Архив рубрики: Денсаулық

Шағын операция — шағын ғана жұмыс емес: хирург еңбегінің жауапкершілігі

Көп жағдайда медициналық тәжірибеде жасалатын кейбір хирургиялық процедуралар «шағын операция» деп аталады. Алайда атауына қарап, мұндай ем-шараны қарапайым немесе аса жауапкершілікті қажет етпейтін жұмыс деп қабылдауға болмайды. Кез келген хирургиялық манипуляция адам денсаулығына тікелей қатысты болғандықтан, оның әр кезеңі мұқият дайындықты, дәлдікті, стерильділікті және дәрігердің кәсіби тәжірибесін талап етеді.

Бұл туралы Кентау қалалық емханасының хирург дәрігері Хабиб Хасанов айтып отыр. Оның айтуынша, хирургтің жұмысы тек операциялық процедураны орындаумен шектелмейді. Пациент дәрігердің қабылдауына келген сәттен бастап оның шағымын тыңдау, жағдайын бағалау, қажетті тексерулерді белгілеу, хирургиялық араласуға көрсеткіш бар-жоғын анықтау және процедурадан кейінгі күтім бойынша кеңес беру – маман жұмысының маңызды бөлігі.

«Шағын операция» деген сөздің өзі хирургиялық процедураның қауіпсіздік талаптары жеңілдейді дегенді білдірмейді. Керісінше, кез келген манипуляция кезінде инфекцияның алдын алу, стерильді жағдайды сақтау, медициналық құралдарды дұрыс пайдалану және пациенттің жағдайын бақылау басты назарда болуы қажет. Кентау қалалық емханасының хирургия кабинетінде пациентке қажетті медициналық көмек көрсету бірнеше кезең бойынша жүзеге асырылады. Ең алдымен дәрігер науқастың жағдайын бағалап, шағымдары мен медициналық көрсеткіштерін ескереді. Қажет болған жағдайда қосымша тексерулер тағайындалып, алдағы процедураның тәртібі түсіндіріледі.

Хирург Хабиб Хасановтың айтуынша, медициналық процедураның сәтті өтуі тек дәрігердің техникалық шеберлігіне ғана емес, пациенттің де дәрігер нұсқауларын дұрыс орындауына байланысты.

– Кез келген хирургиялық манипуляцияға жауапкершілікпен қарау керек. Процедураның көлемі шағын болғанымен, оның қауіпсіздік талаптары үлкен операциялардан бөлек емес. Сондықтан пациенттің жағдайын алдын ала бағалау, стерильділікті сақтау және процедурадан кейінгі күтімге мән беру өте маңызды. Әсіресе пациенттерге өз бетімен ем жасауға, жараны белгісіз тәсілдермен өңдеуге немесе медициналық құралдарды қолдануға болмайтынын үнемі түсіндіреміз, – дейді дәрігер.

Хирургияда дәлдік аса маңызды. Дәрігердің әрбір әрекеті пациенттің денсаулығына әсер етуі мүмкін. Сондықтан хирург мамандығы тек медициналық білімді ғана емес, жинақылықты, ұқыптылықты, сабырлылықты және жоғары жауапкершілікті талап етеді. Хабиб Хасановтың еңбек жолында мұндай жауапкершілік күнделікті тәжірибенің ажырамас бөлігіне айналған. Пациентпен дұрыс қарым-қатынас орнату да хирург еңбегінің маңызды қыры. Өйткені медициналық процедура алдында көптеген адамда қорқыныш немесе алаңдаушылық болуы мүмкін. Мұндай кезде дәрігер пациентке процедураның мәнін, оның қалай жүргізілетінін және кейін не істеу керектігін түсінікті тілмен жеткізуі қажет.

Маманның айтуынша, пациенттің медициналық сауаттылығы да асқынулардың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Әсіресе үй жағдайында жараны дұрыс күтпеу, дәрігер ұсынбаған дәрілерді пайдалану, жараны өз бетінше ашу немесе тігісті уақытынан бұрын алуға әрекет жасау сияқты әрекеттер денсаулыққа кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан хирургтің негізгі кеңестерінің бірі – кез келген күмәнді жағдайда өздігінен емделмей, медицина маманына жүгіну.

«Адамдар кейде терідегі кішкентай жараны, іріңдеген жерді немесе басқа да хирургиялық мәселелерді өз бетімен емдеуге тырысады. Бірақ сырттай қарағанда қарапайым болып көрінген мәселенің артында күрделі себеп болуы мүмкін. Сол себепті уақытты жоғалтпай, маманға қаралған дұрыс. Ерте жүгіну емді жеңілдетуге және асқынудың алдын алуға мүмкіндік береді», – дейді Хабиб Хасанов.

Дәрігердің айтуынша, халық арасында медициналық көмекті кейінге қалдыру мәселесі де кездеседі. Кейбір азаматтар ауырсыну күшейгенде немесе жағдайы нашарлағанда ғана емханаға жүгінеді. Ал кей жағдайда аурудың алғашқы белгілерінде маманға қаралу арқылы мәселені әлдеқайда жеңіл жолмен шешуге болады. Хирург жұмысының тағы бір маңызды бағыты – профилактика. Дәрігер пациентке тек бүгінгі процедураға қатысты емес, болашақта денсаулығын сақтау жөнінде де кеңес береді. Жарақаттың алдын алу, жараны дұрыс күту, жеке гигиенаны сақтау, созылмалы мәселелер кезінде дәрігер бақылауында болу – хирургиялық аурулардың алдын алуға ықпал ететін қарапайым, бірақ маңызды шаралар.

Медицинада нәтиже бір ғана процедурамен өлшенбейді. Пациенттің операцияға дейінгі жағдайы, процедураның қауіпсіз орындалуы және одан кейінгі күтімі біртұтас емдеу процесін құрайды. Осы тұрғыдан алғанда, хирургтің еңбегі көрінбейтін көптеген жауапкершіліктен тұрады. Кентау қалалық емханасының хирургия кабинетінде жүргізілетін жұмыстардың негізгі мақсаты да – тұрғындарға сапалы әрі қауіпсіз медициналық көмек көрсету. Ал бұл мақсатқа жетуде дәрігердің кәсіби білімімен қатар, медициналық тәртіп пен санитариялық талаптарды сақтау ерекше маңызға ие.

Хабиб Хасанов тұрғындарға қарапайым қағиданы есте сақтауға кеңес береді: денсаулыққа қатысты мәселе туындағанда оны елемеуге де, өз бетімен емдеуге де болмайды. Әсіресе хирургиялық сипаттағы жарақаттар мен қабыну белгілері байқалған жағдайда медициналық маманға уақытылы жүгіну қажет. Хирург үшін әр пациент – жеке жауапкершілік. Әрбір шағын процедураның артында адамның денсаулығы, сенімі және дәрігерге артқан үміті тұр. Сондықтан «шағын операция» деген атау оның маңызын төмендетпейді. Керісінше, көлемі қандай болса да, кез келген хирургиялық араласу кәсібилік пен ұқыптылықты қажет етеді.

Дәрігер Хабиб Хасановтың күнделікті еңбегі – осы қағиданың нақты көрінісі. Пациенттің жағдайын бағалаудан бастап, процедураны қауіпсіз жүргізу, кейінгі күтімді түсіндіру және қажет жағдайда бақылауға алу – хирург мамандығының үлкен жауапкершілігін көрсетеді. Денсаулық – адам өміріндегі ең басты құндылықтардың бірі. Оны сақтаудың маңызды жолы – аурудың алдын алу, дәрігер кеңесіне құлақ асу және медициналық көмекке уақытылы жүгіну. Ал хирургтің еңбегі – осы жолда пациентке кәсіби әрі қауіпсіз көмек көрсету.

ФГДС – асқазан-ішек жолы ауруларын ерте анықтаудың маңызды тәсілі

Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольга ФГДС зерттеуінің маңызы туралы түсіндіреді.

Адам денсаулығында ас қорыту жүйесінің алатын орны ерекше. Өңеш, асқазан және он екі елі ішек қызметінің бұзылуы адамның күнделікті өміріне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Алайда асқазан-ішек жолдарының кейбір аурулары бастапқы кезеңінде анық белгілер бермей, біртіндеп дамиды. Осындай жағдайда ауруды ерте анықтап, дер кезінде ем қабылдау үшін заманауи диагностикалық әдістердің маңызы зор. Солардың бірі – фиброгастродуоденоскопия, яғни ФГДС. Бұл зерттеу арнайы эндоскопиялық құралдың көмегімен өңештің, асқазанның және он екі елі ішектің ішкі қабатын тікелей көруге мүмкіндік береді. Зерттеу барысында дәрігер шырышты қабаттың жағдайын бағалап, қабыну белгілерін, жараларды, эрозияларды, полиптерді және басқа да өзгерістерді анықтай алады.

Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольга ФГДС-тің асқазан-ішек жолы ауруларын анықтауда маңызды диагностикалық әдістердің бірі екенін атап өтеді.

«Пациенттер кейде қыжыл, іштің жоғарғы бөлігіндегі ауырсыну немесе жайсыздық, жүрек айну сияқты белгілерді уақытша құбылыс деп қабылдап, дәрігерге баруды кейінге қалдырады. Бірақ мұндай шағымдардың себебін нақты анықтау маңызды. Белгілі бір белгілер жиі қайталанса немесе ұзақ уақыт бойы мазаласа, өздігінен ем қабылдамай, маманға қаралған дұрыс», – дейді дәрігер.

ФГДС зерттеуі дәрігердің медициналық көрсетіліміне сәйкес тағайындалады. Атап айтқанда, қыжылдың жиі мазалауы, іштің жоғарғы бөлігіндегі ауырсыну немесе ауырлық сезімі, тамақтан кейінгі жайсыздық, жүрек айну, құсу, ауызға қышқыл дәмнің келуі, тәбеттің өзгеруі, жұтынудың қиындауы сияқты шағымдар болған жағдайда дәрігер эндоскопиялық зерттеуді ұсынуы мүмкін. Сонымен қатар бұрын анықталған асқазан-ішек жолы ауруларының ағымын бақылау, емнің нәтижесін бағалау немесе белгілі бір өзгерістерге қосымша тексеру жүргізу үшін де ФГДС қажет болуы ықтимал. Ең бастысы – диагнозды тек белгілерге қарап анықтауға болмайды. Бірдей шағым әртүрлі ауруға байланысты болуы мүмкін. Сондықтан нақты себепті анықтау үшін дәрігердің тексеруі және қажет болған жағдайда қосымша диагностикалық зерттеулер жүргізіледі.

