Түркістан облысы, Түлкібас ауданында өңірдің индустриялық әлеуетін арттыруға бағытталған ірі өндірістік жоба – «Састөбе» инновациялық кешені» ЖШС-нің заманауи талапқа сай, сапалы әк шығаратын зауытының салтанатты ашылу рәсімі өтті. Маңызды іс-шараға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, зауыттың іске қосылуымен құттықтап, жаңа өндіріс орны өңір экономикасының дамуына серпін беретінін атап өтті.

« – Алдымен баршаңызды келе жатқан Тәуелсіздік күнімен шын жүректен құттықтаймын! Мереке қарсаңында «Састөбе» инновациялық кешені» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жаңа әк зауыты ашылуда. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өз Жолдауында экономиканы әртараптандыру, өндіріс орындарын ашу бағыттарына айрықша тоқталды. Ел экономикасының негізгі басымдығы шикізат емес, жоғары технологиялық өндіріс пен инновациялық индустрия болуы тиіс. Түркістан облысында осы бағытта ауқымды жұмыстар жүргізіліп жатыр. Біз өндіріс орындарын ашуға, терең өңдеу саласына басымдық бердік. Сол жұмыстар нәтижесінде облысымыз халықаралық талапқа сай заманауи зауытпен толығып отыр. Осыдан бірнеше ай бұрын сіздермен ірі кешеннің құрылысының басталуына куә болып едік. Міне, аз ғана уақыт ішінде зауыт құрылысының алғашқы кезеңі аяқталып, әк шығару зауыты өндірісін бастағалы отыр. Бұл Түркістан облысы ғана емес, тұтас еліміз үшін маңызды оқиға. Жалпы құны 180 млрд теңге болатын жоба арқылы ауданның ғана емес, облыстың өндіріс көлемі артады. Жалпы, мыңға жуық жұмыс орны ашылса, бүгінгі әк зауытының өзінде жүзге жуық жерлесіміз жұмысқа орналасуда. Осы ретте маңызды жобаны жүзеге асырған инвесторға, жауапты азаматтарға алғысымды білдіремін! Зауыт ұжымына сәттілік, денсаулық және берекелі табыс тілеймін! Жаңа зауыттар ашылып, облысымыз дами берсін! – деді облыс әкімі Нұралхан Көшеров.

«Sinoma-TCDRI» компаниясының жоба басшысы Жу Сианг Го мен «Саутс-Ойл» компаниясының президенті Серікжан Сейітжанов та құттықтау сөз сөйлеп, бұл өндіріс орны елімізді отандық өніммен толық қамтитынын жеткізді.

« – Соңғы жылдары Түркістан облысында өнеркәсіпті дамытуға ерекше көңіл бөлініп келеді. Соның айқын дәлелі – Түлкібас ауданында іске қосылған заманауи әк шығару зауыты. Бұл жоба өңірдің индустриялық әлеуетін арттыруға бағытталған ірі өндірістік бастамалардың бірі болып отыр. Әк – құрылыс саласында, жол құрылысы, цемент өндірісі, металлургия, химия өнеркәсібі және ауыл шаруашылығында кеңінен қолданылатын маңызды өнім. Осыған дейін мұндай өнімдердің бір бөлігі сырттан тасымалданып келсе, жаңа зауыттың іске қосылуы ішкі нарықты отандық өніммен қамтуға мүмкіндік берді. Зауыт заманауи технологиялармен жабдықталған және экологиялық талаптарға толық сай келеді. Өндіріс үдерісінде қауіпсіздік мәселелеріне ерекше көңіл бөлініп, қоршаған ортаға келетін әсерді барынша азайту көзделген. Бұл – бүгінгі өндіріс орындарына қойылатын басты талаптардың бірі. Өндірістік қуаты жағынан алғанда, зауыт толық іске қосылған кезде жылына жүздеген мың тонна әк өндіруге қабілетті. Сонымен қатар, болашақта өндірісті кеңейту арқылы құрылыс материалдарының басқа да түрлерін шығару мүмкіндігі қарастырылып отыр. Бұл облыста қосылған құны жоғары өнім өндірісін арттыруға жол ашады. Әк шығару зауытының іске қосылуы жұмыспен қамту мәселесін шешуде де маңызды рөл атқаруда. Кәсіпорында жергілікті тұрғындар тұрақты жұмыспен қамтылып, жаңа жұмыс орындары ашылды. Бұл – әсіресе ауыл жастары үшін үлкен мүмкіндік. Жұмысшылардың біліктілігін арттыру, өндірістік тәжірибе жинақтау бағытында да жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Экономикалық тұрғыдан алғанда, зауыттың жұмысы өңір бюджетіне түсетін салық көлемін арттырып, шағын және орта бизнеске серпін беріп отыр. Кәсіпорын айналасында логистика, қызмет көрсету, тасымал сияқты қосалқы салалар да дамуда. Бұл – бір ғана зауыттың бірнеше бағытта экономикалық пайда әкеліп отырғанының айғағы.» – деді, «Саутс-Ойл» компаниясының президенті Серікжан Сейітжанов

Сонымен қатар, бұл өндіріс орны Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттыруға ықпал етуде. Ірі жобаның сәтті іске асуы өзге инвесторларға оң әсер беріп, жаңа өндірістердің ашылуына жол ашады. Түркістан облысындағы әк шығару зауыты – өңірдің индустриялық дамуындағы маңызды қадам. Ол ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын ашып, экономиканың өсуіне нақты үлес қосып отыр. Мұндай жобалар облыстың болашағын айқындап, халықтың әл-ауқатын арттыруға қызмет етеді.

Жалпы құны 180 млрд. теңге болатын жобаның құрылысы 2026-2027 жылдары аяқталады деп жоспарланған. Биыл 32 млрд теңге инвестициялық қаржыға әк өндірістік кешені іске қосылды. «Састөбе инновациялық кешені» ЖШС-нің негізгі мақсаты – әк, каустикалық сода, кальций карбиді, ПВХ және цемент өндірісін жолға қою. Зауыт толық қуатына шыққанда жылына 400 мың тонна әк, 100 мың тонна каустикалық сода, 120 мың тонна ПВХ, 200 мың тонна кальций карбиді және 1 млн тонна цемент өндірмек.

Кәсіпорынның іске қосылуы өңірдегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге де оң ықпал етеді. Жоба аясында жалпы мыңға жуық адам тұрақты жұмыспен қамтылады, оның ішінде биыл 100 жаңа жұмыс орны ашылды. Салтанатты рәсімде облыс әкімі зауыт аумағын аралап, өндірістік үдерістермен, заманауи технологиялармен және еңбек жағдайымен танысты. Өндірістің экологиялық талаптарға сай жүргізілуі мен қауіпсіздік мәселелеріне ерекше назар аударуды тапсырды. Айта кетейік, Түркістан облысында инвестиция тарту мен өндіріс орындарын ашуға басымдық берілген. Бұл бағыттағы жұмыстар тұрақты жалғасады.

