Бірлік пен қауіпсіздік – тұрақты қоғамның негізі

Қоғамдық тұрақтылық пен ел ішіндегі татулық – мемлекеттің орнықты дамуының басты алғышарттарының бірі. Бейбітшілік пен келісім орныққан жерде әлеуметтік даму да, экономикалық өсім де, азаматтардың болашаққа деген сенімі де берік болады. Сондықтан қоғамдағы өзара түсіністік пен сыйластықты нығайту, ұлтаралық және конфессияаралық татулықты сақтау, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу – баршаға ортақ міндет. Бұл бағыттағы жұмыстар ел көлемінде жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді.

Осындай маңызды міндеттерді жүзеге асыруда халықпен тікелей байланыс орнатудың маңызы ерекше. Себебі қоғамдық келісім мен қауіпсіздік ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірімен, олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуымен тығыз байланысты. Осы орайда «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері ауыл тұрғындарымен жүздесіп, қоғамдағы тұрақтылықты сақтау мен құқықтық мәдениетті арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Акция барысында полиция қызметкерлері Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарының тұрғындарымен кездесіп, елдегі қоғамдық және ұлтаралық келісімнің маңызына ерекше тоқталды. Кездесу барысында жалпыұлттық бірлік, азаматтардың өзара құрметі, қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты сақтау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және құқықтық тәртіпті нығайту мәселелері кеңінен сөз болды.

 

 

Қазақстан – түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп келе жатқан бейбіт ел. Біздің қоғамның басты құндылықтарының бірі – адамдардың ұлтына, тіліне немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан өзара сыйластық пен түсіністік танытуы. Осындай ортақ құндылықтар ел азаматтарын бір мақсатқа біріктіріп, қоғамның тұтастығын қамтамасыз етеді. Ұлтаралық келісім – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол күнделікті қарым-қатынастағы сыйластықтан, көршімен татулықтан, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуден, бір-бірінің пікіріне түсіністікпен қараудан басталады. Сондықтан қоғамдық келісімді нығайту тек мемлекеттік органдардың немесе қоғамдық ұйымдардың ғана емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі болып саналады.

Ауыл – ел бірлігінің берік негізі қалыптасатын орта. Бір-бірін жақсы білетін, қуанышта да, қиындықта да қолдау көрсететін ауыл тұрғындарының ынтымағы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды тірегіне айналады. Тасты, Сызған және Жуантөбе ауылдарындағы кездесулер де осы өзара түсіністік пен қоғамдық жауапкершілікті арттыруға бағытталды. Кездесу барысында тұрғындарға қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың заң талаптарын орындауы жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Полиция қызметкерлері кез келген құқық бұзушылықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес екенін атап өтті. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде тұрғындардың белсенділігі мен азаматтық жауапкершілігінің де орны ерекше. Өйткені қауіпсіз қоғам – полиция мен халықтың бірлескен іс-қимылының нәтижесі. Тұрғындар өз ауласында, көшесінде немесе ауылында орын алған келеңсіз жағдайларға бейжай қарамай, заң бұзушылықтың алдын алуға атсалысқанда ғана қоғамдық тәртіпті сақтау тиімді жүзеге асады. Ал полиция қызметкерлері халықпен ашық әрі тұрақты байланыс орнатып, тұрғындардың мәселесін тыңдап, заң аясында тиісті түсіндірме берген кезде өзара сенім қалыптасады.

 

 

«Ауладағы қабылдау» акциясының ерекшелігі де осында. Бұл – халыққа полиция қызметкерлерімен еркін пікір алмасуға, өздерін толғандырған мәселелерді ашық айтуға мүмкіндік беретін тиімді алаң. Тұрғындар өз сауалдарын қойып, құқықтық мәселелер бойынша жан-жақты кеңестер алды. Мұндай кездесулер азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырып қана қоймай, халықтың құқық қорғау органдарына деген сенімін нығайтуға ықпал етеді. Қоғамдық келісімнің тағы бір маңызды қыры – әр азаматтың заң алдында жауапкершілігін сезінуі. Заң талаптарын құрметтеу – қоғамдық тәртіптің негізгі шарты. Егер әр адам өз құқығын ғана емес, өз міндетін де жақсы білсе, қоғамдағы көптеген келеңсіз жағдайлардың алдын алуға болады. Осы ретте құқықтық мәдениетті қалыптастыру, әсіресе жастар арасында заңды құрметтеу қағидатын насихаттау аса маңызды. Кездесуде тұрмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселесіне де баса назар аударылды. Отбасындағы татулық пен өзара сыйластық – жалпы қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды бастауы. Отбасындағы жанжалдың алдын алу, зорлық-зомбылыққа жол бермеу, адамдар арасындағы өзара құрметті қалыптастыру – құқық бұзушылықтың алдын алудың негізгі бағыттарының бірі. Әр шаңырақта береке мен түсіністік орнықса, оның оң әсері бүкіл қоғамға тарайды.

 

 

Сонымен бірге қазіргі таңда қоғам қауіпсіздігіне елеулі қауіп төндіріп отырған интернет-алаяқтық мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Полиция қызметкерлері тұрғындарға интернет кеңістігінде сақтық шараларын сақтау қажеттігін түсіндірді. Әсіресе бейтаныс адамдарға жеке мәліметтерді бермеу, банк картасының деректерін, құпия сөздер мен SMS арқылы келетін кодтарды ешкімге айтпау, күмәнді сілтемелерге өтпеу керектігі ескертілді. Интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлерінің бірі – азаматтарға өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе басқа да ресми мекеме өкілі ретінде таныстырып, жеке деректерін алуға тырысатын қылмыстық әрекеттер. Мұндай жағдайда сабыр сақтап, ақпаратты қайта тексеру маңызды. Тұрғындарға жалған хабарламалар мен күмәнді қоңырауларға сенбеу, қаржылық операцияларды асығыс жасамау жөнінде кеңестер берілді. Құқықтық сауаттылықтың артуы – қоғамдағы тұрақтылықтың маңызды көрсеткіштерінің бірі. Заңды жақсы білетін азамат өз құқығын қорғай алады, алаяқтыққа алданбайды, құқық бұзушылықтың алдын алуға үлес қосады және айналасындағы адамдардың қауіпсіздігіне де жауапкершілікпен қарайды.

 

 

Акция барысында тұрғындарға құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған ақпараттық жадынамалар таратылып, заң талаптарын сақтау қажеттігі кеңінен түсіндірілді. Бұл жұмыстардың барлығы азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыруға және қоғамда заңға деген құрметті қалыптастыруға бағытталған. Жалпыұлттық бірлік ұғымы да осындай қарапайым әрі күнделікті әрекеттерден басталады. Бірлік – тек үлкен жиындарда айтылатын ұран емес. Ол – әр адамның өз отбасына, көршісіне, ауылына және еліне деген жауапкершілігінен көрінеді. Бір-бірін тыңдай білу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау, араздық пен алауыздыққа жол бермеу – қоғамдық келісімнің берік негізі. Бүгінде Қазақстан қоғамының басты жетістіктерінің бірі – бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау. Бұл құндылықтарды кейінгі ұрпаққа жеткізу үшін әр азамат өз үлесін қосуы қажет. Әсіресе ауылдық жерлерде тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізу, олардың мәселесін тыңдау, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі.

