Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Қазығұрт ауданына жасаған жұмыс сапары аясында Шарбұлақ елді мекенінде ашық және жабық спорт кешенінің ашылу салтанатына қатысты. Азаматтардың денсаулығын нығайтып, белсенді өмір салтын қалыптастыруға, балалар мен жасөспірімдерді спортпен шұғылдануға жетелейтін әлеуметтік маңызы ауқымды нысанның ашылуына Түркістан облыстық мәслихатының төрағасы Нұралы Әбішов, «AMANAT» партиясы Түркістан облыстық филиалының төрағасы, облыстық мәслихаттағы фракция жетекшісі Алтынсары Үмбетәлиев, Түркістан облыстық мәслихатының депутаты Нұржан Әшіров, Қазығұрт ауданының әкімі Азизхан Исмаилов, бокстан екі дүркін әлем чемпионы Сәкен Бибосынов, ауыл тұрғындары, елге сыйлы қариялар қатысты.

Нысан құрылысын Қазығұрт аудандық мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімінің тапсырысы бойынша «Vertex Build» ЖШС-гі жүргізді. Спорт кешенінің аумағы 2,83 гектар болып белгіленіп, кешен ғимаратының жалпы аумағы 1720 шаршы метрді құрайды. Кешен жобасы бойынша атқарылған жұмыстарды мердігер ұйымның басшысы Нұрдәулет Рысқұл таныстырды. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров «Үлгілі ауыл» байқауында жеңімпаз атанған ауыл тұрғындарын қуанышты сәтпен құттықтады.

– Өздеріңізге белгілі, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өз Жолдауында «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы туралы бастама көтерген болатын. Бұл акция елімізде кең қолдау тауып, елді мекендерді абаттандыру, көгалдандыру және тазалық жұмыстарын жүргізу бойынша ауқымды іс-шаралар атқарылуда. Осы акция аясында ауылдық аймақтарда тұрғындар үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру мақсатында облыс әкімдігінің бастамасымен «Үлгілі ауыл» облыстық байқауы ұйымдастырылды. Байқау нәтижесінде Шарбұлақ ауылы жеңімпаз болып танылып, тұрғындардың өтінішіне сәйкес осы спорт кешенін салуға қаражат бөлінді. Ашылып отырған спорт кешенінде спортшылар үшін барлық жағдай жасалған. Жаңа нысан Қазығұрт ауданының спорттық әлеуетін жаңа деңгейге көтереді деп сенемін, – деді Нұралхан Көшеров.

ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Түркістан облысы бойынша департаментінің басшысы Болат Қалмұрзаев та құттықтау сөз сөйлеп, жаңа кешенде бұқаралық спорт дамитынына сенім білдірді. Сонымен бірге Сәкен Бибосынов, Қайрат Ералиев, Шынболат Райханов сынды әлем чемпиондары да жаңа спорт нысанына оң бағаларын берді. Облыс әкімі мен ауыл ақсақалдары, қонақтар спорт кешенін ресми түрде ашқан соң нысанның ішін аралап, жаттығу залдарының жабдықталуымен танысты. Әкім жас спортшылармен кездесіп, оларға сәттілік тілеп, бұқаралық спортты дамыту өңір үшін басым бағыттардың бірі екенін атап өтті

.

Спорт кешенінің жобасына 500 млн теңгеден астам қаржы қаралған. Нысанның ішкі бөлігінде күрес, бокс, заманауи тренажер залдары және жабық футбол манежі орналасқан. Ал сыртқы аумағында баскетбол, волейбол, футбол, жеңіл атлетика алаңдары, «street workout» (көше жаттығулары) құрылғылары мен балалар ойын алаңшалары орнатылған. Қазіргі таңда спорт кешенінде бокс, еркін күрес және футбол спорт секциялары жұмыс істеп, 300-ге жуық жасөспірім тұрақты түрде спортпен айналысуда. Нысанның ашылуымен 10 жаңа тұрақты жұмыс орны құрылды. Айта кетейік, биыл Түркістан облысында 112 спорт нысанының құрылысы қолға алынған. Оның ішінде 102 спорт нысаны жыл соңына дейін пайдалануға беріледі. Ал 10 нысанның құрылысы 2026 жылы аяқталады. Ауыл ақсақалдары да салауатты ұрпақ тәрбиелеуге арналған нысанның ашылуын тарихи сәтке балады.

« – Бүгін біздің ауылымыз үшін тарихи әрі қуанышты күн. Ауылымызда заманауи талаптарға сай салынған жаңа спорт кешенінің ашылуы – тұрғындар үшін үлкен қуаныш пен зор игілік. Ауыл халқы атынан осы маңызды нысанның бой көтеруіне қолдау көрсеткен мемлекетке, облыс және аудан басшылығына, құрылыс жұмыстарын сапалы әрі уақытында аяқтаған мердігер азаматтарға шынайы алғысымызды білдіреміз. Бұл спорт кешені – тек ғимарат қана емес, болашаққа салынған берік инвестиция. Жаңа спорт кешені ауыл жастарының бос уақытын тиімді өткізуіне, балалар мен жасөспірімдердің спортпен жүйелі түрде айналысуына, салауатты өмір салтын қалыптастыруға зор мүмкіндік беріп отыр. Бұрын мұндай жағдай болмаған ауыл тұрғындары үшін бұл – көптен күткен арманның орындалуы. Енді ауылымыздың балалары мен жастары түрлі спорт түрлерімен шұғылданып, жарыстарға қатысып, биік белестерді бағындырады деп сенеміз. Спорт кешені ауыл тұрғындарының денсаулығын нығайтып қана қоймай, ел ішіндегі бірлікті арттыратын ортақ ордаға айналатынына күмән жоқ. Біз, ауыл тұрғындары, осындай игі бастамалардың алдағы уақытта да жалғасын табуына тілектеспіз. Жаңа спорт кешені ауылымыздың дамуына, жастардың тәрбиесіне және ұлт саулығына қызмет етсін! Спорт – денсаулықтың кепілі, күш-қуат пен жігердің қайнар көзі. Осы кешенде балаларымыз бен жасөспірімдеріміз шеберлігін шыңдап, денелерін шынықтырып, рухани дамуға жол аша алады. Ересектер де осы жерде белсенді өмір салтын қалыптастырып, отбасылық және қоғамдық бірлікті арттырады. Тағы да барша қолдау көрсеткен азаматтарға үлкен алғыс білдіреміз және ел игілігі жолындағы еңбектеріңізге табыс тілейміз!», – деген ауыл ақсақалдары мерейлі сәтпен және тұрғындардың қуанышымен бөлісуге келген спортшыларға да ризашылықтарын білдірді.