Түркістан облысы, Отырар ауданында ауыл тұрғындарының туған жерге деген жанашырлығы мен сүйіспеншілігін айқындайтын игі бастама бастау алды. Көксарай ауылының жастары мен жасы 70-ке келген қарияларына дейін ауылды көркейтуге білек сыбана кіріскен. Елді мекенге кіретін күре жол бойына көшет егіп, қоршау жұмыстары қарқынды жүргізіліп жатыр. Ауылдағы ішкі көшелердің бойын көгалдандыру жұмыстары да назардан тыс қалмаған. Бұл бастама ауылдың экологиялық ахуалын жақсартуға, көріктендіру ісін ілгерілетуге бағытталған тың қадам болып отыр.

Аудан әкімі Қайрат Жолдыбайұлы мен аудандық мәслихат төрағасы Уалихан Ұзақов көпке өнеге болған жұмыстардың барысымен арнайы танысып, ауыл тұрғындарымен бірге көшет екті. Аудан басшысы тұрғындардың белсенділігін жоғары бағалап, олардың туған жерді абаттандыруға қосқан үлесін ерекше атап өтті.

« – Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес ауылдарды көркейту мақсатында елімізде «Таза Қазақстан» экологиялық шарасы басталған болатын. Бүгінде аудан көлемінде тұрақты сенбілік жұмыстары ұйымдастырылып, тұрғындар тазалыққа ден қойып келеді. Көксарай ауылында бастау алған бұл бастама ауыл халқын ортақ мақсатқа жұмылдырып, өзара ынтымақтастыққа, ұйымшылдыққа үндейтін ауқымды шара. Тұрғындардың ауызбіршілігі мен жауапкершілігі басқа елді мекендерге үлгі болуға тиіс. Бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жүйелі жалғасын табады. Қазіргі таңда қоршаған ортаны қорғау, ауыл шаруашылығын дамыту және елді мекендерді көркейту мәселелері күн тәртібінде тұр. Осы бағыттағы ең тиімді әрі нәтижелі жұмыстардың бірі – көшет егу және жасыл желекті көбейту. Көшет отырғызу – тек табиғатты қорғау ғана емес, болашақ ұрпаққа қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастырудың маңызды қадамы.Ең алдымен, көшет егудің экологиялық маңызы зор. Ағаштар ауаны тазартып, көмірқышқыл газын сіңіреді, оттегін бөліп шығарады. Бұл – климаттың өзгеруін бәсеңдетуге, ауаның сапасын жақсартуға тікелей әсер ететін фактор. Сонымен қатар, жасыл желек шаң-тозаңды ұстап, қатты жел мен ыстықтың әсерін азайтады. Ауылдық және қалалық жерлерде егілген көшеттер табиғи тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Көшет егу жер мен су ресурстарын қорғауда да маңызды рөл атқарады. Ағаштардың тамыры топырақты бекітіп, эрозияның алдын алады. Бұл әсіресе егіншілік пен мал шаруашылығымен айналысатын аймақтар үшін аса маңызды. Сонымен қатар, жасыл желек жердің ылғалын сақтап, су ресурстарын тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.»  – деді Отырар ауданының әкімі Қайрат Жолдыбайұлы.

Шараға ауыл ақсақалдары, жастар және белсенді азаматтар қатысып, бірлесе атқарылған еңбектің нәтижесінде ауылдың келбетіне жаңа серпін беретінін жеткізді.

« – Көшет егу экология мен экономикаға пайдасын тигізеді. Көшет егудің әлеуметтік маңызы да ерекше. Жасыл желекпен көмкерілген елді мекендер халықтың өмір сүру сапасын арттырады, тұрғындардың денсаулығына оң әсер етеді. Ағаштары көп аумақта адамдардың демалуға, серуендеуге мүмкіндігі артып, қоғамда экологиялық мәдениет қалыптасады. Әсіресе жастар мен оқушыларды көшет егуге тарту – оларды табиғатты аялауға тәрбиелеудің тиімді жолы. Ауыл шаруашылығы саласында көшет егу өнімділікті арттыруға ықпал етеді. Желден қорғайтын орман белдеулері егістік алқаптардың өнімін сақтауға көмектеседі. Ал бау-бақша бағытындағы көшеттер ауыл экономикасын әртараптандырып, нарыққа сапалы өнім ұсынуға мүмкіндік береді. Қорыта айтқанда, көшет егу – табиғатқа жасалған инвестиция. Оның пайдасы бүгін ғана емес, ертең де, келешек ұрпақ үшін де сезіледі. Әрбір егілген көшет – таза ауа, құнарлы жер, тұрақты табыс пен көркейген ауылдың кепілі. Сондықтан көшет егу ісін жүйелі түрде жүргізу – баршамыздың ортақ міндетіміз.» – деді Отырар аудандық мәслихат төрағасы Уалихан Ұзақов.

Ауылдың ажарын арттыруға бағытталған қоғамдық шара аясында 15 шақырым аумақ қоршалып, ауыл тұрғындарының ұйымдасуымен 8000-ға жуық түрлі көшет егілді. Игі бастама алдағы жылдары да жалғасын тауып 2 жыл ішінде егілген көшеттердің санын 100 мыңға жеткізу жоспарланып отыр.

Түркістан қаласында өңірдің жастары экологиялық тәрбие мен табиғатты қорғауды насихаттау мақсатында «EcoAction» челленджін ұйымдастырды. Іс-шара облыстағы аудан-қалалық «Жастар ресурстық орталықтарының» қатысуымен өтті. Бұл бастама Түркістан облысы қоғамдық даму басқармасының қолдауымен, «Жастар ресурстық орталығы» КММ  және түркістандық жастардың ұйымдастыруымен жүзеге асырылып, өңірдегі 17 аудан мен қалаларға жолданды. Челлендж аясында өңір орталығының жастары сенбілік ұйымдастырып, оны аймақтарға әлеуметтік желі арқылы жолдады. Кейін өзге өңірдегі жастар челленджі жалғастырды.

Түркістан облыстық «Жастар ресурстық орталығы» КММ-ның басшысы Ернар Бектаевтың сөзінше, бұл бастама экологиялық мәдениетті нығайтуға, жастар арасындағы ынтымақтастық пен жауапкершілікті арттыруға бағытталған.

«- Табиғатты қорғау мақсатында ұйымдастырылған «EcoAction» челленджі экологиялық мәдениеттің жаңа деңгейге көтерілуіне жол ашып, өңірлік жастар қауымдастығына үлгі болуда. Сондай-ақ, жастардың қоғамдағы маңызды мәселелерге бей-жай қарамайтынын, табиғатқа деген жауапкершілігін және болашаққа деген қамқорлығын көрсетеді. Мұндай игі шаралар өңірде алдағы уақытта да ұйымдастырылады», – деді «Жастар ресурстық орталығы» КММ-ның басшысы Ернар Бектаев

Жастар – ертеңгі елдің тірегі. Сондықтан олардың табиғатқа, қоршаған ортаға, туған жерге деген көзқарасы бүкіл қоғамның болашақ келбетін айқындайды. Соңғы жылдары жастардың сенбіліктерге қатысуы, көшелер мен саябақтарды тазалау, ағаш отырғызу, қоқысты сұрыптау сынды игі бастамаларға белсенді араласуы қуантады. Бұл – олардың жауапкершілігінің артқанын, ой-санасының өзгергенін көрсетеді. Жастардың белсенділігі арқылы ауылдар мен қалаларымыздың келбеті өзгеріп, тұрғындардың экологиялық мәдениеті қалыптасып келеді. Ең бастысы – тазалықты тек акция кезінде ғана емес, күнделікті өмір салтына айналдыру үрдісі байқалады. Тазалық – тек аула емес, сана тазалығы екенін көпшілігі ұғына бастады. Яғни Мемлекет басшысының экологиялық бастамасы тек қоқыс жинау емес, ол – ой тазалығы, мәдениет деңгейі, жауапкершілік сезімі екенін сезіну керек.