Полиция мен халық арасындағы өзара сенім – қауіпсіз қоғам құрудың басты шарттарының бірі. Тұрғындар құқық қорғау органдарына сенім артқан жағдайда, кез келген мәселені ашық айтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға белсенді араласады. Ал полиция қызметкерлері халықпен тығыз байланыс орнатып, азаматтардың талап-тілегіне құлақ асқанда қоғамдық қауіпсіздік деңгейі де арта түседі. «Ауладағы қабылдау» акциясы осы өзара сенімді нығайтудың нақты үлгісі болды. Халықтың күнделікті өміріне жақын жерде ұйымдастырылған кездесулер тұрғындарға өз мәселесін ашық айтуға мүмкіндік берді. Мұндай форматтағы жұмыстар әсіресе ауыл тұрғындары үшін маңызды. Себебі кез келген мәселені дер кезінде анықтап, оны ушықтырмай шешу – қоғамдық тұрақтылықты сақтаудың тиімді жолы.

 

 

Созақ ауданындағы кездесулердің мазмұны да ел ішіндегі татулық пен бірліктің маңызын айқындай түсті. Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық келісім бір-бірімен тығыз байланысты. Заң үстемдік еткен, азаматтары бір-бірін құрметтеген, түрлі этнос өкілдері өзара түсіністікте өмір сүрген қоғамда тұрақтылық та берік болады. Сондықтан қоғамдық және ұлтаралық келісімді сақтау – баршаға ортақ парыз. Әр азамат өз ортасында татулықты насихаттап, араздыққа жол бермей, заң талаптарын сақтап, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қараса, бұл жалпыұлттық бірліктің нығаюына үлкен үлес қосады. Созақ ауданы полиция бөлімінің қызметкерлері халықпен тұрақты кері байланыс орнату құқықтық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты екенін атап өтті. Мұндай кездесулер алдағы уақытта да жалғасын табады.

 

 

Елдің тыныштығы – әр азаматтың ортақ мүддесі. Ал бейбітшілік пен келісім – Қазақстанның ең басты құндылықтарының бірі. Сондықтан қоғамдық тәртіпті сақтау, ұлтаралық татулықты нығайту, жалпыұлттық бірлікті бекемдеу және құқықтық мәдениетті арттыру бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. «Ауладағы қабылдау» секілді бастамалар халық пен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты күшейтіп қана қоймай, қоғамдағы өзара сенім мен жауапкершілікті арттырады. Осындай ашық диалог пен өзара түсіністік арқылы ғана қауіпсіз әрі берекелі қоғам қалыптастыруға болады. Бірлігі бекем елдің болашағы да баянды. Сондықтан татулықты ту етіп, тұрақтылықты сақтап, қоғамдық келісімді нығайту – баршамызға ортақ міндет. Халық пен полицияның өзара сенімі, азаматтардың белсенділігі мен ортақ жауапкершілігі қалыптасқан жерде қауіпсіздік те, тұрақтылық та берік болады.

Ең бастысы – ел ішіндегі ынтымақ пен бірлікті сақтау. Себебі Қазақстанның күші – оның әр азаматының өзара құрметі мен ортақ шаңыраққа деген жанашырлығында. Қоғамдық және ұлтаралық келісім орныққан елдің іргесі берік, келешегі кемел болмақ.

КЕНТАУ ҚАЛАСЫНДА АСА ҚАУІПТІ ЖӘНЕ ИНФЕКЦИЯЛЫҚ АУРУЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Кентау қаласы аумағында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың алдын алу, эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау және медициналық ұйымдардың өзара іс-қимылын күшейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы бағыттағы атқарылған жұмыстардың нәтижелері мен алдағы міндеттер 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық талдау қорытындысы бойынша өткен медициналық кеңесте кеңінен талқыланды.

2026 жылғы 22 шілдеде Кентау қаласында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың 2026 жылдың алты айындағы эпидемиологиялық ахуалына арналған медициналық кеңес өткізілді. Жиынға Басқарма басшысы қатысып, шараны эпидемиологиялық бақылау бөлімінің мамандары ұйымдастырды. Медициналық кеңеске Кентау қаласына қарасты медициналық ұйымдардың басшылары, басшы орынбасарлары және эпидемиологиялық қауіпсіздік пен инфекциялық аурулардың алдын алу бағыттарына жауапты мамандар қатысты.

Медициналық кеңестің негізгі мақсаты – қала аумағындағы инфекциялық және аса қауіпті аурулардың таралу деңгейіне жан-жақты талдау жасау, эпидемиологиялық ахуалдың қазіргі жағдайын бағалау, аурулардың тіркелу динамикасын саралау, инфекциялардың таралуына әсер ететін негізгі қауіп факторларын анықтау және алдағы кезеңге арналған профилактикалық шараларды нақтылау.

Жиын барысында 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық жағдайға байланысты баяндама жасалып, аурулардың тіркелу динамикасы, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстар, халық арасында жүргізілген санитариялық-ағарту шаралары және эпидемиологиялық бақылау нәтижелері қаралды. Сонымен қатар медициналық ұйымдар деңгейінде кездесіп отырған мәселелер мен оларды шешу жолдары да назардан тыс қалмады.

Эпидемиологиялық ахуалды тұрақты бақылауда ұстау – қоғамдық денсаулық сақтау жүйесінің маңызды бағыттарының бірі. Себебі инфекциялық аурулар адамнан адамға, қоршаған орта факторлары арқылы немесе тағам мен су арқылы таралуы мүмкін. Сондықтан мұндай аурулардың алдын алу тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, сонымен қатар әрбір азаматтың жауапкершілігін талап етеді. Осыған байланысты медициналық ұйымдарда жүргізілетін профилактикалық және эпидемиологиялық бақылау жұмыстарының тиімділігі айрықша маңызды.

Медициналық кеңесте аурулардың тіркелу динамикасына талдау жасау арқылы эпидемиологиялық жағдайдың өзгеру үрдістерін уақытылы анықтаудың маңыздылығы айтылды. Мұндай талдау медициналық ұйымдарға инфекциялық аурулардың таралу қаупін алдын ала бағалап, қажетті шараларды дер кезінде қабылдауға мүмкіндік береді. Әсіресе маусымдық сипаттағы инфекциялық аурулар, жіті ішек инфекциялары, ауа-тамшы жолымен таралатын аурулар және басқа да жұқпалы дерттер бойынша эпидемиологиялық мониторингтің тұрақты жүргізілуі қажет.

Жиында негізгі қауіп факторларына да ерекше назар аударылды. Инфекциялық аурулардың таралуына санитариялық талаптардың сақталмауы, ауыз судың сапасы, жеке бас гигиенасына немқұрайлы қарау, тағам өнімдерін дұрыс сақтамау және өңдеу талаптарын бұзу, халықтың тығыз орналасуы, медициналық көмекке кеш жүгіну сияқты бірқатар факторлар әсер етуі мүмкін. Сондықтан аурудың алдын алу ең алдымен қауіп факторларын төмендетуден басталатыны атап өтілді.

Бұл ретте медициналық ұйымдардың профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізуі аса маңызды. Халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, инфекциялық аурулардың алғашқы белгілері туралы ақпарат беру, ауру белгілері байқалған жағдайда медициналық көмекке уақытылы жүгінудің маңызын түсіндіру – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тиімді тетіктерінің бірі.

Медициналық кеңес барысында жүргізілген алдын алу шараларының нәтижелері де сараланды. Атап айтқанда, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша халық арасында санитариялық-ағарту жұмыстары, медициналық бақылау, ауру ошақтарында эпидемиологиялық тексерулер жүргізу, байланыста болған адамдарды анықтау және тиісті профилактикалық шараларды ұйымдастыру бағыттарындағы жұмыстардың маңыздылығы атап өтілді.

Инфекциялық ауру анықталған жағдайда медициналық ұйымдардың жедел әрі үйлесімді әрекет етуі аса маңызды. Өйткені аурудың алғашқы жағдайын дер кезінде анықтау, диагнозды нақтылау, науқасты оқшаулау және эпидемиологиялық ошақта қажетті шараларды жүргізу инфекцияның әрі қарай таралуына жол бермеуге мүмкіндік береді. Осы орайда медициналық ұйымдардың басшылары мен жауапты мамандарына эпидемиологиялық бақылау талаптарын қатаң сақтау, тиісті ақпарат алмасуды қамтамасыз ету және анықталған жағдайларға жедел ден қою қажеттігі түсіндірілді.