Жұмыс сапары аясында облыс басшылығы Қазығұрт ауылы, О.Жандосов көшесінде орналасқан, Қазығұрт аудандық құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімінің тапсырысы бойынша жөндеуден өткен екі қабатты, 10 пәтерлі тұрғын үйдің қазіргі техникалық жағдайымен танысты. Ресми өкілдер тұрғын үйлердің ішіне кіріп, әр пәтердің жай-күйін көзбен көріп, жүргізілген жөндеу жұмыстарының сапасын жан-жақты қадағалады.

Атап өтуіміз керек, 2024 жылғы 10 қаңтарға қараған түні осы мекенжайдағы №35Б тұрғын үйдегі пәтерлердің едендері шөгіп, ішкі аралық қабырғалары жарылған болатын. Аталған жағдай бойынша шұғыл шаралар қабылданып, ақау анықталған көпқабатты тұрғын үйдің тұрғындары басқа мекенжайға уақытша көшірілген еді. Аудан бюджеті есебінен №35А және №35Б тұрғын үйлерге жөндеу жүргізіліп, тұрғындарды өз үйлеріне орналастыру жұмыстары атқарылды. Қазіргі таңда тұрғындар өз пәтерлеріне қайта қоныстанып, қалыпты тұрмысын жалғастыруда.

Облыс басшысы тұрғындармен арнайы кездесіп, атқарылған жұмыстардың сапасы жөнінде пікір алмасты. Пәтер иелері көрсетілген қолдау мен уақтылы жасалған жөндеу жұмыстарына ризашылықтарын білдіріп, үйлерінің қазіргі жағдайы талапқа сай екенін атап өтті. Сонымен қатар, өңір басшысы жауапты сала мамандарына тұрғын үйлердің қауіпсіздігін тұрақты бақылауда ұстауды тапсырды. Тұрғындардың алаңдаушылығын туғызған бұл мәселені облыс әкімдігі мен депутаттар және «AMANAT» партиясының Түркістан облыстық филиалы бақылауында ұстады және жергілікті атқарушы билікпен азаматтардың мүддесін қорғауға бағытталған шаралардың атқарылуын бірлесе үйлестірді.

«AMANAT» партиясы Сауран аудандық филиалының ұйымдастыруымен «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясындағы партия бастамасымен жүзеге асып келе жатқан кезекті «Таза бейсенбі» іс-шарасы Сауран ауданының орталығы Шорнақ ауылдық округінде өтті. Кең ауқымды іс-шарада ауыл маңын және арық-атыздарды қоқыстардан тазалау, көше бойын артық заттардан арылтып, абаттандыру жұмыстары да жүрді.

Аталған экологиялық акцияның басты мақсаты елді мекендердің санитарлық ахуалын жақсарту, қоршаған ортаны қорғау, экология мен табиғатқа жанашырлықпен қарау мәдениетін қалыптастыру, сондай-ақ тұрғындар арасында тазалыққа деген ортақ жауапкершілікті арттыру болып табылады. Іс-шара барысында ауыл аумағындағы қоғамдық орындар, көшелер мен демалыс аймақтары да тұрмыстық қалдықтардан тазартылып, қоршаған ортаны көркейтуге бағытталған жұмыстар жүргізілді.

Тазалық акциясына партияның Сауран аудандық филиалының төрағасы Сағынбек Асылбеков, Шорнақ ауылдық округінің әкімі Нұрсейіт Бабичев, партия өкілдері, белсенді жастар және аудан тұрғындары белсене қатысты. Қатысушылар бірлесе еңбек етіп, аумақты қоқыстан тазалап қана қоймай, елді мекеннің көркін арттыруға өз үлестерін қосты.

Мұндай экологиялық бастамалар қоғамда экологиялық сана мен жауапкершілікті қалыптастыруда ерекше маңызға ие. Акцияға қатысқан тұрғындар тазалық әрбір азаматтың ортақ міндеті екенін атап өтіп, туған жердің көркеюі мен табиғаттың сақталуына бейжай қарамау керектігін жеткізді. “AMANAT» партиясы Сауран аудандық филиалының төрағасы Сағынбек Асылбеков акцияның маңыздылығын атап өтті.

 – «Таза бейсенбі» – бұл экологиялық мәдениетті қалыптастыратын маңызды жобалардың бірі болып саналады. Соңғы жылдары елімізде қоршаған ортаны қорғау мен экологиялық мәдениетті арттыру бағытында нақты жұмыстар атқарылуда. Солардың ішінде қоғам тарапынан кең қолдау тапқан бастамалардың бірі – «Таза бейсенбі» экологиялық жобасы. Бұл жоба елді мекендерді көркейтуге, табиғатты қорғауға және тұрғындарды тазалыққа жұмылдыруға бағытталған тиімді тетікке айналды. «Таза бейсенбі» жобасының негізгі мақсаты – қоршаған ортаны қорғау, тұрмыстық қалдықтарды азайту, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыру. Жоба аясында әр апта сайын бейсенбі күндері сенбіліктер ұйымдастырылып, көшелер, саябақтар, арық-атыздар, әлеуметтік нысандардың айналасы тазаланады. Жобаның басты ерекшелігі – оның жүйелілігінде. Бір реттік сенбілікпен шектелмей, апта сайын тұрақты түрде өткізілуі тазалықты сақтау мәдениетін қалыптастыруға мүмкіндік берді. Тазалық жұмыстарына мемлекеттік қызметкерлер, жастар, еріктілер, кәсіпкерлер мен ауыл тұрғындары белсене қатысып келеді. «Таза бейсенбі» жобасының нәтижесінде көптеген елді мекендердің көркі жақсарып, заңсыз қоқыс орындарының саны азайды. Ағаш отырғызу, көгалдандыру, арық-атыздарды тазалау жұмыстары экологиялық ахуалдың жақсаруына оң әсер етті. Сонымен қатар, бұл бастама су көздерін қорғауға, ауыл шаруашылығы алқаптарының санитарлық жағдайын жақсартуға да ықпал етті. Ауылдық жерлерде бұл жоба тұрғындардың бірлігін арттырып, ортақ іске жұмылуына жол ашты. Ауыл халқы өз ауласы мен көшесінің тазалығына жауапкершілікпен қарап, табиғатты аялау мәдениетін күнделікті өмірге енгізе бастады. Бұл – болашақ ұрпаққа таза әрі қолайлы орта қалдыру жолындағы маңызды қадам. Жобаның әлеуметтік маңызы да зор. Тазалық жұмыстары барысында тұрғындар арасында экологиялық түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, қалдықтарды сұрыптау, су мен табиғи ресурстарды үнемдеу жөнінде ақпараттар беріледі. Бұл қоғамда экологиялық сананың артуына ықпал етеді. «Таза бейсенбі» акциясы бұл бір күндік шара емес, бұл әрбір азаматтың өмір салтына айналуы тиіс маңызды бастама. Қоршаған ортаны қорғау, тазалықты сақтау болашақ ұрпақ алдындағы біздің жауапкершілігіміз. Осындай игі істер арқылы туған жерімізді таза, көрікті әрі жайлы етуге баршамыз бірлесе атсалысуымыз қажет. Бүгінгі акцияға белсенді қатысқан барлық тұрғындарға алғыс білдіреміз.» – деді Сауран аудандық филиалының төрағасы Сағынбек Жақсыбекұлы.