« – Қоршаған ортаны таза ұстау – өз еліне, өз туған жеріне деген құрметтің белгісі. Жастардың осы бағыттағы белсенділігі қоғамға серпін беріп, үлкен буын өкілдерін де ойландырып, ортақ іске жұмылдырып отыр. Жастардың тазалықты өмір салтына айналдыруы – еліміздің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қосқан зор үлесі. Бүгінгі саналы қадам – ертеңгі таза, көркейген Қазақстанның кепілі болатыны анық.

Себебі табиғат – адамның тіршілік көзі, өмірдің бастау-бұлағы. Адамның әр тынысы, әрбір күнделікті ісі табиғатпен тығыз байланысты. Сондықтан табиғатқа жанашырлықпен қарап, оны қорғау – әрбір азаматтың ең үлкен жауапкершілігі және адамдық парызы. Бүгінгі таңда қоршаған ортаның ластануы, су мен жер ресурстарының азаюы, ауа сапасының нашарлауы әлемді алаңдатып отырған мәселелердің бірі. Бұл – тек мамандардың немесе тиісті мекемелердің ғана емес, бүкіл қоғамның, әр отбасының, әр адамның ортақ міндеті. Табиғатқа деген жауапкершілік ең алдымен қарапайым әрекеттерден басталады. Бұл дегеніміз қоқысты бей-берекет тастамау және суды, электр энергиясын үнемдеу мен жасыл желекті сақтау және көбейту. Одан бөлек жер мен су көздерін қорғау және жануарлар әлеміне мейіріммен қарау. Осындай шағын ғана істер үлкен экологиялық мәдениетті қалыптастырады.

Тазалық – мәдениеттің белгісі. Тазалық – тек сыртқы ортаның емес, адамның ішкі мәдениетінің көрсеткіші. Табиғатты қорғау арқылы адам өз болашағын қорғап, ұрпағына аманат болатын байлықты сақтайды. Балаға кішкентайынан табиғатты аялауды үйрету – отбасының, мектептің және қоғамның ортақ міндет. Егер бүгін табиғатқа қамқор болсақ, ертеңгі ұрпақ таза ауамен тыныстап, мөлдір судан ішіп, жасыл табиғаттың аясында өсіп-өркендейді. Ал бейқамдық танытып, немқұрайлы қарасақ, оның зардабын келешек кешіреді. Табиғатқа деген жауапкершілік – ұран емес, өмірлік ұстаным болуы тиіс. Әрбір азамат табиғатты қорғауға үлес қосса, еліміз де, жеріміз де, болашағымыз да жарқын болады.» – дейді облыстың жастары.

Түркістан облысы Сауран ауданы Оранғай ауылдық округінде қуаты 300 МВт болатын ірі күн электр станциясының құрылысы ресми түрде басталып, уақыт капсуласын салу рәсімі өтті. Аталған жоба – өңірдегі жаңартылатын энергия көздерін дамытуға бағытталған ең ауқымды бастамалардың бірі. Күн электр станциясының іске қосылуы аймақтың энергетикалық әлеуетін арттырып, жасыл энергетика үлесін ұлғайтуға, сондай-ақ жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Салтанатты жиында Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров құттықтау сөз сөйлеп, жобаның өңір үшін стратегиялық маңызын атап өтті. Оның айтуынша, бұл бастама облыс экономикасының әртараптануына, инвестициялық тартымдылықтың артуына және экологиялық таза энергия өндіруге жол ашады.

«– Бүгін өңіріміздің ғана емес, бүкіл еліміздің энергетикалық қауіпсіздігі мен «жасыл экономикаға» көшу жолындағы маңызды жобалардың бірі – қуаты 300 МВт болатын күн электр станциясының іргетасын қалау рәсіміне жиналып отырмыз. Түркістан облысы – ауа температурасы ең жоғары аймақтардың бірі. Сондықтан жаңартылатын энергия жобаларын дамыту, күн қуатын пайдалану – өңіріміз үшін аса тиімді әрі болашағы бар бағыт. Аталған жобаны жүзеге асыру үшін құйылатын инвестиция құны шамамен 160 млрд. теңгені құрайды. Жоба аясында 500-ге жуық жұмыс орны ашылады деп көзделуде және жергілікті тұрғындар жұмыспен қамтамасыз етіледі. Бүгінгі бастама – экологиялық таза, тұрақты даму жолына түскен Түркістанның болашағына салынған инвестиция. Бұл жоба облысымыздың энергия инфрақұрылымын нығайтып қана қоймай, халықаралық инвесторлар үшін өңірдің тартымдылығын арттыра түседі. Осы жобаны жүзеге асыруға қолдау көрсеткен Қазақстан Республикасының Президентіне, Үкіметіне, барлық министрліктер мен мекемелерге, сондай-ақ серіктес компания «Energy China» басшылығына алғыс айтқым келеді. Ынтымақ пен сенімге негізделген серіктестігіміз алдағы уақытта да табысты жалғаса беретініне сенімдімін. Бүгінгі салтанатты рәсім – үлкен жұмыстың бастамасы. Жобаның табысты жүзеге асуына тілектеспін,» – деді Нұралхан Көшеров.

Бейнебайланыс арқылы сөйлеген «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ Басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов қор тарапынан жаңартылатын энергия жобаларына жүйелі қолдау көрсетіліп келе жатқанын айтып, 300 МВт-тық күн электр станциясы Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігін нығайтуға елеулі үлес қосатынын жеткізді.

Қытай Халық Республикасының Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Хань Чуньлинь бұл жобаны Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық серіктестіктің жарқын үлгісі ретінде атап, жасыл энергетика саласындағы бірлескен бастамалардың маңызына тоқталды. Сонымен қатар бейнебайланыс «China Energy Group» президенті Ни Чжэн сөз сөйлеп, жобаның ұлттық энергетика саласы үшін мәні мен халықаралық әріптестікті дамытудағы рөлін атап өтті.