Жиын барысында медициналық ұйымдар арасындағы өзара іс-қимыл мәселесіне де басымдық берілді. Эпидемиологиялық ахуалдың тұрақтылығы әрбір медициналық ұйымның өз міндетін сапалы орындауына ғана емес, олардың бірлескен жұмысына да тікелей байланысты. Сондықтан ауруларды ерте анықтау, есепке алу, тіркеу, ақпарат беру және профилактикалық шараларды үйлестіру бойынша жұмысты жетілдіру маңызды міндеттердің бірі ретінде белгіленді.

Сонымен қатар медициналық кеңесте туындаған мәселелер жан-жақты талқыланып, оларды шешу бойынша ұсыныстар қарастырылды. Жауапты мамандарға эпидемиологиялық бақылау сапасын арттыру, аурулардың алдын алу бағытындағы жұмыстарды күшейту және профилактикалық іс-шаралардың тиімділігін арттыру бойынша бірқатар міндеттер жүктелді.

Аса қауіпті инфекциялық аурулардың алдын алу мәселесінде халықтың ақпараттану деңгейін арттырудың да маңызы зор. Медициналық ұйымдар тарапынан тұрғындарға инфекциялық аурулардан сақтану жолдары туралы түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу қажет. Бұл бағытта әлеуметтік желілер, бұқаралық ақпарат құралдары, ақпараттық стендтер, кездесулер мен түрлі санитариялық-ағарту шаралары тиімді пайдаланылуы тиіс.

Әсіресе жазғы кезеңде санитариялық қауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлудің қажеттігі бар. Жылы ауа райында кейбір инфекциялық аурулардың таралу қаупі артып, ауыз су мен тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптардың маңызы күшейеді. Сондықтан тұрғындардың жеке гигиена ережелерін сақтауы, сапалы ауыз суды пайдалануы, тағам өнімдерін дұрыс сақтау және дайындау талаптарын орындауы – инфекциялық аурулардың алдын алудың қарапайым әрі тиімді жолдарының бірі.

Медициналық кеңесте инфекциялық аурулардың алдын алуда вакцинацияның да маңызды рөл атқаратыны атап өтілді. Иммундау – бірқатар жұқпалы аурулардың таралуын болдырмауға мүмкіндік беретін тиімді профилактикалық шаралардың бірі. Осыған байланысты ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес вакцинация жұмыстарын ұйымдастыру, халық арасында иммундаудың маңыздылығы жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізу және медициналық қарсы көрсетілімдері жоқ азаматтардың профилактикалық екпелермен қамтылуын қамтамасыз ету маңызды.

Кентау қаласы аумағындағы эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау – алдағы кезеңдегі басты міндеттердің бірі. Бұл бағытта медициналық ұйымдар тарапынан ауруларды ерте анықтау, инфекциялық ауруларға күдікті жағдайларды уақытылы тіркеу, зертханалық диагностиканы жетілдіру, профилактикалық жұмыстарды күшейту және халықпен кері байланысты арттыру бойынша жұмыстар жалғаса береді.

Медициналық кеңестің қорытындысы бойынша алты айлық эпидемиологиялық талдау нәтижелері негізінде тиісті бағыттар айқындалып, алдағы кезеңге арналған міндеттер белгіленді. Жауапты мамандарға инфекциялық және аса қауіпті аурулардың алдын алу бойынша жұмыстарды одан әрі күшейту, эпидемиологиялық бақылауды жетілдіру және медициналық ұйымдар арасында өзара ақпарат алмасуды жандандыру жөнінде нақты тапсырмалар берілді.

Жалпы, мұндай медициналық кеңестердің маңызы зор. Себебі эпидемиологиялық жағдайды тұрақты саралау арқылы аурулардың таралу динамикасын бақылауға, қауіп факторларын дер кезінде анықтауға және ықтимал қауіптердің алдын алуға мүмкіндік бар. Қоғамдық денсаулық сақтау саласында алдын алу шаралары неғұрлым ерте әрі жүйелі ұйымдастырылса, инфекциялық аурулардың таралу қаупі де соғұрлым төмендейді.

Кентау қаласында өткізілген медициналық кеңес – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жүйелі жұмыстардың бір көрінісі. Алдағы уақытта да медициналық ұйымдардың өзара бірлескен іс-қимылын күшейту, профилактикалық шаралардың тиімділігін арттыру және тұрғындардың санитариялық мәдениетін қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Бұл өз кезегінде қала тұрғындарының денсаулығын қорғауға, инфекциялық аурулардың алдын алуға және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам болмақ.

«АУЛАДАҒЫ ҚАБЫЛДАУ»: ПОЛИЦИЯ МЕН ХАЛЫҚ АРАСЫНДАҒЫ АШЫҚ ДИАЛОГ

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және полиция мен халық арасындағы өзара сенімді нығайту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Осы мақсатта Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бастамасымен 2026 жылы республика көлемінде «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы өткізілуде. Аталған акция аясында полиция қызметкерлері тұрғындармен тікелей кездесіп, азаматтардың өзекті мәселелерін тыңдап, құқықтық кеңес беріп, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке қатысты ұсыныстарын қабылдауда.

Бұл бастама халыққа полиция қызметінің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, тұрғындардың күнделікті өмірінде кездесетін мәселелерді жергілікті жерде анықтап, оларды шешу жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік береді. Себебі қауіпсіз қоғам қалыптастыру тек құқық қорғау органдарының жұмысына ғана байланысты емес. Бұл – полиция мен тұрғындардың, мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігін талап ететін маңызды бағыт.

Осы ретте Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері де «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы аясында аудан тұрғындарымен кездесулер ұйымдастырып, азаматтардың ұсыныс-пікірлеріне құлақ асуда. Полиция қызметкерлері тұрғындармен ашық форматта сөйлесіп, олардың құқықтық мәселелеріне байланысты түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесу барысында азаматтар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, құқықтық кеңес алуға, өтініштері мен ұсыныстарын жеткізуге мүмкіндік алды.

Акцияның басты ерекшелігі – тұрғындардың полиция бөліміне арнайы баруын күтпей, құқық қорғау қызметкерлерінің халыққа жақын болуы. Яғни азаматтар өз ауласында, тұрғылықты жерінде полиция қызметкерлерімен тікелей кездесіп, өз мәселесін ашық жеткізе алады. Мұндай формат тұрғындар үшін де ыңғайлы әрі тиімді. Өйткені кей жағдайда азаматтардың құқықтық мәселелері немесе қоғамдық тәртіпке қатысты ұсыныстары тиісті мекемелерге уақытылы жетпей қалуы мүмкін. Ал осындай көшпелі қабылдаулар арқылы мәселелерді ерте кезеңде анықтап, тиісті шараларды қабылдауға жол ашылады. Кездесулер барысында тұрғындарға қоғамдық орындардағы қауіпсіздік, құқық бұзушылықтардың алдын алу, отбасылық-тұрмыстық жанжалдардың жолын кесу, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігі, жол қозғалысы ережелерін сақтау, алаяқтықтың алдын алу және басқа да құқықтық мәселелер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.

Әсіресе қазіргі таңда азаматтардың интернеттегі және телефон арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттерден сақтануы өзекті болып отыр. Полиция қызметкерлері тұрғындарға бейтаныс адамдарға жеке деректерін, банк картасының мәліметтерін, құпия кодтар мен электронды қосымшалардағы ақпараттарды бермеу қажеттігін ескертеді. Сонымен қатар күмәнді қоңыраулар мен хабарламаларға сақтықпен қарау, белгісіз сілтемелерге өтпеу және қаржылық операцияларды мұқият тексеру жөнінде кеңестер беріледі. Мұндай профилактикалық түсіндіру жұмыстары азаматтардың құқықтық және цифрлық сауаттылығын арттыруға ықпал етеді.