«Таза бейсенбі» – тек тазалық акциясы ғана емес, табиғатқа жанашырлықты, қоғамдық жауапкершілікті және ортақ іске үлес қосуды насихаттайтын маңызды жоба. Бұл бастама елді мекендердің экологиялық жағдайын жақсартып қана қоймай, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған тиімді құрал ретінде өз маңызын дәлелдеді. Алдағы уақытта да бұл бағыттағы жұмыстар аудан көлемінде жүйелі түрде жалғасын тауып, елді мекендерді көркейтуге арналған түрлі экологиялық іс-шаралар ұйымдастырылатын болады.

«Су–тіршіліктің нәрі, өмірдің өзегі. Әрбір отбасының тұрмыс-тіршілігі, ауыл шаруашылығының дамуы, халық денсаулығы ең алдымен таза ауыз суға байланысты екені белгілі. Бұрынғы кезде судың жеткіліксіздігі, қашықтан тасымалдау, кейде сапасыз су ішу ауыл тұрғындары үшін үлкен мәселе болып келген еді. Осындай күрделі кезеңде ауылдарымызға келіп, заманауи талаптарға сай су ұңғымасын қазып, сапалы ауыз суға қолжетімділікті қамтамасыз еткен компания мен аудан әкімдігінің еңбегі – шын мәнінде қайырлы да, сауапты іс.»

Бұл оңтүстіктегі теріскей тұрғындарының ризашылығы. Себебі Созақ ауданының әкімі Мұхит Тұрысбековтің бастамасымен «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясының демеушілігі негізінде Қызылкөл, Құмкент, Бабата, Қарақұр және Қаратау елді мекендерінде қосымша ұңғыма қазу жұмыстары жүруде. Қазіргі таңда Бабата ауылында тереңдігі 507 метр болатын ұңғымадан сағатына 100 текше метрге жуық су шығып, ауыл тұрғындарының қуанышына себеп болды. Сондай-ақ екінші құдықтың бұрғылау жұмыстары 400 метр тереңдікке дейін жетті.

Таза су – ауылға келген үлкен жақсылық. Су ұңғымасы іске қосылғаннан кейін ауыл өмірі айтарлықтай өзгереді. Енді тұрғындар суды алыстан тасымай, қиындық көрмей, таза әрі қауіпсіз суды тікелей өз ауылынан алуға мүмкіндіктері пайда болды. Бұл тұрмыстық жағдайды жақсартып, балалар мен қарттардың денсаулығына қолайлы орта қалыптастырды. Сонымен қатар шаруашылық жұмыстарын жеңілдетеді және ауылдың әлеуметтік ахуалына серпін берді. Ауыл тұрғындарының айтуынша, бұрын суды шектеумен пайдалану, судың жетіспеуі көп қиындық тудыратын. Қазіргі уақытта әр үйге су жеткізу жұмыстары жүргізіліп, жергілікті халықтың өмір сапасын жаңа деңгейге көтеруде. Ауыл ақсақалдары мен тұрғындар игі іске ұйытқы болған демеуші компания өкілдеріне алғыстарын білдіруде.

« – Сіздер таза суды ауылымызға жеткізіп, халықтың ризашылығына бөлендіңіздер. Еңбектеріңіз еленіп, игі істеріңіз көбейе берсін! Компанияларыңыздың беделі артып, жұмыстарыңызға береке, табыстарыңызға молшылық тілейміз. Халқымыздың игілігі үшін атқарып жүрген әрбір бастамаларыңыз берекелі болсын! Барлық ауыл тұрғындарының атынан су ұңғымасын салып берген компания басшылығына және барлық еңбеккерлеріне шынайы ризашылық білдіреміз. Сіздердің еңбектеріңіз – халықтың игілігіне арналған үлкен қайырымды іс. Таза су сыйлау – өмір сыйлау, денсаулық пен болашаққа сенім сыйлау деп білеміз. Компания қызметкерлеріне мықты денсаулық, еңбектеріне табыс, кәсіптеріне береке тілейміз. Халыққа пайдасы тиетін игілікті істеріңіз көп болсын! Атқарған әрбір еңбектеріңіз жемісті, жасаған жақсылықтарыңыз еселеніп қайтсын!» – деді, Қарағұр елдімекені ақсақалдар кеңесінің мүшесі Төребек Тұрғамбекұлы.

« – Біздің ауыл тұрғындарының атынан Сіздерге шын жүректен алғыс білдіреміз. Елді мекенімізге су ұңғымасын орнатып, таза әрі сапалы ауыз суға қолжетімділік жасау – ауыл өміріндегі үлкен әрі маңызды оқиға болды. Бұл тек инженерлік жоба емес, халықтың игілігі мен денсаулығына, тұрмыс сапасына жасалған үлкен қамқорлық.» – деді ауыл тұрғыны Мақсат Сұлтанбеков.