« – Күн электр станциясының пайдасы – таза энергия мен тұрақты табыстың көзі. Қазіргі таңда электр энергиясына деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Ауылдық жерлерде жарықтың тұрақты болуы – тұрмыстың жайлылығы мен шаруашылықтың дамуы үшін аса маңызды. Осы тұрғыда күн электр станциясы – тиімді әрі болашағы зор шешімдердің бірі болып отыр. Ең алдымен, күн электр станциясының ең үлкен артықшылығы – күн сәулесі тегін әрі таусылмайтын энергия көзі. Күн жыл сайын, күн сайын шығып тұрады, оны сатып алмаймыз, тасымалдамаймыз. Күннен алынатын электр энергиясы қоршаған ортаға зиян келтірмейді, түтін шығармайды, ауаны ластамайды. Бұл – ауыл табиғатын таза сақтауға үлкен үлес. Күн электр станциясы электр жарығын тұрақты қамтамасыз етуге көмектеседі. Әсіресе алыс ауылдарда немесе жарық жиі өшетін аймақтарда күн панельдері үлкен көмек береді. Үйге, қора-қопсыға, су сорғыларына, көшені жарықтандыруға күн энергиясын пайдалануға болады. Бұл халықтың тұрмысын жеңілдетеді. Экономикалық жағынан алғанда, күн электр станциясы шығынды азайтып, үнемдеуге мүмкіндік береді. Алғашқы орнату белгілі бір қаржыны талап еткенімен, кейінгі жылдары электр үшін төленетін төлем азаяды немесе мүлде болмайды. Шаруалар үшін бұл – ұзақ мерзімді тиімді инвестиция. Сонымен қатар, артық өндірілген электр энергиясын ортақ желіге өткізу мүмкіндігі де бар. Ауыл шаруашылығында күн электр станциясы үлкен пайда әкеледі. Суару жүйелері, тамшылатып суару, құдық сорғылары, қойма мен жылыжайларды жарықтандыру – барлығы күн энергиясымен жұмыс істей алады. Бұл дизель отыны мен қымбат электрге тәуелділікті азайтады. Күн электр станциясы жаңа жұмыс орындарының ашылуына да ықпал етеді. Панель орнату, күтіп-баптау, бақылау жұмыстарына жергілікті тұрғындар тартылады. Сонымен қатар, бұл сала жастарды жаңа технологияға баулиды. Экологиялық тұрғыдан алғанда, күн электр станциясы таза әрі қауіпсіз энергия көзі. Ол көмір мен газ жағудан болатын зиянды қалдықтарды азайтады, табиғи тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Бұл – келер ұрпаққа таза орта қалдырудың бір жолы. Күн электр станциясы – өңір үшін тиімді, үнемді және болашағы бар жоба. Ол жарық мәселесін шешеді, шығынды азайтады, шаруашылықты дамытуға жол ашады және табиғатты қорғауға үлес қосады. Күн энергиясын пайдалану – бүгінгі күннің ғана емес, ертеңгі болашақтың таңдауы.» – деді мамандар.

Жиында «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов жоба компанияның төмен көміртекті генерацияға және заманауи энергия жүйесін дамытуға кезең-кезеңмен көшу жөніндегі стратегиясының маңызды бөлігі екенін атап өтті.

« –  «Самұрық – Энерго» үшін бұл станцияны салу – инвестициялық жоба ғана емес, сонымен қатар еліміздің ұзақ мерзімді орнықты дамуына қосқан үлесі. Біз серіктестерімізбен бірлесе отырып, объектіні ең жоғары сапа мен сенімділік стандарттарына сәйкес іске асыра алатынымызға сенімдіміз», – деді «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов.

«China Energy Engineering Overseas Investment Company» директорлар кеңесінің төрағасы Линь Сяодань жобаның техникалық, экологиялық және инвестициялық қырларына тоқталып, оны сапалы әрі белгіленген мерзімде іске асыруға дайын екендерін мәлімдеді.

Капсуланы салу құрметі Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровке, «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтовқа және «China Energy Engineering Overseas Investment Company» директорлар кеңесінің төрағасы Линь Сяоданьға берілді.

Аталған күн электр станциясы толық іске қосылғаннан кейін Түркістан облысында жаңартылатын энергия көздерінің үлесі артады. Сонымен бірге инвестиция тартуға, зауыттар ашуға қажетті энергия көзі молайып, өңірдің тұрақты әрі экологиялық қауіпсіз дамуына серпін береді.

Тәуелсіздік күні қарсаңында Түркістан облысы Сарыағаш ауданына қарасты Әлімтау, Жылға және Дарбаза ауылдық округтерінің бірқатар елді мекенінде орталықтандырылған ауыз су жүйесі іске қосылды. Салтанатты шараға аудан әкімі Арман Абдуллаев, аудандық мәслихаттың төрағасы Рысбек Асылбекұлы, депутаттар мен жергілікті тұрғындар қатысты. Аудан әкімі Арман Абдуллаев ауыл тұрғындарынның қуанышын бөлісіп, құттықтады.

« – Тәуелсіздік күні қарсаңында ауданымыздағы шалғай елді мекендердің таза ауыз суға қол жеткізуі – мемлекетіміздің халық игілігі жолындағы табанды еңбегінің нақты нәтижесі. Президентіміздің тапсырмасы аясында мемлекетке қайтарылған активтерді әлеуметтік маңызы жоғары жобаларға бағыттау – елдің әл-ауқатын көтеруге бағытталған маңызды қадам. Бүгін іске қосылған жаңа ауыз су жүйесі мыңдаған тұрғынның тұрмыс сапасын жақсартуға септігін тигізеді. Бұл – ауданымыздың даму жолындағы үлкен жетістік. Сапалы ауыз сумен қамтудың ауыл тұрғындары үшін пайдасы өте мол деп айтуға болады. Ауыз су – адам өміріндегі ең қажетті байлықтың бірі. Су бар жерде тіршілік бар, денсаулық бар, береке бар. Сондықтан ауыл тұрғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету – елдің ең маңызды әлеуметтік мәселелерінің бірі болып саналады. Бұрын ауылдарда су тапшылығы көп болды. Көпшілік құдықтан су тартты, арықтың немесе ашық су көздерінің суын пайдаланды. Мұндай су әрдайым таза бола бермейді, оның денсаулыққа зияны да аз емес. Ал қазіргі таңда ауылдарға орталықтандырылған таза ауыз су жүйесі тартылып, тұрғындардың тұрмысы айтарлықтай жеңілдеді. Ең алдымен, сапалы ауыз су – халық денсаулығының кепілі. Таза су ішкен адам сирек ауырады. Асқазан-ішек аурулары, түрлі жұқпалы дерттер азаяды. Балалардың денсаулығы нығайып, қарттардың жағдайы жақсарады. Бұл – әр отбасы үшін үлкен пайда. Сапалы ауыз су ауыл тұрмысына үлкен жеңілдік әкеледі. Бұрын су тасып, құдыққа бару үшін уақыт пен күш кететін. Қазір үйге су келген соң, әйелдер мен балалардың еңбегі жеңілдеді. Үнемделген уақытты үй шаруасына, малға, бау-бақшаға немесе балалардың оқуына жұмсауға мүмкіндік туды.Ауыз судың болуы ауыл шаруашылығына да оң әсер етеді. Су тұрақты болған жерде бау-бақша егу, көкөніс өсіру жеңілдейді. Мал суару мәселесі де оңай шешіледі. Бұл өз кезегінде ауыл тұрғындарының табысын арттырып, отбасылық шаруашылықты дамытуға жол ашады. Жалпы апалы ауыз су ауылдың көркеюіне ықпал етеді. Су жүйесі бар елді мекендерде санитарлық жағдай жақсарып, көшелер мен аулалар таза болады. Мектептер, балабақшалар, медицина пункттері таза сумен қамтамасыз етіліп, халыққа көрсетілетін қызмет сапасы артады. Сонымен қатар, ауыз су мәселесі шешілген ауылдарда жастардың тұрақтап қалуына мүмкіндік көбейеді. Жас отбасылар үшін суы, жарығы, жолы бар ауыл – өмір сүруге қолайлы орта. Бұл ауылдың болашағын сақтауға, елді мекеннің дамуына үлкен үлес қосады. Жалпы айтқанда  сапалы ауыз сумен қамту – ауыл халқы үшін үлкен игілік. Ол денсаулықты нығайтады, тұрмысты жеңілдетеді, шаруашылықты дамытуға жол ашады және ауылдың болашағын қамтамасыз етеді. Әрбір үйге таза ауыз су жетуі – халықтың әл-ауқатын арттыратын ең маңызды қадамдардың бірі. Таза су – денсаулықтың бастауы, берекелі өмірдің негізі. Сондықтан ауыз суды қадірлеп, үнемдеп пайдалану – баршамыздың ортақ міндетіміз.» – деді Сарыағаш ауданының әкімі Арман Абдуллаев.