«Ауладағы қабылдау» акциясы барысында тұрмыстық сипаттағы мәселелерге де ерекше назар аударылады. Отбасындағы жанжалдар, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша тұрғындарға заң талаптары түсіндіріледі. Полиция қызметкерлері азаматтарға құқық бұзушылықтың кез келген түріне бейжай қарамаудың, қиын жағдайға тап болған адамдарға тиісті көмек көрсету үшін уақтылы құқық қорғау органдарына жүгінудің маңыздылығын жеткізеді.

Сонымен қатар қоғамдық қауіпсіздікке қатысты тұрғындардың ұсыныстары мен пікірлері де назардан тыс қалмайды. Аулалардағы жарықтандыру, қоғамдық орындардағы тәртіп, балалар алаңдарының қауіпсіздігі, жол қозғалысы, көлік жүргізушілерінің тәртібі, тұрғын үйлердің айналасындағы қауіпсіздік мәселелері секілді өзекті мәселелер азаматтармен бірге талқыланады. Себебі жергілікті жердегі нақты жағдайды сол аумақта тұратын тұрғындар жақсы біледі. Сондықтан олардың ұсыныстары құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық қауіпсіздікті жақсарту бағытындағы профилактикалық жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Акцияның тағы бір маңызды бағыты – полиция мен халық арасындағы ашық диалогты қалыптастыру. Құқық қорғау органдарының жұмысы халықтың сеніміне тікелей байланысты. Азаматтар өз мәселесінің тыңдалатынына, ұсыныстарының ескерілетініне және құқықтық көмек көрсетілетініне көз жеткізген жағдайда полицияға деген сенім де арта түседі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері тұрғындармен кездесулер барысында азаматтардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп қана қоймай, қоғамдық тәртіпті сақтау әрбір адамның ортақ міндеті екенін атап өтуде. Қауіпсіздік мәселесінде тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы аса маңызды. Көшеде немесе қоғамдық орында құқық бұзушылықты байқаған жағдайда тиісті органдарға хабарлау, балалардың қауіпсіздігіне назар аудару, жол ережелерін сақтау және өзара сыйластық қағидаларын ұстану – қоғамдағы тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі алғышарттарының бірі. Қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуда профилактикалық жұмыстардың маңызы зор. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет етуден гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Осы тұрғыдан алғанда «Ауладағы қабылдау» акциясы – халықпен тікелей жұмыс істеуге, құқық бұзушылықтың себептері мен оған ықпал ететін факторларды ерте анықтауға бағытталған маңызды бастама.

Тұрғындармен тұрақты түрде кездесіп, олардың пікірін тыңдау арқылы полиция қызметкерлері аумақтағы ахуалды тереңірек зерделей алады. Бұл өз кезегінде құқық бұзушылықтардың алдын алу шараларын нақты жағдайға қарай ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, қоғамдық орындарда тәртіпті сақтау, отбасылық жанжалдарға жол бермеу және жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарындағы жұмыстарды күшейтуге ықпал етеді.

Акция аясында тұрғындарға құқықтық көмек көрсету – халықтың заңды мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды қадам. Азаматтардың өз құқықтарын білуі, заң талаптарын түсінуі және құқық бұзушылыққа тап болған жағдайда қайда және қалай жүгіну керектігін білуі – құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды негізі. Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ауладағы қабылдау» акциясы да осы мақсаттарға бағытталған. Полиция қызметкерлері тұрғындардың мәселелерін тыңдап, олардың сұрақтарына жауап беріп, қажетті түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кездесулер барысында көтерілген мәселелер назарға алынып, құзыреті шегінде тиісті шаралар қабылдануда.

Жалпы, «Ауладағы қабылдау» республикалық акциясы – полиция мен халық арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды қоғамдық бастама. Оның негізгі мәні – азаматтарға құқықтық көмек көрсету ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздік мәселелерін шешуге белсенді қатысуына мүмкіндік беру. Қауіпсіз қоғам құру – баршаға ортақ міндет. Полиция қызметкерлерінің кәсіби жұмысы мен тұрғындардың белсенді азаматтық ұстанымы өзара үйлескен жағдайда ғана қоғамдық тәртіпті нығайтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға болады. Сондықтан мұндай кездесулердің маңызы зор. Ашық диалог, өзара сенім және бірлескен әрекет – қауіпсіз әрі құқықтық қоғам қалыптастырудың берік негізі.

Төлеби аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері «Ауладағы қабылдау» акциясы аясындағы жұмыстарды жалғастыра отырып, тұрғындардың өтініштері мен ұсыныстарын тыңдауға, құқықтық кеңес беруге және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде жүргізе береді. Өйткені қауіпсіздік – тек полицияның емес, бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Ал тұрғындармен тікелей әрі ашық байланыс орнату – осы құндылықты нығайтудың ең тиімді жолдарының бірі.

Түркістан облысында «Мобильді фронт-офис» жобасы аясында кәсіпкерлермен көшпелі кездесулер басталады

Түркістан облысында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры жүзеге асыратын «Мобильді фронт-офис» жобасы аясында шағын және орта бизнес субъектілерімен көшпелі кездесулер басталады. Іс-шаралар кәсіпкерлер үшін мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыру мақсатында облыстың барлық аудан-қалаларында өтеді.

Кездесулер барысында бизнес өкілдері қолданыстағы мемлекеттік қолдау бағдарламалары бойынша жан-жақты кеңес алып, кәсіпкерлікті қаржыландыру және дамыту құралдарымен таныса алады.

Сонымен қатар қатысушыларға жеңілдетілген қаржыландыру, пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау, кепілдік мүлік жеткіліксіз болған жағдайда несиелерге кепілдік беру, микронесиелеу, лизингтік қаржыландыру және мемлекеттік қолдаудың өзге де тетіктері түсіндіріледі.

Кездесулерге тек жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлер ғана емес, сондай-ақ жеке кәсібін ашуды жоспарлап жүрген азаматтар да қатыса алады. Олар өздерін қызықтырған сұрақтарға жауап алып, қолданыстағы қолдау шараларымен танысу мүмкіндігіне ие болады. Сонымен қатар қатысушыларға «Бәйтерек» холдингінің бірыңғай фронт-офисі ұсынатын қолдау құралдары туралы ақпарат беріледі.

Жалпы, «Мобильді фронт-офис» жобасы кәсіпкерлердің орналасқан жеріне қарамастан мемлекеттік қолдау бағдарламаларының қолжетімділігін арттыруға бағытталған. Мұндай формат облыс орталығына бармай-ақ білікті мамандардан кеңес алуға мүмкіндік беріп, ауылдық округтер мен аудандардағы кәсіпкерлер үшін қолайлы жағдай жасайды.

Кездесулерге Түркістан облысы бойынша «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының мамандары, екінші деңгейлі банктердің өкілдері, Түркістан облысының кәсіпкерлік және сауда басқармасының қызметкерлері, сондай-ақ кәсіпкерлікті қолдау институттарының өкілдері қатысады.

Аталған бастама Мемлекет басшысының шағын және орта бизнес субъектілерін мемлекеттік қолдау шараларымен қамтуды кеңейту жөніндегі тапсырмасы аясында жүзеге асырылуда.

Жобаны іске асыру мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыруға, ақпараттық ашықтықты қамтамасыз етуге және өңірдегі кәсіпкерліктің тұрақты дамуына қосымша серпін беруге мүмкіндік береді.