Арнайы техникалар ендігі кезекте Қызылкөл және Құмкент ауылдарында жұмысын жалғастырады. Бұл елді мекендерде 350 метр шамасында ұңғыма қазу жоспарлануда. Сонымен қатар, Қаратау және Қарақұр ауылдарында да алғашқы ұңғымалар 180 метр тереңдікке дейін қазылып, қазіргі таңда су көзін тазалау жұмыстары жүргізілуде. Алдағы уақытта Қарақұрда қосымша 180 метр, Қаратауда 780 метр тереңдікте жаңа құдықтар қазылмақ.

« – Ұңғыманы салу барысында компания мамандары кәсіби шеберлік пен жауапкершілік танытып, барлық жұмыстарды сапалы орындады. Әрбір ұсынысымызға құлақ асып, ауыл адамдарына түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, халықпен тығыз байланыста еңбек еттіңіздер. Бұл – Сіздердің халыққа жақын, әлеуметтік жауапкершілігі жоғары ұйым екендеріңіздің нақты дәлелі. Сондай-ақ, мамандар әрбір сұраққа жауап беріп, тұрғындардың ұсыныстарын ескеріп, мәдениетті қарым-қатынас жасап, жұмысты сапалы орындады. Бұл – компанияның кәсіби деңгейінің жоғары екенін және халық алдындағы жауапкершілігін көрсетеді. Ұңғыманы салған «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясы тек техникалық жұмыс атқарып қойған жоқ, елдің қамын ойлап, халыққа жанашырлық көрсетті. Жұмыс барысында заманауи техника қолданылып, талапқа сай санитарлық және экологиялық нормалар сақталды және қауіпсіздік шаралары қамтамасыз етілді.» – деді, Қарағұр ауылдық округінің әкімі Ғалым Әбдірашұлы.

Айта кететін жайт, бұл экологиялық және әлеуметтік маңызы зор жоба. Су ұңғымасының салынуы тек тұрмыстық пайда әкеліп қана қоймай, қоршаған ортаны қорғауға да үлес қосады. Жер асты суын тиімді пайдалану, суды үнемдеу мәдениетін қалыптастыру – табиғатты аялаудың нақты көрінісі. Аталған ұңғыма қазу жұмыстары шөлейттенудің алдын алуға, су тапшылығының қаупін азайтуға, ауыл шаруашылығын тұрақты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Компания өкілдері атқарған игі істің нәтижесінде ауыл тұрғындарының батасы мен халықтың ризашылығын және шынайы алғыстарын алды.

Бұған дейін, бұл елді мекендерде жаз айларында ауызсу көлемі азайып, тұрғындар тарапынан мәселе көтерілген болатын. Осыған орай аудан басшысының ұсынысын қолдаған «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ компаниясы бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі аясында ауыл тұрғындарының тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған бұл бастамаға өз үлесін қосуда.

Үкімет Ауыл шаруашылығы министрлігі мен «Түркістан мақта агроөнеркәсіптік кешені» ЖШС арасында Түркістан облысында шитті мақтаны өсіру және терең өңдеу бойынша инвестициялар туралы келісім жасауды мақұлдады. Тиісті қаулыға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды.

Жоба Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы саласын дамыту және озық агротехнологияларды енгізу бойынша қойған тапсырмаларын жүзеге асыруды көздейді. Жобаның мақсаты – алқапта мақта өсіруден бастап дайын киім өндіруге дейін өндірістің толық циклін қалыптастыру. Нәтижесінде Отырар ауданы мен Арыс қаласында 60 мың гектар суармалы жер алаңында Орталық Азиядағы ірі мақта өсіру кешенін құру жоспарлануда. 1,4 мыңнан астам тұрақты және 300-ден астам уақытша жұмыс орны ашылады.

Инвестор – қытайлық Xinjiang Lihua (Group) Co., Ltd. компаниясы. Жобаны жүзеге асырудың бірінші кезеңінде 58 млрд теңгеден астам инвестиция көзделген, шетелдік инвестициялардың жалпы көлемі 200 млрд теңгеден асады, бұл туралы бұрын Премьер-министр Олжас Бектенов пен Xinjiang Lihua басшысы Чжан Цихайдың келіссөздері барысында уағдаластықтарға қол жеткізілген болатын.

Бұрын соңды мұндай ауқымда қолданылмаған технологиялық шешімдерді енгізу көзделуде: тамшылатып суарудың тиімділігі жоғары жүйесі бар 196 сорғы стансасын, 500 шақырымнан астам суару және тарату арналарын, үш ірі сорғы кешенін және үш трансформаторлық қосалқы стансаны, тыңайтқыштарды интеграцияланған әдіспен беру жүйесін, сондай-ақ әлемдік жетекші өндірушілердің заманауи ауыл шаруашылығы техникасын – жоғары қуатты тракторларды, мақта жинау машиналарын, бүріккіштер және мамандандырылған құрылыс техникасын пайдалану.

Сонымен қатар кешен аумағында полиэтиленді қайта өңдеу және тамшылатып суаруға арналған құрал мен иілгіш құбырларды шығару бойынша желі құрылады, бұл импортқа тәуелділікті азайтуға және мақта өсіруден бастап иірілген жіп, маталар мен киімдерді шығаруға дейінгі тұйық өндірістік циклды қалыптастыруға мүмкіндік береді. Бүгінде Қазақстанда жыл сайын 70-75 мың тонна мақта талшығы өндіріледі, оның 85%-ы экспортталады.

Жобаны жүзеге асыру ел ішінде терең қайта өңдеу үлесін ұлғайтуға, қосылған құны жоғары дайын тоқыма өнімдерін шығаруды кеңейтуге мүмкіндік береді, бұл тұтастай алғанда отандық тоқыма өнеркәсібінің өндірістік базасын нығайтады, экспорттық әлеуетті арттырады, сондай-ақ шағын және орта бизнесті – логистиканы, техниканы жөндеуді және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді дамыту үшін драйвер болады.

ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, мақта дәстүрлі түрде отандық мақта өсіру орталығы болып саналатын Түркістан облысының егіс алқаптарының 15,9%-ын алып жатыр. Биыл 144,5 мың гектар алқапқа дақыл егілді, оның ішінде 50 мың га – тамшылатып суаруды қолдану арқылы.

2025 жылы орташа өнімділігі 29,6 ц/га болатын 428 мың тонна шитті мақта жиналды – бұл соңғы 18 жылдағы ең жоғары көрсеткіш. Бұндай жетістікке суды үнемдейтін технологияларды белсенді енгізу, және ауылшаруашылық дақылдарының өнімділігін арттыруды қамтамасыз етудің нәтижесінде қол жеткізілді.