Мемлекет басшысы тапсырмасына сәйкес мемлекетке қайтарылған активтер есебінен Әлімтау ауылдық округінің Тасқұдық, Жылға ауылдық округінің Шеңгелді, сондай-ақ Дарбаза ауылдық округінің Сарысу елді мекендері орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілді. Құрылыс жұмыстарын «FS Development Group» ЖШС атқарды.

Сарыағаш ауданында бүгінгі таңда 1 қала, 13 ауылдық округ бар. Онда жалпы 63 елді мекен орналасқан. Соңғы жылдары ауыз су инфрақұрылымын жақсарту бағытындағы жүйелі жұмыстардың нәтижесінде бұған дейін 79,3 пайызды құраған орталықтандырылған ауыз сумен қамту көрсеткіші айтарлықтай өсуде. Жібек жолы, Қарабау, Зортөбе, Сарқырама және Жаңақұрылыс елді мекендеріне ауыз су беріліп, көрсеткіш 85,7 пайызға жеткен болатын. Бүгін қосылған Сарысу, Тасқұдық, Шеңгелді елді мекендеріндегі ауыз су жүйесінің есебінен тіршілік нәрімен қамтылған ауылдар саны 59-ға, ал көрсеткіш 93,7 пайызға дейін артты.

Ауыз сумен қамту – халықтың тұрмыс сапасын арттырудағы ең маңызды әлеуметтік мәселелердің бірі. Осы бағытта Түркістан облысында соңғы жылдары жүйелі жұмыстар атқарылып, 2025 жылы нақты әрі айқын нәтижелерге қол жеткізілді. Жалпы, Түркістан облысы – халқы тығыз орналасқан, ауылдық елді мекендері көп өңір. Сондықтан ауыз сумен қамту мәселесі өңір үшін әрдайым басым бағыт болып келді. Мемлекет басшысының тапсырмалары мен Үкімет бекіткен бағдарламалар аясында облыста ауыз су инфрақұрылымын дамытуға қомақты қаржы бөлініп, кешенді жобалар іске асырылды. 2025 жылғы ресми мәліметтерге сәйкес, Түркістан облысындағы барлық қалалар 100 пайыз орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілген. Бұл – қала тұрғындарының барлығы таза әрі қауіпсіз ауыз суға толық қол жеткізіп отыр деген сөз. Ал ауылдық елді мекендер бойынша ауыз сумен қамту деңгейі 98,1 пайызға жетті. Облыс аумағындағы 750-ден астам ауылдың басым бөлігінде орталықтандырылған су жүйесі жұмыс істейді. Бұл – республика бойынша жоғары көрсеткіштердің бірі.

Атқарылған жұмыстарға тоқталар болсақ, ондаған елді мекенде жаңа су құбырлары тартылды. Ескірген су желілері қайта жаңғыртылып, тозығы жеткен инфрақұрылым кезең-кезеңімен ауыстырылды. Ауыз су сапасын жақсарту мақсатында тазарту қондырғылары орнатылды және су қысымын тұрақтандыру үшін сорғы станциялары салынды. Биылғы жылы 66 ауыз су нысанының құрылысы қаржыландырылып, оның бір бөлігі пайдалануға берілді, ал қалған нысандар жыл соңына дейін іске қосылады деп жоспарланған. Нәтижесінде 22 елді мекен алғаш рет орталықтандырылған ауыз суға қосылды.

Сонымен қатар, ауыз су инфрақұрылымының дамуы ауыл шаруашылығы мен шағын кәсіпкерліктің дамуына да серпін беріп отыр. Су тұрақты болған жерде бау-бақша, мал шаруашылығы, қайта өңдеу салалары да қатар дамиды. Облыс әкімдігі мен жауапты басқармалар Түркістан облысын толықтай  100 пайыз ауыз сумен қамтамасыз ету міндетін алға қойып отыр. Қазіргі таңда қамтылмай отырған аз ғана елді мекендер бойынша жобалық-сметалық құжаттар дайындалып, құрылыс жұмыстары жоспарланған.Айта кетейік, биылғы жылы Түркістан облысында ауыз сумен қамту саласында тарихи маңызы бар нәтижелерге қол жеткізілді. Қалалар толық қамтылды, ауылдық елді мекендердің басым бөлігі таза ауыз суға қол жеткізді. Бұл – халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған нақты қадамдар.

Ақсу–Жабағылы мемлекеттік табиғи қорығының қызметкерлері қылқан жапырақты ағаштардың жас өскіндерін қорғау мақсатында «Арша қорғау» атты рейдтік жұмыстарын жүргізді.

Қылқан жапырақты ағаштардың жас өскіндерін қорғау – болашақ орманның кепілі. Қылқан жапырақты ағаштар табиғаттың жасыл белбеуі ғана емес, экожүйенің тұрақтылығын сақтайтын, ауаны тазартып, жердің бедерін қорғап, климатты реттейтін ерекше байлық. Сондықтан олардың жас өскіндерін қорғау – табиғатты сақтаудың ең маңызды бағыттарының бірі. Себебі бүгін отырғызылған немесе табиғи жолмен шыққан әрбір жас өскін – ертеңгі орман, келешек ұрпақтың аманаты.

Қылқан жапырақты ағаштардың, әсіресе арша, шырша, қарағай, самырсын сияқты түрлерінің өсуі баяу жүреді. Кішкентай көшет үлкен ағашқа айналуы үшін ондаған жыл қажет. Осы ұзақ мерзім ішінде олар табиғи факторлар мен адам әрекетінен қауіп көреді. Егер бүгін өскін сақталмаса, ертең орман жаңармайды. Ал, жас өскіндерді қорғау арқылы орман қоры сақталады, табиғи тепе-теңдік бұзылмайды, одан бөлек топырақ құнарсыздануының алдын алуға сеп болады. Олар арқылы ауа сапасы жақсарып, оттегі қоры көбейеді, жануарлар мен құстардың тіршілік ортасы сақталады.