«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Түркістан облысы бойынша «Мобильді фронт-офис» жобасы аясындағы көшпелі кездесулерінің өткізілу кестесі

В Туркестанской области стартуют выездные встречи с предпринимателями в рамках проекта «Мобильный фронт-офис»

В Туркестанской области начинается выездные встречи с субъектами малого и среднего бизнеса в рамках проекта «Мобильный фронт-офис», реализуемого Фондом развития предпринимательства «Даму». Мероприятия пройдут во всех районах и городах области с целью повышения доступности государственных мер поддержки для предпринимателей.

В ходе встреч представители бизнеса смогут получить подробные консультации по действующим государственным программам поддержки, а также ознакомиться с инструментами финансирования и развития предпринимательства.

Кроме того, участникам будут разъяснены механизмы льготного финансирования, субсидирования процентных ставок, гарантирования кредитов при недостаточности залогового обеспечения, микрокредитования, лизингового финансирования и другие меры государственной поддержки.

Участие во встречах смогут принять не только действующие предприниматели, но и граждане, планирующие открыть собственное дело. Они смогут получить ответы на интересующие вопросы и ознакомиться с существующими мерами поддержки. Также участникам будет представлена информация об инструментах поддержки, предлагаемых единым фронт-офисом Холдинга «Байтерек».

В целом проект «Мобильный фронт-офис» направлен на повышение доступности государственных программ поддержки для предпринимателей независимо от их местонахождения. Такой формат позволяет получить консультации квалифицированных специалистов без необходимости выезда в областной центр и создает комфортные условия для предпринимателей сельских округов и районов.

Во встречах примут участие специалисты Фонда развития предпринимательства «Даму» по Туркестанской области, представители банков второго уровня, Управления предпринимательства и торговли Туркестанской области, а также представители институтов поддержки.

Данная инициатива реализуется в рамках поручения Главы государства по расширению охвата субъектов малого и среднего бизнеса мерами государственной поддержки.

Реализация проекта позволит повысить доступность мер государственной поддержки, обеспечить информационную открытость и придать дополнительный импульс устойчивому развитию предпринимательства в регионе.

График проведения выездных встреч в рамках проекта «Мобильный фронт-офис» Фонда развития предпринимательства «Даму» по Туркестанской области

 

ТҮРКІСТАНДА «ЯСАУИ КЕРУЕНІ» ҒЫЛЫМИ-ТАНЫМДЫҚ СЕМИНАРЫ ӨТТІ

Түркістан қаласындағы «Достық» үйінде Қожа Ахмет Ясауидың рухани-философиялық мұрасын кеңінен дәріптеуге арналған «Ясауи керуені» ғылыми-танымдық семинары өтті. Ауқымды рухани-ағартушылық жоба Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұлттық құндылықтарды жаңғырту, тарихи тұлғалардың мұрасын кеңінен насихаттау жөніндегі тапсырмаларын іске асыру мақсатында ұйымдастырылды.


Іс-шараға облыс әкімінің орынбасары Ертай Алтаев, мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар, теологтар, дінтанушылар, зиялы қауым, жастар және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.
Семинарды «Әзірет Сұлтан» Ұлттық тарихи-мәдени музей-қорығының директоры Ерлан Дәкенов жүргізді. Ол Қожа Ахмет Ясауидың рухани мұрасы ұлттық бірегейлікті нығайтуға, өскелең ұрпақты ізгілікке, адамгершілікке және отансүйгіштікке тәрбиелеуге қызмет ететінін атап өтті.


Жиында Түркістан облыстық мәслихатының төрағасы Нұралы Әбішов сөз сөйлеп, Мемлекет басшысы жүктеген міндеттер аясында Ясауи мұрасын ғылыми тұрғыдан зерттеу мен кеңінен насихаттаудың маңыздылығына тоқталды. Өңір басшысының құттықтау хаты мен сәлемін жеткізді. Мәслихат төрағасы «Ясауи керуені» жобасы өңір тұрғындарының тарихи санасын қалыптастыруға, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге және қоғамдағы рухани тұтастықты нығайтуға серпін беретінін атап өтті.

Семинар барысында Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің профессоры, теология ғылымдарының докторы Досай Кенжетай «Қожа Ахмет Ясауи мұрасының тарихи және рухани маңызы» тақырыбында баяндама жасады. Ғалым ұлы ойшылдың түркі дүниесіндегі орнына және оның ілімінің қазіргі қоғам үшін өзектілігіне жан-жақты тоқталды. Университет доценті, дінтанушы Сержан Оразбай «Ясауи хикметтеріндегі рухани құндылықтар» тақырыбында баяндама жасап, «Диуани хикмет» еңбегіндегі адамгершілік, имандылық және рухани кемелдену идеяларының тәрбиелік маңызын түсіндірді.
«Яссауитану» ғылыми-зерттеу институтының директоры, теология ғылымдарының докторы Бауыржан Сайфунов «Қожа Ахмет Ясауидың тарихи тұлғасы және ұлттық идентификация» тақырыбында баяндама жасап, Яссауи мұрасының ұлттық сананы қалыптастырудағы орнына назар аударды. Философия докторы Төлеген Мұхит Яссауи ілімі мен қазақ халқының салт-дәстүрлері арасындағы тарихи және рухани сабақтастық мәселелерін кеңінен талдап берді.
Іс-шара барысында қатысушылар Қожа Ахмет Ясауи мұрасын ғылыми тұрғыдан зерттеу, жастар арасында насихаттау және рухани құндылықтарды қоғамдық өмірге кеңінен енгізу бағыттары бойынша пікір алмасты.
Сарапшылар Ясауи мұрасын дәріптеу рухани қауіпсіздікті нығайтудың, ұлттық тұтастықты сақтаудың және дәстүрлі құндылықтарды ұрпақ санасына сіңірудің маңызды тетіктерінің бірі екенін атап өтті.
Түркістан облысының Дін істері басқармасының мәліметінше, «Ясауи керуені» жобасы алдағы уақытта облыстың барлық қала және аудандарында жалғасады. Жоба аясында тұрғындарға арналған ғылыми-танымдық кездесулер, семинарлар және рухани-ағартушылық іс-шаралар ұйымдастырылады.
Қожа Ахмет Ясауи мұрасын кеңінен танытуға бағытталған жоба өңір тұрғындарының тарихи-рухани құндылықтарға деген қызығушылығын арттырып, қоғамдағы рухани келісім мен ұлттық бірлікті нығайтуға ықпал етпек.

Мал шаруашылығы отандық агроөнеркәсіп кешенінің негізгі өсім нүктелерінің біріне айналып келеді

ҚР Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Түркістан облысына жұмыс сапары барысында агроөнеркәсіп кешеніндегі негізгі инвестициялық жобалардың іске асырылу барысымен танысып, мал шаруашылығы саласының өкілдерімен кездесті. Министр барған нысандардың бірі – Арыс қаласы аумағындағы құрылысы аяқталуға жақын «Turkestan Agro.kz» ЖШС-нің бордақылау кешені. Жоба бір мезгілде 50 мың бас ірі қара малды бордақылауға есептелген және отандық агроөнеркәсіп саласындағы ең ірі жобалардың бірі саналады.

Жоба Солтүстік Қазақстан облысының тәжірибесін тарату бағдарламасы аясында жүзеге асырылуда. Мемлекеттік қолдау бордақылау алаңын салуға және заманауи суару жүйелерін енгізуге бағытталған. Бүгінде жоғары өнімді 30 мың бас ірі қара сатып алынды. Кешенді толық іске қосу 2026 жылдың тамыз айына жоспарланған. Кешенде өндірістік үдеріс заманауи австралиялық «торлы» технология бойынша жолға қойылған. Бұл жүйе малды тиімді орналастыруға, оның күйзеліске түсуін азайтуға және өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Мал азықтандыру, күтіп-бағу және ветеринариялық қызмет көрсету үдерістерінің барлығы автоматтандырылып, халықаралық биологиялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкес ұйымдастырылған.