Тәуелсіздік мерекесінде, «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық пилоттық жобасы аясында Түркістан облысы Жетісай ауданында құрылысы жүргізілген 3 медициналық көмек беру нысаны ел игілігіне тапсырылды. Мақталы ауылдық округінің Алмалы және Алтынсарин елді мекендерінде бой көтерген фельдшерлік-акушерлік пункттердің құрылысы биыл мамыр айында басталып, қыркүйекте аяқталған. Қос нысанда 10 дәрігер 2114 тұрғынға медициналық қызмет көрсетеді. 1960-1961 жылдары салынған ғимараттар апатты жағдайға жеткендіктен қолданыстан шығарылған.

Ал, Ж.Ералиев ауылдық округінің Бәйтерек елді мекенінде ашылған «Бәйтерек» дәрігерлік амбудаториясында 10 қызметкер жұмыс істейді. 2150 тұрғынға медициналық қызмет көрсетеді. 1963 жылы салынған ескі ғимараттың тозығы жетуіне байланысты жаңа нысанның құрылысы өткен жылдың мамыр айында басталған.

Денсаулық сақтау нысандарының салтанатты ашылуына Жетісай ауданының әкімі Серік Мамытов пен аудандық мәслихат төрағасы Медет Қасымов пен өзге де азаматтар қатысып, ауыл тұрғындарын айтулы қуаныштарымен құттықтады.

« – Жаңа медициналық нысандар ауыл тұрғындарының денсаулығына жасалған қамқорлық деп айтуға болады. Денсаулық – адам үшін ең басты байлық екенін білесіздер.  Ал сол денсаулықты сақтау мен нығайтуда медициналық қызметтің қолжетімді болуы аса маңызды. Соңғы жылдары елімізде, соның ішінде Түркістан облысындағы ауылдық жерлерде жаңа медициналық нысандар салынып, тұрғындардың өмір сапасын жақсартуда игілікті істер атқарылуда. Жаңа медициналық нысандардың ең басты пайдасы – медициналық көмектің тұрғындарға жақын болуы. Енді ауыл халқы алғашқы медициналық көмекті дер кезінде ала алады.» – деді, Жетісай ауданының әкімі Серік Мамытов.

Сондай-ақ, аудандық мәслихаттың төрағасы Медет Қасымов та аталған нысандар ауыл тұрғындарының өмір сүру сапасын арттырып, денсаулығын жақсартуға мүмкіндік беретініне сенім білдірді. Аса қажетті білікті кадрлармен және заманауи медициналық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілгенін, медициналық нысанның елге көмек көрсетуге толық дайын екенін айтты. Қонақтар медицина мекемелерін аралап көріп, жұмысымен танысты.

« – Жаңа медициналық нысандардың арқасында ауыл халқы алғашқы медициналық көмекті дер кезінде алып, өз денсаулығына көбірек көңіл бөлетін болды. Қан қысымын өлшеу, екпе алу, дәрігер кеңесі, алғашқы тексерулер секілді көмектерді енді ауылдан шықпай-ақ алуға болады. Бұл аурудың алдын алуға, асқындырмауға үлкен мүмкіндік береді. Әсіресе, ана мен бала денсаулығына жасалып отырған қамқорлықты ерекше атап өткіміз келеді. Жүкті әйелдер тұрақты бақылауда болып, балаларымыздың денсаулығы да басты назарда болады. Бұл – болашақ ұрпақтың дені сау болып өсуіне бағытталған нақты іс-әрекеттер деп есептеймін. Біз ауыл тұрғындары ретінде жаңа медициналық нысандардың заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілгеніне, медицина қызметкерлерінің білікті әрі жауапкершілікпен жұмыс атқарып жатқанына да ризамыз. Ауылға жас мамандар келіп, халыққа адал қызмет көрсетіп жүрсе, біз үшін  үлкен қуаныш сол. Осы орайда, ауыл халқы атынан мемлекет басшылығына, облыс және аудан әкімдіктеріне, денсаулық сақтау саласының қызметкерлеріне, құрылысшылар мен осы іске атсалысқан барша азаматтарға шынайы алғысымызды білдіреміз. Бұл – халықтың әл-ауқатын арттыруға, өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған нақты қамқорлықтың көрінісі. Осындай игі істер алдағы уақытта да жалғасын тауып, еліміздегі әрбір ауыл сапалы медициналық қызметпен толық қамтылады деп сенеміз. Халықтың денсаулығы – мемлекеттің басты байлығы екенін ескеріп, жасалып жатқан жұмыстар үшін ауыл тұрғындары әрдайым ризашылығын білдіреді.» – деді ауыл тұрғыны Гүлдариға Мамырәлиева.

Айта кетейік, Жетісай ауданындағы 70 денсаулық сақтау нысанында 486 төсек-орын қарастырылған, 381 ақ желеңді қызмет етеді. Биылғы 8 айда 2242 бала туылып, табиғи өсім 9,6-ны құраған. Тұрғындарға көрсетілетін медициналық қызметтердің сапасын арттыру мақсатында биыл 1 аурухана күрделі жөндеуден өтуде. Одан бөлек, 2 дәрігерлік амбулатория мен 6 фельдшерлік-акушерлік пункттің құрылыс жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Түркістан облысының агроөнеркәсіптік кешені республикада ерекше орын алады. Еліміздегі жалпы өнім көлемінің 13% өңірге тиесілі немесе жыл сайын 1 трлн. теңгеден астам өнім өндіріледі. Биыл су үнемдеу технологияларын 27 мың гектарға енгізу жоспарланып, нақты 59 мың гектар алқапқа егілді. Оның ішінде 53,7 мың гектарға тамшылатып суару, 6,2 мың гектарға жаңбырлатып суару технологиялары қолданылып, жоспар 2 есе артық орындалды. Жалпы бүгінгі күнге облыста 114 мың гектарға су үнемдеу технологиялары енгізілді. Үнемделген су көлемі – 195 млн.м³. Жыл сайын 50 мың гектарға технологияны қосымша ендіру арқылы 2030 жылға қарай 364 мың гектар алқаптан 622,8 млн.текше метр су үнемдеу көзделіп отыр. Cу үнемдеу технологиялары өндірісін дамыту, қолжетімділігін арттыру мақсатында қуаттылығы 163 мың гектар алқапты қамтитын 4 кәсіпорын іске қосылды. Сонымен қатар 2026 жылы жылдық қуаттылығы 30 мың гектар алқапты құрайтын 2 кәсіпорын іске қосылады. Мақта мен күріш өсіруде жаңа су үнемдеу технологиялары қолданылып, нәтижесінде артық өнім алынды.