« – Қылқанды ормандардың жас ағаштары көбіне мына жағдайлардан зардап шегеді. Олар заңсыз ағаш кесу, өрт қауіпі және адамдардың немқұрайлығы және мал таптау, жайылымның бақылаусыз пайдаланылуы, сонымен қатар қоқыс тастау, топырақты ластау, құрылыс, инертті материал өндіру сияқты заңсыз жер пайдалану және табиғи апаттар мен қолайсыз климаттық жағдайлар әсер етеді. Осының бәрі жас ағаштардың өсіп-жетілуіне зиян келтіріп, орманның жаңару процесін тежейді. Сондықтан жас өскіндерді қорғау – тек орман қызметкерлерінің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Қазіргі таңда бұл бағытта бірнеше маңызды шараны жүзеге асыру қажет деп есептейміз. Яғни, заң талаптарын сақтау және бақылауды күшейту және заңсыз кесу, рұқсатсыз жер пайдалану, инертті материал өндіру сияқты әрекеттерге жол бермеу керек. Орманда от жақпау, темекі тастамау, қоқыс қалдырмау – әр азаматтың жауапкершілігі. Мектеп оқушыларына, жастарға, ауыл тұрғындарына  да табиғат қорғаудың маңызын түсіндіру – болашақ үшін қажет. Көшет отырғызу, орманды қалпына келтіру акцияларына белсенді қатысу табиғатқа нақты көмек. Жергілікті тұрғындар табиғатқа зиян келтірген жағдайды дер кезінде хабарлап, жауапкершілік танытса – үлкен үлес болар еді. Себебі қылқан жапырақты жас ағаштарды қорғау тек экология үшін ғана емес, адами тұрғыдан да маңызды. Орман – халықтың тыныс алатын кеңістігі, денсаулыққа пайдалы табиғи ресурс, рухани демалыс орны. Әрі бұл – елдің табиғи байлығы, ұлттық қазынасы. Жас өскін – ертеңгі жасыл орман, ал жасыл орман – елдің болашағы. Сондықтан оны қорғау – табиғатқа деген сүйіспеншілік пен жауапкершіліктің белгісі Қылқан жапырақты ағаштардың жас өскіндерін қорғау – экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды қадамы. Табиғатты аялау, жас көшеттерді сақтау – тек бүгінгі күннің емес, болашақ ұрпақ алдындағы борыш. Әр адам табиғатқа жанашырлық танытып, жас өскіндерді қорғауға үлес қосса, ертең еліміз жасыл ормандары жайқалған, экологиясы таза, өмір сапасы жоғары өңірге айналары анық.» – дейді қорықтың  қызметкерлері.

Сондай-ақ, Ақсу-Жабағылы қорығының қызметкерлері ауыл тұрғындарымен кездесіп, 2025 жылдың жұмыс жоспарына сәйкес сирек кездесетін ҚР Қызыл кітабына енген “Тянь-Шань арқарын сақтайық” атты далалық түсіндіру, үгіт-насихат жұмыстарын жүргізіп, үнпарақтар таратты.

Тянь-Шань арқары – Қазақстан табиғатының мақтанышы, таулы өңірдің сәні, экожүйенің маңызды бөлігі. Бір кездері саны мол болған бұл сирек жануар бүгінде жойылып кету қаупі бар түрлер қатарына жақындап отыр. Сондықтан табиғатты қорғау ұйымдары мен орман шаруашылығы қызметкерлері, жергілікті билік және қоғам өкілдері де «Тянь-Шань арқарын сақтайық!» атты далалық түсіндіру жұмыстарын ұйымдастырып тұрады. Бұл шараның мақсаты – халықтың экологиялық санасын арттыру, арқарды қорғаудың маңызын түсіндіру және браконьерлікке қарсы күресті күшейту.

Тянь-Шань арқары – биік таулар мен қия жартастарды мекен ететін, ерекше бейімделгіш жануар. Өкінішке қарай, соңғы жылдары табиғи ортаға адам қолының араласуы, заңсыз аңшылық, жаю аймақтарының кеңеюі және климаттық өзгерістер арқалардың санына кері әсерін тигізіп отыр. Сондықтан бұл бағытта ұдайы түсіндіру жұмыстарын жүргізу маңызды. Одан бөлек мектеп оқушылары мен жастарға да табиғатқа жауапкершілікпен қарау, сирек жануарларды қорғау туралы сабақтар мен кездесулер ұйымдастырылуда.

«- Арқарды сақтау – тек бір жануарды қорғау емес, бүкіл таулы экожүйені қорғау деген сөз. Егер арқар жойылса табиғи тепе-теңдік бұзылады, басқа жануарлар мен өсімдіктер әлеміне әсер етеді және табиғаттың тарихи-мәдени құндылығы жоғалады.Сондықтан әрбір азамат бұл мәселеге бейжай қарамауы қажет. Тянь-Шань арқарын қорғау – тек мамандардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті болуы тиіс. «Тянь-Шань арқарын сақтайық!» атты далалық түсіндіру жұмыстары табиғатты қорғауға деген көзқарасты өзгертудің, экологиялық жауапкершілікті арттырудың маңызды қадамы болып отыр. Бұл тек бүгінгі күннің мәселесі емес – болашақ ұрпақ алдындағы борыш. Егер бәріміз бірлесіп әрекет етсек, Тянь-Шаньның қия жартастарын дүбірлеткен арқар үйірі ертең де еркін жүретін болады. Табиғатты аялау – өз болашағымызды қорғау!» – дейді мамандар.

Бүгін сегізінші шақырылымдағы Түркістан облыстық мәслихатының кезекті жиырмасыншы сессиясына қатыстым. Сессия жұмысына облыс әкімі Нұралхан Оралбайұлы Көшеров, облыс әкімдігінің мүшелері, аудандық және қалалық мәслихаттардың төрағалары, мемлекеттік органдардың басшылары, сондай-ақ қоғамдық ұйымдар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.

Сессияны облыстық мәслихат төрағасы Нұралы Әбішов жүргізді. Күн тәртібінде өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей әсер ететін 18 мәселе қаралды. Атап айтқанда, құқық қорғау органдары мен салалық басқарма басшыларының есептері тыңдалып, депутаттар тарапынан бірқатар ұсыныстар мен нақты тапсырмалар берілді. Сонымен бірге кадрлық өзгерістерге байланысты облыс әкімдігі жанындағы комиссиялар құрамына тиісті түзетулер енгізілді.

Сессия барысында алдағы жылдарға арналған облыстық бюджет пен өңірдің Даму жоспары бекітілді. Бұл құжаттар өндіріс орындарын ашу, инвестиция тарту, жаңа жұмыс орындарын құру және халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған маңызды шешімдер болып табылады. Жиын соңында облыс әкімі Нұралхан Оралбайұлы сөз сөйлеп, өңір экономикасының оң өсім көрсеткіштеріне тоқталды.