Кәсіпорында өз жемшөп базасын қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінген. 7 мың гектар алқапта заманауи жаңбырлатып суару жүйелері енгізіледі, бүгінде 28 жаңбырлатып суару қондырғысы орнатылған. Кәсіпорын тәулігіне 500 тоннаға дейін жемшөп дайындайды. Кешен аумағында сағатына 20 тонна түйіршіктелген құрама жем өндіретін зауыт жұмыс істейді. Алдағы уақытта жылына 1 млн тоннаға дейін жем өндіретін жаңа зауыт салу жоспарланып отыр.

Кәсіпорын өнімдері бүгінде Қазақстанның ішкі нарығында сатылып, Өзбекстан мен Тәжікстанға экспортталуда. Жобаның келесі кезеңінде бір ауысымда 1,5 мың бас ірі қара мен 5 мың бас ұсақ малды өңдеуге қауқарлы ет өңдеу кешенін салу көзделген. Кәсіпорын шикізатты терең өңдеп, ішкі нарыққа және экспортқа, оның ішінде Қытай мен Түркияға жоғары қосылған құны бар өнім шығаруға бағытталады.

«Бүгінде біздің алдымызда мал басын көбейту ғана емес, толық өндірістік циклді қамтитын, заманауи әрі бәсекеге қабілетті етті мал шаруашылығы жүйесін қалыптастыру міндеті тұр. Біз инвестициялық жобаларды жүйелі түрде жүзеге асырып, жемшөп базасын нығайтып, озық технологияларды енгізіп, асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытып, өңдеу қуаттарын кеңейтіп келеміз. Мемлекет басшысының қолдауының арқасында мал шаруашылығы отандық агроөнеркәсіп кешенінің негізгі өсім нүктелерінің біріне айналып келеді. Мемлекет инвестиция тартуға және саланың одан әрі дамуына қолайлы жағдай жасауды жалғастырады», – деді министр.

Арыс қаласының аумағындағы тұңғыш заманауи ірі қара мал бордақылау кешені малды өнеркәсіптік әдіспен бордақылап, ет өңдеу кәсіпорындарын сапалы шикізатпен тұрақты қамтамасыз етеді. Мемлекет тарапынан бұл бағытта субсидия бөлу, жем-шөп базасын дамыту үшін суармалы жерлерді игеру және жеңілдетілген несие беру жұмыстары жүйелі жүріп жатыр.

Жұмыс сапары аясында министр «KAZ ECO MEAT» ЖШС-нің ет өңдеу комбинатын да аралады. Кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 30 мың тонна ет өңдеуге жетеді. Бір ауысымда 500 бас ірі қара мен 600 бас ұсақ малды өңдеуге мүмкіндік бар. Өндірілген өнімнің 50%-ға дейіні экспортқа жөнелтіледі.

Кәсіпорындарды аралау қорытындысы бойынша Айдарбек Сапаров Түркістан облысында өндіріс, бордақылау, өңдеу және экспортты өзара ұштастыратын заманауи ет кластері кезең-кезеңімен қалыптасып келе жатқанын атап өтті.

АРЫСТА ИРРИГАЦИЯЛЫҚ КАНАЛДАР ЖАҢҒЫРТЫЛЫП, СУ ҮНЕМДЕУГЕ ЖОЛ АШЫЛУДА

Су – тіршіліктің негізгі көзі ғана емес, ауыл шаруашылығы үшін аса маңызды стратегиялық ресурс. Әсіресе егін және мал шаруашылығы қатар дамыған өңірлерде суды тиімді пайдалану, оны ысырапсыз жеткізу және суару жүйелерін жаңғырту мәселесінің маңызы жыл өткен сайын артып келеді. Климаттың өзгеруі, су тапшылығы және ауыл шаруашылығы өндірісіне түсетін жүктеменің көбеюі су ресурстарына деген жауапкершілікті күшейтуді талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, су үнемдеу технологияларын енгізу мен ирригациялық жүйелерді жаңарту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Суды тиімді жеткізу және оны дұрыс пайдалану бойынша жергілікті мекемелерге, шаруаларға және су пайдаланушыларға артылатын жауапкершілік те жоғары.

Арыс қаласында бұл бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Қазіргі таңда қала аумағындағы ирригациялық каналдарды жөндеу және реконструкциялау жұмыстары қарқынды жүзеге асырылып жатыр. Биылдың өзінде өңірдегі бес негізгі каналды бетондау және лоток орнату жұмыстары басталды. Атап айтқанда, Жиделі мен Байырқұм ауылдық округтері және олармен іргелес елді мекендерді ағын сумен қамтамасыз ететін БК-1, БК-1А, 3-К-1, 3-К-2 және 3-К-3 каналдары жаңғыртылуда. Аталған каналдардың барлығы өткен ғасырдың 80-жылдары пайдалануға берілген. Бірнеше онжылдық бойы ел игілігіне қызмет еткен су арналары бүгінде тозып, күрделі жөндеуді қажет ететін деңгейге жеткен.

Каналдардың тозуы су ресурстарын тиімді пайдалануға кері әсер етеді. Ашық арналар арқылы су жеткізу барысында оның белгілі бір бөлігі топыраққа сіңіп немесе буланып, шаруашылықтарға қажетті көлем толық жетпеуі мүмкін. Мұндай жағдайда су тапшылығының әсері күшейіп, егістік алқаптарын уақытылы суару қиындайды. Сондықтан суару жүйелерін жаңарту – тек инфрақұрылымдық жоба емес, ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына тікелей ықпал ететін маңызды қадам. Жоба аясында ұзындығы 25 шақырымды құрайтын негізгі каналдарды бетондау жоспарланған. Сонымен бірге жалпы ұзындығы 117,7 шақырым болатын тармақтардағы ескі лотоктар жаңасына алмастырылады. Бұл жұмыстар каналдардың өткізу қабілетін арттырып қана қоймай, судың шаруаларға тиімді әрі тұрақты жеткізілуіне мүмкіндік береді.

Жаңғырту жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асырылып, 2027 жылға дейін жалғасады. Жобаның толықтай Ислам даму банкі арқылы қаржыландырылуы оның ауқымдылығын және су шаруашылығы инфрақұрылымын дамытуға бағытталған маңызды инвестициялық жоба екенін көрсетеді. Мамандардың пікірінше, жөндеу және реконструкциялау жұмыстары толық аяқталғаннан кейін Арыс өңіріндегі ағын су мәселесі едәуір жақсарады. Ең бастысы – ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің егістік алқаптарына қажетті суды уақтылы жеткізу мүмкіндігі артады. Бұл өз кезегінде ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігіне, шаруалардың шығынын азайтуға және өндірістің тұрақтылығын қамтамасыз етуге оң әсерін тигізеді. Дегенмен су инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарының нәтижесі тек каналдардың жағдайына байланысты емес. Су ресурстарын үнемдеу мәдениетін қалыптастыру да аса маңызды. Жаңа жүйелер іске қосылғаннан кейін шаруалар суды белгіленген тәртіппен пайдаланып, оның ысырап болуына жол бермеуі қажет. Әсіресе суару кезінде тиімді технологияларды қолдану, су беру уақытын дұрыс жоспарлау және егістіктің қажеттілігіне қарай су мөлшерін реттеу маңызды.

Су үнемдеу технологияларының қатарына тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелері, каналдарды бетондау, заманауи су өлшеу құралдарын орнату және суару процестерін автоматтандыру сияқты тәсілдер жатады. Мұндай технологиялар суды аз жұмсай отырып, ауыл шаруашылығы дақылдарына қажетті ылғалды тиімді жеткізуге мүмкіндік береді. Бүгінде су мәселесі тек шаруалардың емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігін талап етеді. Мемлекет тарапынан су инфрақұрылымын жаңғыртуға жағдай жасалса, жергілікті атқарушы органдар оның тиімді іске асырылуын қамтамасыз етуі тиіс. Ал ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері берілген мүмкіндікті ұтымды пайдаланып, суды ысырап етпеуге мүдделі болуы керек.