– Су тапшылығы қазірдің өзінде халықтың өмір сүру сапасына және экономиканың тұрақты дамуына тікелей кері әсерін тигізуде, бұл су ресурстарын тиімді басқару және пайдалану тиімділігін арттыру мәселелерін ерекше өзекті етеді. Қауіп-қатерлерді азайту және агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуын қамтамасыз ету мақсатында су үнемдейтін технологияларды, суару әдістерін және ирригациялық жүйелердің жағдайын мониторинг жүргізу тәсілдерін кеңінен енгізуді күшейту қажет. Сонымен қатар су ресурстарын заңсыз пайдалану, соның ішінде «қара нарық» жағдайларын болдырмау үшін құқық қорғау органдарының белсенді қатысуымен қарсы шаралар қабылдануы тиіс. Егіс құрылымдарын әртараптандыруға, сондай-ақ құрғақшылыққа төзімді және аз су қажет ететін дақылдарды енгізуге ерекше назар аудару қажет. Мұндай тәсіл су ресурстары шектеулі жағдайда ауыл шаруашылығы өндірісінің өнімділігін арттыруға, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және ауылдық аймақтардың тұрақты дамуын қолдауға мүмкіндік береді. Бұл туралы ҚР Премьер-министрінің орынбасары Қанат Бозымбаев Түркістан облысына жұмыс сапарымен келген уақытта айтқан болатын. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров өңірде су үнемдеу технологияларын енгізуге және өндіріс орындарын ашуға, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бағытына басымдық беріліп отырғанын мәлімдеп, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен су үнемдеу технологияларын енгізу, су нысандарын реттеу жұмыстары үздіксіз жүріп жатқанын жеткізген еді.

Расында Түркістан облысы бұл бағытта нақты жобаларды жүзеге асырып келеді. Су үнемдеу технологиясын енгізу – облыстың ауыл шаруашылығындағы стратегиялық бағыты. Өңір климатының құрғақтығы, егіншілік пен мал шаруашылығына тәуелділік суға деген сұранысты жылдан-жылға арттырып отыр. Осыған байланысты соңғы жылдары облыста су үнемдеу технологияларын енгізу мемлекеттік деңгейдегі басым бағыттардың біріне айналды. Бүгінде Түркістан облысында су ресурстарын тиімді пайдалану мақсатында тамшылатып суару, жаңбырлатып суару және цифрлық су басқару жүйелері кезең-кезеңімен енгізілуде. Бұл жұмыстар ең алдымен ауыл шаруашылығы саласының тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған. Қазіргі таңда облыстың бірқатар аудандарында егін алқаптарына тамшылатып суару жүйесі кеңінен қолданылып келеді. Бұл технология суды тікелей өсімдіктің тамырына жеткізу арқылы су шығынын 40–50 пайызға дейін азайтады, топырақтың тұздануын тежейді, өнімнің сапасы мен көлемін арттырады, – дейді ауыл шаруашылығының мамандары.

Сонымен қатар, жаңбырлатып суару әдісі мал азықтық дақылдар мен жайылымдық алқаптарда тиімді қолданылуда. Бұл әдіс жердің ылғалдылығын біркелкі сақтауға мүмкіндік береді. Жалпы бұл жобаның ауыл шаруашылығына тигізіп отырған пайдасы орасан мол. Сала мамандарының айтуынша, су үнемдеу технологияларын енгізудің нәтижесінде өңірде су тапшылығының алдын алу мүмкіндігі артқан және егістік алқаптарда өнімділік өсе бастаған. Сондай-ақ, шаруалардың шығыны азайып, табысы көбейген. Одан бөлек, суды әділ әрі жоспарлы бөлу жүйесі қалыптасып келеді екен. Ал, шаруа қожалық иелерінің  айтуынша, тамшылатып суару енгізілген алқаптарда өнім бұрынғыдан ерте пісіп, сапасы жақсарған. Бұл нарыққа өнімді дер кезінде шығаруға мүмкіндік беріп отыр.

Соңғы кезеңде облыста су ресурстарын цифрлық бақылау және есепке алу жүйелері де енгізіле бастады. Бұл жүйелер арқылы су арналарының жағдайы бақыланады және судың нақты көлемі есепке алынады, сондай-ақ заңсыз су алу деректерінің алдын алу мүмкіндігі артады. Цифрландыру су ресурстарын қорғау және пайдаланудағы тәртіпті күшейтіп, әділдікті қамтамасыз етуге жол ашуда.

Ауыл тұрғындары мен  шаруалар үшін су үнемдеу технологиялары – бұл тек техникалық жаңалық емес, ауыл болашағын сақтаудың кепілі. Су үнемделсе келер ұрпаққа су қоры сақталады және ауыл шаруашылығы тұрақты дамиды, экологиялық тепе-теңдік бұзылмайды. Бүгінде көптеген шаруалар жаңа технологияларға бейімделіп, өз тәжірибелерімен бөлісе бастады. Бұл – су мәдениетінің қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.Жалпы бұл заманауи технологияларды енгізу – уақыт талабы. Бұл бағыттағы жұмыстар ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырып қана қоймай, су тапшылығының алдын алып, өңірдің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында еліміздің жаңа экономикалық бағытын айқындап берді. Жолдаудың басты идеясы – мемлекетімізді инновация мен цифрлық технологияға негізделген экономикаға көшіру. Біріншіден, экономиканы әртараптандыру міндеті қойылды. Яғни, ел экономикасының негізгі басымдығы мұнай мен шикізат емес, жоғары технологиялық өндіріс пен инновациялық индустрия болуы тиіс. Түркістан облысында осы бағытта жүйелі жұмыстар жүріп жатыр.