Эндоскопиялық зерттеу кезінде дәрігер өңештің, асқазанның және он екі елі ішектің шырышты қабатын мұқият қарайды. Қабыну, эрозиялық өзгерістер, ойық жараға тән белгілер, полиптер және басқа да патологиялық өзгерістер байқалса, олардың сипаты бағаланады. ФГДС-тің маңызды ерекшеліктерінің бірі – қажет болған жағдайда биопсия алуға мүмкіндік болуы. Биопсия кезінде шырышты қабаттан өте шағын тін үлгісі алынып, қосымша зертханаға жіберіледі. Бұл дәрігерге анықталған өзгерістердің табиғатын нақтылауға көмектеседі. Биопсия алу туралы ұсыныс жасалса, одан қорқудың қажеті жоқ. Оның қажеттілігін зерттеу барысында дәрігер анықтайды және пациентке түсіндіреді.

ФГДС нәтижесінің сапалы болуы үшін зерттеуге дұрыс дайындалу маңызды. Дайындық тәртібі пациенттің жағдайына, зерттеу мақсатына және дәрігердің ұсынымына байланысты болуы мүмкін. Сондықтан зерттеуге дейін емдеуші дәрігерден немесе эндоскопия кабинетінің маманынан дайындық талаптарын нақтылап алған жөн. Әдетте зерттеудің алдында асқазанның бос болуы талап етіледі. Тамақ пен сұйықтық қабылдау тәртібі туралы медициналық ұйым берген нұсқаулықты қатаң сақтау қажет. Сонымен қатар пациент қабылдап жүрген дәрі-дәрмектері, созылмалы аурулары, аллергиялық реакциялары немесе бұрын жасалған эндоскопиялық зерттеулер туралы дәрігерге алдын ала хабарлауы тиіс. Өз бетінше дәрі қабылдауды тоқтатуға немесе өзгертуге болмайды. Мұндай мәселе тек дәрігермен кеңескеннен кейін шешіледі.

Кейбір адамдар эндоскопиялық зерттеуден қорқып, қажетті тексеруді кейінге қалдырады. Әр адамның зерттеуді қабылдауы әртүрлі болғанымен, қазіргі медицинада пациенттің қауіпсіздігі мен жайлылығына ерекше көңіл бөлінеді. Зерттеу барысында дәрігер пациенттің жағдайын бақылап, процедураны медициналық талаптарға сай жүргізеді. Сондықтан пациенттің дәрігермен ашық сөйлесіп, өзінің қорқынышы немесе жайсыздыққа қатысты алаңдаушылығы болса, алдын ала айтуы маңызды.

ФГДС – тек диагноз қою үшін жасалатын тексеру ғана емес. Кей жағдайда ол аурудың нақты себебін анықтауға, қауіпті өзгерістерді ерте кезеңде байқауға және әрі қарайғы емдеу тактикасын дұрыс таңдауға мүмкіндік береді. Асқазанның қыжылы, іштің ауыруы немесе жүрек айнуы сияқты белгілер күнделікті өмірде жиі кездескенімен, оларды үнемі елемеуге болмайды. Әсіресе шағымдар қайталана берсе, күшейсе немесе жаңа белгілер қосылса, дәрігерге қаралған дұрыс. Ауруды ерте анықтау – емдеудің тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін маңызды қадамдардың бірі. Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау дегеніміз – міндетті түрде ауырған кезде ғана дәрігерге бару емес, ағзадағы өзгерістерді дер кезінде байқап, маманнан кеңес алу.

Кентау қалалық емханасының эндоскопия кабинетінің дәрігері Гладышова Ольганың айтуынша, ФГДС зерттеуіне қатысты ең маңызды қағида – оны өз бетінше жоспарламай, медициналық көрсетілім мен дәрігердің ұсынымына сәйкес жүргізу. Денсаулыққа қатысты шағымдарды елемей, өздігінен диагноз қоюға және ем қабылдауға болмайды. Уақытылы тексерілу – ауруды ерте анықтаудың, асқынудың алдын алудың және денсаулықты сақтаудың маңызды жолы.

АИТВ-инфекциясын ерте анықтау – қоғамдық денсаулық сақтаудың маңызды бағыты

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында «Кентау қалалық емханасында» тіркелген халық арасында АИТВ-инфекциясының кеш анықталу жағдайларына талдау жүргізілді. Іс-шараның негізгі мақсаты – инфекцияны анықтау мерзімдерін саралау, кеш диагностикалауға алып келетін себептерді зерделеу және АИТВ-ның алдын алу бағытындағы жұмыстарды одан әрі жетілдіру.

Талдау жұмысына «Облыстық АИТВ-инфекциясының алдын алу орталығы» басшысының орынбасары Д.Қ. Рыскелдиев және дәрігер-эпидемиолог Д.З. Абдукадирова қатысты. Мамандар медициналық ұйым қызметкерлерімен бірге АИТВ-инфекциясын ерте анықтаудың маңыздылығын, халық арасында тестілеу мәдениетін қалыптастырудың қажеттілігін және профилактикалық іс-шаралардың тиімділігін талқылады. АИТВ-инфекциясы – адамның иммундық жүйесін зақымдайтын созылмалы инфекция. Оның ерекшелігі – инфекция жұққаннан кейін ұзақ уақыт бойы адамда айқын белгілер байқалмауы мүмкін. Сондықтан адам өзін толық сау сезінгенімен, инфекцияның бар-жоғын тек арнайы зертханалық тексеру арқылы анықтауға болады. Осыған байланысты АИТВ-ны ерте диагностикалау медициналық көмекті дер кезінде бастауға мүмкіндік беретін маңызды қадам болып саналады.

Дәрігер-эпидемиолог Д.З. Абдукадированың айтуынша, АИТВ-инфекциясын ерте анықтау үшін тұрғындардың медициналық тексеруден уақытылы өтуі және өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауы маңызды.

«АИТВ-инфекциясының бастапқы кезеңі кей жағдайда ешқандай ерекше белгілерсіз өтуі мүмкін. Сол себепті адамның өзін жақсы сезінуі инфекция жоқ дегенді білдірмейді. Кеш анықталған жағдайларда адамның медициналық бақылауға алынуы да кешігуі ықтимал. Сондықтан профилактикалық тексерулер мен АИТВ-ға тест тапсырудың маңызы зор», – деді Д.З. Абдукадирова.

Маманның пікірінше, АИТВ-ға қатысты ақпараттандыру жұмыстарында қорқыныш пен стигмаға емес, нақты медициналық мәліметтерге басымдық берілуі қажет. Тұрғындар инфекцияның берілу жолдары, алдын алу шаралары және диагностика мүмкіндіктері туралы дұрыс ақпарат алған жағдайда, өз денсаулығына қатысты шешімдерді саналы түрде қабылдай алады.

Кездесу барысында АИТВ-инфекциясының кеш анықталуына әсер етуі мүмкін факторларға да назар аударылды. Олардың қатарында профилактикалық тексерулерден уақытылы өтпеу, аурудың алғашқы кезеңінде белгілердің байқалмауы, медициналық көмекке кеш жүгіну және инфекцияға байланысты қалыптасқан әлеуметтік стигма бар. Осы факторлардың алдын алу үшін медициналық ұйымдарда түсіндіру жұмыстарын тұрақты түрде жүргізудің маңызы атап өтілді. «Облыстық АИТВ-инфекциясының алдын алу орталығы» басшысының орынбасары Д.Қ. Рыскелдиев медициналық ұйымдардың өзара іс-қимылын күшейту қажеттігін атап өтті. Оның айтуынша, АИТВ-инфекциясын анықтау тек зертханалық диагностикамен шектелмеуі керек. Пациентті тексеруге бағыттау, нәтижелерді уақтылы саралау, қажет болған жағдайда мамандандырылған медициналық көмекке жолдау және пациентті әрі қарай бақылау бірізді жүргізілуі маңызды.

 

«АИТВ-инфекциясын ерте анықтау – тек бір пациенттің денсаулығына қатысты мәселе емес, қоғамдық денсаулық сақтаудың маңызды бағыты. Инфекция неғұрлым ерте анықталса, адам соғұрлым ерте медициналық бақылауға алынып, қажетті ем қабылдауға мүмкіндік алады. Сонымен қатар өзінің инфекциялық мәртебесін білетін адам алдын алу шараларын сақтап, инфекцияның басқа адамдарға берілу қаупін төмендетуге мүмкіндік алады», – деді Д.Қ. Рыскелдиев.

Мамандар профилактикалық жұмыстарды күшейту барысында бастапқы медициналық-санитариялық көмек ұйымдарының рөлі ерекше екенін атап өтті. Өйткені тұрғындармен тікелей байланыс орнататын медицина қызметкерлері аурудың алдын алу, скринингтік және диагностикалық тексерулерге бағыттау, сондай-ақ денсаулықты сақтау мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізе алады. АИТВ-ға қатысты ақпараттық жұмыстар халықтың әртүрлі топтарын қамтуы тиіс. Әсіресе жастар арасында инфекцияның алдын алу, қауіп факторлары және қауіпсіз мінез-құлық туралы түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу маңызды. Сонымен бірге медициналық қызметкерлердің кәсіби біліктілігін арттыру, заманауи диагностикалық тәсілдер туралы ақпаратпен қамтамасыз ету және медициналық ұйымдар арасындағы байланысты жетілдіру де оң нәтижеге ықпал етеді.

Кездесу барысында АИТВ-инфекциясына қатысты стигма мен кемсітушіліктің алдын алу мәселесі де көтерілді. АИТВ диагнозы адамның қоғамдағы құқықтарын шектемеуі тиіс. Мұндай жағдай анықталған кезде пациентке медициналық көмекпен қатар психологиялық және ақпараттық қолдау көрсету маңызды. Адамдардың медициналық ұйымға тексерілуге қорықпай жүгінуіне қолайлы жағдай қалыптастыру – ерте анықтаудың негізгі шарттарының бірі.

Мамандардың пікірінше, профилактика – АИТВ-инфекциясының таралуын азайтудың ең тиімді бағыттарының бірі. Ол үшін халыққа инфекцияның алдын алу жолдарын түсіндірумен қатар, медициналық тексерулердің қолжетімділігі мен ақпараттың түсініктілігін қамтамасыз ету қажет. Әрбір азамат өзінің денсаулығына бейжай қарамай, қажет болған жағдайда АИТВ-ға тестілеуден өтуі маңызды.