Алдымен баршаңызды Тәуелсіздік күнімен шын жүректен құттықтаймын! Бүгінгі мәслихат сессиясында маңызды мәселелер қаралып, тиісті шешімдер қабылданды. Алдағы жылдарға арналған облыстық бюджет және Даму жоспары бекітілді. Бұл шешімдер облыстың дамуына оң әсерін береді деп есептеймін. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы экономиканы әртараптандыруды және бюджет қаражатын үнемдеп, елге қажет нақты жобаларға жұмсау керектігін ескертті. Жоспарға сәйкес 2026 жылға облыстық бюджет көлемі 1,3 трлн теңгені құрап отыр. Бюджет шығыстарын қалыптастыру барысында бірінші кезекте міндетті әлеуметтік төлемдерді толық қарастырып отырмыз. Сондай-ақ құрылысы басталған нысандардың мерзімдерінің созылып кетпеуіне және бағасының қымбаттауына жол бермеу мақсатында осы жобаларды аяқтауға басымдық бердік. Мемлекет басшысы биыл экономиканың өсімін 7 пайызға жеткізуді тапсырған болатын. Бұл бағытта облыста атқарылған кешенді жұмыстардың нәтижесінде өңірдің экономикалық өсімі 114,8 пайызды құрап, республикада жоғары көрсеткішке ие болып отырмыз. Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің оң өсімі қалыптасты. Экономикаға 1,4 трлн теңге инвестиция тартылып, өсім 123 пайызды құрады. Жұмыс орындары, зауыттар мен кәсіпорындар ашылып, жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызға түсті. Бұл жетістіктерге өздеріңізбен бірлесіп атқарған жұмыстардың нәтижесінде қол жеткіздік деп санаймын. Өңіріміздің дамуы үшін әкімдік пен мәслихат ынтымақпен жұмыс істеуі тиіс. Бірлік болса, тірлік берекелі болады. Сондықтан халқымыздың әл-ауқатын жақсарту жолында жоспарланған жаңа бастамаларды бірлесе жүзеге асыруға шақырамын. Ел мүддесі жолындағы бастамаларымыз сәтті болып, өңіріміз дами берсін! – деді Нұралхан Көшеров.

Өңір әкімі бүгінде Түркістан облысында экономиканы әртараптандыру, бюджет қаражатын тиімді пайдалану, әлеуметтік міндеттемелерді толық орындау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатқанын атап өтті. Сондай-ақ әкімдік пен мәслихаттың өзара ынтымақтастығы өңірдің тұрақты дамуының негізгі кепілі екеніне ерекше назар аударды.

Сессия аясында қоғам дамуына елеулі үлес қосқан бірқатар депутаттар мен еңбек ардагерлеріне ҚР Парламенті Сенаты төрағасының алғысхаттары табысталды. Алдағы кезеңде мәслихат депутаттары облыс тұрғындарының әл-ауқатын арттыруға, экономиканың өсуін қамтамасыз етуге және әлеуметтік маңызы бар жобаларды іске асыруға бағытталған жұмыстарды бірлесе жалғастыра беретін болады.

Алтынсары Үмбетәлиев – «Amanat» партиясы Түркістан облыстық филиалының төрағасы, облыстық мәслихаттың депутаты.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында Сарыағаш ауданында әр аптаның сенбі күні кең ауқымды тазалық жұмыстары ұйымдастырылып, тұрақты түрде жалғасып келеді. Кезекті сенбілік барысында республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар тас жолдардың бойында, сондай-ақ елді мекендердің ішкі көшелерінде кең көлемді тазалық жұмыстары жүргізілді. Таңертеңнен басталған шараға Сарыағаш ауданының әкімі Арман Абдуллаевпен бірге 13 ауылдық округ пен қала әкімдіктері, мемлекеттік мекемелер мен бөлімдер, жастар белсенді түрде қатысты.

«– Мемлекет басшысының бастамасын қолдау және аудан тұрғындары арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру мақсатында тазалық жұмыстары қарқынды ұйымдастырылуда. Қоршаған ортаны қорғау – әр азаматтың борышы. Тазалықты сақтау – күнделікті өмір салтымызға айналуы тиіс. Туған жеріміздің тазалығы – өз қолымызда. Осы ретте баршаңызды «Таза Қазақстан» бағдарламасына белсенді атсалысуға шақырамын,» – деп аудан әкімі Арман Абдуллаев сенбіліктің маңыздылығын атап өтті.

Сонымен қатар, аудан басшысы қала аумағын аралау барысында Сарыағаш қаласының әкіміне кәсіпкерлер арасында тазалық талаптарын сақтау бойынша ескерту жұмыстарын жүргізуді тапсырды. Сондай-ақ салаға жауапты басшыларға сенбілікті ұйымдастыруды жүйелі түрде күшейту міндеттелді. Сенбілік барысында бей-берекет тасталған күл-қоқыстар жиналып, жабайы шөптер шабылды, қураған ағаш бұтақтары кесілді, арық-атыздар қоқыстан тазартылды. Атқарылған барлық жұмыстар аудан аумағының экологиялық ахуалын жақсартуға бағытталды.

«Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі мақсаты – тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, табиғатқа жанашырлықпен қарауды насихаттау, сондай-ақ «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» қағидаты негізінде отансүйгіштік пен азаматтық жауапкершілікті арттыру.

Сондай-ақ, Кентау қаласында да  «Таза Қазақстан» экологиялық бағдарламасы аясында жалпыхалықтық сенбілік өтті. Игі шараға қала әкімі Жандос Тасов арнайы қатысып, сенбіліктің экологиялық мәдениетті қалыптастырудағы маңыздылығын атап өтті. Аталмыш тазалық шарасына 3 мыңға жуық қала тұрғыны, 17 арнайы техника тартылды. Сенбілік барысында тұрғындар қаладағы көшелер мен арықтарды, қоғамдық аумақтарды тазалап, 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылды.

Сонымен қатар, сенбілікте Кентау қаласындағы кіреберіс аймаққа 2 мыңға жуық тал көшеттері отырғызылды. Жалпы қалалық сенбілік пен ағаш отырғызу шарасы Кентау қаласының экологиялық ахуалын жақсартуға, тұрғындар арасында табиғатты аялау мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.

«Таза Қазақстан» Республикалық шарасы аясында Созақ ауданы бойынша да барлық ауылдар мен елді мекендерде жалпыаудандық сенбілік жұмыстары ұйымдастырылды.

Сенбілікке барлық мекеме қызметкерлері, белсенді жастар мен тұрғындар атсалысты. Тазалық жұмыстары кезінде аялдамаларды, бұлақ пен арық бойларына тазалық жұмыстарын жүргізді. Сондай-ақ әр мекеме қызметкерлері өздеріне бөлінген сектор аумағы мен саябақтарды абаттандыруға атсалысты. Аяқ жолдарды ретке келтірді. Қураған шөптерді отап, тұрмыстық қалдықтардан тазартты.

Қазығұрт ауданында да ауқымды сенбілік ұйымдастырылды. Ауданға қарасты барлық ауыл округтерінде өткен сенбілік жұмыстарына мемлекеттік қызметкерлер, зиялы қауым өкілдері, ауыл тұрғындары мен жастар белсенді қатысты. Тазалық барысында көше бойы мен қоғамдық аумақтар, арық-атыздар қоқыстан тазартылды. Сонымен қатар күзгі ағаш отырғызу акциясы өткізіліп, ауданның жасыл желегін көбейтуге бағытталған игі қадамдар жүзеге асты. Аудан әкімі Азизхан Исмаилов тазалық жұмыстары жүргізілген аймақтарды аралап, ұйымдастыру деңгейіне назар аударды. Сондай-ақ жауапты сала басшыларына аудан аумағындағы тазалықты тұрақты бақылауда ұстап, тиісті жұмыстарды сапалы әрі уақытылы орындауды тапсырды.