Арыстағы каналдарды жаңғырту жұмыстары – осы бағыттағы нақты шаралардың бірі. Бірнеше онжылдық бойы пайдаланылған су арналары жаңартылып, заманауи талаптарға бейімделуде. Бұл жұмыстардың түпкі мақсаты – суды тиімді жеткізу, ысырапты азайту және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына қажетті жағдай қалыптастыру. Су – шексіз ресурс емес. Сондықтан оны бүгін тиімді пайдалану – ертеңгі күннің азық-түлік қауіпсіздігі мен ауыл шаруашылығының болашағын қамтамасыз етудің маңызды шарты. Арыста жүзеге асып жатқан ирригациялық жүйелерді жаңғырту жұмыстары осы жауапкершілікті арттыруға және су ресурстарын тиімді басқарудың жаңа кезеңіне жол ашады.

ДІНИ САУАТТЫЛЫҚ – ҚОҒАМ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫНЫҢ НЕГІЗІ

Таукент кентінде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, қоғам арасында діни сауаттылықты арттыру және деструктивті діни ағымдардың ықпалына түсу қаупін болдырмау бағытында кезекті ақпараттық-түсіндіру кездесуі өтті. Іс-шара кентте дін мәселелері бойынша жұмыс жүргізетін ақпараттық-түсіндіру тобының 2026 жылға арналған жұмыс жоспарына сәйкес ұйымдастырылды. 2026 жылғы 20 шілдеде Таукент кентінің мәжіліс залында өткен кездесуге ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері, полиция қызметкерлері, кент тұрғындары және түрлі мекемелердің қызметкерлері қатысты. Жиынның басты мақсаты – қоғам мүшелеріне діни мәселелер бойынша дұрыс әрі нақты ақпарат беру, азаматтардың діни сауаттылығын арттыру, деструктивті діни ағымдардың белгілері мен олардың ықпал ету тәсілдерін түсіндіру, сондай-ақ құқық қорғау саласы қызметкерлерінің жұмысына кері әсер етуі мүмкін радикалды идеологиялардың алдын алу болды.

Кездесу барысында қатысушыларға қазіргі таңда қоғамда өзекті болып отырған діни мәселелер жан-жақты түсіндірілді. Әсіресе діни радикалды идеологияның адам санасына әсер ету жолдарына, оның жеке тұлғаның дүниетанымы мен қоғамдық көзқарасына ықпалына ерекше назар аударылды. Сонымен қатар деструктивті діни ағымдардың адамдарды өз қатарына тарту кезінде қолданатын түрлі әдіс-тәсілдері туралы ақпарат берілді. Қазіргі заманда ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы діни ақпараттың таралу ауқымын да кеңейтті. Әлеуметтік желілер мен түрлі интернет-платформалар арқылы кез келген адам діни мазмұндағы материалдарға оңай қол жеткізе алады. Алайда интернет кеңістігіндегі ақпараттың барлығы бірдей сенімді әрі дұрыс бола бермейді. Осыған байланысты діни тақырыптағы ақпараттарды қабылдау кезінде азаматтардың сыни ойлау қабілеті мен діни сауаттылығы маңызды рөл атқарады.

Ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері осы мәселеге тоқталып, діни білімді тек сенімді және ресми дереккөздерден алудың маңыздылығын атап өтті. Діни мәселелер бойынша түсініксіз немесе күмәнді ақпарат кездескен жағдайда оны өз бетінше қабылдамай, білікті дінтанушылардан, теологтардан және тиісті мамандардан кеңес алу қажеттігі айтылды. Жиында «ДДжақтастарының құқық органы саласы қызметкерлеріне әсері» тақырыбына қатысты да түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Бұл бағыттың маңыздылығы – құқық қорғау органдары қызметкерлерінің қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі ерекше рөлімен тікелей байланысты. Құқық қорғау саласында қызмет атқаратын азаматтар елдегі заңдылық пен құқықтық тәртіпті сақтауға, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және қоғамдық тұрақтылықты қорғауға жауапты. Сондықтан олардың радикалды және деструктивті идеологиялардың ықпалына түсуінің алдын алу – маңызды міндеттердің бірі.

Ақпараттық-түсіндіру барысында деструктивті діни ағымдардың ықпалына түскен адамның мінез-құлқында, әлеуметтік ортасымен қарым-қатынасында және өмірлік ұстанымдарында өзгерістер пайда болуы мүмкін екені айтылды. Мұндай жағдайларды дер кезінде байқап, алдын алу шараларын жүргізу қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды тетігі саналады. Сонымен бірге жиынға қатысушыларға діни радикализмнің алдын алу тек құқық қорғау органдарының немесе мемлекеттік мекемелердің ғана міндеті еместігі түсіндірілді. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Отбасы, білім беру ұйымдары, еңбек ұжымдары, қоғамдық ұйымдар мен азаматтық қоғам өкілдері бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана деструктивті діни идеологиялардың таралуына тиімді тосқауыл қоюға болады.

Әсіресе жастар арасында түсіндіру жұмыстарының маңызы зор. Себебі жасөспірімдер мен жастар ақпаратты интернеттен белсенді іздейді және әлеуметтік желілердегі түрлі ақпараттық ықпалдарға тез ұшырауы мүмкін. Діни сауаттылығы жеткіліксіз, өмірлік тәжірибесі аз жастарды радикалды топтар өз идеологияларын тарату мақсатында пайдалануға тырысуы ықтимал. Сондықтан жастарға діннің шынайы құндылықтарын дұрыс түсіндіру, дәстүрлі рухани құндылықтарды насихаттау және заң талаптарын құрметтеуге тәрбиелеу – алдын алу жұмыстарының негізгі бағыттарының бірі. Кездесу барысында қатысушыларға деструктивті діни ағымдардың арбауына түсудің алдын алу жолдары туралы да кең көлемде ақпарат берілді. Мамандар адамның діни ұстанымына құрметпен қарау қажеттігін атап өте отырып, діни сенім мен радикалды идеологияның арасындағы айырмашылықты дұрыс түсінудің маңыздылығына тоқталды. Дін адамды ізгілікке, сабырлылыққа, мейірімділікке және бейбітшілікке үндейтін рухани құндылық ретінде қоғамның тұрақтылығына қызмет етуі тиіс.

Бүгінде Қазақстан қоғамы үшін діни келісім мен конфессияаралық татулықтың маңызы айрықша. Елімізде түрлі дін өкілдері өзара түсіністік пен құрмет жағдайында өмір сүріп келеді. Осындай тұрақтылықты сақтау үшін әрбір азамат діни мәселелерге жауапкершілікпен қарап, арандатушылық сипаттағы ақпараттарға ермей, заң талаптарын сақтауы қажет. Ақпараттық-түсіндіру тобының кездесуі барысында тұрғындар мен мекеме қызметкерлері өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандардан нақты жауаптар алды. Қатысушылар діни сауаттылықты арттыруға, қоғамда тұрақтылықты сақтауға және радикалды идеологиялардың алдын алуға бағытталған жұмыстардың маңыздылығын атап өтті.