Кентау қалалық емханасында жүргізілген талдау нәтижелері алдағы уақытта профилактикалық және ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жетілдіруге, АИТВ-инфекциясын ерте анықтауға бағытталған шараларды жүйелеуге және медициналық ұйымдар арасындағы өзара іс-қимылды күшейтуге негіз болады.

АИТВ-инфекциясын ерте анықтау – уақытылы медициналық көмек көрсетудің, пациенттің денсаулығын сақтаудың және инфекцияның таралу қаупін төмендетудің маңызды шарты. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыс тек медицина қызметкерлерінің емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігін талап етеді. Денсаулыққа жауапкершілікпен қарау, профилактикалық тексерулерден уақытылы өту және медициналық ақпаратты дұрыс пайдалану – инфекцияның алдын алудың маңызды қадамдары.

1–7 тамыз – Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы

Жыл сайын 1–7 тамыз аралығында әлемнің көптеген елдерінде Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы атап өтіледі. Халықаралық ақпараттық науқанның негізгі мақсаты – ана сүтімен қоректендірудің ана мен бала денсаулығы үшін маңызын кеңінен түсіндіру, қоғамда емізуді қолдау мәдениетін қалыптастыру және жас аналарға қажетті ақпараттық әрі практикалық қолдау көрсету. Осы маңызды науқан аясында Кентау қаласында ана сүтімен қоректендірудің маңыздылығына арналған іс-шара өтті. Кездесу барысында мамандар ана сүтінің бала денсаулығына пайдасы, нәрестені дұрыс емізу ерекшеліктері, алғашқы айлардағы тамақтанудың маңызы және ана мен баланың денсаулығын сақтаудағы емшек сүтінің рөлі туралы кеңінен түсіндірді.

Іс-шараның басты мақсаты – тұрғындардың, әсіресе жас ата-аналардың ана сүтімен қоректендіру жөніндегі білімін арттыру, дұрыс ақпарат тарату және сәбиді өмірінің алғашқы кезеңінен бастап табиғи жолмен қоректендірудің артықшылықтарын түсіндіру. Мамандардың айтуынша, ана сүті – нәрестенің алғашқы айларындағы ең табиғи әрі құнды тағам. Оның құрамында баланың өсіп-жетілуіне қажетті қоректік заттармен қатар, иммундық жүйенің қалыптасуына көмектесетін биологиялық белсенді компоненттер бар. Ана сүті баланың жасына және қажеттілігіне қарай өзгеріп отырады. Сондықтан емшек сүті нәрестенің физиологиялық ерекшеліктеріне барынша бейімделген табиғи қорек болып саналады.

Емізудің бала үшін пайдасы өте көп. Ана сүті нәрестенің қалыпты өсуі мен дамуына қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Сонымен бірге оның құрамындағы қорғаныш факторлары баланың иммундық жүйесін қолдауға ықпал етеді. Емшек сүтін қабылдаған сәби алғашқы кезеңде түрлі инфекцияларға қарсы тұру қабілетін қалыптастыруға мүмкіндік алады. Сондай-ақ ана сүті баланың ас қорыту жүйесіне жеңіл сіңеді. Кездесу барысында нәрестені емізудің алғашқы сағаттары мен күндеріне де ерекше назар аударылды. Мамандар ана мен баланың ерте байланыста болуы және баланы ана сүтімен мүмкіндігінше ертерек тамақтандырудың маңызын атап өтті. Әсіресе алғашқы күндері бөлінетін уыздың бала ағзасы үшін маңызы зор екені түсіндірілді. Уыздың құрамында нәрестенің иммундық қорғанысын қалыптастыруға көмектесетін маңызды компоненттер бар.

 

 

Іс-шарада емізу техникасына қатысты да пайдалы кеңестер берілді. Баланы емізу кезінде оның анасының омырауына дұрыс орналасуы, ауызға емізік пен оның айналасындағы бөліктің жеткілікті қамтылуы маңызды. Дұрыс орналасу анаға да, балаға да жайлы жағдай қалыптастырып, емізу барысында туындауы мүмкін кейбір қиындықтардың алдын алуға көмектеседі. Мамандар жас аналар арасында жиі кездесетін сұрақтарға да тоқталды. Атап айтқанда, ана сүтінің жеткіліктілігін қалай бағалауға болады, баланы қаншалықты жиі емізу қажет, емізу кезінде қандай жағдайларға назар аудару керек және қосымша тағамды қашан енгізген дұрыс деген мәселелер түсіндірілді.

Сонымен қатар ана сүтімен қоректендіру тек баланың денсаулығына ғана емес, ананың денсаулығына да оң әсер ететіні айтылды. Бала емізу босанғаннан кейінгі кезеңде ананың ағзасының қалпына келуіне ықпал ететін табиғи физиологиялық үдерістермен байланысты. Ең бастысы, емізу ана мен сәби арасындағы эмоционалдық байланысты нығайтып, баланың өзін қауіпсіз әрі жайлы сезінуіне мүмкіндік береді. Кездесу барысында ана сүтімен қоректендіру мәселесінде ананы қолдаудың маңызы ерекше екені атап өтілді. Өйткені баланы емізу – тек ананың міндеті емес, бұл отбасы мүшелерінің қолдауын қажет ететін ортақ үдеріс. Анаға тыныштық, түсіністік, демалыс және тұрмыстық жағынан көмек көрсету оның сәбиін емізу кезеңін жайлы өткізуіне жағдай жасайды.

Қоғамдық қолдаудың да орны ерекше. Жас ана емізу мәселесінде өзін жалғыз сезінбеуі керек. Отбасы мүшелері, медицина қызметкерлері және қоғам тарапынан көрсетілетін дұрыс ақпарат пен қолдау әйелдің өзіне деген сенімін арттырады. Әсіресе алғашқы рет ана атанған әйелдер үшін тәжірибелі мамандардың кеңесі маңызды. Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығының негізгі идеяларының бірі де – емізуді қолдайтын қолайлы орта қалыптастыру. Бұл бағытта медициналық ұйымдарда түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі, болашақ және жас аналарға қажетті ақпараттың қолжетімді болуы маңызды.

 

Кентау қаласында өткен іс-шара барысында қатысушыларға ана сүтімен қоректендірудің артықшылықтары туралы ақпарат беріліп, олардың көкейіндегі сұрақтарға жауаптар ұсынылды. Мамандар ата-аналарды медициналық тұрғыдан дұрыс ақпаратқа сүйенуге және бала денсаулығына қатысты мәселелер туындаған жағдайда медицина қызметкерлеріне жүгінуге шақырды. Айта кетейік, Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы – ана мен бала денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды халықаралық ақпараттық бастамалардың бірі. Бұл апталық аясындағы жұмыстар бір ғана аптаға шектелмей, жыл бойы жалғасатын ақпараттық-ағартушылық жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады. Ана сүтімен қоректендіруді қолдау – дені сау ұрпақ қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам. Нәрестенің дұрыс тамақтануы оның алғашқы күндерінен бастап денсаулығы мен дамуына әсер етеді. Сондықтан әрбір анаға қажетті ақпаратты уақытылы жеткізу, дұрыс кеңес беру және қолдау көрсету – медицина қызметкерлері мен қоғамның ортақ міндеті.

Кентау қаласында өткен іс-шара да осы мақсатқа бағытталып, тұрғындардың ана сүтімен қоректендіру туралы сауатын арттыруға, дұрыс ақпарат қалыптастыруға және ана мен бала денсаулығын нығайтуға үлес қосты. Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы аясындағы ақпараттық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасып, тұрғындарға ана мен бала денсаулығын сақтау, дұрыс тамақтану және салауатты өмір салтын қалыптастыру бағытында пайдалы кеңестер ұсынылатын болады.

Кентауда профилактикалық егуден бас тартқан азаматтармен вакцинацияның маңызы талқыланды

Кентау қаласында профилактикалық егуден бас тартқан азаматтардың қатысуымен вакцинацияның маңыздылығын түсіндіруге арналған дөңгелек үстел өтті. Кездесу барысында халықты иммундаудың маңызы, жұқпалы аурулардың алдын алу, вакцинацияға қатысты қалыптасқан түрлі пікірлер мен тұрғындарды алаңдататын сұрақтар кеңінен талқыланды. Іс-шараның негізгі мақсаты – тұрғындарға вакцинация туралы ғылыми негізделген, түсінікті әрі жан-жақты ақпарат беру, профилактикалық егуден бас тартудың себептерін талқылау, азаматтардың көкейіндегі сұрақтарға білікті мамандар тарапынан жауап ұсыну және иммундау жөніндегі ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейту.

Вакцинация – жұқпалы аурулардың алдын алуға бағытталған медицинаның маңызды құралдарының бірі. Екпе арқылы адам ағзасында белгілі бір инфекцияға қарсы иммундық жауап қалыптасады. Бұл инфекцияның таралу қаупін азайтып қана қоймай, ауру асқынуының алдын алуға да ықпал етеді. Сондықтан профилактикалық екпелер мәселесі жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның денсаулығына қатысты маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Дөңгелек үстелді Кентау қалалық емханасы бас дәрігерінің ана мен бала денсаулығын қорғау жөніндегі орынбасары А.С. Өтегенова ашып, вакцинацияның қоғамдық денсаулықты қорғаудағы маңызына тоқталды. Ол профилактикалық иммундаудың мақсаты – жұқпалы аурулардың алдын алу және олардың таралу қаупін төмендету екенін атап өтті. Кездесу барысында ата-аналар мен азаматтардың вакцинацияға қатысты шешім қабылдау кезінде медициналық мамандардың пікіріне жүгінуі, сенімді ақпарат көздерін пайдалануы және әлеуметтік желілерде таралатын тексерілмеген мәліметтерге сақтықпен қарауы қажеттігі сөз болды. Денсаулыққа қатысты кез келген шешім қабылдауда ақпараттың қайнар көзі мен оның ғылыми негізіне мән берудің маңызы түсіндірілді. Дөңгелек үстелге санитариялық-эпидемиологиялық бақылау қызметінің маманы Б. Тастанбекова да қатысып, Кентау қаласындағы жұқпалы аурулар бойынша эпидемиологиялық ахуал мен аурушаңдықтың статистикалық көрсеткіштері жөнінде ақпарат ұсынды.