Сансыз бабтар мекені Сайрамда өткен сенбілікке 4 мыңға жуық адам атсалысты. Тазалық жұмыстары барысында ауданға қарасты 11 ауылдық округте бей-берекет тасталған күл-қоқыстар жиналып, шөптер шабылды. Сондай-ақ, қураған ағаш бұтақтары кесіліп, арық-атыздар қалдықтардан тазартылды. Сонымен қатар, ауданның табиғи келбетін жақсарту әрі жасыл желекті көбейту мақсатында Ақбұлақ-Қарамұрт бағытындағы тас жол бойына 400 түп қара ағаш көшеті отырғызылды.

Сенбілікке жалпы саны 3 872 адам қатысып, 15 арнайы техника жұмылдырылды. Нәтижесінде 13 тоннаға жуық қатты тұрмыстық қалдық шығарылды. Шара – қоршаған ортаны тазартып, тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыруға бағытталған. Ауқымды сенбілік – ауданның экологиялық ахуалын жақсартып қана қоймай, қоғамның бірігуіне, ортақ іске атсалысуға серпін берді.

Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров Шаға ауылдық округіне қарасты Бершінтөбе елді мекеніне барып, су жүйесін жақсарту жұмыстарының барысын тексерді. Қазіргі таңда ауылда су ұңғымасы қазылуда, бұл жергілікті халықты таза әрі үздіксіз сумен қамтуға мүмкіндік бермек. Сонымен қатар елді мекенде инфрақұрылым бағытында да оңды өзгерістер жасалуда. Көшелерге жарықтандыру тартылып, электр бағаналары орнатылуда, ал жүйені толық қамту үшін қуаттылығы 160 кВт трансформатор қойылды.

« – Су – тіршіліктің өзегі, табиғи байлықтың ең құндысы. Бүгінгі таңда ауыл шаруашылығының дамуы, елді мекендерді сумен қамту және өндірістің өсуі жер асты су көздерін пайдалануды арттыруда. Осыған байланысты су ұңғымаларын қазу кең таралған үрдіске айналды. Алайда дұрыс жоспарланбаған немесе талапқа сай орындалмаған ұңғыма табиғатқа және адам денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан су ұңғымасын бұрғылау жұмыстары экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып жүргізілуі қажет. Су ұңғымасын қазу тек тұрмыстық немесе шаруашылық қажеттілікті өтейтін техникалық әрекет қана емес, ол экологиялық тұрғыдан да маңызды үрдіс. Дұрыс жоспарланып, талапқа сай салынған ұңғыма қоршаған ортаны қорғауға оң әсерін тигізсе, ал жауапсыз жүргізілген жұмыстар табиғатқа кері салдарын да әкелуі мүмкін. Сондықтан су ұңғымасының қоршаған ортаға ықпалын жан-жақты қарастыру маңызды. Су қорын ұтымды пайдалану – экологиялық мәдениет белгісі. Жер асты суы сарқылмайтын ресурс емес. Сондықтан суды шамадан тыс тартудан сақтау қажет. Қолдану мөлшерін бақылау, үнемді суару технологияларын енгізу, суды ысырап етпеу – табиғи қорды сақтау жауапкершілігін көрсетеді.Су ұңғымасы – экологиялық тұрғыдан маңызды нысан. Ол қоршаған ортаны қорғауға да, керісінше зиян тигізуге де қабілетті. Барлығы ұңғыманың қалай қазылып, қалай пайдаланылатынына байланысты. Экологиялық нормаларды сақтау, суды ұқыпты пайдалану және жауапты көзқарас — табиғатты қорғаудың басты кепілі.» – деді аудан әкімі Мақсат Таңғатаров.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтың тапсырмасына сәйкес, Сауран ауданында елді мекендерді тәулігіне 24 сағат ауыз сумен қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатта жаңа су ұңғымаларын қазу, ішкі инженерлік желілерді жетілдіру және инфрақұрылымды жаңарту ісі кезең-кезеңімен іске асуда.

« – Ең алдымен жер асты су көздерінің жағдайын зерттеу аса маңызды. Гидрогеологиялық барлау жұмыстары су қабатының тереңдігін, бағытын, көлемін және сапасын анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жергілікті экологиялық талаптарға сай рұқсат құжаттарын алу – заңды және қауіпсіз жұмыс жүргізудің басты шарты. Ұңғыма орны қоқыс орындарынан, мал қораларынан, шаруашылық және өндірістік аймақтардан алыс орналасуы тиіс, себебі бұл жер үсті ластануларының су қабатына өту қаупін азайтады. Ұңғыма бұрғылау кезінде герметикалық қаптау құбырларын орнату су қабаттарын сыртқы ластанудан қорғайды. Заманауи сүзгілеу жүйелерін қолдану құм мен балшықтың, зиянды химиялық қалдықтардың суға араласуын шектейді. Сапалы материалдар пайдалану ұңғыманың ұзақ әрі қауіпсіз қызмет етуін қамтамасыз етеді.

Ұңғымадан алынатын су міндетті түрде зертханалық бақылаудан өтуі керек. Қолдану барысында да су сапасын жүйелі түрде тексеріп отыру маңызды. Ұңғыма маңында пестицидтер, тыңайтқыштар және тұрмыстық қалдықтарды қолданбау керек. Санитарлық қорғаныс аймағын белгілеу – су көзін қорғаудың маңызды шараларының бірі. Сондай-ақ, ұңғыманы уақтылы тазалау, техникалық тексерістен өткізу, қақпақпен жабу, басын бетондау – судың ластануын болдырмауға көмектеседі. Бұл тек экологиялық ғана емес, санитарлық қауіпсіздік шарасы.Су ұңғымасын қазу – жай техникалық жұмыс емес, ол экологиялық мәдениет пен жауапкершілікті талап ететін маңызды іс. Су ресурстарын қорғау – әр азаматтың, әр мекеменің міндеті. Дұрыс жоспарлау, ғылыми негізделген тәсілдерді қолдану және суды үнемді пайдалану – болашақ ұрпаққа таза су, таза табиғат қалдырудың ең маңызды жолы.» – дейді мамандар.

Қазіргі таңда жобалардың уақтылы жүзеге асуы – аудан басшылығының басты бақылауында. Алдағы уақытта Мәшһүр Жүсіп, Шыпан, Қарашық және А.Үсенов елді мекендерінде де су ұңғымалары қазылады деп жоспарланған.  Сауран ауданының әкімі нысандарды аралап, жұмыстың сапасы мен мерзімін қадағалап, мердігерге тиісті тапсырмалар да берді.

Айта кетейік, аталған жобалар арқылы Сауран ауданына қарасты Шаға ауылдық округіндегі Бершінтөбе елді мекені және басқа да ауылдар таза ауыз суға қол жеткізеді. Жер асты суы көбіне табиғи сүзгіден өткен таза су көзі болып табылады. Дұрыс салынған ұңғыма халық денсаулығын жақсартуға, таза су тапшылығын азайтуға көмектеседі. Ұңғыма арқылы суды реттелген мөлшерде пайдалану өзен, көл және ашық су қоймаларына түсетін жүктемені жеңілдетіп, су экожүйелерін сақтауға мүмкіндік береді.