Мұндай кездесулердің негізгі ерекшелігі – азаматтарға дайын ақпарат берумен ғана шектелмей, олардың көкейінде жүрген сұрақтарға жауап беру және нақты мәселелер бойынша түсінік қалыптастыру. Ашық пікір алмасу арқылы тұрғындар діни саладағы өзекті мәселелерді жақсырақ түсініп, күмәнді ақпарат пен шынайы діни білімнің ара-жігін ажыратуға мүмкіндік алады. Кездесу соңында ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері тұрғындарды кез келген діни ақпаратқа байыппен қарауға шақырды. Әсіресе әлеуметтік желілерде таралатын күмәнді материалдарға сенбеу, белгісіз діни топтардың шақыруларына ермеу, діни мәселелер бойынша ақпаратты тек сенімді дереккөздерден алу қажеттігі ескертілді.

Сонымен қатар қоғам мүшелерінің құқықтық сауаттылығын арттырудың да маңызы зор екені айтылды. Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтау, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін білу, қоғамдағы өзара сыйластық пен жауапкершілік қағидаларын ұстану – діни тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды негіздерінің бірі. Жалпы, Таукент кентінде өткен ақпараттық-түсіндіру кездесуі қоғамдағы діни тұрақтылықты нығайтуға, тұрғындардың діни сауаттылығын арттыруға және деструктивті діни ағымдардың алдын алуға бағытталған маңызды шаралардың бірі болды. Осындай кездесулердің жүйелі түрде өткізілуі азаматтардың діни мәселелерге қатысты дұрыс көзқарасын қалыптастырып қана қоймай, қоғамда өзара түсіністік пен келісімді сақтауға ықпал етеді.

Діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу – ұзақ мерзімді әрі жүйелі жұмысты қажет ететін маңызды бағыт. Бұл ретте ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының орны ерекше. Себебі радикалды идеологияға қарсы ең тиімді құралдардың бірі – сапалы білім, дұрыс ақпарат және жоғары деңгейдегі діни сауаттылық. Таукент кентінде ұйымдастырылған кездесу осы бағыттағы жұмыстардың жалғасы ретінде қоғамның әрбір мүшесін сергек болуға, ақпаратты саралап қабылдауға және елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауға өз үлесін қосуға үндеді. Қоғамдық қауіпсіздік пен діни келісім – баршаға ортақ құндылық. Оны сақтау үшін мемлекеттік органдар мен қоғамдық институттардың ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігі мен белсенділігі қажет.

М.ОРАЗАЛИЕВ: АҚСУ ӨЗЕНІНДЕ РАФТИНГТІ ДАМЫТУ МҮМКІНДІГІ ҚАРАСТЫРЫЛДЫ

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров аудан аумағындағы туристік орындардың санын арттырып, туризм саласының әлеуетін тиімді пайдалану және жаңа туристік бағыттарды қалыптастыру бойынша нақты тапсырмалар берген болатын. Осы тапсырмаларды жүзеге асыру мақсатында ауданда табиғи нысандардың мүмкіндігін зерделеу, туристер үшін тартымды жаңа демалыс орындарын қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде.

Осыған сәйкес, бүгін тиісті сала мамандары және әріптестермен бірге Ақсу өзеніне барып, мұнда рафтинг спортын дамыту мүмкіндіктері қарастырылып, алғашқы сынақ жұмыстары жүргізілді. Негізгі мақсат – өзеннің табиғи ерекшеліктерін жан-жақты зерделеп, белсенді демалыс пен экстремалды туризм бағыттарын дамытуға қаншалықты қолайлы екенін анықтау.

Ақсу өзені – табиғи ландшафты, суының ағысы және айналасындағы көрікті табиғатымен ерекшеленетін нысандардың бірі. Мұндай табиғи мүмкіндіктерді дұрыс әрі қауіпсіз пайдалану арқылы туристерге жаңа форматтағы демалыс түрлерін ұсынуға болады. Соның бірі – соңғы жылдары әлемнің көптеген елдерінде және еліміздің бірқатар өңірлерінде дамып келе жатқан рафтинг спорты.

Рафтинг – тау өзендері мен ағысы бар су арналары арқылы арнайы үрлемелі қайықтармен жүзуді қамтитын белсенді спорт түрі. Бұл бағыт спортпен қатар, туристерге ерекше әсер сыйлайтын демалыс түрі ретінде де үлкен қызығушылыққа ие. Әсіресе табиғи көріністермен үйлескен жағдайда рафтинг жаңа туристік өнім қалыптастыруға мүмкіндік береді. Сынақ барысында Ақсу өзенінің бағыты мен су ағысының ерекшеліктері зерделеніп, рафтинг бағытын ұйымдастыруға болатын учаскелерге назар аударылды. Сонымен қатар қауіпсіздік талаптары, суға түсу және шығу орындарын ұйымдастыру, туристердің қозғалыс бағыты, қажетті жабдықтарды орналастыру, мамандардың қызмет көрсетуі секілді маңызды мәселелер қаралды.

Мұндай жобаны іске асыруда ең басты басымдық – адам қауіпсіздігі. Сондықтан рафтинг бағытын ашу туралы шешім қабылданған жағдайда, алдымен өзеннің гидрологиялық ерекшеліктері кәсіби мамандар тарапынан толық зерттеліп, қауіп деңгейі бағалануы қажет. Туристерді қажетті қорғаныс құралдарымен қамтамасыз ету, тәжірибелі нұсқаушыларды тарту, алғашқы медициналық көмек көрсету мүмкіндігін қарастыру және төтенше жағдай кезінде жедел әрекет ету жүйесін қалыптастыру да маңызды.

Сонымен қатар туристік бағыттың тұрақты жұмыс істеуі үшін тиісті инфрақұрылым қажет. Атап айтқанда, келушілерге арналған автотұрақ, демалыс орындары, санитарлық тораптар, қауіпсіздік бекеттері, ақпараттық тақтайшалар және басқа да қажетті нысандар кезең-кезеңімен қарастырылуы тиіс. Табиғи аумақтың экологиялық жағдайын сақтау да жобаның негізгі талаптарының бірі болады.

Ақсу өзенінде рафтингті дамыту ауданның туристік әлеуетін арттырумен қатар, жергілікті тұрғындар үшін жаңа жұмыс орындарын ашуға, қызмет көрсету саласын жандандыруға және шағын кәсіпкерлікті дамытуға мүмкіндік береді. Туристер санының артуы қоғамдық тамақтану, көлік қызметі, қонақүй және демалыс орындары, гид қызметі, қолөнер және басқа да сервистік бағыттарға оң әсерін тигізуі мүмкін. Бүгінде туризм тек демалыс саласы ғана емес, өңір экономикасының дамуына ықпал ететін маңызды бағыттардың біріне айналып отыр. Сондықтан ауданның табиғи және тарихи-мәдени нысандарын туристік айналымға енгізу – экономикалық тұрғыдан да, ауданның танымалдығын арттыру тұрғысынан да маңызды.

Алдағы уақытта Ақсу өзеніндегі рафтинг бағытын дамыту мәселесі тиісті мамандармен бірлесіп жан-жақты зерделеніп, жобаның техникалық, қауіпсіздік және инфрақұрылымдық талаптары пысықталатын болады. Сынақ нәтижелері негізінде нақты ұсыныстар әзірленіп, жобаны кезең-кезеңімен жүзеге асыру мүмкіндігі қарастырылады.

Жаңа туристік бағыттарды қалыптастыру арқылы ауданның табиғи әлеуетін тиімді пайдаланып қана қоймай, тұрғындарға да, сырттан келетін қонақтарға да сапалы әрі мазмұнды демалыс ұйымдастыруға мүмкіндік туады. Ақсу өзеніндегі рафтинг жобасы осы бағыттағы жұмыстардың бір бөлігі ретінде аудан туризмін жаңа деңгейге көтеруге серпін беретін перспективалы бастамалардың бірі болуы мүмкін.

 

@ МАДИЯР ОРАЗАЛИЕВ – Сайрам ауданының әкімі.

№KZ89VPY00063999 Куәлік нөмірі

Lost your password? Please enter your email address. You will receive mail with link to set new password.

Exit mobile version