Әңгіме барысында профилактикалық екпеден бас тартудың себептері де назардан тыс қалған жоқ. Кейбір азаматтарды вакцинаның қауіпсіздігі, ықтимал реакциялар, екпе құрамындағы заттар, оның ағзаға әсері және вакцинациядан кейінгі кезең алаңдататыны белгілі. Осыған байланысты мамандар әрбір мәселе бойынша медициналық тұрғыдан түсініктеме беріп, азаматтарды өз денсаулығына қатысты шешім қабылдағанда дәлелді ақпаратқа сүйенуге шақырды. Кездесуге Кентау қалалық «Руханият» орталығының директоры Әділет Қайырбеков қатысып, вакцинация мәселесінде ұлттық құндылықтар мен қоғам алдындағы жауапкершіліктің маңызына тоқталды.

Қоғамдық денсаулық сақтау мәселесінде өзара түсіністік пен жауапкершіліктің орны ерекше. Адамның денсаулығын сақтау – жеке тұлғаның ғана емес, отбасы мен қоғамның ортақ мүддесі. Осы тұрғыдан алғанда, денсаулыққа қатысты мәселелерді талқылауда азаматтардың пікірін тыңдау, олардың сауалдарына түсінікті жауап беру және қоғамда дұрыс ақпарат қалыптастыру маңызды.

Дөңгелек үстел барысында діни тұрғыдан да түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Кентау қалалық мешітінің имамы Бағдат Кариев ислам дінінде адам өмірі мен денсаулығын сақтау негізгі қағидалардың бірі екенін атап өтіп, вакцинацияның дін тұрғысындағы орны жөнінде түсіндірме берді. Имам денсаулықты сақтау мен аурудың алдын алу мәселесіне жауапкершілікпен қараудың маңыздылығын айтып, діни көзқарас пен медициналық ғылымды бір-біріне қарама-қарсы қоюдың қажеті жоқ екенін түсіндірді. Азаматтардың діни сеніміне қатысты сұрақтары да ашық түрде талқыланып, қатысушыларға тиісті түсініктемелер берілді. Медициналық тұрғыдағы негізгі ақпаратты дәрігер-иммунолог Г.Б. Кипчахбаева ұсынды. Маман вакцинацияның мәні, вакциналардың әсер ету механизмі және иммунитетті қалыптастырудағы рөлі туралы жан-жақты түсіндірді.

Дәрігер вакцина ағзаның иммундық жүйесіне белгілі бір инфекцияға қарсы қорғаныс механизмдерін қалыптастыруға көмектесетінін түсіндіріп, вакцинацияға қатысты жиі кездесетін сұрақтарға жауап берді. Қатысушыларды толғандырған мәселелердің әрқайсысы жеке қарастырылып, медициналық тұрғыдан түсінікті жауаптар берілді.

Сонымен қатар вакцинациядан кейін пайда болуы мүмкін қалыпты реакциялар мен медициналық бақылауды қажет ететін жағдайлардың айырмашылығы жөнінде ақпарат берілді. Азаматтарға екпе алдында медициналық маманнан кеңес алу, денсаулық жағдайын ескеру және вакцинацияға қатысты жеке мәселелерді дәрігермен талқылау қажеттігі айтылды. Кездесудің ерекшелігі – оның ашық пікір алмасу форматында өтуі болды. Профилактикалық егуден бас тартқан азаматтар өздерін алаңдатқан сұрақтарын тікелей медицина мамандарына қойып, нақты жауаптар алды. Мұндай формат тұрғындардың пікірін естуге, олардың күмәні мен алаңдаушылығының себептерін анықтауға және ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын нақты мәселелерге бағыттауға мүмкіндік береді.

Вакцинация мәселесінде қоғамда түрлі пікірлердің болуы қалыпты жағдай. Алайда кез келген пікір нақты әрі сенімді ақпаратқа негізделуі маңызды. Әлеуметтік желілерде немесе мессенджерлерде таралған медициналық ақпараттың барлығы бірдей ғылыми тұрғыдан дәлелденген дерек бола бермейді. Сондықтан азаматтарға вакцинация жөніндегі ақпаратты білікті медицина мамандарынан және ресми ақпарат көздерінен алудың маңыздылығы түсіндірілді.

Мамандар профилактикалық егудің мақсаты тек ауруды жұқтырмау емес, сонымен қатар жұқпалы аурулардың таралуын шектеуге және халық арасында эпидемиологиялық тұрақтылықты сақтауға бағытталғанын атап өтті. Иммундау деңгейінің жеткілікті болуы жұқпалы аурулардың кең көлемде таралу қаупін төмендетуге ықпал етеді. Әсіресе балалардың денсаулығын қорғауда профилактикалық егудің маңызы ерекше. Баланың иммундық жүйесі қалыптасу кезеңінде болғандықтан, жұқпалы аурулардың кейбір түрлері ауыр өтуі мүмкін. Осыған байланысты ата-аналардың вакцинация жөніндегі шешім қабылдауда медициналық кеңеске жүгінуі, баланың денсаулық жағдайын ескеруі және профилактикалық шаралар туралы толық ақпарат алуы маңызды.

Кентауда өткен дөңгелек үстел осы бағыттағы жұмыстардың бірі болды. Кездесу барысында медицина, санитариялық-эпидемиологиялық бақылау, руханият және діни сала өкілдерінің бір алаңда бас қосуы вакцинация мәселесін әр қырынан түсіндіруге мүмкіндік берді. Іс-шара соңында мамандар азаматтарды өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға, профилактикалық шаралардың маңызын ескеруге және медициналық мәселелер бойынша шешім қабылдамас бұрын білікті мамандардың кеңесін алуға шақырды.

Вакцинация жөніндегі түсіндіру жұмыстарының басты мақсаты – азаматтарды белгілі бір шешімге мәжбүрлеу емес, олардың медициналық тұрғыдан дұрыс ақпарат алуына жағдай жасау. Халықтың сұрағына жауап беріп, күмәнін тыңдап, ғылыми негізделген түсініктеме ұсыну – профилактикалық медицинаның маңызды бағыты.

Кентау қаласында ұйымдастырылған ашық форматтағы кездесу тұрғындар мен медицина мамандары арасындағы өзара байланысты нығайтып, вакцинация туралы ақпаратты дұрыс түсінуге ықпал етті. Алдағы уақытта да профилактикалық иммундау, жұқпалы аурулардың алдын алу және халықтың медициналық сауаттылығын арттыру бағытындағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жалғаса береді.

Тәлімгерлік және бейімделу орталығы – жас мамандарды қолдаудың маңызды тетігі

Кентау қалалық емханасының Тәлімгерлік және бейімделу орталығында медицина қызметкерлерінің қатысуымен ақпараттық-түсіндіру жұмысы жүргізілді. Кездесудің негізгі мақсаты – медициналық ұйым базасында құрылған Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметін таныстыру, оның мақсаттары мен міндеттерін түсіндіру, сондай-ақ жас мамандардың кәсіби ортаға бейімделуіне қолдау көрсету тетіктерін кеңінен насихаттау. Медицина саласында білікті маман даярлау тек жоғары оқу орнында алған біліммен шектелмейді. Теориялық білімді тәжірибемен ұштастыру, нақты жұмыс жағдайында шешім қабылдауды үйрену, әріптестермен дұрыс қарым-қатынас орнату және медициналық ұйымның ішкі тәртібіне бейімделу – жас маманның кәсіби қалыптасуындағы маңызды кезеңдер. Осы тұрғыдан алғанда тәлімгерлік жүйесінің маңызы ерекше.

Кездесу барысында Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2024 жылғы 22 қарашадағы Коллегия отырысының хаттамалық шешіміне сәйкес медициналық ұйым базасында құрылған Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметі туралы жан-жақты түсіндірме берілді. Қатысушыларға орталықтың негізгі бағыттары, атқаратын жұмысы және медицина қызметкерлерінің кәсіби дамуына тигізер ықпалы туралы ақпарат ұсынылды.

Тәлімгерлік және бейімделу орталығының басты міндеттерінің бірі – еңбек жолын жаңадан бастаған мамандарға кәсіби ортаға тез әрі тиімді бейімделуге жағдай жасау. Жас маман жұмысқа орналасқан алғашқы кезеңде көптеген жаңа талаптар мен міндеттерге тап болады. Медициналық құжаттарды дұрыс жүргізу, пациенттермен қарым-қатынас жасау, әріптестермен бірлесіп жұмыс істеу, клиникалық және ұйымдастырушылық мәселелерді шешу, ішкі тәртіп пен еңбек талаптарын сақтау сияқты бағыттарда тәжірибелі маманның көмегі аса қажет.

Осы ретте тәлімгер жас маман үшін тек тәжірибесі мол қызметкер ғана емес, сонымен қатар кәсіби бағыт-бағдар беретін сенімді кеңесші болып табылады. Тәлімгер өз тәжірибесімен бөлісіп, жұмыс барысындағы қиындықтарды жеңуге көмектеседі, жас маманның кәсіби дағдыларын жетілдіруіне ықпал етеді. Мұндай қолдау қызметкердің өзіне деген сенімін арттырып, жаңа ортаға тезірек бейімделуіне мүмкіндік береді. Іс-шара барысында тәлімгерлік жүйесін тиімді ұйымдастыру мәселесіне де ерекше назар аударылды. Тәлімгер мен жас маман арасындағы өзара байланыс жүйелі түрде жүргізілген жағдайда ғана оның нәтижесі жоғары болады. Сондықтан әрбір жас қызметкердің кәсіби қажеттілігі мен жұмыс ерекшелігін ескере отырып, жеке қолдау көрсету маңызды.

Сонымен қатар тәжірибелі медицина қызметкерлерінің жас мамандарға үлгі көрсетуі, практикалық білім беруі және кәсіби мәдениетті қалыптастыруға ықпал етуі талқыланды. Медицинада кәсіби біліммен қатар жауапкершілік, ұқыптылық, пациентке құрметпен қарау, медициналық әдеп пен деонтология қағидаларын сақтау да үлкен рөл атқарады. Бұл қасиеттерді жас маман көбіне күнделікті жұмыс барысында тәжірибелі әріптестерінен үйренеді.

