерді жеке құрылыс алаңына айналдырмау мәселесі ескертілді.

Кей жағдайда жөндеу немесе құрылыс жұмыстары кезінде пайдаланылатын құм, тас, топырақ және басқа материалдар тұрғын үй немесе нысан аумағынан тыс жерге шығарылып, жол жиегіне жиналып жатады. Мұндай әрекет айналадағы тазалыққа кері әсер етіп қана қоймай, жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызуы мүмкін. Сондықтан құрылыс материалдарын арнайы белгіленген аумақта сақтау қажеттігі түсіндірілді.

Бақылау барысында анықталған кемшіліктердің барлығына бірдей әкімшілік жаза қолдану көзделмейді. Алдымен құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматқа талапты түсіндіру және кемшілікті өз еркімен түзетуге мүмкіндік беру маңызды. Осы бағытта жұмысшы топ тарапынан тиісті ескертулер беріліп, белгіленген мерзім ішінде ретке келтіру қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар талаптарды орындамаған немесе бұрын ескертілген мәселелерді қайта қайталаған тұлғаларға заң аясында жауапкершілік қарастырылатыны ескертілді. Рейд қорытындысымен Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-1-бабы негізінде төрт ескерту түріндегі әкімшілік хаттама рәсімделді. Мұндай бақылау шараларының басты мәні – белгілі бір аумақтағы кемшілікті тіркеумен шектелу емес. Негізгі міндет – тазалыққа деген көзқарасты қалыптастыру және санитарлық талаптарды күнделікті өмірдің қалыпты тәртібіне айналдыру. Бұл ретте мемлекеттік мекемелердің жұмысы қанша жерден жүйелі болғанымен, тұрғындар мен кәсіпкерлердің белсенді қатысуынсыз тұрақты нәтижеге қол жеткізу қиын.

«Таза Қазақстан» бастамасының да негізгі идеяларының бірі – қоршаған ортаны күтіп ұстауға деген ортақ жауапкершілікті күшейту. Таза көше ең алдымен таза ауладан басталады. Ал таза аула әр адамның өз аумағына деген жауапкершілігінен қалыптасады. Сондықтан Арыс қаласының тазалығын сақтау – тек арнайы қызметтердің міндеті емес. Қоқысты белгіленген уақытта шығару, құрылыс материалдарын тиісті жерде ұстау, ортақ пайдаланылатын аумақтарға зиян келтірмеу секілді қарапайым талаптардың өзі қаланың санитарлық жағдайына үлкен әсер етеді.

Арыста бұл бағыттағы бақылау жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Рейдтердің жүйелі жүргізілуі тұрғындарға талаптарды еске салып қана қоймай, тазалық мәдениетін қалыптастыруға және қала аумағындағы тәртіпті тұрақты сақтауға бағытталмақ.

ТІЛ – ҚОҒАМДЫҚ ЖӘНЕ ҰЛТАРАЛЫҚ КЕЛІСІМНІҢ, ЖАЛПЫҰЛТТЫҚ БІРЛІКТІҢ НЕГІЗІ

Қазақстан – жүзден астам этнос пен түрлі мәдениеттің ортақ шаңырағына айналған мемлекет. Еліміздің тұрақты дамуының, бейбітшілігі мен қоғамдық келісімінің басты кепілі – өзара құрмет, татулық және ортақ құндылықтарға адалдық. Осы тұрғыдан алғанда мемлекеттік тілдің орны ерекше. Қазақ тілі – Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі ғана емес, ол қоғамды біріктіретін, ел азаматтарын ортақ мақсатқа жұмылдыратын маңызды рухани күш.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әрдайым мемлекетіміздің басты құндылықтарының бірі – қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлік екенін атап келеді. Мемлекет басшысы мемлекеттік тілдің біріктіруші рөлін күшейту арқылы азаматтық бірегейлікті нығайтудың маңыздылығына ерекше назар аударып, қазақ тілі Қазақстандағы барлық этнос өкілдерін біріктіретін ортақ тілге айналуы тиіс екенін бірнеше рет айтты. Бұл – еліміздегі тіл саясатының ғана емес, қоғамдық тұрақтылықтың да негізгі бағыты.