Өндірісті дамыту мақсатында өңірімізге сырттан келетін тауарларға талдау жүргіздік. Негізгі үлес құрылыс материалдары, жеңіл өнеркәсіп, машина жасау, химия өнеркәсібі және тамақ өндірісіне тиесілі. Олар бойынша импорт көлемі 98 млрд.теңгені құрайды. Бұл тауарларды облыста шығаруға барлық мүмкіндіктеріміз бар. Инвесторлармен келіссөздер жүргізіп, оларға индустриалды және арнайы экономикалық аймақтардан дайын алаңшаларды ұсындық. Нәтижесінде маңызды жобаларды іске асыруға қол жеткіздік. Өңірде зауыттар мен кәсіпорындар саны артып жатыр.

Түркістан облысындағы 20 индустриалды аймақта құны 152 млрд. теңгені құрайтын 99 инвестициялық жоба іске асырылуда. Толық іске асқанда 6 361 жұмыс орны ашылады. Бүгінгі таңда 39 млрд. теңге инвестиция тартылып, 50 жоба іске қосылды. 2609 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. «Turan» арнайы экономикалық аймағында 211,8 млрд. теңгеге 28 ірі жоба қолға алынған.

Облыста жыл басынан бері 10 айда өнеркәсіп саласында биыл 107 млрд. теңгеге 22 жоба іске асырылып, 2443 жұмыс орны ашылды. Оның ішінде маңызды әрі ірі жобалар қатарында Созақ ауданындағы табиғи уран өңдеу кешені («Катко» ЖШС, құны – 35 млрд. тг., 300 жұмыс орны); Отырар ауданындағы 2 мақта өңдеу зауыты («Kazakhstan Lihua» ЖШС, құны – 21 млрд. тг., 960 жұмыс орны); Түлкібас ауданында RC Cola брендімен түрлі түсті сусын шығаратын зауыт («Beibars Bottlers» ЖШС, құны – 9 млрд. тг., 96 жұмыс орны) бар. Сонымен қатар Сайрам ауданында заманауи ет комбинаты («KazEcoMeat» ЖШС, құны – 8,5 млрд. тг., 150 жұмыс орны); Ордабасы ауданында алюминий бұйымдарын шығаратын зауыт («Central Asia Aluminium» ЖШС, құны – 8 млрд. тг., 150 жұмыс орны) жұмысын жүргізіп жатыр. Жыл соңында 103,5 млрд. теңгеге қосымша 8 өнеркәсіп жобасы іске қосылады.

Президентіміз өз Жолдауында Орталық Азия елдерімен экономикалық байланысты күшейтуді тапсырған болатын. Көршілес Өзбекстанмен жүргізілген келіссөздер нәтижесінде 100 гектар аумақта «Орталық Азия халықаралық кооперация орталығы» құрылды. Нысан – кеден бекетімен заманауи қоймалар және өндірістік нысандармен интеграцияланған логистикалық орталық қызметін атқарады.

Қазір 7 инвестор осы орталықта жобаларды жүзеге асыруға қызығушылық танытып отыр. Нәтижесінде өңір экономикасына 185 млрд. теңге инвестиция тартылып, 1175 жұмыс орны ашылады. Бюджетке қосымша салық түседі (355 млн. теңге). Бүгінгі таңда 8 өндірістік ғимарат пен ішкі инфрақұрылым жүйелерінің құрылысы қарқынды жүргізілуде. Келесі жылы іске қосу жоспарлануда.

Облыстағы индустриалды аймақтар, инвестиция тарту, шағын өндірістік парктер мен арнайы экономикалық аймақтардың жұмысын жандандыру нәтижесінде 10 айда өнеркәсіп өнім көлемі 1,3 трлн. теңгеге жетіп, өсім деңгейі 113,4 пайызды құрады.

Түркістан маңында отандық өндірісті дамыту және қайта өңдеуді қолдау мақсатында 100 гектар аумақта «Шағын өнеркәсіптік парк» жобасы іске асырылуда. Жоба аясында 152 ғимарат салып, 6 040 жұмыс орнын құру жоспарланған. Жобаның І кезеңінде 40 ғимарат салынып, 32 жоба қосылды. 1 220 жұмыс орны ашылды. Нәтижесінде бюджеттің 1 теңгесіне 8,5 теңге жеке инвестиция тартылған.

Өндірістік парк аумағында жиһаз, жаңбырлатып суғару, сусын, мұздатқыш және құрылыс заттарын шығаратын зауыттар ашылды. Отандық өндірісті дамыту есебінен 27 млрд. теңгеге импорттық тауарларды алмастыруға қол жеткіздік. Алдағы уақытта бейнекамера, медициналық жиhаз, тұрмыстық химиялық бұйымдармен елімізді қамтамасыз етуге және экспортқа шығаруға мүмкіндік болады. Шағын өндірістік алаңдарды дамыту үшін жергілікті кәсіпкерлер белсенді атсалысуда. Біздің әрбір аудан мен қалада, халық тығыз орналасқан ауыл округтерінде өндірістік алаңдар құрылып, кәсіпорындар мен зауыттар ашылады.

Осы жұмыстар нәтижесінде Сауран ауданында жеке инвестиция есебінен 55 гектар аумақта 5 шағын өндірістік алаң құрылды. Мұнда 30 млрд. теңгеге 115 жобаны іске асырып, 1 124 жұмыс орнын құру жоспарланған. Бүгінгі таңда «Қарашық», «Иассы», «Шорнақ», «Үшқайық» және «Жүйнек» өндірістік алаңдарында 37 ғимараттың құрылысы жүргізілуде. Ордабасы ауданында аумағы 10,5 гектар болатын «Темірлан» өндірістік алаңында 5 ғимарат салыну үстінде. Инвестиция көлемі – 10,4 млрд. теңге. 100 жұмыс орны құрылады. Жобаның мультипликативтік тиімділігін ескере отырып, барлық аудандарда осы тәжірибені ендіру жұмыстары басталып кетті.

Жалпы, облыс бойынша жалпы 21 шағын өндірістік алаңдары құрылған. Негізгі бағыттар ретінде: құрылыс материалдары, жиһаз, пластик және резеңке, химия өнімдері өндірістері мен жеңіл өнеркәсіп айқындалды. Бүгінгі таңда, 192 ғимараттың құрылысы қарқынды жүргізілуде. Келесі жылы аяқтап, іске қосуды көзделген.