Түсіндіру жұмысы кезінде орталықтың атқарып жатқан жұмыстарының нәтижелері де қарастырылды. Қызметкерлер тарапынан қойылған сұрақтарға жауаптар беріліп, тәлімгерлік пен бейімделу үдерісін одан әрі жетілдіруге бағытталған ұсыныстар айтылды. Қатысушылар жас мамандарды қолдаудың жүйелі тәсілдерін қалыптастыру, тәжірибелі мамандардың тәжірибесін тиімді пайдалану және кәсіби бейімделу кезеңін сапалы ұйымдастырудың маңыздылығын атап өтті. Бүгінде денсаулық сақтау саласының алдында медициналық көмектің сапасын арттырумен қатар, білікті кадрлық әлеуетті қалыптастыру міндеті де тұр. Бұл бағытта жас мамандарға қолайлы кәсіби орта қалыптастыру – маңызды жұмыстардың бірі. Жас қызметкер өзін ұжымның толыққанды мүшесі ретінде сезінген кезде оның еңбекке деген ынтасы да, жауапкершілігі де арта түседі.

Тәлімгерлік жүйесі ұжымдағы тәжірибе сабақтастығын қамтамасыз етудің тиімді жолдарының бірі болып саналады. Бір буынның жинақтаған тәжірибесі екінші буынға беріліп, кәсіби дағдылар мен жұмыс мәдениеті қалыптасады. Бұл өз кезегінде медициналық ұйымның тұрақты дамуына оң әсер етеді.

Кентау қалалық емханасында ұйымдастырылған ақпараттық-түсіндіру жұмысы осы бағыттағы жұмыстардың жүйелі түрде жүргізіліп келе жатқанын көрсетті. Мұндай кездесулер медицина қызметкерлерінің орталық қызметінің маңызын жақсы түсінуіне, тәлімгерлік институтының рөлін арттыруға және жас мамандарға көрсетілетін қолдауды күшейтуге мүмкіндік береді. Жас маманды қолдау – тек оның алғашқы жұмыс күндеріндегі міндет емес. Кәсіби қалыптасу барысында тұрақты кеңес беру, тәжірибе алмасу, кері байланыс орнату және қажетті жағдайда бағыт көрсету маманның біліктілігін арттыруға ықпал етеді. Сондықтан тәлімгерлік жүйесін дамыту медициналық ұйымдардағы кадрлық жұмыстың маңызды құрамдас бөлігі болып қала береді.

Жалпы, Тәлімгерлік және бейімделу орталығының қызметі медицина саласына жаңадан келген мамандар үшін де, тәжірибелі қызметкерлер үшін де маңызды. Жас мамандар жаңа ортада кәсіби қолдауға ие болса, тәжірибелі мамандар өз білімдері мен жинақтаған тәжірибесін кейінгі буынға жеткізуге мүмкіндік алады. Бұл – медицинадағы сабақтастықты сақтаудың және кәсіби ортаны нығайтудың тиімді тетігі.

Кентау қалалық емханасында өткізілген кездесу нәтижесінде медицина қызметкерлеріне тәлімгерлік пен бейімделу жұмыстарының негізгі бағыттары түсіндіріліп, осы саладағы өзекті мәселелер талқыланды. Алдағы уақытта мұндай ақпараттық және практикалық жұмыстарды жалғастыру жас мамандардың кәсіби әлеуетін ашуға, ұжымдық өзара қолдауды күшейтуге және медициналық көмектің сапасын одан әрі арттыруға мүмкіндік береді.

Тәлімгерлік – тәжірибені кейінгі буынға жеткізудің ғана емес, білікті әрі жауапты медицина маманын қалыптастырудың маңызды жолы. Сондықтан жас маманға көрсетілген әрбір қолдау – денсаулық сақтау саласының болашағына жасалған инвестиция.

Заманауи технология – сапалы медициналық көмектің кепілі!

Медицина саласының қарқынды дамуы жаңа технологиялар мен заманауи медициналық құрылғыларды күнделікті тәжірибеге енгізумен тығыз байланысты. Бүгінде медициналық көмектің сапасын арттыру, диагностикалау мен емдеу үдерістерін жеңілдету, пациент қауіпсіздігін қамтамасыз ету – денсаулық сақтау жүйесінің басты бағыттарының бірі. Осы мақсатта Кентау қалалық емханасында медициналық қызмет көрсету сапасын арттыруға бағытталған заманауи технологиялардың бірі – веневизор құрылғысы тиімді қолданылып келеді. Аталған медициналық құрал медицина қызметкерлеріне тері астындағы көктамырлардың орналасуын арнайы жарық проекциясы арқылы анық көруге мүмкіндік береді.

Кейбір пациенттерде көктамырлар тері астынан анық көрініп тұрса, енді бір адамдарда тамырлардың орналасуын көзбен анықтау қиынға соғады. Мұндай жағдай әсіресе балаларда, егде жастағы адамдарда, артық салмағы бар пациенттерде, сондай-ақ жиі медициналық процедуралардан өткен немесе көктамырлары әлсіз көрінетін азаматтарда кездесуі мүмкін. Осындай сәттерде веневизор медицина қызметкеріне қажетті көктамырды нақтырақ анықтауға көмектеседі.

Веневизор – көктамырлардың тері астындағы орналасуын визуализациялауға арналған заманауи медициналық құрылғы. Оның жұмыс істеу принципі арнайы жарық технологиясына негізделген. Құрылғы тері бетіне жарық проекциясын түсіріп, көктамырлардың орналасуын визуалды түрде көрсетуге мүмкіндік береді. Медицина қызметкері алынған көрініс арқылы көктамырдың бағытын анықтап, инъекция немесе қан алу үшін қолайлы орынды таңдауға мүмкіндік алады. Бұл әсіресе көктамырды бірден табу қиын болған жағдайларда медициналық қызметкердің жұмысын жеңілдетеді.

Кентау қалалық емханасының медицина мамандарының айтуынша, веневизорды қолдану – медициналық процедураларды орындау кезінде қосымша технологиялық мүмкіндік беретін маңызды құрал. Әсіресе көктамыры қиын көрінетін пациенттерге медициналық көмек көрсету барысында құрылғының пайдасы зор. Мамандардың түсіндіруінше, веневизор медицина қызметкерін алмастырмайды және медициналық процедураның нәтижесіне толық кепілдік беретін құрал болып саналмайды. Дегенмен ол көктамырлардың орналасуын визуалды түрде анықтауға көмектесетін қосымша технология ретінде процедураның тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Веневизордың артықшылықтарының бірі – балаларға медициналық процедуралар жүргізу кезінде қолдануға болатындығы. Балалардың көктамырлары ересектерге қарағанда жіңішке әрі тері астында нашар көрінуі мүмкін. Әсіресе кішкентай балалар медициналық процедура кезінде мазасызданып, қозғалып қалуы ықтимал. Мұндай жағдайда көктамырды іздеу медицина қызметкері үшін де, бала үшін де қиындық тудыруы мүмкін.

Заманауи құрылғы көктамырлардың орналасуын алдын ала бағдарлауға мүмкіндік беріп, қажетті аймақты таңдауға көмектеседі. Бұл медицина қызметкерінің жұмысын жеңілдетіп, процедураны ұйымдастыруға қосымша жағдай жасайды. Мамандардың айтуынша, балалармен жұмыс істеу кезінде медициналық процедураның барынша жылдам әрі ұқыпты орындалуы маңызды. Себебі бала үшін медициналық манипуляцияның өзі психологиялық тұрғыдан әсер етуі мүмкін. Сондықтан заманауи технологияларды пайдалану медициналық қызмет көрсету барысын барынша қолайлы етуге ықпал етеді. Жасы ұлғайған адамдарда да көктамырларды анықтау кей жағдайда қиын болуы мүмкін. Терінің өзгеруі, қан тамырларының ерекшеліктері және басқа да физиологиялық факторлар көктамырға қол жеткізуді күрделендіруі ықтимал. Осындай кезде веневизор медицина қызметкеріне көктамырлардың орналасуын визуалды түрде бағалауға мүмкіндік береді. Бұл пациентке медициналық процедура жүргізу кезінде қажетті аймақты таңдауға көмектесетін қосымша құрал ретінде пайдаланылады.

Кентау қалалық емханасының мамандары атап өткендей, әр пациентке жеке тәсілмен қарау – сапалы медициналық көмектің маңызды қағидаларының бірі. Сондықтан пациенттің жасына, денсаулық жағдайына және медициналық процедураның ерекшелігіне қарай заманауи технологияларды тиімді пайдалану медициналық қызмет сапасын арттыруға бағытталған. Кейбір адамдардың көктамырлары тері астынан анық байқалмайды. Мұндай жағдай түрлі себептерге байланысты болуы мүмкін. Мәселен, дене ерекшелігі, тері астындағы май қабатының қалыңдығы, адамның жас ерекшелігі немесе бұған дейінгі медициналық процедуралар көктамырдың көзге көрінуіне әсер етуі мүмкін. Әсіресе жиі қан тапсырған немесе ұзақ уақыт бойы көктамыр ішіне ем қабылдаған пациенттер үшін медициналық процедураларды орындау күрделірек болуы мүмкін. Мұндай жағдайда веневизор медицина қызметкеріне көктамырдың бағытын анықтауда қосымша көмек көрсетеді.

Медицина қызметкерлерінің пікірінше, құрылғыны пайдалану кезінде ең бастысы – пациенттің қауіпсіздігі мен медициналық процедураның сапасын қамтамасыз ету. Веневизор арқылы алынған визуалды ақпарат медицина қызметкерінің кәсіби тәжірибесімен және клиникалық бағалауымен бірге қарастырылады. Заманауи медициналық технологиялардың басты артықшылықтарының бірі – медицина маманының жұмысын тиімді ұйымдастыруға көмектесуі. Көктамырды анықтау кезінде медицина қызметкері пациенттің анатомиялық ерекшеліктерін ескере отырып, қажетті аймақты таңдайды. Веневизор осы үдеріске қосымша визуалды ақпарат береді. Бұл әсіресе көктамыры қиын анықталатын пациенттермен жұмыс кезінде пайдалы болуы мүмкін.

Мамандардың айтуынша, медициналық технологияларды енгізу тек жаңа құрылғы сатып алумен шектелмейді. Оны дұрыс пайдалану, медициналық қызметкердің біліктілігі және құрылғыны белгіленген талаптарға сәйкес қолдану да маңызды. Сондықтан Кентау қалалық емханасында заманауи медициналық жабдықтарды тиімді пайдалану бағытында медицина қызметкерлерінің тәжірибесін арттыруға, технологиялық мүмкіндіктерді медициналық қызмет көрсету үдерісіне дұрыс енгізуге мән беріледі.