Осы мақсатқа үндейтін тағылымды шаралардың бірі – Созақ ауданында Қазақстан халқы тілдері күніне орай ұйымдастырылған «Тіл – әр ұлттың баға жетпес қазынасы» атты аудандық тіл фестивалі болды. «Мыңжылқы» мәдениет сарайында өткен мерекелік іс-шара мемлекеттік тілдің мәртебесін көтерумен қатар, қоғамдық және ұлтаралық келісімді нығайтуға, қазақстандық бірлік моделінің өміршеңдігін көрсетуге бағытталды.

Фестивальге аудан тұрғындары, этнос өкілдері, зиялы қауым, қоғамдық ұйым мүшелері, тіл жанашырлары, білім саласының қызметкерлері мен жастардың қатысуы – тілдің барша қазақстандықтарды біріктіретін ортақ құндылық екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Әртүрлі ұлт өкілдерінің бір алаңда бас қосып, мемлекеттік тілдің дамуына қолдау білдіруі – Қазақстанда қалыптасқан қоғамдық келісімнің нақты көрінісі.

Мереке аясында ұйымдастырылған кітап көрмесі, Тілдерді оқыту және дамыту орталығының таныстырылымы, этнос өкілдерінің ұлттық мәдениетін насихаттайтын экспозициялар мен ұлттық қолөнер бұйымдарының көрмесі келушілердің ерекше қызығушылығын тудырды. Бұл көрмелер Қазақстандағы мәдени әралуандылықтың ұлттық бірлікке кедергі емес, керісінше оны байытатын маңызды құндылық екенін айқын көрсетті. Фольклорлық-этнографиялық ансамбльдің орындауындағы ұлттық әуендер мен қазақтың дәстүрлі өнері көрерменге ерекше әсер сыйлады. Ұлттық мәдениетті дәріптеу арқылы фестиваль қатысушыларының бойында туған жерге, мемлекеттік тілге және ұлттық құндылықтарға деген құрмет арта түсті.

Фестивальдің шымылдығы ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығына арналған театрландырылған көрініспен ашылды. Қазақ тіл білімінің негізін қалаған, ана тілінің жанашыры болған Ахмет Байтұрсынұлының еңбегі – бүгінгі тіл саясатының тарихи негіздерінің бірі. Оның халқына қалдырған мұрасы қазіргі Қазақстандағы мемлекеттік тілдің дамуына бағытталған жұмыстардың маңызын айқындай түседі. Сондай-ақ мемлекеттік тілдің қоғамдағы орны мен тіл саясатының мәнін бейнелейтін сахналық композиция көрерменге ұсынылды. Қойылым арқылы қазақ тілінің тек қазақ халқының ғана емес, Қазақстанды ортақ Отаным деп санайтын барлық азаматтарды біріктіретін құндылық екені көркем түрде жеткізілді.

Жиында аудан әкімінің орынбасары Алтын Күнтуқызы мерекеге қатысушыларды Қазақстан халқы тілдері күнімен құттықтап, мемлекеттік тілдің дамуына үлес қосып жүрген бірқатар азаматтарды марапаттады. Бұл – мемлекеттік тілдің өркендеуіне еңбек сіңіріп жүрген азаматтардың еңбегіне берілген лайықты баға ғана емес, өзгелерге үлгі болатын игі дәстүр.