Түркістан облысында медицина саласын дамыту, ғылым мен технологияның заманауи жетістіктерін қолдана отырып, халыққа сапалы әрі қолжетімді қызмет көрсету мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Соның аясында бүгін Ордабасы ауданы, Қараспан ауылында жаңа дәрігерлік амбулатория ел игілігіне пайдалануға берілді. Жаңа нысанның ашылу салтанатына Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров арнайы қатысып, ауыл тұрғындарын құттықтады. Елімізде әлеуметтік инфрақұрылымды жақсартуға ерекше көңіл бөлініп жатқанын атап өтіп, жұмыстар жалғасатынын жеткізді.

– Алдымен баршаңызды кеше өткен Тәуелсіздік күнімен құттықтаймын. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев «Бірінші кезекте билік тарапынан денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қолдау бағытында нақты шаралар қолға алынуы керек» деп, нақты тапсырма жүктеген болатын. Біздің ең басты мақсатымыз – облыстағы әрбір тұрғынның бақытты өмір сүріп, сапалы медициналық қызметтерге қол жеткізуіне мүмкіндік жасау. Сондықтан тұрғындардың денсаулығын қорғау – өңір дамуының стратегиялық бағыты. Түркістан облысы еліміздің ең серпінді дамып келе жатқан өңірлерінің біріне айналуда. Облыста 2025 жылы жергілікті бюджет есебінен 34 медициналық-санитариялық алғашқы көмек нысандарының құрылысы жүргізілді. Бүгін солардың бірі – Қараспан дәрігерлік амбулаториясының ашылу салтанатына қатысып отырмыз. Жаңа дәрігерлік амбулатория ел игілігіне қызмет етіп, ауыл тұрғындарына сапалы медициналық көмек көрсетеді. Дәрігерлеріміз өз істеріне адал болып, еліміздің бұдан әрі дамуына өз үлестерін қоса береді деп сенемін, – деді Нұралхан Оралбайұлы.

Нысанның құрылысы 2024 жылдың қараша айында басталған. Құрылыс жұмыстарын «Лидер Строй» ЖШС атқарды. Жаңа медициналық нысан Түркістан облысы әкімдігінің денсаулық сақтау басқармасына қарасты «Ордабасы орталық аудандық ауруханасы» ШЖҚ МКК теңгеріміне берілді. Жобаның құны – 201 млн. теңге. 0,25 гектар аумақта орналасқан ғимараттың жалпы алаңы – 376,9 шаршы метр. Мұнда 52 медицина қызметкері еңбек етеді. Нысан заманауи талаптарға сай салынып, қажетті медициналық құрал-жабдықтармен толық қамтылған. Дәрігерлік амбулатория тіс дәрігері, физиотерапия, акушер-гинекология, кеңейтілген мейіргер бөлмесі, тегін дәрі-дәрмек босату орны, дені сау бала бөлмесі, күндізгі ем алу бөлмесі, сүзгі бөлмесі, ине және екпе егу бөлмесі, дезинфекциялық ерітінді дайындау бөлмесі, дәрі-дәрмек қоймасы, педиатр, психолог және әлеуметтік қызметкерлерге арналған арнайы кабинеттермен қамтылған. Дәрігерлік амбулатория бір мезетте 100 адамды қабылдай алады. Қараспан ауылдық округіндегі ауылдар мен елді мекендерде тұратын 14 мыңнан астам тұрғынға медициналық көмек көрсететін болады. Алдағы уақытта да облыста денсаулық сақтау саласын жақсарту бағытында жаңа жобалар жүзеге асырылады.

Айта кетейік, денсаулық сақтау саласында облыс бойынша 219 мекеме халыққа қызмет көрсетеді. Ауылдық жердегі нысандарды жаңғыртуға ерекше назар аударылуда. Бүгінгі таңда 73 нысанға қажеттілік бар. Нақты жоспар түзіп, 3 жылда кезең-кезеңімен шешу жоспарланған. Биылдың өзінде жергілікті бюджет есебінен 34 жаңа ғимараттың мәселесі шешіледі. 3 аудандық орталық ауруханаға күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Алғашқы медициналық көмек сапасын арттыру мақсатында 60 жедел жәрдем көлігі сатып алынды. Медициналық ұйымдарды материалдық-техникалық жарақтандыру деңгейі 84,7 пайызға жетті.

Түркістан облысында «Бәйдібек-ата» және «Қарақуыс» су қоймаларының құрылысы жалғасып жатыр. Көлемі 68 млн текше метр болатын «Бәйдібек-ата» су қоймасы Түркістан облысының Бәйдібек ауданында, Балабөген мен Үлкен Бөген өзендерінің қосылатын жерінде, жалпы аумағы 860 гектар болатын жерде салынып жатыр. Су қоймасы бөгетінің ұзындығы – 1,75 шақырым, биіктігі – 26 метр.

Бұл нысан тасқын суды жинап, вегетация кезеңінде қосымша су көлемін Бөген су қоймасына тиімді бағыттауға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда жоба бойынша құрылыс жұмыстары 75 пайызға орындалған.

«Бәйдібек-ата» су қоймасынан Бөген су қоймасына су беру үшін «Сарқырама» каналы салынып жатыр. Ұзындығы 21,7 шақырым болатын бұл канал секундына 12 текше метрге дейін су өткізе алады және 2,5 мың гектар суармалы алқапты суармалы сумен қамтамасыз етеді. Бүгінде ұзындығы шамамен 21 шақырым болатын учаскеде жұмыстар толық аяқталды.

Ал көлемі 1,2 млн текше метрді құрайтын «Қарақуыс» су қоймасы Түркістан облысының Төлеби ауданында салынып жатыр. Қазіргі уақытта құрылыс-монтаж жұмыстары 90 пайызға аяқталған. Бұл нысан 500 гектар суармалы жерді сумен қамтуға мүмкіндік береді.

«- Барлық жұмыс заманауи сапа стандарттарына сай жүргізіліп жатыр. Жаңа су қоймалары тасқын және еріген қар суын тиімді пайдалануға жол ашады, бұл су ресурстары азайып жатқан жағдайда аса маңызды. Қосымша суармалы алқаптарды игеруге, сондай-ақ Бөген су қоймасындағы су деңгейін қауіпсіз реттеуге мүмкіндік туады. Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы, мал шаруашылығы мен туризмді дамытуға қолайлы жағдай жасалады. Гидрологиялық есептеулерге сәйкес, Бөген өзені арқылы орташа жылдық су ағыны 165 млн текше метрге жетеді. Сондықтан бұл суды жинап, азаматтардың қажеттілігіне бағыттау маңызды», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.