Веневизорды қолдану пациент үшін бірнеше маңызды артықшылық бере алады. Ең алдымен, ол көктамырды визуалды түрде анықтауға мүмкіндік беріп, медицина қызметкерінің қажетті тамырды табуына көмектеседі. Бұл әсіресе көктамыры қиын көрінетін пациенттер үшін маңызды. Себебі медициналық процедура кезінде уақытты тиімді пайдалану, пациентке қолайсыздықты барынша азайту және медициналық қызметкердің жұмысын жеңілдету – сапалы қызмет көрсетудің маңызды құрамдас бөліктері. Дегенмен мамандардың айтуынша, веневизорды қолдану барлық жағдайда көктамырды бірден және міндетті түрде табуға мүмкіндік береді дегенді білдірмейді. Әр адамның ағзасы мен қан тамырларының орналасуы жеке ерекшеленеді. Сондықтан кез келген медициналық процедураны білікті медицина қызметкері жүргізуі қажет.

Қазіргі таңда денсаулық сақтау саласында цифрландыру мен заманауи медициналық технологияларды енгізу жұмыстары кеңінен жүргізілуде. Диагностикадан бастап емдеу мен оңалтуға дейінгі барлық кезеңде жаңа технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалану медициналық қызмет сапасын арттыруға бағытталған. Кентау қалалық емханасында веневизор құрылғысының қолданылуы да осы бағыттағы жұмыстардың бірі. Мұндай технологиялар медицина қызметкерлерінің кәсіби мүмкіндіктерін толықтырып, пациенттерге көрсетілетін медициналық көмекті жетілдіруге жағдай жасайды.

 «Біздің басты мақсатымыз – әр пациентке сапалы әрі қауіпсіз медициналық көмек көрсету. Веневизор сияқты заманауи құрылғылар медицина қызметкеріне көктамырларды анықтауда қосымша мүмкіндік береді. Әсіресе балалар, егде жастағы адамдар және көктамыры қиын көрінетін пациенттер үшін бұл технологияның маңызы зор. Дегенмен кез келген құрылғы медицина қызметкерінің кәсіби білімі мен тәжірибесін алмастырмайды. Ол тек маманның жұмысын толықтыратын көмекші құрал ретінде қолданылады. Біз заманауи технологияларды тиімді пайдалану арқылы медициналық қызмет көрсету сапасын одан әрі арттыруға ұмтыламыз», – дейді медицина мамандары.

Медициналық ұйым жұмысының тиімділігін бағалауда тек заманауи құрал-жабдықтардың болуы ғана емес, пациентке көрсетілетін қызметтің сапасы, медицина қызметкерінің кәсіби біліктілігі, медициналық қауіпсіздік талаптарының сақталуы және пациентпен дұрыс қарым-қатынас орнату да маңызды. Заманауи технология осы үдерістердің барлығын толықтырып, медицина қызметкерлеріне өз міндеттерін тиімді орындауға мүмкіндік береді. Ал пациент үшін бұл – медициналық көмектің заманауи талаптарға сай көрсетілуінің бір белгісі.

Кентау қалалық емханасында веневизор құрылғысының қолданылуы – медициналық қызмет көрсету сапасын жетілдіруге бағытталған нақты қадамдардың бірі. Мұндай технологияларды тиімді пайдалану арқылы медицина мамандары пациенттерге көрсетілетін көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыруға өз үлесін қосуда. Заманауи технологияларды денсаулық сақтау саласына енгізу – уақыт талабы. Ал медициналық көмектің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға бағытталған әрбір жаңа мүмкіндік – ең басты құндылық саналатын адам денсаулығын қорғауға жасалған маңызды қадам.

Жас мамандар – денсаулық сақтау саласының болашағы

Адам денсаулығы – қоғамның ең басты байлығы. Ал сол байлықты қорғау жолында аянбай еңбек етіп жүрген ақ халатты абзал жандардың еңбегі қашанда құрметке лайық. Әсіресе, елді мекендердегі медициналық көмектің сапасын арттыруда ауылға ат ізін салып, өз білімі мен тәжірибесін халық игілігіне арнаған жас мамандардың орны ерекше. Бүгінде денсаулық сақтау саласында жас дәрігерлердің қатарын толықтырып, ауылдық жерлерде еңбек етуге ниет білдіріп жүрген мамандардың қатары артып келеді.

Солардың бірі – Рақманқұлов Сапар. 1995 жылы Кентау қаласына қарасты Қарнақ ауылында дүниеге келген жас дәрігер қазіргі таңда өзінің туған өңіріне жақын орналасқан Шаштөбе елді мекенінің тұрғындарына медициналық көмек көрсетіп келеді. 2026 жылдың мамыр айынан бастап Кентау қалалық емханасына қарасты Шаштөбе фельдшерлік-акушерлік пунктінде жалпы тәжірибедегі дәрігер болып жұмысқа орналасқан Сапар үшін бұл – кәсіби жолындағы маңызды әрі жауапты қадам.

Дәрігер мамандығы – үлкен жауапкершілікті талап ететін кәсіп. Өйткені дәрігердің қабылдауына келген әрбір науқас оның білімі мен біліктілігіне, тәжірибесі мен адамгершілігіне сенім артады. Адам өмірі мен денсаулығына тікелей қатысты шешім қабылдайтын маманнан кәсіби шеберлікпен қатар, сабырлылық, мейірімділік және үлкен жауапкершілік талап етіледі.

Сапар Рақманқұловтың айтуынша, дәрігер болу – оның бала күнгі арманы. Бұл арманның орындалуына отбасындағы тәрбиенің де ықпалы зор болған.

– Дәрігер болу – бала кезімнен армандаған мамандығым. Отбасымның маған көрсеткен қолдауы мен ықпалы өте үлкен болды. Себебі біздің жанұямызда медицина саласында абыройлы еңбек етіп жүрген жандар бар. Олардың халыққа қызмет етіп, адамдардың алғысына бөленіп жүргенін көріп өстім. Сондықтан медицина саласын таңдау мен үшін кездейсоқ шешім болған жоқ. Бұл – бала күнгі арманымның жалғасы, отбасымнан алған тәрбием мен өмірлік ұстанымымның нәтижесі, – дейді жас дәрігер.

Сапар Рақманқұлов 2014 жылы Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне «Жалпы тәжірибелі дәрігер» мамандығына оқуға түсіп, 2021 жылы оқу орнын сәтті тәмамдаған. Жоғары білім алғаннан кейін медициналық саладағы еңбек жолын бастап, өз мамандығы бойынша тәжірибе жинақтауға кірісті. 2021-2026 жылдар аралығында Қостанай облысының Лисаковск қаласында жалпы тәжірибедегі дәрігер болып еңбек еткен жас маман солтүстік өңірдегі медициналық қызмет көрсету жүйесінде тәжірибе жинап, кәсіби тұрғыдан шыңдалды. Түрлі жастағы науқастармен жұмыс істеп, алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету бағытында тәжірибесін арттырды. Бірнеше жыл бойы жинақтаған білімі мен тәжірибесін енді өзі туып-өскен Түркістан өңіріне жақын елді мекен тұрғындарының игілігіне жұмсауды жөн көрді.

Қаладан ауылға келіп, еңбек ету – жас маман үшін жаңа ортаға бейімделуді ғана емес, халықтың сұранысына сай жұмыс істеуді, тұрғындардың денсаулығына ерекше жауапкершілікпен қарауды талап етеді. Ауылдық жердегі дәрігердің жұмысы сан қырлы. Мұнда дәрігер тек науқасты қабылдап қана қоймайды. Ол тұрғындармен тығыз байланыс орнатып, аурудың алдын алу, ерте диагностикалау, диспансерлік бақылау, профилактикалық шараларды жүргізу секілді маңызды жұмыстардың басы-қасында жүреді.

Шаштөбе елді мекеніне жұмысқа орналасуының өзіндік себебі бар. Жас дәрігердің басты мақсаты – ауыл тұрғындарына сапалы медициналық көмек көрсетіп, олардың денсаулығын жақсартуға өз үлесін қосу.

– Мен үшін адам денсаулығына қызмет ету – жай ғана мамандық емес, өмірлік таңдау. Дәрігерлік жолды таңдаған адам әрдайым ізденісте болуы керек деп ойлаймын. Себебі медицина үнемі дамып отырады. Жаңа ауру түрлері, жаңа емдеу тәсілдері, жаңа технологиялар пайда болады. Сондықтан дәрігер өзінің білімін үнемі жетілдіріп, біліктілігін арттырып отыруы қажет. Менің Шаштөбеге келудегі негізгі мақсатым – ауыл тұрғындарына қолжетімді әрі сапалы медициналық көмек көрсету. Әрбір тұрғын өз денсаулығына қатысты мәселемен келген кезде тиісті кеңес алып, қажетті медициналық көмекті уақытылы алғанын қалаймын, – дейді Сапар Рақманқұлов.

Жас дәрігердің пікірінше, ауылдық медицинада халықпен етене жұмыс істеудің маңызы зор. Себебі дәрігер мен тұрғын арасында сенім қалыптасса, көптеген аурудың алдын алуға және денсаулыққа қатысты мәселелерді ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік мол.

– Ауыл тұрғындарының денсаулығын сақтау үшін ең алдымен аурудың алдын алуға көңіл бөлу қажет. Көп жағдайда адамдар дәрігерге ауруы асқынған кезде ғана жүгінеді. Ал медицинадағы ең маңызды бағыттардың бірі – профилактика. Тұрғындар уақытылы медициналық тексеруден өтіп, қан қысымын, қандағы қант мөлшерін және басқа да көрсеткіштерін бақылап отырғаны дұрыс. Әсіресе созылмалы аурулары бар азаматтар дәрігердің бақылауында болғаны маңызды. Біздің міндетіміз – науқасты емдеу ғана емес, оның денсаулығын сақтауға бағыт-бағдар беру, – дейді дәрігер.

Жалпы тәжірибедегі дәрігердің ауылдық жердегі жұмысының тағы бір ерекшелігі – тұрғындардың әртүрлі мәселесімен бетпе-бет келуі. Бір күннің ішінде балалар мен қарттарды, жүкті әйелдер мен созылмалы ауруы бар азаматтарды қабылдауға тура келеді. Сондықтан жалпы тәжірибедегі дәрігер әмбебап білім мен жан-жақты тәжірибеге ие болуы қажет.