Мерекелік бағдарламада қазақ тілін жетік меңгерген өзге этнос өкілдерінің жүрекжарды пікірлері айтылды. Олар мемлекеттік тілді білу – Қазақстанның әрбір азаматының азаматтық жауапкершілігі әрі ортақ құндылығы екенін ерекше атап өтті. Қазақ тілін құрметтеу арқылы елдің мәдениеті мен тарихына құрмет көрсетілетінін, ал мемлекеттік тілді меңгеру қоғамдағы өзара түсіністік пен ынтымақтастықты нығайтатынын жеткізді.

Этномәдени бірлестіктердің өнер көрсетуі де фестивальдің мазмұнын байыта түсті. Түрлі ұлт өкілдерінің қазақ тілінде өнер көрсетіп, ұлттық дәстүрлерді насихаттауы Қазақстандағы қоғамдық және ұлтаралық келісімнің нақты нәтижесін көрсетті. Бұл – әлем мойындаған қазақстандық қоғамдық келісім моделінің өміршеңдігін дәлелдейтін жарқын мысалдардың бірі.

Бүгінде Қазақстанда қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті сақтау мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады. Бұл бағытта Қазақстан халқы Ассамблеясы, мемлекеттік органдар, азаматтық қоғам институттары және жергілікті атқарушы органдар бірлесіп жүйелі жұмыстар жүргізуде. Мемлекеттік тіл осы жұмыстардың өзегіне айналып, азаматтарды ортақ мақсатқа біріктіретін негізгі фактор ретінде танылып келеді. Созақ ауданында өткен тіл фестивалі де осы игі саясаттың жергілікті деңгейдегі жарқын көрінісі болды. Шара мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеріп қана қоймай, этносаралық достықты нығайтуға, қоғамдық келісімді бекемдеуге және жастардың бойына патриоттық рух қалыптастыруға үлкен үлес қосты.

Тіл – халықтың рухани коды, елдің мәдени жады және ұлттық бірегейлігінің негізі. Мемлекеттік тілді құрметтеу – Қазақстанның тәуелсіздігін, қоғамдық келісімін және жалпыұлттық бірлігін нығайтуға қосылған нақты үлес. Сондықтан мемлекеттік тілді дамыту – тек тіл мамандарының емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. «Тіл – әр ұлттың баға жетпес қазынасы» атты фестивальдің тағылымы – әртүрлі этностардың мәдени ерекшеліктерін сақтай отырып, барша азаматтарды ортақ мемлекеттік тілдің айналасына топтастырудың маңызын көрсетуінде. Осындай игі бастамалар қоғамдық және ұлтаралық келісімнің қазақстандық моделін одан әрі нығайтып, Мәңгілік Ел мұраттарына жетелейтін жалпыұлттық бірліктің берік негізін қалыптастыра беретіні сөзсіз.

Полицейлер тұрғын үйді аралап, түсіндіру жұмыстарын жүргізді

Түркістан қаласында балалардың құқықтарын қорғау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу бағытында кешенді профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде жүргізілуде

Осы мақсатта Түркістан қалалық полиция басқармасы Қоғамдық қауіпсіздік қызметінің отбасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес бөлімінің инспекторлары А. Қайырбекова мен М. Құттыбаева, ювеналдық полиция тобының инспекторы П. Ердәулет, Отбасы қолдау орталығының психологі Н. Сұлтанова мен Жастар ресурстық орталығының басшысы Ә. Піржанованың қатысуымен профилактикалық жұмыстар ұйымдастырылды.

Жұмыс тобы Түркістан қаласындағы 6 көпқабатты тұрғын үй мен 9 жеке тұрғын үйді аралап, отбасылардың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайымен танысты.

Профилактикалық іс-шара барысында ата-аналарға бала тәрбиесіндегі жауапкершілік, балалардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, сондай-ақ ата-аналар мен балалар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері бойынша құқықтық түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Түркістан облысы ПД баспасөз қызметі
#Заңментәртіп
#ЗАКОНИПОРЯДО

№KZ89VPY00063999 Куәлік нөмірі

Lost your password? Please enter your email address. You will receive mail with link to set new password.

Exit mobile version