Сапар Рақманқұлов үшін Қостанай облысындағы еңбек тәжірибесі де кәсіби қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Лисаковск қаласында бес жылға жуық еңбек еткен уақытында ол медицина саласындағы теориялық білімін тәжірибемен ұштастырып, науқастармен жұмыс істеудің қыр-сырын меңгерді. Енді сол тәжірибесін Шаштөбе елді мекенінің тұрғындарына қызмет көрсету барысында тиімді пайдалануды көздеп отыр. Жас дәрігер ауылдағы медициналық пункттің жұмысын тұрғындарға барынша қолайлы етуге, медициналық көмектің сапасын арттыруға және халықпен тығыз қарым-қатынас орнатуға ниетті. Оның айтуынша, дәрігер үшін ең үлкен марапат – науқастың алғысы мен оның денсаулығының жақсаруы.

– Дәрігердің еңбегін бағалайтын ең үлкен көрсеткіш – халықтың сенімі деп ойлаймын. Адам сізге өзінің ең қымбат дүниесін – денсаулығын сеніп тапсырады. Сондықтан әр науқасқа жауапкершілікпен қарау қажет. Кейде дәрігердің айтқан бір ауыз жылы сөзі мен дұрыс кеңесінің өзі науқасқа үлкен демеу болады. Сол себепті мен әрбір тұрғынды тыңдап, мәселесіне барынша мұқият қарауға тырысамын. Ауылға келген соң халықпен жақын араласудың, олардың қажеттілігін түсінудің маңызын одан әрі сезіне түстім, – дейді Сапар.

Бүгінде елімізде ауылдық жерлердегі медициналық көмектің сапасын арттыруға, медициналық кадрлармен қамтамасыз етуге ерекше көңіл бөлініп келеді. Бұл бағытта жас мамандардың ауылға келіп, тұрақты еңбек етуі – маңызды қадамдардың бірі. Себебі ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қолжетімді болуы – әлеуметтік тұрақтылық пен халықтың өмір сапасына тікелей әсер ететін фактор. Жас дәрігердің таңдауы – осы бағыттағы жақсы бастамалардың бірі. Қаладан ауылға келіп, халыққа қызмет етуді таңдаған Сапар Рақманқұлов өз мамандығына деген адалдығын нақты іспен көрсетіп отыр. Оның еңбек жолы – жас маманның туған жерге қызмет етуге деген ұмтылысының көрінісі. Дәрігер болу – тек ақ халат киіп, науқас қабылдау емес. Бұл – әр адамның тағдырына жауапкершілікпен қарау, үнемі іздену, білімді жетілдіру, адамға жанашырлық таныту. Осыны жақсы түсінетін Сапар Рақманқұлов алдағы уақытта да өз кәсіби біліктілігін арттырып, ауыл тұрғындарының денсаулығын сақтауға бар күш-жігерін жұмсауды жоспарлап отыр.

 

«Адам денсаулығы – ең үлкен құндылық» деген ұстанымды өмірлік қағидасына айналдырған жас дәрігердің ауылды таңдауы – көпке үлгі. Себебі елді мекендердің әлеуметтік дамуы мен халықтың әл-ауқатын арттыруда білімді, білікті әрі отаншыл жастардың еңбегі айрықша маңызға ие.

Бүгін Шаштөбе елді мекенінде еңбек жолын бастаған жас дәрігер ертең талай адамның дертіне шипа тауып, көптеген жанның алғысын арқалайтыны сөзсіз. Оның бұл таңдауы – медицина саласына келген жас мамандарға да үлкен ой салады. Өйткені туған жерге қызмет ету, ауыл халқына медициналық көмек көрсету, адам өмірі мен денсаулығын қорғау – үлкен жүректі, биік жауапкершілікті талап ететін абыройлы міндет.

Ал Сапар Рақманқұлов үшін бұл міндет – жай ғана қызмет емес. Бұл – бала күнгі арманына адалдық, отбасының өнегесін жалғастыру және адам денсаулығына қызмет ету арқылы елге пайдасын тигізудің нақты жолы.

КЕНТАУ ҚАЛАСЫНДА АСА ҚАУІПТІ ЖӘНЕ ИНФЕКЦИЯЛЫҚ АУРУЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Кентау қаласы аумағында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың алдын алу, эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау және медициналық ұйымдардың өзара іс-қимылын күшейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы бағыттағы атқарылған жұмыстардың нәтижелері мен алдағы міндеттер 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық талдау қорытындысы бойынша өткен медициналық кеңесте кеңінен талқыланды.

2026 жылғы 22 шілдеде Кентау қаласында аса қауіпті және инфекциялық аурулардың 2026 жылдың алты айындағы эпидемиологиялық ахуалына арналған медициналық кеңес өткізілді. Жиынға Басқарма басшысы қатысып, шараны эпидемиологиялық бақылау бөлімінің мамандары ұйымдастырды. Медициналық кеңеске Кентау қаласына қарасты медициналық ұйымдардың басшылары, басшы орынбасарлары және эпидемиологиялық қауіпсіздік пен инфекциялық аурулардың алдын алу бағыттарына жауапты мамандар қатысты.

Медициналық кеңестің негізгі мақсаты – қала аумағындағы инфекциялық және аса қауіпті аурулардың таралу деңгейіне жан-жақты талдау жасау, эпидемиологиялық ахуалдың қазіргі жағдайын бағалау, аурулардың тіркелу динамикасын саралау, инфекциялардың таралуына әсер ететін негізгі қауіп факторларын анықтау және алдағы кезеңге арналған профилактикалық шараларды нақтылау.

Жиын барысында 2026 жылдың алғашқы алты айындағы эпидемиологиялық жағдайға байланысты баяндама жасалып, аурулардың тіркелу динамикасы, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстар, халық арасында жүргізілген санитариялық-ағарту шаралары және эпидемиологиялық бақылау нәтижелері қаралды. Сонымен қатар медициналық ұйымдар деңгейінде кездесіп отырған мәселелер мен оларды шешу жолдары да назардан тыс қалмады.

Эпидемиологиялық ахуалды тұрақты бақылауда ұстау – қоғамдық денсаулық сақтау жүйесінің маңызды бағыттарының бірі. Себебі инфекциялық аурулар адамнан адамға, қоршаған орта факторлары арқылы немесе тағам мен су арқылы таралуы мүмкін. Сондықтан мұндай аурулардың алдын алу тек медицина қызметкерлерінің ғана емес, сонымен қатар әрбір азаматтың жауапкершілігін талап етеді. Осыған байланысты медициналық ұйымдарда жүргізілетін профилактикалық және эпидемиологиялық бақылау жұмыстарының тиімділігі айрықша маңызды.

Медициналық кеңесте аурулардың тіркелу динамикасына талдау жасау арқылы эпидемиологиялық жағдайдың өзгеру үрдістерін уақытылы анықтаудың маңыздылығы айтылды. Мұндай талдау медициналық ұйымдарға инфекциялық аурулардың таралу қаупін алдын ала бағалап, қажетті шараларды дер кезінде қабылдауға мүмкіндік береді. Әсіресе маусымдық сипаттағы инфекциялық аурулар, жіті ішек инфекциялары, ауа-тамшы жолымен таралатын аурулар және басқа да жұқпалы дерттер бойынша эпидемиологиялық мониторингтің тұрақты жүргізілуі қажет.

Жиында негізгі қауіп факторларына да ерекше назар аударылды. Инфекциялық аурулардың таралуына санитариялық талаптардың сақталмауы, ауыз судың сапасы, жеке бас гигиенасына немқұрайлы қарау, тағам өнімдерін дұрыс сақтамау және өңдеу талаптарын бұзу, халықтың тығыз орналасуы, медициналық көмекке кеш жүгіну сияқты бірқатар факторлар әсер етуі мүмкін. Сондықтан аурудың алдын алу ең алдымен қауіп факторларын төмендетуден басталатыны атап өтілді.

Бұл ретте медициналық ұйымдардың профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізуі аса маңызды. Халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, инфекциялық аурулардың алғашқы белгілері туралы ақпарат беру, ауру белгілері байқалған жағдайда медициналық көмекке уақытылы жүгінудің маңызын түсіндіру – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тиімді тетіктерінің бірі.

Медициналық кеңес барысында жүргізілген алдын алу шараларының нәтижелері де сараланды. Атап айтқанда, инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша халық арасында санитариялық-ағарту жұмыстары, медициналық бақылау, ауру ошақтарында эпидемиологиялық тексерулер жүргізу, байланыста болған адамдарды анықтау және тиісті профилактикалық шараларды ұйымдастыру бағыттарындағы жұмыстардың маңыздылығы атап өтілді.

Инфекциялық ауру анықталған жағдайда медициналық ұйымдардың жедел әрі үйлесімді әрекет етуі аса маңызды. Өйткені аурудың алғашқы жағдайын дер кезінде анықтау, диагнозды нақтылау, науқасты оқшаулау және эпидемиологиялық ошақта қажетті шараларды жүргізу инфекцияның әрі қарай таралуына жол бермеуге мүмкіндік береді. Осы орайда медициналық ұйымдардың басшылары мен жауапты мамандарына эпидемиологиялық бақылау талаптарын қатаң сақтау, тиісті ақпарат алмасуды қамтамасыз ету және анықталған жағдайларға жедел ден қою қажеттігі түсіндірілді.

Жиын барысында медициналық ұйымдар арасындағы өзара іс-қимыл мәселесіне де басымдық берілді. Эпидемиологиялық ахуалдың тұрақтылығы әрбір медициналық ұйымның өз міндетін сапалы орындауына ғана емес, олардың бірлескен жұмысына да тікелей байланысты. Сондықтан ауруларды ерте анықтау, есепке алу, тіркеу, ақпарат беру және профилактикалық шараларды үйлестіру бойынша жұмысты жетілдіру маңызды міндеттердің бірі ретінде белгіленді.

Сонымен қатар медициналық кеңесте туындаған мәселелер жан-жақты талқыланып, оларды шешу бойынша ұсыныстар қарастырылды. Жауапты мамандарға эпидемиологиялық бақылау сапасын арттыру, аурулардың алдын алу бағытындағы жұмыстарды күшейту және профилактикалық іс-шаралардың тиімділігін арттыру бойынша бірқатар міндеттер жүктелді.

Аса қауіпті инфекциялық аурулардың алдын алу мәселесінде халықтың ақпараттану деңгейін арттырудың да маңызы зор. Медициналық ұйымдар тарапынан тұрғындарға инфекциялық аурулардан сақтану жолдары туралы түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу қажет. Бұл бағытта әлеуметтік желілер, бұқаралық ақпарат құралдары, ақпараттық стендтер, кездесулер мен түрлі санитариялық-ағарту шаралары тиімді пайдаланылуы тиіс.

Әсіресе жазғы кезеңде санитариялық қауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлудің қажеттігі бар. Жылы ауа райында кейбір инфекциялық аурулардың таралу қаупі артып, ауыз су мен тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптардың маңызы күшейеді. Сондықтан тұрғындардың жеке гигиена ережелерін сақтауы, сапалы ауыз суды пайдалануы, тағам өнімдерін дұрыс сақтау және дайындау талаптарын орындауы – инфекциялық аурулардың алдын алудың қарапайым әрі тиімді жолдарының бірі.

Медициналық кеңесте инфекциялық аурулардың алдын алуда вакцинацияның да маңызды рөл атқаратыны атап өтілді. Иммундау – бірқатар жұқпалы аурулардың таралуын болдырмауға мүмкіндік беретін тиімді профилактикалық шаралардың бірі. Осыған байланысты ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес вакцинация жұмыстарын ұйымдастыру, халық арасында иммундаудың маңыздылығы жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізу және медициналық қарсы көрсетілімдері жоқ азаматтардың профилактикалық екпелермен қамтылуын қамтамасыз ету маңызды.

Кентау қаласы аумағындағы эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау – алдағы кезеңдегі басты міндеттердің бірі. Бұл бағытта медициналық ұйымдар тарапынан ауруларды ерте анықтау, инфекциялық ауруларға күдікті жағдайларды уақытылы тіркеу, зертханалық диагностиканы жетілдіру, профилактикалық жұмыстарды күшейту және халықпен кері байланысты арттыру бойынша жұмыстар жалғаса береді.

Медициналық кеңестің қорытындысы бойынша алты айлық эпидемиологиялық талдау нәтижелері негізінде тиісті бағыттар айқындалып, алдағы кезеңге арналған міндеттер белгіленді. Жауапты мамандарға инфекциялық және аса қауіпті аурулардың алдын алу бойынша жұмыстарды одан әрі күшейту, эпидемиологиялық бақылауды жетілдіру және медициналық ұйымдар арасында өзара ақпарат алмасуды жандандыру жөнінде нақты тапсырмалар берілді.

Жалпы, мұндай медициналық кеңестердің маңызы зор. Себебі эпидемиологиялық жағдайды тұрақты саралау арқылы аурулардың таралу динамикасын бақылауға, қауіп факторларын дер кезінде анықтауға және ықтимал қауіптердің алдын алуға мүмкіндік бар. Қоғамдық денсаулық сақтау саласында алдын алу шаралары неғұрлым ерте әрі жүйелі ұйымдастырылса, инфекциялық аурулардың таралу қаупі де соғұрлым төмендейді.

Кентау қаласында өткізілген медициналық кеңес – эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жүйелі жұмыстардың бір көрінісі. Алдағы уақытта да медициналық ұйымдардың өзара бірлескен іс-қимылын күшейту, профилактикалық шаралардың тиімділігін арттыру және тұрғындардың санитариялық мәдениетін қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Бұл өз кезегінде қала тұрғындарының денсаулығын қорғауға, инфекциялық аурулардың алдын алуға және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам болмақ.

«СПОРТ – ЕСІРТКІГЕ ҚАРСЫ!» ҰРАНЫМЕН АШЫҚ БІРІНШІЛІК ӨТТІ

Сайрам ауданында бұқаралық спортты дамыту, салауатты өмір салтын қалыптастыру және жастар мен азаматтарды зиянды әдеттерден аулақ болуға шақыру бағытында маңызды іс-шара ұйымдастырылды. Ақсукент ауылындағы «Белсенді ұзақ өмір» орталығында «Спорт есірткіге қарсы!» ұранымен көру қабілеті бұзылған азаматтар арасында Сайрам ауданының ашық біріншілігі өтті.

Аталған спорттық дода ең алдымен мүмкіндігі шектеулі азаматтардың спортпен тұрақты айналысуына жағдай жасау, олардың қоғамдық ортадағы белсенділігін арттыру және салауатты өмір салтын кеңінен насихаттау мақсатында өткізілді. Сонымен қатар жарыстың негізгі идеясы – спортты есірткі және өзге де зиянды әдеттерге қарсы тиімді құрал ретінде таныту. Себебі спортпен шұғылдану адамның денсаулығын нығайтып қана қоймай, ерік-жігерін шыңдап, тәртіпке, жауапкершілікке және мақсатқа ұмтылуға тәрбиелейді.

Ашық біріншілікке Сайрам ауданымен қатар Төлеби, Түлкібас және Қазығұрт аудандарынан спортшылар арнайы қатысып, өзара бақ сынады. Жалпы жарысқа 50 спортшы қатысып, бірнеше спорт түрі бойынша шеберліктерін ортаға салды. Қатысушылар шахмат, дойбы, тоғызқұмалақ, қол күресі және арқан тарту секілді спорт түрлерінен сынға түсті.

Жарыстың әр кезеңі тартысты өтіп, спортшылар жеңіске деген жігерін танытты. Интеллектуалдық спорт түрлерінен өткен шахмат, дойбы және тоғызқұмалақ сайыстарында қатысушылар өздерінің ойлау қабілеті мен тактикалық шеберлігін көрсетті. Әр жүріс пен әр шешімнің маңызы зор болғандықтан, спортшылар асықпай ойланып, қарсыласының келесі қадамын алдын ала болжауға тырысты. Бұл сайыстар қатысушылардың тек спорттық қабілетін ғана емес, сабырлылығы мен жинақылығын да байқатты. Ал қол күресі мен арқан тарту жарыстары спортшылардың күш-қуатын, төзімділігін және командалық рухын сынады. Әсіресе арқан тарту бәсекесінде командалар бір-біріне қолдау көрсетіп, ұйымшылдықтың маңызын көрсетті. Жарыс барысында спортшылардың бір-бірін жігерлендіріп, жеңіске жетуге ұмтылғаны ерекше байқалды.

Іс-шараға қатысушылар үшін мұндай жарыстардың маңызы зор. Өйткені мүмкіндігі шектеулі азаматтардың спорттық әлеуетін дамыту – қоғамдағы инклюзивті ортаны қалыптастырудың маңызды бағыттарының бірі. Әрбір азаматтың дене шынықтырумен және спортпен айналысуына мүмкіндік болуы оның өмір сапасын арттыруға оң әсер етеді. Спорттық жарыстар арқылы азаматтар жаңа орта тауып, өзара тәжірибе алмасып, достық қарым-қатынас орнатады.

«Спорт есірткіге қарсы!» деген ұранның өзі қоғамға маңызды ой салады. Яғни адамның бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортпен шұғылдану және пайдалы істерге белсенді араласу – зиянды әдеттердің алдын алудың тиімді жолдарының бірі. Сондықтан мұндай жарыстарды тек спорттық бәсеке ретінде ғана емес, тәрбиелік және әлеуметтік маңызы бар шара ретінде бағалауға болады. Сайрам ауданында бұқаралық спортты дамытуға бағытталған мұндай іс-шаралардың өткізілуі аудан тұрғындарының спортқа деген қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді. Әсіресе ерекше қажеттіліктері бар азаматтардың спорттық ортаға тартылуы – қоғамның барлық мүшесіне бірдей мүмкіндік қалыптастыру жолындағы маңызды қадам.

Жарыс барысында спортшылар өздерінің дайындық деңгейін көрсетіп қана қоймай, жеңіске деген жігерін, табандылығын және белсенділігін танытты. Қатысушылар үшін басты мақсат тек жүлделі орынға ие болу емес, спорттық ортада өз мүмкіндіктерін сынау, жаңа достар табу және салауатты өмір салтын насихаттауға үлес қосу болды. Бүгінде спорт тек кәсіби спортшылардың ғана емес, жалпы қоғамның өмір салтына айналуы қажет. Дене белсенділігін арттыру, қозғалысты көбейту, салауатты тамақтану, зиянды әдеттерден бас тарту – дені сау қоғам қалыптастырудың негізгі алғышарттарының бірі. Осы тұрғыдан алғанда, спорттық жарыстардың қоғамдық маңызы өте жоғары.

Мүмкіндігі шектеулі азаматтардың арасында ұйымдастырылатын спорттық шаралар олардың әлеуетін көрсетуге, өздерін қоғамның белсенді мүшесі ретінде сезінуге және жаңа белестерді бағындыруға жігер береді. Спорттағы әрбір жетістік адамның өзіне деген сенімін арттырып, жаңа мақсаттарға ұмтылуына жол ашады.

Сайрам ауданындағы ашық біріншілік те осы мақсаттарды тоғыстырған тағылымды шара болды. Шахмат пен дойбыдағы ой ұшқырлығы, тоғызқұмалақтағы есеп пен стратегия, қол күресіндегі күш пен төзімділік, арқан тартудағы ауызбіршілік – жарысқа қатысқан азаматтардың жан-жақты қабілетін көрсетті. Шара соңында спортшылардың еңбегі бағаланып, үздік нәтиже көрсеткен қатысушылар марапатталды. Дегенмен мұндай жарыстың басты жеңісі – жүлде емес, азаматтардың спортқа деген қызығушылығын арттыру, олардың белсенді өмір салтын ұстануына жағдай жасау және қоғамда өзара қолдау мен ынтымақтастықты қалыптастыру.

Алдағы уақытта да осындай спорттық іс-шаралардың тұрақты ұйымдастырылуы маңызды. Себебі спорт арқылы адамдардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, жас ұрпаққа дұрыс бағыт-бағдар беруге, зиянды әдеттердің алдын алуға және қоғамдағы белсенді азаматтардың қатарын арттыруға болады. Сайрам ауданында өткен бұл жарыс қатысушыларға көтеріңкі көңіл күй сыйлап қана қоймай, спорттың шекара мен мүмкіндікке қарамай, адамдарды біріктіретін қуатты күш екенін көрсетті. 50 спортшының басын қосқан додада өзара сыйластық, достық және бәсекелестік қатар өрбіді.